Tüketici Hukuku

İnternetten Alınan Dijital İçerikte Ayıp ve Sözleşmenin Feshi

İnternetten Alınan Dijital İçerikte Ayıp ve Sözleşmenin Feshi; İnternet üzerinden edinilen yazılım, oyun, ses, görüntü veya abonelik içeriğinin vaat edilen işlevi, uyumluluğu, erişimi ya da güncellemesi sağlamaması ayıp oluşturabilir; tüketici niteliğe göre bedel indirimi, giderim, dönme veya fesih isteyebilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.860 kelime · 18 dk

Kapsam

İnternetten Alınan Dijital İçerikte Ayıp ve Sözleşmenin Feshi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. İnternet üzerinden edinilen yazılım, oyun, ses, görüntü veya abonelik içeriğinin vaat edilen işlevi, uyumluluğu, erişimi ya da güncellemesi sağlamaması ayıp oluşturabilir; tüketici niteliğe göre bedel indirimi, giderim, dönme veya fesih isteyebilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, internetten alınan dijital içerikte ayıp ve sözleşmenin feshi konusunda 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “internet üzerinden edinilen yazılım, oyun, ses, görüntü veya abonelik içeriğinin vaat edilen işlevi, uyumluluğu, erişimi ya da güncellemesi sağlamaması ayıp oluşturabilir; tüketici niteliğe göre bedel indirimi, giderim, dönme veya fesih isteyebilir” kuralıdır. Her erişim sorunu sağlayıcıya yüklenemez; içeriğin mal veya hizmet niteliği, cihaz ve sistem gereksinimi, lisans bölgesi, kullanıcı hatası, üçüncü taraf platform, güncelleme, ön bilgilendirme, anında ifa ve cayma istisnası ayrı incelenmelidir. Ayrıca “sipariş ve mesafeli sözleşme, ön bilgilendirme formu, ürün ve sistem gereksinimi açıklamaları, lisans ve kullanım koşulları, ödeme kaydı, hata ekranı ve loglar, destek yazışmaları, güncelleme geçmişi, reklam ve vaatler, fesih ve iade başvurusu hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

İnternetten Alınan Dijital İçerikte Ayıp ve Sözleşmenin Feshi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.3-16, 48 ve 66-73

İnternetten alınan dijital içerikte ayıp ve sözleşmenin feshi kapsamında m.3-16, 48 ve 66-73 hükümleri gayri maddi mal, ayıp, mesafeli sözleşme ve başvuru bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6563 Sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun: m.3-9

İnternetten alınan dijital içerikte ayıp ve sözleşmenin feshi kapsamında m.3-9 hükümleri elektronik sözleşme bilgileri ve aracı hizmet sağlayıcı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.112-126 ve 207-231

İnternetten alınan dijital içerikte ayıp ve sözleşmenin feshi kapsamında m.112-126 ve 207-231 hükümleri ifa, ayıp ve sözleşmeden dönme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

İnternet üzerinden edinilen yazılım, oyun, ses, görüntü veya abonelik içeriğinin vaat edilen işlevi, uyumluluğu, erişimi ya da güncellemesi sağlamaması ayıp oluşturabilir; tüketici niteliğe göre bedel indirimi, giderim, dönme veya fesih isteyebilir.

Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü internetten alınan sözleşmenin feshi resmî kayıtları yönünden internet üzerinden edinilen yazılım, oyun, ses, görüntü veya abonelik içeriğinin vaat edilen işlevi, uyumluluğu, erişimi ya da güncellemesi sağlamaması ayıp oluşturabilir; tüketici niteliğe göre bedel indirimi, giderim, dönme veya fesih isteyebilir. Bu ölçüt özellikle sipariş ve mesafeli sözleşme, ön bilgilendirme formu, ürün ve sistem gereksinimi açıklamaları, lisans ve kullanım koşulları, ödeme kaydı, hata ekranı ve loglar, destek yazışmaları, güncelleme geçmişi, reklam ve vaatler, fesih ve iade başvurusu üzerinden sınanır. Satın alma anındaki vaat ile kullanılan cihaz ve sürümdeki fiilî performansı ekran kaydı, hata logu ve yazılı destek cevabıyla karşılaştırıp sorunun kullanıcıdan mı içerikten mi kaynaklandığını ayırmak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, dijital içeriğin indirilmesini her durumda bütün tüketici haklarından vazgeçme saymak veya cihaz uyumsuzluğunu ön bilgilendirme ve sistem gereksinimleri incelenmeden doğrudan ayıp kabul etmek ihtimalini güçlendirebilir.

Her erişim sorunu sağlayıcıya yüklenemez; içeriğin mal veya hizmet niteliği, cihaz ve sistem gereksinimi, lisans bölgesi, kullanıcı hatası, üçüncü taraf platform, güncelleme, ön bilgilendirme, anında ifa ve cayma istisnası ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay internetten alınan sözleşmenin feshi emsal taraması yönünden her erişim sorunu sağlayıcıya yüklenemez; içeriğin mal veya hizmet niteliği, cihaz ve sistem gereksinimi, lisans bölgesi, kullanıcı hatası, üçüncü taraf platform, güncelleme, ön bilgilendirme, anında ifa ve cayma istisnası ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Sipariş ve mesafeli sözleşme, ön bilgilendirme formu, ürün ve sistem gereksinimi açıklamaları, lisans ve kullanım koşulları, ödeme kaydı, hata ekranı ve loglar, destek yazışmaları, güncelleme geçmişi, reklam ve vaatler, fesih ve iade başvurusu hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete internetten alınan sözleşmenin feshi yürürlük denetimi yönünden sipariş ve mesafeli sözleşme, ön bilgilendirme formu, ürün ve sistem gereksinimi açıklamaları, lisans ve kullanım koşulları, ödeme kaydı, hata ekranı ve loglar, destek yazışmaları, güncelleme geçmişi, reklam ve vaatler, fesih ve iade başvurusu hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Sipariş ve mesafeli sözleşme, ön bilgilendirme formu, ürün ve sistem gereksinimi açıklamaları, lisans ve kullanım koşulları, ödeme kaydı, hata ekranı ve loglar, destek yazışmaları, güncelleme geçmişi, reklam ve vaatler, fesih ve iade başvurusu.

“Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü internetten alınan sözleşmenin feshi resmî kayıtları yönünden sipariş ve mesafeli sözleşme, ön bilgilendirme formu, ürün ve sistem gereksinimi açıklamaları, lisans ve kullanım koşulları, ödeme kaydı, hata ekranı ve loglar, destek yazışmaları, güncelleme geçmişi, reklam ve vaatler, fesih ve iade başvurusu” kaydı, “İnternet üzerinden edinilen yazılım, oyun, ses, görüntü veya abonelik içeriğinin vaat edilen işlevi, uyumluluğu, erişimi ya da güncellemesi sağlamaması ayıp oluşturabilir; tüketici niteliğe göre bedel indirimi, giderim, dönme veya fesih isteyebilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “her erişim sorunu sağlayıcıya yüklenemez; içeriğin mal veya hizmet niteliği, cihaz ve sistem gereksinimi, lisans bölgesi, kullanıcı hatası, üçüncü taraf platform, güncelleme, ön bilgilendirme, anında ifa ve cayma istisnası ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay internetten alınan sözleşmenin feshi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete internetten alınan sözleşmenin feshi yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü internetten alınan sözleşmenin feshi resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “İnternet üzerinden edinilen yazılım, oyun, ses, görüntü veya abonelik içeriğinin vaat edilen işlevi, uyumluluğu, erişimi ya da güncellemesi sağlamaması ayıp oluşturabilir; tüketici niteliğe göre bedel indirimi, giderim, dönme veya fesih isteyebilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Satın alma anındaki vaat ile kullanılan cihaz ve sürümdeki fiilî performansı ekran kaydı, hata logu ve yazılı destek cevabıyla karşılaştırıp sorunun kullanıcıdan mı içerikten mi kaynaklandığını ayırmak.

“Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü internetten alınan sözleşmenin feshi resmî kayıtları yönünden satın alma anındaki vaat ile kullanılan cihaz ve sürümdeki fiilî performansı ekran kaydı, hata logu ve yazılı destek cevabıyla karşılaştırıp sorunun kullanıcıdan mı içerikten mi kaynaklandığını ayırmak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Sipariş ve mesafeli sözleşme, ön bilgilendirme formu, ürün ve sistem gereksinimi açıklamaları, lisans ve kullanım koşulları, ödeme kaydı, hata ekranı ve loglar, destek yazışmaları, güncelleme geçmişi, reklam ve vaatler, fesih ve iade başvurusu dosyaya alınmalı ve ayıbın giderilmesi veya güncelleme, yeniden erişim, bedel indirimi, sözleşmenin feshi veya dönme, ücret iadesi, bağlı ödemenin çözülmesi, zarar, faiz ve yargılama gideri talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay internetten alınan sözleşmenin feshi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete internetten alınan sözleşmenin feshi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü internetten alınan sözleşmenin feshi resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve ayıbın giderilmesi veya güncelleme, yeniden erişim, bedel indirimi, sözleşmenin feshi veya dönme, ücret iadesi, bağlı ödemenin çözülmesi, zarar, faiz ve yargılama gideri talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Ayıp öğrenildiğinde sağlayıcı ve platforma yazılı bildirim geciktirilmemeli; cayma istisnası, hakem heyeti parasal sınırı, arabuluculuk ve tüketici davası süreleri işlem türüne göre korunmalıdır.

Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü internetten alınan sözleşmenin feshi resmî kayıtları yönünden ayıp öğrenildiğinde sağlayıcı ve platforma yazılı bildirim geciktirilmemeli; cayma istisnası, hakem heyeti parasal sınırı, arabuluculuk ve tüketici davası süreleri işlem türüne göre korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay internetten alınan sözleşmenin feshi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Ayıbın giderilmesi veya güncelleme, yeniden erişim, bedel indirimi, sözleşmenin feshi veya dönme, ücret iadesi, bağlı ödemenin çözülmesi, zarar, faiz ve yargılama gideri.

“Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü internetten alınan sözleşmenin feshi resmî kayıtları yönünden ayıbın giderilmesi veya güncelleme, yeniden erişim, bedel indirimi, sözleşmenin feshi veya dönme, ücret iadesi, bağlı ödemenin çözülmesi, zarar, faiz ve yargılama gideri” talebi, “İnternet üzerinden edinilen yazılım, oyun, ses, görüntü veya abonelik içeriğinin vaat edilen işlevi, uyumluluğu, erişimi ya da güncellemesi sağlamaması ayıp oluşturabilir; tüketici niteliğe göre bedel indirimi, giderim, dönme veya fesih isteyebilir” koşuluyla ve sipariş ve mesafeli sözleşme, ön bilgilendirme formu, ürün ve sistem gereksinimi açıklamaları, lisans ve kullanım koşulları, ödeme kaydı, hata ekranı ve loglar, destek yazışmaları, güncelleme geçmişi, reklam ve vaatler, fesih ve iade başvurusu deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay internetten alınan sözleşmenin feshi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “her erişim sorunu sağlayıcıya yüklenemez; içeriğin mal veya hizmet niteliği, cihaz ve sistem gereksinimi, lisans bölgesi, kullanıcı hatası, üçüncü taraf platform, güncelleme, ön bilgilendirme, anında ifa ve cayma istisnası ayrı incelenmelidir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete internetten alınan sözleşmenin feshi yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü — internetten alınan sözleşmenin feshi resmî kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “internetten alınan sözleşmenin feshi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından internet üzerinden edinilen yazılım, oyun, ses, görüntü veya abonelik içeriğinin vaat edilen işlevi, uyumluluğu, erişimi ya da güncellemesi sağlamaması ayıp oluşturabilir; tüketici niteliğe göre bedel indirimi, giderim, dönme veya fesih isteyebilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — İnternetten Alınan Sözleşmenin Feshi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “internetten alınan sözleşmenin feshi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her erişim sorunu sağlayıcıya yüklenemez; içeriğin mal veya hizmet niteliği, cihaz ve sistem gereksinimi, lisans bölgesi, kullanıcı hatası, üçüncü taraf platform, güncelleme, ön bilgilendirme, anında ifa ve cayma istisnası ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — İnternetten Alınan Sözleşmenin Feshi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “internetten alınan sözleşmenin feshi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Dijital içeriğin indirilmesini her durumda bütün tüketici haklarından vazgeçme saymak veya cihaz uyumsuzluğunu ön bilgilendirme ve sistem gereksinimleri incelenmeden doğrudan ayıp kabul etmek.

“Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü internetten alınan sözleşmenin feshi resmî kayıtları yönünden dijital içeriğin indirilmesini her durumda bütün tüketici haklarından vazgeçme saymak veya cihaz uyumsuzluğunu ön bilgilendirme ve sistem gereksinimleri incelenmeden doğrudan ayıp kabul etmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Satın alma anındaki vaat ile kullanılan cihaz ve sürümdeki fiilî performansı ekran kaydı, hata logu ve yazılı destek cevabıyla karşılaştırıp sorunun kullanıcıdan mı içerikten mi kaynaklandığını ayırmak aşamasında sipariş ve mesafeli sözleşme, ön bilgilendirme formu, ürün ve sistem gereksinimi açıklamaları, lisans ve kullanım koşulları, ödeme kaydı, hata ekranı ve loglar, destek yazışmaları, güncelleme geçmişi, reklam ve vaatler, fesih ve iade başvurusu kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay internetten alınan sözleşmenin feshi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Her erişim sorunu sağlayıcıya yüklenemez; içeriğin mal veya hizmet niteliği, cihaz ve sistem gereksinimi, lisans bölgesi, kullanıcı hatası, üçüncü taraf platform, güncelleme, ön bilgilendirme, anında ifa ve cayma istisnası ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete internetten alınan sözleşmenin feshi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • sipariş ve mesafeli sözleşme, ön bilgilendirme formu, ürün ve sistem gereksinimi açıklamaları, lisans ve kullanım koşulları, ödeme kaydı, hata ekranı ve loglar, destek yazışmaları, güncelleme geçmişi, reklam ve vaatler, fesih ve iade başvurusu
  • İnternetten Alınan Dijital İçerikte Ayıp ve Sözleşmenin Feshi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • satın alma anındaki vaat ile kullanılan cihaz ve sürümdeki fiilî performansı ekran kaydı, hata logu ve yazılı destek cevabıyla karşılaştırıp sorunun kullanıcıdan mı içerikten mi kaynaklandığını ayırmak
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Ayıp öğrenildiğinde sağlayıcı ve platforma yazılı bildirim geciktirilmemeli; cayma istisnası, hakem heyeti parasal sınırı, arabuluculuk ve tüketici davası süreleri işlem türüne göre korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

İnternetten Alınan Dijital İçerikte Ayıp ve Sözleşmenin Feshi Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Satın alma anındaki vaat ile kullanılan cihaz ve sürümdeki fiilî performansı ekran kaydı, hata logu ve yazılı destek cevabıyla karşılaştırıp sorunun kullanıcıdan mı içerikten mi kaynaklandığını ayırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

İnternetten alınan dijital içerikte ayıp ve sözleşmenin feshi bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Ayıp öğrenildiğinde sağlayıcı ve platforma yazılı bildirim geciktirilmemeli; cayma istisnası, hakem heyeti parasal sınırı, arabuluculuk ve tüketici davası süreleri işlem türüne göre korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Ayıbın giderilmesi veya güncelleme, yeniden erişim, bedel indirimi, sözleşmenin feshi veya dönme, ücret iadesi, bağlı ödemenin çözülmesi, zarar, faiz ve yargılama gideri talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Ayıbın giderilmesi veya güncelleme, yeniden erişim, bedel indirimi, sözleşmenin feshi veya dönme, ücret iadesi, bağlı ödemenin çözülmesi, zarar, faiz ve yargılama gideri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İnternetten Alınan Dijital İçerikte Ayıp ve Sözleşmenin Feshi dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 6563 Sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İnternet üzerinden edinilen yazılım, oyun, ses, görüntü veya abonelik içeriğinin vaat edilen işlevi, uyumluluğu, erişimi ya da güncellemesi sağlamaması ayıp oluşturabilir; tüketici niteliğe göre bedel indirimi, giderim, dönme veya fesih isteyebilir.

Dosyanın ilk önceliği satın alma anındaki vaat ile kullanılan cihaz ve sürümdeki fiilî performansı ekran kaydı, hata logu ve yazılı destek cevabıyla karşılaştırıp sorunun kullanıcıdan mı içerikten mi kaynaklandığını ayırmak, delil omurgası ise sipariş ve mesafeli sözleşme, ön bilgilendirme formu, ürün ve sistem gereksinimi açıklamaları, lisans ve kullanım koşulları, ödeme kaydı, hata ekranı ve loglar, destek yazışmaları, güncelleme geçmişi, reklam ve vaatler, fesih ve iade başvurusu ile İnternetten Alınan Dijital İçerikte Ayıp ve Sözleşmenin Feshi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Ayıp öğrenildiğinde sağlayıcı ve platforma yazılı bildirim geciktirilmemeli; cayma istisnası, hakem heyeti parasal sınırı, arabuluculuk ve tüketici davası süreleri işlem türüne göre korunmalıdır. Ayıbın giderilmesi veya güncelleme, yeniden erişim, bedel indirimi, sözleşmenin feshi veya dönme, ücret iadesi, bağlı ödemenin çözülmesi, zarar, faiz ve yargılama gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; dijital içeriğin indirilmesini her durumda bütün tüketici haklarından vazgeçme saymak veya cihaz uyumsuzluğunu ön bilgilendirme ve sistem gereksinimleri incelenmeden doğrudan ayıp kabul etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Tüketici Hukuku7 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
İnternetten Alınan Dijital İçerikte Ayıp ve Sözleşmenin Feshi konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Tüketici Hukukuİnternetten Satılan İkinci El Üründe Garanti ve Ayıp

İnternetten Satılan İkinci El Üründe Garanti ve Ayıp; Mesafeli olarak satılan ikinci el ürün, ilan ve sözleşmede açıklanan kullanım durumu dikkate alınsa da vaat edilen özellikleri taşımalı ve olağan kullanıma elverişli olmalıdır; profesyonel satıcı, bilinen ayıbı açıkça bildirmeli ve kanuni sorumluluk süresini mevzuatın izin verdiği sınırın altında bırakamaz. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Tüketici HukukuMesafeli Sözleşmede Aracı Hizmet Sağlayıcının Bedel İadesi Sorumluluğu

Mesafeli Sözleşmede Aracı Hizmet Sağlayıcının Bedel İadesi Sorumluluğu; Platform üzerinden kurulan mesafeli sözleşmede satıcı adına bedel tahsil eden aracı hizmet sağlayıcı, bedeli tasarrufunda bulundurduğu ve mevzuattaki diğer koşulların oluştuğu hallerde cayma veya fesih sonrası bedel ile teslimat masraflarının süresinde iadesinden satıcıyla birlikte sorumlu olabilir.

İncele →
Tüketici HukukuBelirli Süreli Aboneliğin Onaysız Yenilenmesi ve Bedel İadesi

Belirli Süreli Aboneliğin Onaysız Yenilenmesi ve Bedel İadesi; Belirli süreli abonelik kendiliğinden uzatılamaz; uzatma ancak sözleşme kurulduktan sonra ve süre dolmadan tüketicinin talebi veya onayıyla yapılabilir, onaysız devam eden hizmet için bedel istenemez. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →