İçtihat Arşivi

Yargıtay 16. Hukuk Dairesi

Dava türü: TAPU İPTALİ VE TESCİL

Esas

2016/17289 E.

Karar

2016/10059 K.

Resmî metinden: MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL ...

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi

Uluslararası çocuk iadesinde önceden velayet kararı aranmaması ve bir yıllık başvuru

Esas

2016/24087 E.

Karar

2016/15092 K.

Editoryal özet: Çocuk, mutad meskeninin bulunduğu ülkeden Türkiye’ye getirilerek alıkonulmuş; iade isteyen ebeveyn bir yıl dolmadan başvurmuştur. Daire, Lahey Sözleşmesi kapsamında iade için daha önce verilmiş velayet veya kişisel ilişki kararının bulunmasının ve varsa bu kararın Türkiye’de tanınıp tenfiz edilmesinin zorunlu olmadığını açıklamıştır. Dosyada ciddi fiziksel veya psikolojik risk ile diğer kaçınma sebeplerinin kanıtlanmadığı kabul edilmiştir. Bir yıl içinde başvuru yapılmışken çocuğun yeni ortama alışmasına dayanılarak iadeden kaçınılamayacağı belirtilerek ret hükmü bozulmuştur. Karar iade istisnalarını her dosya için kaldırmaz; çocuğun üstün yararı ve sözleşmedeki istisnalar somut delillerle ayrıca incelenir.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi

Aynı adlı eski eşlerin karıştırılması nedeniyle çelişen mirasçılık belgelerinin iptali

Esas

2015/9594 E.

Karar

2016/8033 K.

Editoryal özet: Ortaklığın giderilmesi dosyasında biri mirası Hazineye, diğeri bir gerçek kişiye bırakan iki mirasçılık belgesi ortaya çıkmıştır. Nüfus kayıtlarında aynı adı taşıyan eşlerin karıştırıldığı görülmüştür. Daire, mirasçı gösterilen kişinin annesinin murisin diğer eşi olduğunu ve murisin mirasçı bırakmadan öldüğünü saptamıştır. Bu nedenle gerçek kişiyi mirasçı gösteren belgenin iptali gerekirken ters yönde verilen kabul hükmü bozulmuştur. Sonuç somut nüfus, evlilik ve ölüm kayıtlarının birlikte incelenmesine dayanır; yalnız isim benzerliği mirasçılık ilişkisini kurmaz.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi

İşletmeyi devralanın eski iş kazasından doğan Kurum rücu borcu

Esas

2015/21315 E.

Karar

2016/10654 K.

Editoryal özet: SGK eski iş kazası nedeniyle bağladığı gelirleri elektrik işletme hakkını devralan şirketten istemiştir. Mahkeme İş Kanunu m. 6’daki iki yıllık sorumluluğu esas alıp husumetten ret vermiştir. Daire ticari işletme devrinde 818 sayılı BK m. 179’un uygulanması gerektiğini; devir türü, 2006 ve 2013 işlemleri ile Kuruma ihbar veya ilan hususlarının araştırılmasını istemiştir. Tarafların sorumsuzluk anlaşmalarının alacaklıya karşı ileri sürülemeyeceği açıklanarak karar bozulmuştur. Sorumluluk henüz kesin kabul edilmemiştir; bildirim ve devir şartları tamamlanmalıdır. Eski BK uygulaması yeni devirlerin bütün sorumluluk süreleri için tek başına ölçüt değildir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

Şirket birleşmesinde alacaklının teminat istemi ve yargısal başvuru hakkı

Esas

2015/12540 E.

Karar

2016/7000 K.

Editoryal özet: Hizmet akdinden doğan bonus prim alacağı için iş mahkemesinde dava açan alacaklı, borçlu şirketin başka şirketle birleşmesinden sonra devralandan ödeme veya teminat istemiştir. İlk derece mahkemesi, alacak davasının sürmesi ve TTK m. 157’nin birleşmeye itiraz hakkı tanımadığı gerekçesiyle talebi reddetmiştir. Yargıtay, talebin madde koşullarına uygun yapılması ve birleşmenin alacağın ifasını tehlikeye düşürdüğünün ispatı halinde devralanın teminat gösterme yükümlülüğü bulunduğunu belirtmiştir. Teminat verilmezse dava veya icra yoluna başvurulabileceği değerlendirilmeden verilen ret kararı bozulmuştur. Karar alacağın veya teminatın kendiliğinden ödenmesine ilişkin kesin bir eda hükmü değildir; koşulların yeniden incelenmesini gerektirir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

Kaldıraçlı yatırım hizmetinde tüketici mahkemesinin görevli sayılarak görevsizliğin bozulması

Esas

2016/90 E.

Karar

2016/6987 K.

Editoryal özet: Yatırımcı kaldıraçlı işlem sözleşmesinin feshi ve zararın tazminini istemiştir. Tüketici mahkemesi kâr amaçlı yatırımın tüketici işlemi olmadığı gerekçesiyle ticaret mahkemesine görevsizlik vermiştir. 11. Hukuk Dairesi 6502 nin tüketici, finansal hizmet ve görev hükümlerini birlikte yorumlayarak somut ilişkinin tüketici işlemi olduğunu kabul etmiş ve görevsizliği bozmuştur. Tazminatın haklılığı veya tutarı henüz incelenmemiş; dosyada gerekli araştırmayla esasa girilmesi istenmiştir. Karar her profesyonel yatırımcının veya bütün sermaye piyasası uyuşmazlıklarının tüketici sayıldığı biçiminde genellenemez; 2014 dava dönemi ve somut hizmet ilişkisiyle okunmalıdır.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi

Ticari borca kefalette el yazısı koşulu ve teselsül karinesi

Esas

2016/2405 E.

Karar

2016/10936 K.

Editoryal özet: Ticari borç için imzalanmış kefalet senedinde kefalet tarihi ve limiti el yazısıyla yazılmış, bazı kefiller müteselsil kefil ibaresini el yazısıyla belirtmemiştir. İlk derece mahkemesi bu kefilleri adi kefil sayarak asıl borçluya başvuru koşullarının oluşmadığını kabul etmiştir. Daire çoğunluğu, senet metni ve TTK m. 7 ticari teselsül karinesini birlikte değerlendirerek kefaletin müteselsil kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmü bozmuştur. Muhalefet şerhi, TBK m. 583’teki el yazısı koşulunun ticari teselsül karinesiyle ortadan kaldırılamayacağını savunur. Karar sözleşmesel kefalet senedi hakkındadır; bağımsız garanti veya icra dairesinde verilen kefaletin özel şartlarını çözmez. Tarih konusunda resmi metadata ile metin arasında fark vardır.

Yargıtay 20. Hukuk Dairesi

Hakem Heyeti Kararına İtirazda Tüketici Mahkemesinin Görevli Olması

Esas

2016/3968 E.

Karar

2016/6000 K.

Editoryal özet: Tüketici mahkemesi belediyenin verdiği zararı haksız fiil olarak nitelendirip asliye hukuk mahkemesini görevli saymış; asliye hukuk ise davanın hakem heyeti kararına itiraz olduğunu belirterek görevsizlik vermiştir. Yargıtay, uygulanmış 4077 sayılı Kanun 22/5 hükmünü aktararak itiraz uyuşmazlığı için tüketici mahkemesini yargı yeri olarak belirlemiştir. Karar, belediyenin esastan tazminat sorumluluğunu veya hakem heyetinin bütün başvuru koşullarını çözmez. Metindeki başvuru tutarı ve on beş günlük süre eski kanun alıntısıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

Eski TTK dönemindeki iplik satışında e-posta ile ayıp ihbarının kanıtlanması

Esas

2014/861 E.

Karar

2016/632 K.

Editoryal özet: Tacir alıcı teslim aldığı ipliklerin kullanılamaz olduğunu ve süresinde e-postayla bildirdiğini ileri sürmüştür. Satıcı bildirimi inkar etmiş, teknik incelemede bilgisayarda e-posta izi bulunmamıştır. HGK çoğunluğu 2005 olayına 6762 sayılı eski TTK’nın uygulanacağını, ihbarın o rejime uygun delillerle kanıtlanmadığını kabul ederek direnme kararını bozmuştur. Azınlık ihbarın her delille ispatlanabileceği ve somutta yapıldığı görüşündedir. Karar yeni TTK m. 18/3’ün farklı rejimini ayrıca açıklar; eski şekil yaklaşımı güncel bütün ayıp bildirimlerine taşınamaz. Kaynaktaki yeni TTK madde numarası yanlışlığı doğru norm olarak tekrarlanmamalıdır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi

Kasko kazasında olay yerinden ayrılmanın tek başına teminat dışılık veya ispat yükü değişikliği doğurmaması

Esas

2016/1335 E.

Karar

2016/6030 K.

Editoryal özet: Tek taraflı kazadan ayrılan sigortalının talebi, alkolsüz ve ehliyetli olduğunu kanıtlamadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Daire tutanak ve fotoğraflarla kaza ve hasarın kanıtlandığını, teminat dışı halin somut ispatının sigortacıda kaldığını belirtmiştir. Olay yerinden ayrılma tek başına bu yükü değiştirmez. Geç ihbar veya bilgi-belge ihlalinde kusur ve ödenecek tutardaki artış bağlantısı değerlendirilmelidir. Ret bu nedenle bozulmuştur. Daire hasar miktarını doğrudan hükmetmemiş; bütün delillerle esasa ilişkin inceleme yapılmasını istemiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

Sonraki Faydalı Model Belgesinin Önceki Koruma Kapsamındaki Buluşu Kullanma İzni Sağlamaması

Esas

2015/10230 E.

Karar

2016/4877 K.

Editoryal özet: Davacılar, sandviç panel alın kaplama makinesine ilişkin faydalı modele tecavüzün önlenmesini istemiştir. Mahkeme, davalı makinesinin önceki belgenin ana istemindeki bütün unsurları içerdiğini ve ayrıntı farklarının koruma kapsamını değiştirmediğini kabul etmiştir. Sonraki belgeye sahip olunmasının önceki buluşu kullanma hakkı vermediği; izin veya ilgili lisans mekanizmasının ayrı olduğu değerlendirilerek tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesine karar verilmiştir. Yargıtay hükmü kısa gerekçeyle onamıştır. Karar mülga 551 sayılı KHK dönemindedir; somut zorunlu lisans verilmesi veya bunun bedelinin belirlenmesi hakkında değildir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 2015/17680 E., 2016/7560 K.

Esas

2015/17680 E.

Karar

2016/7560 K.