İnançlı İşlemle Taşınmaz Devri ve İade Talebi

Kapsam

İnançlı İşlemle Taşınmaz Devri ve İade Talebi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Bir taşınmazın teminat veya belirli bir amaçla devredilip koşul gerçekleşince geri verileceğine ilişkin inançlı işlem, yazılı inanç anlaşması ve somut delillerle kanıtlanır; iade talebi sicil güveni ve üçüncü kişi haklarıyla birlikte değerlendirilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, inançlı işlemle taşınmaz devri ve iade talebi konusunda 5 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “bir taşınmazın teminat veya belirli bir amaçla devredilip koşul gerçekleşince geri verileceğine ilişkin inançlı işlem, yazılı inanç anlaşması ve somut delillerle kanıtlanır; iade talebi sicil güveni ve üçüncü kişi haklarıyla birlikte değerlendirilir” kuralıdır. Bedelsiz veya düşük bedelli devir tek başına inançlı işlem değildir; gerçek satış, bağış, muvazaa, teminat amacı, yazılı delil, delil başlangıcı, tarafların ödeme ve kullanım davranışları, üçüncü kişinin iyiniyeti ve zamanaşımı ayrı incelenmelidir. Ayrıca “tapu resmi senedi, inanç sözleşmesi veya yazılı delil başlangıcı, banka ve borç kayıtları, ödeme planı, taşınmazın kullanım ve kira gelirleri, vergi-harç kayıtları, ihtarlar, mesaj ve e-postalar, tanıklar, ekspertiz, sonraki devir ve takyidat belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

İnançlı İşlemle Taşınmaz Devri ve İade Talebi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.26-27, 97-100 ve 112-126

İnançlı işlemle taşınmaz devri ve iade talebi kapsamında m.26-27, 97-100 ve 112-126 hükümleri sözleşme, ifa ve zarar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.2, 706 ve 1023-1025

İnançlı işlemle taşınmaz devri ve iade talebi kapsamında m.2, 706 ve 1023-1025 hükümleri dürüstlük, tapu ve sicile güven bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190 ve 199-203

İnançlı işlemle taşınmaz devri ve iade talebi kapsamında m.190 ve 199-203 hükümleri ispat, belge ve tanık sınırları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Bir taşınmazın teminat veya belirli bir amaçla devredilip koşul gerçekleşince geri verileceğine ilişkin inançlı işlem, yazılı inanç anlaşması ve somut delillerle kanıtlanır; iade talebi sicil güveni ve üçüncü kişi haklarıyla birlikte değerlendirilir.

Yargıtay inançlı işlemle iade talebi resmî kayıtları yönünden bir taşınmazın teminat veya belirli bir amaçla devredilip koşul gerçekleşince geri verileceğine ilişkin inançlı işlem, yazılı inanç anlaşması ve somut delillerle kanıtlanır; iade talebi sicil güveni ve üçüncü kişi haklarıyla birlikte değerlendirilir. Bu ölçüt özellikle tapu resmi senedi, inanç sözleşmesi veya yazılı delil başlangıcı, banka ve borç kayıtları, ödeme planı, taşınmazın kullanım ve kira gelirleri, vergi-harç kayıtları, ihtarlar, mesaj ve e-postalar, tanıklar, ekspertiz, sonraki devir ve takyidat belgeleri üzerinden sınanır. Tapu devrinin görünürdeki sebebi ile tarafların gerçek ekonomik amacını ödeme, borç, kullanım ve geri devir taahhüdü kronolojisi üzerinden ayırmak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, sözlü iddiayı tek başına tapu kaydını aşmaya yeterli görmek veya muvazaa ile inançlı işlemin farklı ispat ve hukuki sonuçlarını birbirine karıştırmak ihtimalini güçlendirebilir.

Bedelsiz veya düşük bedelli devir tek başına inançlı işlem değildir; gerçek satış, bağış, muvazaa, teminat amacı, yazılı delil, delil başlangıcı, tarafların ödeme ve kullanım davranışları, üçüncü kişinin iyiniyeti ve zamanaşımı ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay inançlı işlemle iade talebi emsal taraması yönünden bedelsiz veya düşük bedelli devir tek başına inançlı işlem değildir; gerçek satış, bağış, muvazaa, teminat amacı, yazılı delil, delil başlangıcı, tarafların ödeme ve kullanım davranışları, üçüncü kişinin iyiniyeti ve zamanaşımı ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Tapu resmi senedi, inanç sözleşmesi veya yazılı delil başlangıcı, banka ve borç kayıtları, ödeme planı, taşınmazın kullanım ve kira gelirleri, vergi-harç kayıtları, ihtarlar, mesaj ve e-postalar, tanıklar, ekspertiz, sonraki devir ve takyidat belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete inançlı işlemle iade talebi yürürlük denetimi yönünden tapu resmi senedi, inanç sözleşmesi veya yazılı delil başlangıcı, banka ve borç kayıtları, ödeme planı, taşınmazın kullanım ve kira gelirleri, vergi-harç kayıtları, ihtarlar, mesaj ve e-postalar, tanıklar, ekspertiz, sonraki devir ve takyidat belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Tapu resmi senedi, inanç sözleşmesi veya yazılı delil başlangıcı, banka ve borç kayıtları, ödeme planı, taşınmazın kullanım ve kira gelirleri, vergi-harç kayıtları, ihtarlar, mesaj ve e-postalar, tanıklar, ekspertiz, sonraki devir ve takyidat belgeleri.

“Yargıtay inançlı işlemle iade talebi resmî kayıtları yönünden tapu resmi senedi, inanç sözleşmesi veya yazılı delil başlangıcı, banka ve borç kayıtları, ödeme planı, taşınmazın kullanım ve kira gelirleri, vergi-harç kayıtları, ihtarlar, mesaj ve e-postalar, tanıklar, ekspertiz, sonraki devir ve takyidat belgeleri” kaydı, “Bir taşınmazın teminat veya belirli bir amaçla devredilip koşul gerçekleşince geri verileceğine ilişkin inançlı işlem, yazılı inanç anlaşması ve somut delillerle kanıtlanır; iade talebi sicil güveni ve üçüncü kişi haklarıyla birlikte değerlendirilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “bedelsiz veya düşük bedelli devir tek başına inançlı işlem değildir; gerçek satış, bağış, muvazaa, teminat amacı, yazılı delil, delil başlangıcı, tarafların ödeme ve kullanım davranışları, üçüncü kişinin iyiniyeti ve zamanaşımı ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay inançlı işlemle iade talebi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete inançlı işlemle iade talebi yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay inançlı işlemle iade talebi resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Bir taşınmazın teminat veya belirli bir amaçla devredilip koşul gerçekleşince geri verileceğine ilişkin inançlı işlem, yazılı inanç anlaşması ve somut delillerle kanıtlanır; iade talebi sicil güveni ve üçüncü kişi haklarıyla birlikte değerlendirilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Tapu devrinin görünürdeki sebebi ile tarafların gerçek ekonomik amacını ödeme, borç, kullanım ve geri devir taahhüdü kronolojisi üzerinden ayırmak.

“Yargıtay inançlı işlemle iade talebi resmî kayıtları yönünden tapu devrinin görünürdeki sebebi ile tarafların gerçek ekonomik amacını ödeme, borç, kullanım ve geri devir taahhüdü kronolojisi üzerinden ayırmak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tapu resmi senedi, inanç sözleşmesi veya yazılı delil başlangıcı, banka ve borç kayıtları, ödeme planı, taşınmazın kullanım ve kira gelirleri, vergi-harç kayıtları, ihtarlar, mesaj ve e-postalar, tanıklar, ekspertiz, sonraki devir ve takyidat belgeleri dosyaya alınmalı ve tapu iptal ve tescil, geri verme borcunun ifası, borçsuzluğun tespiti, satış bedeli veya sebepsiz zenginleşme, kira ve kullanım tazminatı, tedbir, takyidatların terkini ve zarar talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay inançlı işlemle iade talebi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete inançlı işlemle iade talebi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay inançlı işlemle iade talebi resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve tapu iptal ve tescil, geri verme borcunun ifası, borçsuzluğun tespiti, satış bedeli veya sebepsiz zenginleşme, kira ve kullanım tazminatı, tedbir, takyidatların terkini ve zarar talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

İade, alacak ve tazminat zamanaşımı devrin ve geri verme borcunun muacceliyetine göre belirlenmeli; üçüncü kişiye devir riski varsa ihtiyati tedbir derhal istenmelidir.

Yargıtay inançlı işlemle iade talebi resmî kayıtları yönünden iade, alacak ve tazminat zamanaşımı devrin ve geri verme borcunun muacceliyetine göre belirlenmeli; üçüncü kişiye devir riski varsa ihtiyati tedbir derhal istenmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay inançlı işlemle iade talebi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Tapu iptal ve tescil, geri verme borcunun ifası, borçsuzluğun tespiti, satış bedeli veya sebepsiz zenginleşme, kira ve kullanım tazminatı, tedbir, takyidatların terkini ve zarar.

“Yargıtay inançlı işlemle iade talebi resmî kayıtları yönünden tapu iptal ve tescil, geri verme borcunun ifası, borçsuzluğun tespiti, satış bedeli veya sebepsiz zenginleşme, kira ve kullanım tazminatı, tedbir, takyidatların terkini ve zarar” talebi, “Bir taşınmazın teminat veya belirli bir amaçla devredilip koşul gerçekleşince geri verileceğine ilişkin inançlı işlem, yazılı inanç anlaşması ve somut delillerle kanıtlanır; iade talebi sicil güveni ve üçüncü kişi haklarıyla birlikte değerlendirilir” koşuluyla ve tapu resmi senedi, inanç sözleşmesi veya yazılı delil başlangıcı, banka ve borç kayıtları, ödeme planı, taşınmazın kullanım ve kira gelirleri, vergi-harç kayıtları, ihtarlar, mesaj ve e-postalar, tanıklar, ekspertiz, sonraki devir ve takyidat belgeleri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay inançlı işlemle iade talebi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “bedelsiz veya düşük bedelli devir tek başına inançlı işlem değildir; gerçek satış, bağış, muvazaa, teminat amacı, yazılı delil, delil başlangıcı, tarafların ödeme ve kullanım davranışları, üçüncü kişinin iyiniyeti ve zamanaşımı ayrı incelenmelidir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete inançlı işlemle iade talebi yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — İnançlı İşlemle İade Talebi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “inançlı işlemle iade talebi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından bir taşınmazın teminat veya belirli bir amaçla devredilip koşul gerçekleşince geri verileceğine ilişkin inançlı işlem, yazılı inanç anlaşması ve somut delillerle kanıtlanır; iade talebi sicil güveni ve üçüncü kişi haklarıyla birlikte değerlendirilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — İnançlı İşlemle İade Talebi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “inançlı işlemle iade talebi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; bedelsiz veya düşük bedelli devir tek başına inançlı işlem değildir; gerçek satış, bağış, muvazaa, teminat amacı, yazılı delil, delil başlangıcı, tarafların ödeme ve kullanım davranışları, üçüncü kişinin iyiniyeti ve zamanaşımı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — İnançlı İşlemle İade Talebi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “inançlı işlemle iade talebi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Sözlü iddiayı tek başına tapu kaydını aşmaya yeterli görmek veya muvazaa ile inançlı işlemin farklı ispat ve hukuki sonuçlarını birbirine karıştırmak.

“Yargıtay inançlı işlemle iade talebi resmî kayıtları yönünden sözlü iddiayı tek başına tapu kaydını aşmaya yeterli görmek veya muvazaa ile inançlı işlemin farklı ispat ve hukuki sonuçlarını birbirine karıştırmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Tapu devrinin görünürdeki sebebi ile tarafların gerçek ekonomik amacını ödeme, borç, kullanım ve geri devir taahhüdü kronolojisi üzerinden ayırmak aşamasında tapu resmi senedi, inanç sözleşmesi veya yazılı delil başlangıcı, banka ve borç kayıtları, ödeme planı, taşınmazın kullanım ve kira gelirleri, vergi-harç kayıtları, ihtarlar, mesaj ve e-postalar, tanıklar, ekspertiz, sonraki devir ve takyidat belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay inançlı işlemle iade talebi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Bedelsiz veya düşük bedelli devir tek başına inançlı işlem değildir; gerçek satış, bağış, muvazaa, teminat amacı, yazılı delil, delil başlangıcı, tarafların ödeme ve kullanım davranışları, üçüncü kişinin iyiniyeti ve zamanaşımı ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete inançlı işlemle iade talebi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• tapu resmi senedi, inanç sözleşmesi veya yazılı delil başlangıcı, banka ve borç kayıtları, ödeme planı, taşınmazın kullanım ve kira gelirleri, vergi-harç kayıtları, ihtarlar, mesaj ve e-postalar, tanıklar, ekspertiz, sonraki devir ve takyidat belgeleri
• İnançlı İşlemle Taşınmaz Devri ve İade Talebi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• tapu devrinin görünürdeki sebebi ile tarafların gerçek ekonomik amacını ödeme, borç, kullanım ve geri devir taahhüdü kronolojisi üzerinden ayırmak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde İade, alacak ve tazminat zamanaşımı devrin ve geri verme borcunun muacceliyetine göre belirlenmeli; üçüncü kişiye devir riski varsa ihtiyati tedbir derhal istenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

İnançlı İşlemle Taşınmaz Devri ve İade Talebi Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?

Tapu devrinin görünürdeki sebebi ile tarafların gerçek ekonomik amacını ödeme, borç, kullanım ve geri devir taahhüdü kronolojisi üzerinden ayırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

İnançlı İşlemle Taşınmaz Devri ve İade Talebi Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

İade, alacak ve tazminat zamanaşımı devrin ve geri verme borcunun muacceliyetine göre belirlenmeli; üçüncü kişiye devir riski varsa ihtiyati tedbir derhal istenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tapu iptal ve tescil, geri verme borcunun ifası, borçsuzluğun tespiti, satış bedeli veya sebepsiz zenginleşme, kira ve kullanım tazminatı, tedbir, takyidatların terkini ve zarar istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Tapu iptal ve tescil, geri verme borcunun ifası, borçsuzluğun tespiti, satış bedeli veya sebepsiz zenginleşme, kira ve kullanım tazminatı, tedbir, takyidatların terkini ve zarar, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İnançlı İşlemle Taşınmaz Devri ve İade Talebi incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Bir taşınmazın teminat veya belirli bir amaçla devredilip koşul gerçekleşince geri verileceğine ilişkin inançlı işlem, yazılı inanç anlaşması ve somut delillerle kanıtlanır; iade talebi sicil güveni ve üçüncü kişi haklarıyla birlikte değerlendirilir.

Dosyanın ilk önceliği tapu devrinin görünürdeki sebebi ile tarafların gerçek ekonomik amacını ödeme, borç, kullanım ve geri devir taahhüdü kronolojisi üzerinden ayırmak, delil omurgası ise tapu resmi senedi, inanç sözleşmesi veya yazılı delil başlangıcı, banka ve borç kayıtları, ödeme planı, taşınmazın kullanım ve kira gelirleri, vergi-harç kayıtları, ihtarlar, mesaj ve e-postalar, tanıklar, ekspertiz, sonraki devir ve takyidat belgeleri ile İnançlı İşlemle Taşınmaz Devri ve İade Talebi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İade, alacak ve tazminat zamanaşımı devrin ve geri verme borcunun muacceliyetine göre belirlenmeli; üçüncü kişiye devir riski varsa ihtiyati tedbir derhal istenmelidir. Tapu iptal ve tescil, geri verme borcunun ifası, borçsuzluğun tespiti, satış bedeli veya sebepsiz zenginleşme, kira ve kullanım tazminatı, tedbir, takyidatların terkini ve zarar talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; sözlü iddiayı tek başına tapu kaydını aşmaya yeterli görmek veya muvazaa ile inançlı işlemin farklı ispat ve hukuki sonuçlarını birbirine karıştırmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — inançlı işlemle iade talebi resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından bir taşınmazın teminat veya belirli bir amaçla devredilip koşul gerçekleşince geri verileceğine ilişkin inançlı işlem, yazılı inanç anlaşması ve somut delillerle kanıtlanır; iade talebi sicil güveni ve üçüncü kişi haklarıyla birlikte değerlendirilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — inançlı işlemle iade talebi emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; bedelsiz veya düşük bedelli devir tek başına inançlı işlem değildir; gerçek satış, bağış, muvazaa, teminat amacı, yazılı delil, delil başlangıcı, tarafların ödeme ve kullanım davranışları, üçüncü kişinin iyiniyeti ve zamanaşımı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — inançlı işlemle iade talebi yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.26-27, 97-100 ve 112-126
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.2, 706 ve 1023-1025
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190 ve 199-203
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru