Kapsam
Finansal Kiralamada Malın Ayıbı ve Kiracının Talepleri yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Finansal kiralamada mal çoğu kez kiracının seçimiyle satıcıdan temin edilir; ayıp halinde sözleşmedeki risk dağılımı, kiralayanın satıcıya karşı hakları kiracıya devri ve kira ödeme borcunun devamı birlikte değerlendirilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, finansal kiralamada malın ayıbı ve kiracının talepleri konusunda 18 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği
İncelemenin ilk ölçütü “finansal kiralamada mal çoğu kez kiracının seçimiyle satıcıdan temin edilir; ayıp halinde sözleşmedeki risk dağılımı, kiralayanın satıcıya karşı hakları kiracıya devri ve kira ödeme borcunun devamı birlikte değerlendirilir” kuralıdır. Kiralayan yalnız finansman sağlıyor diye her ayıptan bağışık değildir; malın ve satıcının seçimi, teslim-kabul, mülkiyet, garanti, ağır kusur, hak devri, kullanım engeli, sigorta, fesih ve üçüncü kişi zararı ayrı incelenmelidir. Ayrıca “finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Finansal Kiralamada Malın Ayıbı ve Kiracının Talepleri bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu: m.18-34
Finansal kiralamada malın ayıbı ve kiracının talepleri kapsamında m.18-34 hükümleri sözleşme, malın seçimi, teslim, hak ve fesih bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.207-231 ve 112-125
Finansal kiralamada malın ayıbı ve kiracının talepleri kapsamında m.207-231 ve 112-125 hükümleri satış ayıbı, ifa ve tazminat bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 266-293, 389-399 ve 400-406
Finansal kiralamada malın ayıbı ve kiracının talepleri kapsamında m.190, 266-293, 389-399 ve 400-406 hükümleri ispat, bilirkişi, tedbir ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Kural, İstisna ve Değerlendirme
Finansal kiralamada mal çoğu kez kiracının seçimiyle satıcıdan temin edilir; ayıp halinde sözleşmedeki risk dağılımı, kiralayanın satıcıya karşı hakları kiracıya devri ve kira ödeme borcunun devamı birlikte değerlendirilir.
“Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralamada kiracının talepleri resmî kayıtları yönünden finansal kiralamada mal çoğu kez kiracının seçimiyle satıcıdan temin edilir; ayıp halinde sözleşmedeki risk dağılımı, kiralayanın satıcıya karşı hakları kiracıya devri ve kira ödeme borcunun devamı birlikte değerlendirilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve ayıp nedeniyle kira taksitlerini ihtarsız tamamen kesmek veya teslim-kabul belgesini gizli ayıplara karşı bütün haklardan kesin feragat saymak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Kiralayan yalnız finansman sağlıyor diye her ayıptan bağışık değildir; malın ve satıcının seçimi, teslim-kabul, mülkiyet, garanti, ağır kusur, hak devri, kullanım engeli, sigorta, fesih ve üçüncü kişi zararı ayrı incelenmelidir.
Yargıtay finansal kiralamada kiracının talepleri emsal taraması yönünden kiralayan yalnız finansman sağlıyor diye her ayıptan bağışık değildir; malın ve satıcının seçimi, teslim-kabul, mülkiyet, garanti, ağır kusur, hak devri, kullanım engeli, sigorta, fesih ve üçüncü kişi zararı ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.
Finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete finansal kiralamada kiracının talepleri yürürlük denetimi yönünden finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Dosyanın Delil Omurgası
Finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı.
“Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralamada kiracının talepleri resmî kayıtları yönünden finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.
“Yargıtay finansal kiralamada kiracının talepleri emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Kiralayan yalnız finansman sağlıyor diye her ayıptan bağışık değildir; malın ve satıcının seçimi, teslim-kabul, mülkiyet, garanti, ağır kusur, hak devri, kullanım engeli, sigorta, fesih ve üçüncü kişi zararı ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.
Bu delil öncelikle “finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete finansal kiralamada kiracının talepleri yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.
“Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralamada kiracının talepleri resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Doğru Merci ve İzlenecek Yol
Ayıbın teslimde varlığını ve malın kullanımına etkisini belirleyip satıcıya karşı seçimlik hakların kime ait olduğunu sözleşme ve devir hükümleri üzerinden çıkarmak.
“Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralamada kiracının talepleri resmî kayıtları yönünden ayıbın teslimde varlığını ve malın kullanımına etkisini belirleyip satıcıya karşı seçimlik hakların kime ait olduğunu sözleşme ve devir hükümleri üzerinden çıkarmak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı, onarım veya ayıpsız değişim, satıcıya karşı hakların devri ve kullanılması, kira bedelinin uyarlanması veya depo edilmesi, sözleşmenin feshi, kullanım kaybı, tazminat, faiz ve tedbir talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.
“Yargıtay finansal kiralamada kiracının talepleri emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete finansal kiralamada kiracının talepleri yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.
“Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralamada kiracının talepleri resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, onarım veya ayıpsız değişim, satıcıya karşı hakların devri ve kullanılması, kira bedelinin uyarlanması veya depo edilmesi, sözleşmenin feshi, kullanım kaybı, tazminat, faiz ve tedbir talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi
Muayene ve ayıp ihbarı gecikmeden yapılmalı; satıcı, kiralayan ve sigortacıya başvuru ile fesih, ödeme ve zamanaşımı takvimi birbirinden ayrılmalıdır.
“Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralamada kiracının talepleri resmî kayıtları yönünden muayene ve ayıp ihbarı gecikmeden yapılmalı; satıcı, kiralayan ve sigortacıya başvuru ile fesih, ödeme ve zamanaşımı takvimi birbirinden ayrılmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.
Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Yargıtay finansal kiralamada kiracının talepleri emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.
Hükümde Yer Alması Gereken Talepler
Onarım veya ayıpsız değişim, satıcıya karşı hakların devri ve kullanılması, kira bedelinin uyarlanması veya depo edilmesi, sözleşmenin feshi, kullanım kaybı, tazminat, faiz ve tedbir.
“Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralamada kiracının talepleri resmî kayıtları yönünden onarım veya ayıpsız değişim, satıcıya karşı hakların devri ve kullanılması, kira bedelinin uyarlanması veya depo edilmesi, sözleşmenin feshi, kullanım kaybı, tazminat, faiz ve tedbir” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
“Yargıtay finansal kiralamada kiracının talepleri emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Kiralayan yalnız finansman sağlıyor diye her ayıptan bağışık değildir; malın ve satıcının seçimi, teslim-kabul, mülkiyet, garanti, ağır kusur, hak devri, kullanım engeli, sigorta, fesih ve üçüncü kişi zararı ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete finansal kiralamada kiracının talepleri yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu — Finansal Kiralamada Kiracının Talepleri Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “finansal kiralamada kiracının talepleri resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından finansal kiralamada mal çoğu kez kiracının seçimiyle satıcıdan temin edilir; ayıp halinde sözleşmedeki risk dağılımı, kiralayanın satıcıya karşı hakları kiracıya devri ve kira ödeme borcunun devamı birlikte değerlendirilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Yargıtay — Finansal Kiralamada Kiracının Talepleri Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “finansal kiralamada kiracının talepleri emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; kiralayan yalnız finansman sağlıyor diye her ayıptan bağışık değildir; malın ve satıcının seçimi, teslim-kabul, mülkiyet, garanti, ağır kusur, hak devri, kullanım engeli, sigorta, fesih ve üçüncü kişi zararı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — Finansal Kiralamada Kiracının Talepleri Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “finansal kiralamada kiracının talepleri yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar
Ayıp nedeniyle kira taksitlerini ihtarsız tamamen kesmek veya teslim-kabul belgesini gizli ayıplara karşı bütün haklardan kesin feragat saymak.
“Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralamada kiracının talepleri resmî kayıtları yönünden ayıp nedeniyle kira taksitlerini ihtarsız tamamen kesmek veya teslim-kabul belgesini gizli ayıplara karşı bütün haklardan kesin feragat saymak” riski gerçekleşirse onarım veya ayıpsız değişim, satıcıya karşı hakların devri ve kullanılması, kira bedelinin uyarlanması veya depo edilmesi, sözleşmenin feshi, kullanım kaybı, tazminat, faiz ve tedbir talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
“Yargıtay finansal kiralamada kiracının talepleri emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete finansal kiralamada kiracının talepleri yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı
- Finansal Kiralamada Malın Ayıbı ve Kiracının Talepleri uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
- tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
- taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
- ayıbın teslimde varlığını ve malın kullanımına etkisini belirleyip satıcıya karşı seçimlik hakların kime ait olduğunu sözleşme ve devir hükümleri üzerinden çıkarmak
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
- Süre çizelgesinde Muayene ve ayıp ihbarı gecikmeden yapılmalı; satıcı, kiralayan ve sigortacıya başvuru ile fesih, ödeme ve zamanaşımı takvimi birbirinden ayrılmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Finansal Kiralamada Malın Ayıbı ve Kiracının Talepleri Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?
Ayıbın teslimde varlığını ve malın kullanımına etkisini belirleyip satıcıya karşı seçimlik hakların kime ait olduğunu sözleşme ve devir hükümleri üzerinden çıkarmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
Finansal kiralamada malın ayıbı ve kiracının talepleri bakımından süre çizelgesi hangi tarihler esas alınarak hazırlanmalıdır?
Muayene ve ayıp ihbarı gecikmeden yapılmalı; satıcı, kiralayan ve sigortacıya başvuru ile fesih, ödeme ve zamanaşımı takvimi birbirinden ayrılmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Onarım veya ayıpsız değişim, satıcıya karşı hakların devri ve kullanılması, kira bedelinin uyarlanması veya depo edilmesi, sözleşmenin feshi, kullanım kaybı, tazminat, faiz ve tedbir ile diğer istemler nasıl ayrılır?
Onarım veya ayıpsız değişim, satıcıya karşı hakların devri ve kullanılması, kira bedelinin uyarlanması veya depo edilmesi, sözleşmenin feshi, kullanım kaybı, tazminat, faiz ve tedbir, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Finansal Kiralamada Malın Ayıbı ve Kiracının Talepleri bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Finansal kiralamada mal çoğu kez kiracının seçimiyle satıcıdan temin edilir; ayıp halinde sözleşmedeki risk dağılımı, kiralayanın satıcıya karşı hakları kiracıya devri ve kira ödeme borcunun devamı birlikte değerlendirilir.
Dosyanın ilk önceliği ayıbın teslimde varlığını ve malın kullanımına etkisini belirleyip satıcıya karşı seçimlik hakların kime ait olduğunu sözleşme ve devir hükümleri üzerinden çıkarmak, delil omurgası ise finansal kiralama ve satın alma sözleşmeleri, mal ve satıcı seçim talimatı, fatura ve teslim-kabul tutanağı, teknik şartname, garanti-servis kayıtları, ayıp ihbarı, ekspertiz, kira ödeme planı, sigorta dosyası, satıcı ve kiralayan yazışmaları, kullanım kaybı hesabı ile Finansal Kiralamada Malın Ayıbı ve Kiracının Talepleri uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Muayene ve ayıp ihbarı gecikmeden yapılmalı; satıcı, kiralayan ve sigortacıya başvuru ile fesih, ödeme ve zamanaşımı takvimi birbirinden ayrılmalıdır. Onarım veya ayıpsız değişim, satıcıya karşı hakların devri ve kullanılması, kira bedelinin uyarlanması veya depo edilmesi, sözleşmenin feshi, kullanım kaybı, tazminat, faiz ve tedbir talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; ayıp nedeniyle kira taksitlerini ihtarsız tamamen kesmek veya teslim-kabul belgesini gizli ayıplara karşı bütün haklardan kesin feragat saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu — finansal kiralamada kiracının talepleri resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından finansal kiralamada mal çoğu kez kiracının seçimiyle satıcıdan temin edilir; ayıp halinde sözleşmedeki risk dağılımı, kiralayanın satıcıya karşı hakları kiracıya devri ve kira ödeme borcunun devamı birlikte değerlendirilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Yargıtay — finansal kiralamada kiracının talepleri emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; kiralayan yalnız finansman sağlıyor diye her ayıptan bağışık değildir; malın ve satıcının seçimi, teslim-kabul, mülkiyet, garanti, ağır kusur, hak devri, kullanım engeli, sigorta, fesih ve üçüncü kişi zararı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — finansal kiralamada kiracının talepleri yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu — m.18-34
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.207-231 ve 112-125
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 266-293, 389-399 ve 400-406
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
