Tüketici Hukuku

Sipariş Edilmeyen Mal ve Hizmette Tüketicinin Sorumluluğu

Sipariş Edilmeyen Mal ve Hizmette Tüketicinin Sorumluluğu; Sipariş edilmeyen malın gönderilmesi veya hizmetin sunulması halinde tüketiciden bedel istenemez; sessiz kalma, malı saklama ya da kendiliğinden iade etme yükümlülüğü kabul anlamına gelmez. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.346 kelime · 16 dk

Kapsam

Sipariş Edilmeyen Mal ve Hizmette Tüketicinin Sorumluluğu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Sipariş edilmeyen malın gönderilmesi veya hizmetin sunulması halinde tüketiciden bedel istenemez; sessiz kalma, malı saklama ya da kendiliğinden iade etme yükümlülüğü kabul anlamına gelmez. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, sipariş edilmeyen mal ve hizmette tüketicinin sorumluluğu konusunda 8 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “sipariş edilmeyen malın gönderilmesi veya hizmetin sunulması halinde tüketiciden bedel istenemez; sessiz kalma, malı saklama ya da kendiliğinden iade etme yükümlülüğü kabul anlamına gelmez” kuralıdır. Gerçekten kurulmuş abonelik, devam eden sipariş, yanlış teslim ve tüketicinin malı bilerek kullanması gibi olgular ayrı incelenir; her teslim otomatik olarak sipariş edilmemiş mal sayılmaz. Ayrıca “sipariş ve hesap geçmişi, sözleşme ve ön bilgilendirme, teslim belgesi, çağrı merkezi ve mesaj kayıtları, fatura, ödeme hareketleri, cayma veya itiraz bildirimi, ürünün kullanım durumu hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Sipariş Edilmeyen Mal ve Hizmette Tüketicinin Sorumluluğu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.7, 48, 66-73 ve 77

Sipariş edilmeyen mal ve hizmette tüketicinin sorumluluğu kapsamında m.7, 48, 66-73 ve 77 hükümleri sipariş edilmeyen mal ve başvuru bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.1-10 ve 77-82

Sipariş edilmeyen mal ve hizmette tüketicinin sorumluluğu kapsamında m.1-10 ve 77-82 hükümleri sözleşme kuruluşu ve iade bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190 ve 199

Sipariş edilmeyen mal ve hizmette tüketicinin sorumluluğu kapsamında m.190 ve 199 hükümleri ispat ve elektronik belge bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Sipariş Edilmeyen Malın Gönderilmesi veya Hizmetin Sunulması Halinde Tüketiciden Bedel İstenemez; Sessiz Kalma, Malı Saklama Ya Da Kendiliğinden İade Etme Yükümlülüğü Kabul Anlamına Gelmez.

Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden sipariş edilmeyen malın gönderilmesi veya hizmetin sunulması halinde tüketiciden bedel istenemez; sessiz kalma, malı saklama ya da kendiliğinden iade etme yükümlülüğü kabul anlamına gelmez. Bu ölçüt özellikle sipariş ve hesap geçmişi, sözleşme ve ön bilgilendirme, teslim belgesi, çağrı merkezi ve mesaj kayıtları, fatura, ödeme hareketleri, cayma veya itiraz bildirimi, ürünün kullanım durumu üzerinden sınanır. Satıcının tüketiciye ait açık sipariş veya sözleşme iradesini gösteren kaydı bulunup bulunmadığını tespit etmek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, tüketicinin paketi teslim almasını veya cevap vermemesini tek başına sözleşme kabulü saymak ihtimalini güçlendirebilir.

Gerçekten Kurulmuş Abonelik, Devam Eden Sipariş, Yanlış Teslim ve Tüketicinin Malı Bilerek Kullanması Gibi Olgular Ayrı İncelenir; Her Teslim Otomatik Olarak Sipariş Edilmemiş Mal Sayılmaz.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu emsal taraması yönünden gerçekten kurulmuş abonelik, devam eden sipariş, yanlış teslim ve tüketicinin malı bilerek kullanması gibi olgular ayrı incelenir; her teslim otomatik olarak sipariş edilmemiş mal sayılmaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Sipariş ve Hesap Geçmişi, Sözleşme ve Ön Bilgilendirme, Teslim Belgesi, Çağrı Merkezi ve Mesaj Kayıtları, Fatura, Ödeme Hareketleri, Cayma veya İtiraz Bildirimi, Ürünün Kullanım Durumu Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden sipariş ve hesap geçmişi, sözleşme ve ön bilgilendirme, teslim belgesi, çağrı merkezi ve mesaj kayıtları, fatura, ödeme hareketleri, cayma veya itiraz bildirimi, ürünün kullanım durumu hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Sipariş ve Hesap Geçmişi, Sözleşme ve Ön Bilgilendirme, Teslim Belgesi, Çağrı Merkezi ve Mesaj Kayıtları, Fatura, Ödeme Hareketleri, Cayma veya İtiraz Bildirimi, Ürünün Kullanım Durumu.

“Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden sipariş ve hesap geçmişi, sözleşme ve ön bilgilendirme, teslim belgesi, çağrı merkezi ve mesaj kayıtları, fatura, ödeme hareketleri, cayma veya itiraz bildirimi, ürünün kullanım durumu” kaydı, “Sipariş edilmeyen malın gönderilmesi veya hizmetin sunulması halinde tüketiciden bedel istenemez; sessiz kalma, malı saklama ya da kendiliğinden iade etme yükümlülüğü kabul anlamına gelmez” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “gerçekten kurulmuş abonelik, devam eden sipariş, yanlış teslim ve tüketicinin malı bilerek kullanması gibi olgular ayrı incelenir; her teslim otomatik olarak sipariş edilmemiş mal sayılmaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Sipariş edilmeyen malın gönderilmesi veya hizmetin sunulması halinde tüketiciden bedel istenemez; sessiz kalma, malı saklama ya da kendiliğinden iade etme yükümlülüğü kabul anlamına gelmez” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Satıcının Tüketiciye Ait Açık Sipariş veya Sözleşme İradesini Gösteren Kaydı Bulunup Bulunmadığını Tespit Etmek.

“Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden satıcının tüketiciye ait açık sipariş veya sözleşme iradesini gösteren kaydı bulunup bulunmadığını tespit etmek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Sipariş ve hesap geçmişi, sözleşme ve ön bilgilendirme, teslim belgesi, çağrı merkezi ve mesaj kayıtları, fatura, ödeme hareketleri, cayma veya itiraz bildirimi, ürünün kullanım durumu dosyaya alınmalı ve borç bulunmadığının tespiti, haksız tahsilatın iadesi, takibin iptali ve kişisel hesap kayıtlarının düzeltilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve borç bulunmadığının tespiti, haksız tahsilatın iadesi, takibin iptali ve kişisel hesap kayıtlarının düzeltilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Haksız Tahsilat ve İcra İşlemlerine Süresinde İtiraz Edilmeli; Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi Parasal Sınır ve Arabuluculuk Şartına Göre Seçilmelidir.

Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden haksız tahsilat ve icra işlemlerine süresinde itiraz edilmeli; hakem heyeti veya tüketici mahkemesi parasal sınır ve arabuluculuk şartına göre seçilmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Borç Bulunmadığının Tespiti, Haksız Tahsilatın İadesi, Takibin İptali ve Kişisel Hesap Kayıtlarının Düzeltilmesi.

“Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden borç bulunmadığının tespiti, haksız tahsilatın iadesi, takibin iptali ve kişisel hesap kayıtlarının düzeltilmesi” talebi, “Sipariş edilmeyen malın gönderilmesi veya hizmetin sunulması halinde tüketiciden bedel istenemez; sessiz kalma, malı saklama ya da kendiliğinden iade etme yükümlülüğü kabul anlamına gelmez” koşuluyla ve sipariş ve hesap geçmişi, sözleşme ve ön bilgilendirme, teslim belgesi, çağrı merkezi ve mesaj kayıtları, fatura, ödeme hareketleri, cayma veya itiraz bildirimi, ürünün kullanım durumu deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “gerçekten kurulmuş abonelik, devam eden sipariş, yanlış teslim ve tüketicinin malı bilerek kullanması gibi olgular ayrı incelenir; her teslim otomatik olarak sipariş edilmemiş mal sayılmaz” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Sipariş Edilmeyen Tüketicinin Sorumluluğu Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından sipariş edilmeyen malın gönderilmesi veya hizmetin sunulması halinde tüketiciden bedel istenemez; sessiz kalma, malı saklama ya da kendiliğinden iade etme yükümlülüğü kabul anlamına gelmez. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Sipariş Edilmeyen Tüketicinin Sorumluluğu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; gerçekten kurulmuş abonelik, devam eden sipariş, yanlış teslim ve tüketicinin malı bilerek kullanması gibi olgular ayrı incelenir; her teslim otomatik olarak sipariş edilmemiş mal sayılmaz. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Sipariş Edilmeyen Tüketicinin Sorumluluğu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Tüketicinin Paketi Teslim Almasını veya Cevap Vermemesini Tek Başına Sözleşme Kabulü Saymak.

“Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden tüketicinin paketi teslim almasını veya cevap vermemesini tek başına sözleşme kabulü saymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Satıcının tüketiciye ait açık sipariş veya sözleşme iradesini gösteren kaydı bulunup bulunmadığını tespit etmek aşamasında sipariş ve hesap geçmişi, sözleşme ve ön bilgilendirme, teslim belgesi, çağrı merkezi ve mesaj kayıtları, fatura, ödeme hareketleri, cayma veya itiraz bildirimi, ürünün kullanım durumu kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Gerçekten kurulmuş abonelik, devam eden sipariş, yanlış teslim ve tüketicinin malı bilerek kullanması gibi olgular ayrı incelenir; her teslim otomatik olarak sipariş edilmemiş mal sayılmaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete sipariş edilmeyen tüketicinin sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • sipariş ve hesap geçmişi, sözleşme ve ön bilgilendirme, teslim belgesi, çağrı merkezi ve mesaj kayıtları, fatura, ödeme hareketleri, cayma veya itiraz bildirimi, ürünün kullanım durumu
  • Sipariş Edilmeyen Mal ve Hizmette Tüketicinin Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • satıcının tüketiciye ait açık sipariş veya sözleşme iradesini gösteren kaydı bulunup bulunmadığını tespit etmek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Haksız tahsilat ve icra işlemlerine süresinde itiraz edilmeli; hakem heyeti veya tüketici mahkemesi parasal sınır ve arabuluculuk şartına göre seçilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Sipariş Edilmeyen Mal ve Hizmette Tüketicinin Sorumluluğu Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Satıcının tüketiciye ait açık sipariş veya sözleşme iradesini gösteren kaydı bulunup bulunmadığını tespit etmek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Sipariş Edilmeyen Mal ve Hizmette Tüketicinin Sorumluluğu Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Haksız tahsilat ve icra işlemlerine süresinde itiraz edilmeli; hakem heyeti veya tüketici mahkemesi parasal sınır ve arabuluculuk şartına göre seçilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Borç Bulunmadığının Tespiti, Haksız Tahsilatın İadesi, Takibin İptali ve Kişisel Hesap Kayıtlarının Düzeltilmesi Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

Borç bulunmadığının tespiti, haksız tahsilatın iadesi, takibin iptali ve kişisel hesap kayıtlarının düzeltilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Sipariş Edilmeyen Mal ve Hizmette Tüketicinin Sorumluluğu bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Sipariş edilmeyen malın gönderilmesi veya hizmetin sunulması halinde tüketiciden bedel istenemez; sessiz kalma, malı saklama ya da kendiliğinden iade etme yükümlülüğü kabul anlamına gelmez.

Dosyanın ilk önceliği satıcının tüketiciye ait açık sipariş veya sözleşme iradesini gösteren kaydı bulunup bulunmadığını tespit etmek, delil omurgası ise sipariş ve hesap geçmişi, sözleşme ve ön bilgilendirme, teslim belgesi, çağrı merkezi ve mesaj kayıtları, fatura, ödeme hareketleri, cayma veya itiraz bildirimi, ürünün kullanım durumu ile Sipariş Edilmeyen Mal ve Hizmette Tüketicinin Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Haksız tahsilat ve icra işlemlerine süresinde itiraz edilmeli; hakem heyeti veya tüketici mahkemesi parasal sınır ve arabuluculuk şartına göre seçilmelidir. Borç bulunmadığının tespiti, haksız tahsilatın iadesi, takibin iptali ve kişisel hesap kayıtlarının düzeltilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; tüketicinin paketi teslim almasını veya cevap vermemesini tek başına sözleşme kabulü saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Tüketici Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Sipariş Edilmeyen Mal ve Hizmette Tüketicinin Sorumluluğu konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Tüketici HukukuAyıplı Konutta Ortak Alan Eksikliklerinden Sorumluluk

Ayıplı Konutta Ortak Alan Eksikliklerinden Sorumluluk; Satılan veya teslim edilen konutun ortak alanındaki proje, ruhsat, malzeme ve kullanım eksiklikleri bağımsız bölümün değerini ya da olağan kullanımını etkiliyorsa ayıplı ifa ve seçimlik haklar gündeme gelir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Tüketici HukukuKonut Finansmanında Erken Ödeme Tazminatı ve İade

Konut Finansmanında Erken Ödeme Tazminatı ve İade; Sabit faizli konut finansmanında tüketici borcun tamamını veya bir kısmını erken ödeyebilir; kredi veren gerekli faiz ve maliyet indirimini yapar, erken ödeme tazminatı ise kanuni oran ve kalan vade sınırlarını aşamaz. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Tüketici HukukuFinansal Tüketiciden Alınan Ücretlerin İadesi

Finansal Tüketiciden Alınan Ücretlerin İadesi; Banka ve finans kuruluşu tüketiciden ancak mevzuatta izin verilen, sözleşmede açıkça kararlaştırılan ve sunulan hizmetle orantılı ücret isteyebilir; aynı işlem için mükerrer veya belirsiz adla tahsilat yapılamaz. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →