Kapsam
Havayolu Taşımasında Uçağa Kabul Edilmeme ve Tazminat yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Geçerli rezervasyonla zamanında başvuran yolcu, makul sağlık, emniyet-güvenlik veya belge nedeni olmadan uçağa kabul edilmezse gönüllü aranması, geri ödeme veya güzergâh değişikliği, hizmet ve mesafeye göre tazminat haklarından yararlanabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, havayolu taşımasında uçağa kabul edilmeme ve tazminat konusunda 10 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği
İncelemenin ilk ölçütü “geçerli rezervasyonla zamanında başvuran yolcu, makul sağlık, emniyet-güvenlik veya belge nedeni olmadan uçağa kabul edilmezse gönüllü aranması, geri ödeme veya güzergâh değişikliği, hizmet ve mesafeye göre tazminat haklarından yararlanabilir” kuralıdır. Her biniş reddi yolcu hakları tazminatı doğurmaz; teyitli rezervasyon, check-in ve kapı zamanı, fazla satış, operasyonel neden, belge-vize, sağlık ve güvenlik, gönüllü feragat, alternatif uçuş, mesafe, iç-dış hat ve ödeme kuru ayrı incelenmelidir. Ayrıca “bilet ve rezervasyon kaydı, pnr ve elektronik bilet, check-in ve biniş kartı, kapıya varış kaydı, havayolu mesajları, ret nedeni tutanağı, gönüllü çağrısı ve kabul formu, alternatif uçuş, bagaj kayıtları, yemek-konaklama faturaları, banka ödemesi ve başvuru yazışmaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Havayolu Taşımasında Uçağa Kabul Edilmeme ve Tazminat bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.5, 11, 13-16 ve 66-73
Havayolu taşımasında uçağa kabul edilmeme ve tazminat kapsamında m.5, 11, 13-16 ve 66-73 hükümleri ayıplı hizmet ve tüketici başvurusu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.914-930
Havayolu taşımasında uçağa kabul edilmeme ve tazminat kapsamında m.914-930 hükümleri yolcu taşıma ve taşıyanın sorumluluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190 ve 199-222
Havayolu taşımasında uçağa kabul edilmeme ve tazminat kapsamında m.190 ve 199-222 hükümleri ispat, elektronik kayıt ve belge bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Kural, İstisna ve Değerlendirme
Geçerli rezervasyonla zamanında başvuran yolcu, makul sağlık, emniyet-güvenlik veya belge nedeni olmadan uçağa kabul edilmezse gönüllü aranması, geri ödeme veya güzergâh değişikliği, hizmet ve mesafeye göre tazminat haklarından yararlanabilir.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için bilet ve rezervasyon kaydı, PNR ve elektronik bilet, check-in ve biniş kartı, kapıya varış kaydı, havayolu mesajları, ret nedeni tutanağı, gönüllü çağrısı ve kabul formu, alternatif uçuş, bagaj kayıtları, yemek-konaklama faturaları, banka ödemesi ve başvuru yazışmaları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü havayolu taşımasında edilmeme tazminat resmî kayıtları yönünden geçerli rezervasyonla zamanında başvuran yolcu, makul sağlık, emniyet-güvenlik veya belge nedeni olmadan uçağa kabul edilmezse gönüllü aranması, geri ödeme veya güzergâh değişikliği, hizmet ve mesafeye göre tazminat haklarından yararlanabilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Her biniş reddi yolcu hakları tazminatı doğurmaz; teyitli rezervasyon, check-in ve kapı zamanı, fazla satış, operasyonel neden, belge-vize, sağlık ve güvenlik, gönüllü feragat, alternatif uçuş, mesafe, iç-dış hat ve ödeme kuru ayrı incelenmelidir.
“Yargıtay havayolu taşımasında edilmeme tazminat emsal taraması yönünden her biniş reddi yolcu hakları tazminatı doğurmaz; teyitli rezervasyon, check-in ve kapı zamanı, fazla satış, operasyonel neden, belge-vize, sağlık ve güvenlik, gönüllü feragat, alternatif uçuş, mesafe, iç-dış hat ve ödeme kuru ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Bilet ve rezervasyon kaydı, PNR ve elektronik bilet, check-in ve biniş kartı, kapıya varış kaydı, havayolu mesajları, ret nedeni tutanağı, gönüllü çağrısı ve kabul formu, alternatif uçuş, bagaj kayıtları, yemek-konaklama faturaları, banka ödemesi ve başvuru yazışmaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.
Resmî Gazete havayolu taşımasında edilmeme tazminat yürürlük denetimi yönünden bilet ve rezervasyon kaydı, PNR ve elektronik bilet, check-in ve biniş kartı, kapıya varış kaydı, havayolu mesajları, ret nedeni tutanağı, gönüllü çağrısı ve kabul formu, alternatif uçuş, bagaj kayıtları, yemek-konaklama faturaları, banka ödemesi ve başvuru yazışmaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.
Dosyanın Delil Omurgası
Bilet ve rezervasyon kaydı, PNR ve elektronik bilet, check-in ve biniş kartı, kapıya varış kaydı, havayolu mesajları, ret nedeni tutanağı, gönüllü çağrısı ve kabul formu, alternatif uçuş, bagaj kayıtları, yemek-konaklama faturaları, banka ödemesi ve başvuru yazışmaları.
Bu delil öncelikle “geçerli rezervasyonla zamanında başvuran yolcu, makul sağlık, emniyet-güvenlik veya belge nedeni olmadan uçağa kabul edilmezse gönüllü aranması, geri ödeme veya güzergâh değişikliği, hizmet ve mesafeye göre tazminat haklarından yararlanabilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü havayolu taşımasında edilmeme tazminat resmî kayıtları yönünden bilet ve rezervasyon kaydı, PNR ve elektronik bilet, check-in ve biniş kartı, kapıya varış kaydı, havayolu mesajları, ret nedeni tutanağı, gönüllü çağrısı ve kabul formu, alternatif uçuş, bagaj kayıtları, yemek-konaklama faturaları, banka ödemesi ve başvuru yazışmaları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.
“Yargıtay havayolu taşımasında edilmeme tazminat emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.
“Resmî Gazete havayolu taşımasında edilmeme tazminat yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “bilet ve rezervasyon kaydı, PNR ve elektronik bilet, check-in ve biniş kartı, kapıya varış kaydı, havayolu mesajları, ret nedeni tutanağı, gönüllü çağrısı ve kabul formu, alternatif uçuş, bagaj kayıtları, yemek-konaklama faturaları, banka ödemesi ve başvuru yazışmaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.
Bu delil öncelikle “geçerli rezervasyonla zamanında başvuran yolcu, makul sağlık, emniyet-güvenlik veya belge nedeni olmadan uçağa kabul edilmezse gönüllü aranması, geri ödeme veya güzergâh değişikliği, hizmet ve mesafeye göre tazminat haklarından yararlanabilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü havayolu taşımasında edilmeme tazminat resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Doğru Merci ve İzlenecek Yol
Yolcunun teyitli rezervasyon, zamanında başvuru ve seyahat belgesi koşullarını doğrulayıp taşıyıcının ret nedenini operasyon kayıtlarıyla yazılılaştırmasını istemek.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; bilet ve rezervasyon kaydı, PNR ve elektronik bilet, check-in ve biniş kartı, kapıya varış kaydı, havayolu mesajları, ret nedeni tutanağı, gönüllü çağrısı ve kabul formu, alternatif uçuş, bagaj kayıtları, yemek-konaklama faturaları, banka ödemesi ve başvuru yazışmaları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü havayolu taşımasında edilmeme tazminat resmî kayıtları yönünden yolcunun teyitli rezervasyon, zamanında başvuru ve seyahat belgesi koşullarını doğrulayıp taşıyıcının ret nedenini operasyon kayıtlarıyla yazılılaştırmasını istemek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.
“Yargıtay havayolu taşımasında edilmeme tazminat emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
“Resmî Gazete havayolu taşımasında edilmeme tazminat yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü havayolu taşımasında edilmeme tazminat resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi
Önce taşıyıcıya yazılı başvuru yapılmalı; altı hafta cevap verilmez veya cevap yetersiz kalırsa SHGM başvurusu değerlendirilmeli, tüketici uyuşmazlığı ve zamanaşımı süreleri ayrıca korunmalıdır.
“Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü havayolu taşımasında edilmeme tazminat resmî kayıtları yönünden önce taşıyıcıya yazılı başvuru yapılmalı; altı hafta cevap verilmez veya cevap yetersiz kalırsa SHGM başvurusu değerlendirilmeli, tüketici uyuşmazlığı ve zamanaşımı süreleri ayrıca korunmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Yolcunun teyitli rezervasyon, zamanında başvuru ve seyahat belgesi koşullarını doğrulayıp taşıyıcının ret nedenini operasyon kayıtlarıyla yazılılaştırmasını istemek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
“Yargıtay havayolu taşımasında edilmeme tazminat emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.
Hükümde Yer Alması Gereken Talepler
Bilet bedelinin iadesi veya ilk fırsatta güzergâh değişikliği, iç hat veya dış hat mesafesine göre tazminat, yemek-iletişim-konaklama giderleri, bagaj ve bağlantı zararı, tüketici başvurusu, faiz ve manevi zarar koşullarının değerlendirilmesi.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü havayolu taşımasında edilmeme tazminat resmî kayıtları yönünden bilet bedelinin iadesi veya ilk fırsatta güzergâh değişikliği, iç hat veya dış hat mesafesine göre tazminat, yemek-iletişim-konaklama giderleri, bagaj ve bağlantı zararı, tüketici başvurusu, faiz ve manevi zarar koşullarının değerlendirilmesi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil bilet ve rezervasyon kaydı, PNR ve elektronik bilet, check-in ve biniş kartı, kapıya varış kaydı, havayolu mesajları, ret nedeni tutanağı, gönüllü çağrısı ve kabul formu, alternatif uçuş, bagaj kayıtları, yemek-konaklama faturaları, banka ödemesi ve başvuru yazışmaları, temel ölçüt ise “geçerli rezervasyonla zamanında başvuran yolcu, makul sağlık, emniyet-güvenlik veya belge nedeni olmadan uçağa kabul edilmezse gönüllü aranması, geri ödeme veya güzergâh değişikliği, hizmet ve mesafeye göre tazminat haklarından yararlanabilir” olacaktır.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
“Yargıtay havayolu taşımasında edilmeme tazminat emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.
“Resmî Gazete havayolu taşımasında edilmeme tazminat yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “bilet ve rezervasyon kaydı, PNR ve elektronik bilet, check-in ve biniş kartı, kapıya varış kaydı, havayolu mesajları, ret nedeni tutanağı, gönüllü çağrısı ve kabul formu, alternatif uçuş, bagaj kayıtları, yemek-konaklama faturaları, banka ödemesi ve başvuru yazışmaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü — Havayolu Taşımasında Edilmeme Tazminat Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “havayolu taşımasında edilmeme tazminat resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından geçerli rezervasyonla zamanında başvuran yolcu, makul sağlık, emniyet-güvenlik veya belge nedeni olmadan uçağa kabul edilmezse gönüllü aranması, geri ödeme veya güzergâh değişikliği, hizmet ve mesafeye göre tazminat haklarından yararlanabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Yargıtay — Havayolu Taşımasında Edilmeme Tazminat Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “havayolu taşımasında edilmeme tazminat emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her biniş reddi yolcu hakları tazminatı doğurmaz; teyitli rezervasyon, check-in ve kapı zamanı, fazla satış, operasyonel neden, belge-vize, sağlık ve güvenlik, gönüllü feragat, alternatif uçuş, mesafe, iç-dış hat ve ödeme kuru ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — Havayolu Taşımasında Edilmeme Tazminat Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “havayolu taşımasında edilmeme tazminat yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar
Kapıya geç gelen veya geçerli seyahat belgesi bulunmayan yolcunun durumunu fazla satış kaynaklı kabul edilmeme ile aynı saymak ya da gönüllü anlaşmasını incelememek.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü havayolu taşımasında edilmeme tazminat resmî kayıtları yönünden kapıya geç gelen veya geçerli seyahat belgesi bulunmayan yolcunun durumunu fazla satış kaynaklı kabul edilmeme ile aynı saymak ya da gönüllü anlaşmasını incelememek”. Bu savunmaya verilecek cevap, bilet ve rezervasyon kaydı, PNR ve elektronik bilet, check-in ve biniş kartı, kapıya varış kaydı, havayolu mesajları, ret nedeni tutanağı, gönüllü çağrısı ve kabul formu, alternatif uçuş, bagaj kayıtları, yemek-konaklama faturaları, banka ödemesi ve başvuru yazışmaları delili ve “Geçerli rezervasyonla zamanında başvuran yolcu, makul sağlık, emniyet-güvenlik veya belge nedeni olmadan uçağa kabul edilmezse gönüllü aranması, geri ödeme veya güzergâh değişikliği, hizmet ve mesafeye göre tazminat haklarından yararlanabilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
“Yargıtay havayolu taşımasında edilmeme tazminat emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
“Resmî Gazete havayolu taşımasında edilmeme tazminat yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- bilet ve rezervasyon kaydı, PNR ve elektronik bilet, check-in ve biniş kartı, kapıya varış kaydı, havayolu mesajları, ret nedeni tutanağı, gönüllü çağrısı ve kabul formu, alternatif uçuş, bagaj kayıtları, yemek-konaklama faturaları, banka ödemesi ve başvuru yazışmaları
- Havayolu Taşımasında Uçağa Kabul Edilmeme ve Tazminat uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
- tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
- taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
- yolcunun teyitli rezervasyon, zamanında başvuru ve seyahat belgesi koşullarını doğrulayıp taşıyıcının ret nedenini operasyon kayıtlarıyla yazılılaştırmasını istemek
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
- Süre çizelgesinde Önce taşıyıcıya yazılı başvuru yapılmalı; altı hafta cevap verilmez veya cevap yetersiz kalırsa SHGM başvurusu değerlendirilmeli, tüketici uyuşmazlığı ve zamanaşımı süreleri ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Havayolu Taşımasında Uçağa Kabul Edilmeme ve Tazminat Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?
Yolcunun teyitli rezervasyon, zamanında başvuru ve seyahat belgesi koşullarını doğrulayıp taşıyıcının ret nedenini operasyon kayıtlarıyla yazılılaştırmasını istemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
Havayolu taşımasında uçağa kabul edilmeme ve tazminat bakımından süre çizelgesi hangi tarihler esas alınarak hazırlanmalıdır?
Önce taşıyıcıya yazılı başvuru yapılmalı; altı hafta cevap verilmez veya cevap yetersiz kalırsa SHGM başvurusu değerlendirilmeli, tüketici uyuşmazlığı ve zamanaşımı süreleri ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Bilet bedelinin iadesi veya ilk fırsatta güzergâh değişikliği, iç hat veya dış hat mesafesine göre tazminat, yemek-iletişim-konaklama giderleri, bagaj ve bağlantı zararı, tüketici başvurusu, faiz ve manevi zarar koşullarının değerlendirilmesi ile diğer istemler nasıl ayrılır?
Bilet bedelinin iadesi veya ilk fırsatta güzergâh değişikliği, iç hat veya dış hat mesafesine göre tazminat, yemek-iletişim-konaklama giderleri, bagaj ve bağlantı zararı, tüketici başvurusu, faiz ve manevi zarar koşullarının değerlendirilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Havayolu Taşımasında Uçağa Kabul Edilmeme ve Tazminat bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Geçerli rezervasyonla zamanında başvuran yolcu, makul sağlık, emniyet-güvenlik veya belge nedeni olmadan uçağa kabul edilmezse gönüllü aranması, geri ödeme veya güzergâh değişikliği, hizmet ve mesafeye göre tazminat haklarından yararlanabilir.
Dosyanın ilk önceliği yolcunun teyitli rezervasyon, zamanında başvuru ve seyahat belgesi koşullarını doğrulayıp taşıyıcının ret nedenini operasyon kayıtlarıyla yazılılaştırmasını istemek, delil omurgası ise bilet ve rezervasyon kaydı, PNR ve elektronik bilet, check-in ve biniş kartı, kapıya varış kaydı, havayolu mesajları, ret nedeni tutanağı, gönüllü çağrısı ve kabul formu, alternatif uçuş, bagaj kayıtları, yemek-konaklama faturaları, banka ödemesi ve başvuru yazışmaları ile Havayolu Taşımasında Uçağa Kabul Edilmeme ve Tazminat uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Önce taşıyıcıya yazılı başvuru yapılmalı; altı hafta cevap verilmez veya cevap yetersiz kalırsa SHGM başvurusu değerlendirilmeli, tüketici uyuşmazlığı ve zamanaşımı süreleri ayrıca korunmalıdır. Bilet bedelinin iadesi veya ilk fırsatta güzergâh değişikliği, iç hat veya dış hat mesafesine göre tazminat, yemek-iletişim-konaklama giderleri, bagaj ve bağlantı zararı, tüketici başvurusu, faiz ve manevi zarar koşullarının değerlendirilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; kapıya geç gelen veya geçerli seyahat belgesi bulunmayan yolcunun durumunu fazla satış kaynaklı kabul edilmeme ile aynı saymak ya da gönüllü anlaşmasını incelememek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü — havayolu taşımasında edilmeme tazminat resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından geçerli rezervasyonla zamanında başvuran yolcu, makul sağlık, emniyet-güvenlik veya belge nedeni olmadan uçağa kabul edilmezse gönüllü aranması, geri ödeme veya güzergâh değişikliği, hizmet ve mesafeye göre tazminat haklarından yararlanabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Yargıtay — havayolu taşımasında edilmeme tazminat emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her biniş reddi yolcu hakları tazminatı doğurmaz; teyitli rezervasyon, check-in ve kapı zamanı, fazla satış, operasyonel neden, belge-vize, sağlık ve güvenlik, gönüllü feragat, alternatif uçuş, mesafe, iç-dış hat ve ödeme kuru ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — havayolu taşımasında edilmeme tazminat yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — m.5, 11, 13-16 ve 66-73
- 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.914-930
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190 ve 199-222
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
