Finansal Kiralama Sözleşmesinin Feshi ve Malın İadesi

Kapsam

Finansal Kiralama Sözleşmesinin Feshi ve Malın İadesi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Finansal kiralama bedellerinin sözleşmede ve kanunda öngörülen temerrüt koşullarında ödenmemesi veya sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan ihlal halinde fesih gündeme gelebilir; fesih sonrası malın iadesi ile kira, satış ve zarar hesabı kanuni tasfiye rejimine göre yapılır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve malın iadesi konusunda 28 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “finansal kiralama bedellerinin sözleşmede ve kanunda öngörülen temerrüt koşullarında ödenmemesi veya sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan ihlal halinde fesih gündeme gelebilir; fesih sonrası malın iadesi ile kira, satış ve zarar hesabı kanuni tasfiye rejimine göre yapılır” kuralıdır. Tek taksit gecikmesi her sözleşmede derhal fesih ve bütün bedellerin tahsili sonucunu doğurmaz; muacceliyet kaydı, ihtar süresi, tüketici sıfatı, malın mülkiyeti ve ayıbı, sigorta, iade tarihi, yeniden satış bedeli, vergi ve zarar azaltma yükümlülüğü ayrı incelenmelidir. Ayrıca “finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, ödeme planı, faturalar, ihtar ve tebliğ belgeleri, hesap ekstresi, malın teslim-kabul ve iade tutanakları, seri numarası, bakım ve sigorta kayıtları, ekspertiz, yeniden satış veya kiralama belgeleri, vergi ve masraf kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Finansal Kiralama Sözleşmesinin Feshi ve Malın İadesi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu: m.18-37 ve özellikle 31-33

Finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve malın iadesi kapsamında m.18-37 ve özellikle 31-33 hükümleri sözleşme, temerrüt, fesih ve iade bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.17-21 ve 32-33

Finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve malın iadesi kapsamında m.17-21 ve 32-33 hükümleri tüketici işlemi niteliğindeki finansal kiralama bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.24-26 ve 257-268

Finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve malın iadesi kapsamında m.24-26 ve 257-268 hükümleri teslim ve ihtiyati haciz bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Finansal kiralama bedellerinin sözleşmede ve kanunda öngörülen temerrüt koşullarında ödenmemesi veya sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan ihlal halinde fesih gündeme gelebilir; fesih sonrası malın iadesi ile kira, satış ve zarar hesabı kanuni tasfiye rejimine göre yapılır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, ödeme planı, faturalar, ihtar ve tebliğ belgeleri, hesap ekstresi, malın teslim-kabul ve iade tutanakları, seri numarası, bakım ve sigorta kayıtları, ekspertiz, yeniden satış veya kiralama belgeleri, vergi ve masraf kayıtları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralama malın iadesi resmî kayıtları yönünden finansal kiralama bedellerinin sözleşmede ve kanunda öngörülen temerrüt koşullarında ödenmemesi veya sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan ihlal halinde fesih gündeme gelebilir; fesih sonrası malın iadesi ile kira, satış ve zarar hesabı kanuni tasfiye rejimine göre yapılır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Tek taksit gecikmesi her sözleşmede derhal fesih ve bütün bedellerin tahsili sonucunu doğurmaz; muacceliyet kaydı, ihtar süresi, tüketici sıfatı, malın mülkiyeti ve ayıbı, sigorta, iade tarihi, yeniden satış bedeli, vergi ve zarar azaltma yükümlülüğü ayrı incelenmelidir.

“Yargıtay finansal kiralama malın iadesi emsal taraması yönünden tek taksit gecikmesi her sözleşmede derhal fesih ve bütün bedellerin tahsili sonucunu doğurmaz; muacceliyet kaydı, ihtar süresi, tüketici sıfatı, malın mülkiyeti ve ayıbı, sigorta, iade tarihi, yeniden satış bedeli, vergi ve zarar azaltma yükümlülüğü ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, ödeme planı, faturalar, ihtar ve tebliğ belgeleri, hesap ekstresi, malın teslim-kabul ve iade tutanakları, seri numarası, bakım ve sigorta kayıtları, ekspertiz, yeniden satış veya kiralama belgeleri, vergi ve masraf kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete finansal kiralama malın iadesi yürürlük denetimi yönünden finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, ödeme planı, faturalar, ihtar ve tebliğ belgeleri, hesap ekstresi, malın teslim-kabul ve iade tutanakları, seri numarası, bakım ve sigorta kayıtları, ekspertiz, yeniden satış veya kiralama belgeleri, vergi ve masraf kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, ödeme planı, faturalar, ihtar ve tebliğ belgeleri, hesap ekstresi, malın teslim-kabul ve iade tutanakları, seri numarası, bakım ve sigorta kayıtları, ekspertiz, yeniden satış veya kiralama belgeleri, vergi ve masraf kayıtları.

Bu delil öncelikle “finansal kiralama bedellerinin sözleşmede ve kanunda öngörülen temerrüt koşullarında ödenmemesi veya sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan ihlal halinde fesih gündeme gelebilir; fesih sonrası malın iadesi ile kira, satış ve zarar hesabı kanuni tasfiye rejimine göre yapılır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralama malın iadesi resmî kayıtları yönünden finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, ödeme planı, faturalar, ihtar ve tebliğ belgeleri, hesap ekstresi, malın teslim-kabul ve iade tutanakları, seri numarası, bakım ve sigorta kayıtları, ekspertiz, yeniden satış veya kiralama belgeleri, vergi ve masraf kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay finansal kiralama malın iadesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete finansal kiralama malın iadesi yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, ödeme planı, faturalar, ihtar ve tebliğ belgeleri, hesap ekstresi, malın teslim-kabul ve iade tutanakları, seri numarası, bakım ve sigorta kayıtları, ekspertiz, yeniden satış veya kiralama belgeleri, vergi ve masraf kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “finansal kiralama bedellerinin sözleşmede ve kanunda öngörülen temerrüt koşullarında ödenmemesi veya sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan ihlal halinde fesih gündeme gelebilir; fesih sonrası malın iadesi ile kira, satış ve zarar hesabı kanuni tasfiye rejimine göre yapılır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralama malın iadesi resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Temerrüde konu her taksidi, ihtar ve verilen süreyi, fesih beyanını, malın fiili durumunu ve fesih sonrası tahsil-satış kalemlerini tek tasfiye hesabında kronolojik olarak göstermek.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, ödeme planı, faturalar, ihtar ve tebliğ belgeleri, hesap ekstresi, malın teslim-kabul ve iade tutanakları, seri numarası, bakım ve sigorta kayıtları, ekspertiz, yeniden satış veya kiralama belgeleri, vergi ve masraf kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralama malın iadesi resmî kayıtları yönünden temerrüde konu her taksidi, ihtar ve verilen süreyi, fesih beyanını, malın fiili durumunu ve fesih sonrası tahsil-satış kalemlerini tek tasfiye hesabında kronolojik olarak göstermek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay finansal kiralama malın iadesi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete finansal kiralama malın iadesi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralama malın iadesi resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Muacceliyet ve fesih ihtarı kanuni-sözleşmesel sürelere uygun yapılmalı; malın iadesi için tedbir, takip ve dava ile bakiye alacak zamanaşımı ayrı izlenmelidir.

“Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralama malın iadesi resmî kayıtları yönünden muacceliyet ve fesih ihtarı kanuni-sözleşmesel sürelere uygun yapılmalı; malın iadesi için tedbir, takip ve dava ile bakiye alacak zamanaşımı ayrı izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Temerrüde konu her taksidi, ihtar ve verilen süreyi, fesih beyanını, malın fiili durumunu ve fesih sonrası tahsil-satış kalemlerini tek tasfiye hesabında kronolojik olarak göstermek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay finansal kiralama malın iadesi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Fesih veya feshin geçersizliğinin tespiti, malın aynen iadesi ve teslimi, kira ve gecikme bedelleri, satış mahsuplu bakiye, haksız tahsilatın iadesi, ayıp zararları, tedbir, faiz ve yargılama gideri.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralama malın iadesi resmî kayıtları yönünden fesih veya feshin geçersizliğinin tespiti, malın aynen iadesi ve teslimi, kira ve gecikme bedelleri, satış mahsuplu bakiye, haksız tahsilatın iadesi, ayıp zararları, tedbir, faiz ve yargılama gideri olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, ödeme planı, faturalar, ihtar ve tebliğ belgeleri, hesap ekstresi, malın teslim-kabul ve iade tutanakları, seri numarası, bakım ve sigorta kayıtları, ekspertiz, yeniden satış veya kiralama belgeleri, vergi ve masraf kayıtları, temel ölçüt ise “finansal kiralama bedellerinin sözleşmede ve kanunda öngörülen temerrüt koşullarında ödenmemesi veya sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan ihlal halinde fesih gündeme gelebilir; fesih sonrası malın iadesi ile kira, satış ve zarar hesabı kanuni tasfiye rejimine göre yapılır” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay finansal kiralama malın iadesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete finansal kiralama malın iadesi yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, ödeme planı, faturalar, ihtar ve tebliğ belgeleri, hesap ekstresi, malın teslim-kabul ve iade tutanakları, seri numarası, bakım ve sigorta kayıtları, ekspertiz, yeniden satış veya kiralama belgeleri, vergi ve masraf kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu — Finansal Kiralama Malın İadesi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “finansal kiralama malın iadesi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından finansal kiralama bedellerinin sözleşmede ve kanunda öngörülen temerrüt koşullarında ödenmemesi veya sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan ihlal halinde fesih gündeme gelebilir; fesih sonrası malın iadesi ile kira, satış ve zarar hesabı kanuni tasfiye rejimine göre yapılır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Finansal Kiralama Malın İadesi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “finansal kiralama malın iadesi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; tek taksit gecikmesi her sözleşmede derhal fesih ve bütün bedellerin tahsili sonucunu doğurmaz; muacceliyet kaydı, ihtar süresi, tüketici sıfatı, malın mülkiyeti ve ayıbı, sigorta, iade tarihi, yeniden satış bedeli, vergi ve zarar azaltma yükümlülüğü ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Finansal Kiralama Malın İadesi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “finansal kiralama malın iadesi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Malın mülkiyeti kiralayanda kaldığı için fesih hesabında geri alınan malın ekonomik değerini ve yeniden yararlanma imkanını yok saymak veya tüketici işlemine özel korumaları incelememek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansal kiralama malın iadesi resmî kayıtları yönünden malın mülkiyeti kiralayanda kaldığı için fesih hesabında geri alınan malın ekonomik değerini ve yeniden yararlanma imkanını yok saymak veya tüketici işlemine özel korumaları incelememek”. Bu savunmaya verilecek cevap, finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, ödeme planı, faturalar, ihtar ve tebliğ belgeleri, hesap ekstresi, malın teslim-kabul ve iade tutanakları, seri numarası, bakım ve sigorta kayıtları, ekspertiz, yeniden satış veya kiralama belgeleri, vergi ve masraf kayıtları delili ve “Finansal kiralama bedellerinin sözleşmede ve kanunda öngörülen temerrüt koşullarında ödenmemesi veya sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan ihlal halinde fesih gündeme gelebilir; fesih sonrası malın iadesi ile kira, satış ve zarar hesabı kanuni tasfiye rejimine göre yapılır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay finansal kiralama malın iadesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete finansal kiralama malın iadesi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, ödeme planı, faturalar, ihtar ve tebliğ belgeleri, hesap ekstresi, malın teslim-kabul ve iade tutanakları, seri numarası, bakım ve sigorta kayıtları, ekspertiz, yeniden satış veya kiralama belgeleri, vergi ve masraf kayıtları
• Finansal Kiralama Sözleşmesinin Feshi ve Malın İadesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• temerrüde konu her taksidi, ihtar ve verilen süreyi, fesih beyanını, malın fiili durumunu ve fesih sonrası tahsil-satış kalemlerini tek tasfiye hesabında kronolojik olarak göstermek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Muacceliyet ve fesih ihtarı kanuni-sözleşmesel sürelere uygun yapılmalı; malın iadesi için tedbir, takip ve dava ile bakiye alacak zamanaşımı ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve malın iadesi bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Temerrüde konu her taksidi, ihtar ve verilen süreyi, fesih beyanını, malın fiili durumunu ve fesih sonrası tahsil-satış kalemlerini tek tasfiye hesabında kronolojik olarak göstermek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Finansal Kiralama Sözleşmesinin Feshi ve Malın İadesi Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Muacceliyet ve fesih ihtarı kanuni-sözleşmesel sürelere uygun yapılmalı; malın iadesi için tedbir, takip ve dava ile bakiye alacak zamanaşımı ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Fesih veya feshin geçersizliğinin tespiti, malın aynen iadesi ve teslimi, kira ve gecikme bedelleri, satış mahsuplu bakiye, haksız tahsilatın iadesi, ayıp zararları, tedbir, faiz ve yargılama gideri istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Fesih veya feshin geçersizliğinin tespiti, malın aynen iadesi ve teslimi, kira ve gecikme bedelleri, satış mahsuplu bakiye, haksız tahsilatın iadesi, ayıp zararları, tedbir, faiz ve yargılama gideri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Finansal Kiralama Sözleşmesinin Feshi ve Malın İadesi incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Finansal kiralama bedellerinin sözleşmede ve kanunda öngörülen temerrüt koşullarında ödenmemesi veya sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan ihlal halinde fesih gündeme gelebilir; fesih sonrası malın iadesi ile kira, satış ve zarar hesabı kanuni tasfiye rejimine göre yapılır.

Dosyanın ilk önceliği temerrüde konu her taksidi, ihtar ve verilen süreyi, fesih beyanını, malın fiili durumunu ve fesih sonrası tahsil-satış kalemlerini tek tasfiye hesabında kronolojik olarak göstermek, delil omurgası ise finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, ödeme planı, faturalar, ihtar ve tebliğ belgeleri, hesap ekstresi, malın teslim-kabul ve iade tutanakları, seri numarası, bakım ve sigorta kayıtları, ekspertiz, yeniden satış veya kiralama belgeleri, vergi ve masraf kayıtları ile Finansal Kiralama Sözleşmesinin Feshi ve Malın İadesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Muacceliyet ve fesih ihtarı kanuni-sözleşmesel sürelere uygun yapılmalı; malın iadesi için tedbir, takip ve dava ile bakiye alacak zamanaşımı ayrı izlenmelidir. Fesih veya feshin geçersizliğinin tespiti, malın aynen iadesi ve teslimi, kira ve gecikme bedelleri, satış mahsuplu bakiye, haksız tahsilatın iadesi, ayıp zararları, tedbir, faiz ve yargılama gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; malın mülkiyeti kiralayanda kaldığı için fesih hesabında geri alınan malın ekonomik değerini ve yeniden yararlanma imkanını yok saymak veya tüketici işlemine özel korumaları incelememek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu — finansal kiralama malın iadesi resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından finansal kiralama bedellerinin sözleşmede ve kanunda öngörülen temerrüt koşullarında ödenmemesi veya sözleşmenin sürdürülmesini çekilmez kılan ihlal halinde fesih gündeme gelebilir; fesih sonrası malın iadesi ile kira, satış ve zarar hesabı kanuni tasfiye rejimine göre yapılır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — finansal kiralama malın iadesi emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; tek taksit gecikmesi her sözleşmede derhal fesih ve bütün bedellerin tahsili sonucunu doğurmaz; muacceliyet kaydı, ihtar süresi, tüketici sıfatı, malın mülkiyeti ve ayıbı, sigorta, iade tarihi, yeniden satış bedeli, vergi ve zarar azaltma yükümlülüğü ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — finansal kiralama malın iadesi yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu — m.18-37 ve özellikle 31-33
• 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — m.17-21 ve 32-33
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.24-26 ve 257-268
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru