Kira Sözleşmesinde Muacceliyet ve Ceza Koşulu Yasağı

Kapsam

Kira Sözleşmesinde Muacceliyet ve Ceza Koşulu Yasağı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde sonraki kiraların muaccel olacağını veya cezai şart ödeneceğini öngören kiracı aleyhine kayıtlar geçersizdir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, kira sözleşmesinde muacceliyet ve ceza koşulu yasağı konusunda 7 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde sonraki kiraların muaccel olacağını veya cezai şart ödeneceğini öngören kiracı aleyhine kayıtlar geçersizdir” kuralıdır. Yasak, kira ilişkisindeki her tazminat veya yan edimi kendiliğinden ortadan kaldırmaz; gerçek zarar, ortak gider, kullanım bedeli, tahliye taahhüdü ve bağımsız sözleşme yükümlülükleri ayrıştırılmalıdır. Ayrıca “kira sözleşmesi ve ekleri, muacceliyet-ceza maddeleri, ödeme planı, banka kayıtları, ihtarlar, icra takip hesabı, ortak gider belgeleri, zarar ve tahliye kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Kira Sözleşmesinde Muacceliyet ve Ceza Koşulu Yasağı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.299-356 ve Özellikle m.346

Kira sözleşmesinde muacceliyet ve ceza koşulu yasağı kapsamında m.299-356 ve özellikle m.346 hükümleri kiracı aleyhine düzenleme yasağı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.58-68 ve 269-276

Kira sözleşmesinde muacceliyet ve ceza koşulu yasağı kapsamında m.58-68 ve 269-276 hükümleri kira alacağı ve tahliye takibi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.4, 190 ve 199

Kira sözleşmesinde muacceliyet ve ceza koşulu yasağı kapsamında m.4, 190 ve 199 hükümleri görev ve ispat bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında Kira Bedelinin Zamanında Ödenmemesi Halinde Sonraki Kiraların Muaccel Olacağını veya Cezai Şart Ödeneceğini Öngören Kiracı Aleyhine Kayıtlar Geçersizdir.

“Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı resmî kayıtları yönünden konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde sonraki kiraların muaccel olacağını veya cezai şart ödeneceğini öngören kiracı aleyhine kayıtlar geçersizdir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok kira sözleşmesi ve ekleri, muacceliyet-ceza maddeleri, ödeme planı, banka kayıtları, ihtarlar, icra takip hesabı, ortak gider belgeleri, zarar ve tahliye kayıtları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve geçersiz kayıt nedeniyle vadesi gelmiş gerçek kira borcunun da ortadan kalktığını varsaymak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Yasak, Kira İlişkisindeki Her Tazminat veya Yan Edimi Kendiliğinden Ortadan Kaldırmaz; Gerçek Zarar, Ortak Gider, Kullanım Bedeli, Tahliye Taahhüdü ve Bağımsız Sözleşme Yükümlülükleri Ayrıştırılmalıdır.

Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı emsal taraması yönünden yasak, kira ilişkisindeki her tazminat veya yan edimi kendiliğinden ortadan kaldırmaz; gerçek zarar, ortak gider, kullanım bedeli, tahliye taahhüdü ve bağımsız sözleşme yükümlülükleri ayrıştırılmalıdır. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Kira Sözleşmesi ve Ekleri, Muacceliyet-Ceza Maddeleri, Ödeme Planı, Banka Kayıtları, İhtarlar, İcra Takip Hesabı, Ortak Gider Belgeleri, Zarar ve Tahliye Kayıtları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete kira sözleşmesinde koşulu yasağı yürürlük denetimi yönünden kira sözleşmesi ve ekleri, muacceliyet-ceza maddeleri, ödeme planı, banka kayıtları, ihtarlar, icra takip hesabı, ortak gider belgeleri, zarar ve tahliye kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İspat Planı ve Deliller

Kira Sözleşmesi ve Ekleri, Muacceliyet-Ceza Maddeleri, Ödeme Planı, Banka Kayıtları, İhtarlar, İcra Takip Hesabı, Ortak Gider Belgeleri, Zarar ve Tahliye Kayıtları.

“Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı resmî kayıtları yönünden kira sözleşmesi ve ekleri, muacceliyet-ceza maddeleri, ödeme planı, banka kayıtları, ihtarlar, icra takip hesabı, ortak gider belgeleri, zarar ve tahliye kayıtları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken kira sözleşmesi ve ekleri, muacceliyet-ceza maddeleri, ödeme planı, banka kayıtları, ihtarlar, icra takip hesabı, ortak gider belgeleri, zarar ve tahliye kayıtları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Yasak, kira ilişkisindeki her tazminat veya yan edimi kendiliğinden ortadan kaldırmaz; gerçek zarar, ortak gider, kullanım bedeli, tahliye taahhüdü ve bağımsız sözleşme yükümlülükleri ayrıştırılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “kira sözleşmesi ve ekleri, muacceliyet-ceza maddeleri, ödeme planı, banka kayıtları, ihtarlar, icra takip hesabı, ortak gider belgeleri, zarar ve tahliye kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete kira sözleşmesinde koşulu yasağı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Takip veya Davada İstenen Her Kalemi Kira Bedeli, Ceza Koşulu, Muaccel Gelecek Kira, Yan Gider ve Gerçek Zarar Olarak Sınıflandırmak.

“Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı resmî kayıtları yönünden takip veya davada istenen her kalemi kira bedeli, ceza koşulu, muaccel gelecek kira, yan gider ve gerçek zarar olarak sınıflandırmak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik kira sözleşmesi ve ekleri, muacceliyet-ceza maddeleri, ödeme planı, banka kayıtları, ihtarlar, icra takip hesabı, ortak gider belgeleri, zarar ve tahliye kayıtları, geçersiz muacceliyet ve ceza kalemlerinin borç hesabından çıkarılması, fazla ödemenin iadesi veya doğru kira alacağının tahsili talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete kira sözleşmesinde koşulu yasağı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, geçersiz muacceliyet ve ceza kalemlerinin borç hesabından çıkarılması, fazla ödemenin iadesi veya doğru kira alacağının tahsili talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Sürelerin Hesabı

Ödeme Emrine İtiraz, Tahliye ve Alacak Davası Süreleri Ayrı Korunmalı; Zorunlu Arabuluculuk Kapsamı İşlemden Önce Denetlenmelidir.

“Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı resmî kayıtları yönünden ödeme emrine itiraz, tahliye ve alacak davası süreleri ayrı korunmalı; zorunlu arabuluculuk kapsamı işlemden önce denetlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Talep Sonucunun Kurulması

Geçersiz Muacceliyet ve Ceza Kalemlerinin Borç Hesabından Çıkarılması, Fazla Ödemenin İadesi veya Doğru Kira Alacağının Tahsili.

“Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı resmî kayıtları yönünden geçersiz muacceliyet ve ceza kalemlerinin borç hesabından çıkarılması, fazla ödemenin iadesi veya doğru kira alacağının tahsili” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Kira sözleşmesi ve ekleri, muacceliyet-ceza maddeleri, ödeme planı, banka kayıtları, ihtarlar, icra takip hesabı, ortak gider belgeleri, zarar ve tahliye kayıtları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Yasak, kira ilişkisindeki her tazminat veya yan edimi kendiliğinden ortadan kaldırmaz; gerçek zarar, ortak gider, kullanım bedeli, tahliye taahhüdü ve bağımsız sözleşme yükümlülükleri ayrıştırılmalıdır” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete kira sözleşmesinde koşulu yasağı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “kira sözleşmesi ve ekleri, muacceliyet-ceza maddeleri, ödeme planı, banka kayıtları, ihtarlar, icra takip hesabı, ortak gider belgeleri, zarar ve tahliye kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Kira Sözleşmesinde Koşulu Yasağı Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kira sözleşmesinde koşulu yasağı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde sonraki kiraların muaccel olacağını veya cezai şart ödeneceğini öngören kiracı aleyhine kayıtlar geçersizdir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Kira Sözleşmesinde Koşulu Yasağı Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kira sözleşmesinde koşulu yasağı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yasak, kira ilişkisindeki her tazminat veya yan edimi kendiliğinden ortadan kaldırmaz; gerçek zarar, ortak gider, kullanım bedeli, tahliye taahhüdü ve bağımsız sözleşme yükümlülükleri ayrıştırılmalıdır. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Kira Sözleşmesinde Koşulu Yasağı Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kira sözleşmesinde koşulu yasağı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Geçersiz Kayıt Nedeniyle Vadesi Gelmiş Gerçek Kira Borcunun Da Ortadan Kalktığını Varsaymak.

“Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı resmî kayıtları yönünden geçersiz kayıt nedeniyle vadesi gelmiş gerçek kira borcunun da ortadan kalktığını varsaymak” riski gerçekleşirse geçersiz muacceliyet ve ceza kalemlerinin borç hesabından çıkarılması, fazla ödemenin iadesi veya doğru kira alacağının tahsili talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay kira sözleşmesinde koşulu yasağı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete kira sözleşmesinde koşulu yasağı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “kira sözleşmesi ve ekleri, muacceliyet-ceza maddeleri, ödeme planı, banka kayıtları, ihtarlar, icra takip hesabı, ortak gider belgeleri, zarar ve tahliye kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• kira sözleşmesi ve ekleri, muacceliyet-ceza maddeleri, ödeme planı, banka kayıtları, ihtarlar, icra takip hesabı, ortak gider belgeleri, zarar ve tahliye kayıtları
• Kira Sözleşmesinde Muacceliyet ve Ceza Koşulu Yasağı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• takip veya davada istenen her kalemi kira bedeli, ceza koşulu, muaccel gelecek kira, yan gider ve gerçek zarar olarak sınıflandırmak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Ödeme emrine itiraz, tahliye ve alacak davası süreleri ayrı korunmalı; zorunlu arabuluculuk kapsamı işlemden önce denetlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Kira Sözleşmesinde Muacceliyet ve Ceza Koşulu Yasağı Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?

Takip veya davada istenen her kalemi kira bedeli, ceza koşulu, muaccel gelecek kira, yan gider ve gerçek zarar olarak sınıflandırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Kira Sözleşmesinde Muacceliyet ve Ceza Koşulu Yasağı Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Ödeme emrine itiraz, tahliye ve alacak davası süreleri ayrı korunmalı; zorunlu arabuluculuk kapsamı işlemden önce denetlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Geçersiz Muacceliyet ve Ceza Kalemlerinin Borç Hesabından Çıkarılması, Fazla Ödemenin İadesi veya Doğru Kira Alacağının Tahsili İstemi Mahkemeden veya Yetkili Merciden Nasıl İstenmelidir?

Geçersiz muacceliyet ve ceza kalemlerinin borç hesabından çıkarılması, fazla ödemenin iadesi veya doğru kira alacağının tahsili, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Kira Sözleşmesinde Muacceliyet ve Ceza Koşulu Yasağı incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde sonraki kiraların muaccel olacağını veya cezai şart ödeneceğini öngören kiracı aleyhine kayıtlar geçersizdir.

Dosyanın ilk önceliği takip veya davada istenen her kalemi kira bedeli, ceza koşulu, muaccel gelecek kira, yan gider ve gerçek zarar olarak sınıflandırmak, delil omurgası ise kira sözleşmesi ve ekleri, muacceliyet-ceza maddeleri, ödeme planı, banka kayıtları, ihtarlar, icra takip hesabı, ortak gider belgeleri, zarar ve tahliye kayıtları ile Kira Sözleşmesinde Muacceliyet ve Ceza Koşulu Yasağı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Ödeme emrine itiraz, tahliye ve alacak davası süreleri ayrı korunmalı; zorunlu arabuluculuk kapsamı işlemden önce denetlenmelidir. Geçersiz muacceliyet ve ceza kalemlerinin borç hesabından çıkarılması, fazla ödemenin iadesi veya doğru kira alacağının tahsili talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; geçersiz kayıt nedeniyle vadesi gelmiş gerçek kira borcunun da ortadan kalktığını varsaymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — kira sözleşmesinde koşulu yasağı resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde sonraki kiraların muaccel olacağını veya cezai şart ödeneceğini öngören kiracı aleyhine kayıtlar geçersizdir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — kira sözleşmesinde koşulu yasağı emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yasak, kira ilişkisindeki her tazminat veya yan edimi kendiliğinden ortadan kaldırmaz; gerçek zarar, ortak gider, kullanım bedeli, tahliye taahhüdü ve bağımsız sözleşme yükümlülükleri ayrıştırılmalıdır. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — kira sözleşmesinde koşulu yasağı yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.299-356 ve özellikle m.346
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.58-68 ve 269-276
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.4, 190 ve 199
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru