Kapsam
Geri Alım Hakkının Tapuya Şerhi ve Satıştan Sonra Kullanılması yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Taşınmaz satışında geri alım hakkı resmi şekilde kurulup tapu siciline şerh edildiğinde, şerh süresi içinde taşınmazı sonradan edinen kişilere karşı da kullanılabilir; kullanım bildirimi, bedel hesabı ve tescil talebi sözleşmedeki koşullara uymalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, geri alım hakkının tapuya şerhi ve satıştan sonra kullanılması konusunda 23 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi
İncelemenin ilk ölçütü “taşınmaz satışında geri alım hakkı resmi şekilde kurulup tapu siciline şerh edildiğinde, şerh süresi içinde taşınmazı sonradan edinen kişilere karşı da kullanılabilir; kullanım bildirimi, bedel hesabı ve tescil talebi sözleşmedeki koşullara uymalıdır” kuralıdır. Satıcının ileride taşınmazı geri isteme arzusunu bildirmesi geçerli geri alım hakkı kurmaz; resmi şekil, şerh tarihi ve süresi, kullanım koşulu, geri alım bedeli, üçüncü kişinin edinme tarihi, haciz ve ipotekler ayrı incelenmelidir. Ayrıca “resmi senet ve geri alım sözleşmesi, tapu kayıtları ve yevmiye, şerh ve terkin belgeleri, sonraki satış ve devir işlemleri, bedel ödeme dekontları, rayiç ve masraf belgeleri, kullanım ihtarı, tebligat, ipotek-haciz kayıtları ve tescil başvurusu hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Geri Alım Hakkının Tapuya Şerhi ve Satıştan Sonra Kullanılması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.237-245
Geri alım hakkının tapuya şerhi ve satıştan sonra kullanılması kapsamında m.237-245 hükümleri taşınmaz satışı, önalım, alım ve geri alım hakları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.705, 716, 1009-1011 ve 1023
Geri alım hakkının tapuya şerhi ve satıştan sonra kullanılması kapsamında m.705, 716, 1009-1011 ve 1023 hükümleri tescil, kişisel hak şerhi ve iyiniyet bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tapu Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
2644 Sayılı Tapu Kanunu: m.26
Geri alım hakkının tapuya şerhi ve satıştan sonra kullanılması kapsamında m.26 hükümleri resmi senet ve tapu müdürlüğü işlemi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler
Taşınmaz satışında geri alım hakkı resmi şekilde kurulup tapu siciline şerh edildiğinde, şerh süresi içinde taşınmazı sonradan edinen kişilere karşı da kullanılabilir; kullanım bildirimi, bedel hesabı ve tescil talebi sözleşmedeki koşullara uymalıdır.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için resmi senet ve geri alım sözleşmesi, tapu kayıtları ve yevmiye, şerh ve terkin belgeleri, sonraki satış ve devir işlemleri, bedel ödeme dekontları, rayiç ve masraf belgeleri, kullanım ihtarı, tebligat, ipotek-haciz kayıtları ve tescil başvurusu ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü geri alım sonra kullanılması resmî kayıtları yönünden taşınmaz satışında geri alım hakkı resmi şekilde kurulup tapu siciline şerh edildiğinde, şerh süresi içinde taşınmazı sonradan edinen kişilere karşı da kullanılabilir; kullanım bildirimi, bedel hesabı ve tescil talebi sözleşmedeki koşullara uymalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Satıcının ileride taşınmazı geri isteme arzusunu bildirmesi geçerli geri alım hakkı kurmaz; resmi şekil, şerh tarihi ve süresi, kullanım koşulu, geri alım bedeli, üçüncü kişinin edinme tarihi, haciz ve ipotekler ayrı incelenmelidir.
“Yargıtay geri alım sonra kullanılması emsal taraması yönünden satıcının ileride taşınmazı geri isteme arzusunu bildirmesi geçerli geri alım hakkı kurmaz; resmi şekil, şerh tarihi ve süresi, kullanım koşulu, geri alım bedeli, üçüncü kişinin edinme tarihi, haciz ve ipotekler ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Resmi senet ve geri alım sözleşmesi, tapu kayıtları ve yevmiye, şerh ve terkin belgeleri, sonraki satış ve devir işlemleri, bedel ödeme dekontları, rayiç ve masraf belgeleri, kullanım ihtarı, tebligat, ipotek-haciz kayıtları ve tescil başvurusu hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.
Resmî Gazete geri alım sonra kullanılması yürürlük denetimi yönünden resmi senet ve geri alım sözleşmesi, tapu kayıtları ve yevmiye, şerh ve terkin belgeleri, sonraki satış ve devir işlemleri, bedel ödeme dekontları, rayiç ve masraf belgeleri, kullanım ihtarı, tebligat, ipotek-haciz kayıtları ve tescil başvurusu hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.
Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?
Resmi senet ve geri alım sözleşmesi, tapu kayıtları ve yevmiye, şerh ve terkin belgeleri, sonraki satış ve devir işlemleri, bedel ödeme dekontları, rayiç ve masraf belgeleri, kullanım ihtarı, tebligat, ipotek-haciz kayıtları ve tescil başvurusu.
Bu delil öncelikle “taşınmaz satışında geri alım hakkı resmi şekilde kurulup tapu siciline şerh edildiğinde, şerh süresi içinde taşınmazı sonradan edinen kişilere karşı da kullanılabilir; kullanım bildirimi, bedel hesabı ve tescil talebi sözleşmedeki koşullara uymalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü geri alım sonra kullanılması resmî kayıtları yönünden resmi senet ve geri alım sözleşmesi, tapu kayıtları ve yevmiye, şerh ve terkin belgeleri, sonraki satış ve devir işlemleri, bedel ödeme dekontları, rayiç ve masraf belgeleri, kullanım ihtarı, tebligat, ipotek-haciz kayıtları ve tescil başvurusu” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.
“Yargıtay geri alım sonra kullanılması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.
“Resmî Gazete geri alım sonra kullanılması yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “resmi senet ve geri alım sözleşmesi, tapu kayıtları ve yevmiye, şerh ve terkin belgeleri, sonraki satış ve devir işlemleri, bedel ödeme dekontları, rayiç ve masraf belgeleri, kullanım ihtarı, tebligat, ipotek-haciz kayıtları ve tescil başvurusu hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.
Bu delil öncelikle “taşınmaz satışında geri alım hakkı resmi şekilde kurulup tapu siciline şerh edildiğinde, şerh süresi içinde taşınmazı sonradan edinen kişilere karşı da kullanılabilir; kullanım bildirimi, bedel hesabı ve tescil talebi sözleşmedeki koşullara uymalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü geri alım sonra kullanılması resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Başvurudan Hükme Usul Haritası
Resmi senetteki hakkın başlangıç, süre, bedel ve kullanım koşullarını güncel tapu takyidatıyla karşılaştırıp bildirimin şerh süresi içinde muhataba ulaşıp ulaşmadığını belirlemek.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; resmi senet ve geri alım sözleşmesi, tapu kayıtları ve yevmiye, şerh ve terkin belgeleri, sonraki satış ve devir işlemleri, bedel ödeme dekontları, rayiç ve masraf belgeleri, kullanım ihtarı, tebligat, ipotek-haciz kayıtları ve tescil başvurusu ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü geri alım sonra kullanılması resmî kayıtları yönünden resmi senetteki hakkın başlangıç, süre, bedel ve kullanım koşullarını güncel tapu takyidatıyla karşılaştırıp bildirimin şerh süresi içinde muhataba ulaşıp ulaşmadığını belirlemek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.
“Yargıtay geri alım sonra kullanılması emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
“Resmî Gazete geri alım sonra kullanılması yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü geri alım sonra kullanılması resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat
Kanuni azami şerh süresi ve sözleşmesel kullanım süresi kaçırılmamalı; tescile zorlama davası, ihtiyati tedbir, tapu başvurusu ve bedel depo takvimi birlikte planlanmalıdır.
“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü geri alım sonra kullanılması resmî kayıtları yönünden kanuni azami şerh süresi ve sözleşmesel kullanım süresi kaçırılmamalı; tescile zorlama davası, ihtiyati tedbir, tapu başvurusu ve bedel depo takvimi birlikte planlanmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Resmi senetteki hakkın başlangıç, süre, bedel ve kullanım koşullarını güncel tapu takyidatıyla karşılaştırıp bildirimin şerh süresi içinde muhataba ulaşıp ulaşmadığını belirlemek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
“Yargıtay geri alım sonra kullanılması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.
Asıl, Ferî ve Geçici Talepler
Geri alım hakkının kullanıldığının tespiti, tapu iptali ve tescil, bedelin depo veya iadesi, takyidatların durumu, tasarrufun önlenmesi için tedbir, ecrimisil, tazminat ve gider.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü geri alım sonra kullanılması resmî kayıtları yönünden geri alım hakkının kullanıldığının tespiti, tapu iptali ve tescil, bedelin depo veya iadesi, takyidatların durumu, tasarrufun önlenmesi için tedbir, ecrimisil, tazminat ve gider olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil resmi senet ve geri alım sözleşmesi, tapu kayıtları ve yevmiye, şerh ve terkin belgeleri, sonraki satış ve devir işlemleri, bedel ödeme dekontları, rayiç ve masraf belgeleri, kullanım ihtarı, tebligat, ipotek-haciz kayıtları ve tescil başvurusu, temel ölçüt ise “taşınmaz satışında geri alım hakkı resmi şekilde kurulup tapu siciline şerh edildiğinde, şerh süresi içinde taşınmazı sonradan edinen kişilere karşı da kullanılabilir; kullanım bildirimi, bedel hesabı ve tescil talebi sözleşmedeki koşullara uymalıdır” olacaktır.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
“Yargıtay geri alım sonra kullanılması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.
“Resmî Gazete geri alım sonra kullanılması yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “resmi senet ve geri alım sözleşmesi, tapu kayıtları ve yevmiye, şerh ve terkin belgeleri, sonraki satış ve devir işlemleri, bedel ödeme dekontları, rayiç ve masraf belgeleri, kullanım ihtarı, tebligat, ipotek-haciz kayıtları ve tescil başvurusu hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü — Geri Alım Sonra Kullanılması Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “geri alım sonra kullanılması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından taşınmaz satışında geri alım hakkı resmi şekilde kurulup tapu siciline şerh edildiğinde, şerh süresi içinde taşınmazı sonradan edinen kişilere karşı da kullanılabilir; kullanım bildirimi, bedel hesabı ve tescil talebi sözleşmedeki koşullara uymalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Yargıtay — Geri Alım Sonra Kullanılması Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “geri alım sonra kullanılması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; satıcının ileride taşınmazı geri isteme arzusunu bildirmesi geçerli geri alım hakkı kurmaz; resmi şekil, şerh tarihi ve süresi, kullanım koşulu, geri alım bedeli, üçüncü kişinin edinme tarihi, haciz ve ipotekler ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — Geri Alım Sonra Kullanılması Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “geri alım sonra kullanılması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar
Şerhsiz kişisel hakkı iyiniyetli sonraki malike karşı ayni hak gibi ileri sürmek veya kullanım bildirimini yapmadan doğrudan tapu iptali istemek.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü geri alım sonra kullanılması resmî kayıtları yönünden şerhsiz kişisel hakkı iyiniyetli sonraki malike karşı ayni hak gibi ileri sürmek veya kullanım bildirimini yapmadan doğrudan tapu iptali istemek”. Bu savunmaya verilecek cevap, resmi senet ve geri alım sözleşmesi, tapu kayıtları ve yevmiye, şerh ve terkin belgeleri, sonraki satış ve devir işlemleri, bedel ödeme dekontları, rayiç ve masraf belgeleri, kullanım ihtarı, tebligat, ipotek-haciz kayıtları ve tescil başvurusu delili ve “Taşınmaz satışında geri alım hakkı resmi şekilde kurulup tapu siciline şerh edildiğinde, şerh süresi içinde taşınmazı sonradan edinen kişilere karşı da kullanılabilir; kullanım bildirimi, bedel hesabı ve tescil talebi sözleşmedeki koşullara uymalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
“Yargıtay geri alım sonra kullanılması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
“Resmî Gazete geri alım sonra kullanılması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- resmi senet ve geri alım sözleşmesi, tapu kayıtları ve yevmiye, şerh ve terkin belgeleri, sonraki satış ve devir işlemleri, bedel ödeme dekontları, rayiç ve masraf belgeleri, kullanım ihtarı, tebligat, ipotek-haciz kayıtları ve tescil başvurusu
- Geri Alım Hakkının Tapuya Şerhi ve Satıştan Sonra Kullanılması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
- tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
- taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
- resmi senetteki hakkın başlangıç, süre, bedel ve kullanım koşullarını güncel tapu takyidatıyla karşılaştırıp bildirimin şerh süresi içinde muhataba ulaşıp ulaşmadığını belirlemek
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
- Süre çizelgesinde Kanuni azami şerh süresi ve sözleşmesel kullanım süresi kaçırılmamalı; tescile zorlama davası, ihtiyati tedbir, tapu başvurusu ve bedel depo takvimi birlikte planlanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Geri alım hakkının tapuya şerhi ve satıştan sonra kullanılması bakımından ilk usul adımından sonra hangi işlemler yapılmalıdır?
Resmi senetteki hakkın başlangıç, süre, bedel ve kullanım koşullarını güncel tapu takyidatıyla karşılaştırıp bildirimin şerh süresi içinde muhataba ulaşıp ulaşmadığını belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
Geri Alım Hakkının Tapuya Şerhi ve Satıştan Sonra Kullanılması Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?
Kanuni azami şerh süresi ve sözleşmesel kullanım süresi kaçırılmamalı; tescile zorlama davası, ihtiyati tedbir, tapu başvurusu ve bedel depo takvimi birlikte planlanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Geri alım hakkının kullanıldığının tespiti, tapu iptali ve tescil, bedelin depo veya iadesi, takyidatların durumu, tasarrufun önlenmesi için tedbir, ecrimisil, tazminat ve gider talebi hangi vakıa ve delillerle somutlaştırılmalıdır?
Geri alım hakkının kullanıldığının tespiti, tapu iptali ve tescil, bedelin depo veya iadesi, takyidatların durumu, tasarrufun önlenmesi için tedbir, ecrimisil, tazminat ve gider, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Geri Alım Hakkının Tapuya Şerhi ve Satıştan Sonra Kullanılması bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 2644 Sayılı Tapu Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Taşınmaz satışında geri alım hakkı resmi şekilde kurulup tapu siciline şerh edildiğinde, şerh süresi içinde taşınmazı sonradan edinen kişilere karşı da kullanılabilir; kullanım bildirimi, bedel hesabı ve tescil talebi sözleşmedeki koşullara uymalıdır.
Dosyanın ilk önceliği resmi senetteki hakkın başlangıç, süre, bedel ve kullanım koşullarını güncel tapu takyidatıyla karşılaştırıp bildirimin şerh süresi içinde muhataba ulaşıp ulaşmadığını belirlemek, delil omurgası ise resmi senet ve geri alım sözleşmesi, tapu kayıtları ve yevmiye, şerh ve terkin belgeleri, sonraki satış ve devir işlemleri, bedel ödeme dekontları, rayiç ve masraf belgeleri, kullanım ihtarı, tebligat, ipotek-haciz kayıtları ve tescil başvurusu ile Geri Alım Hakkının Tapuya Şerhi ve Satıştan Sonra Kullanılması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kanuni azami şerh süresi ve sözleşmesel kullanım süresi kaçırılmamalı; tescile zorlama davası, ihtiyati tedbir, tapu başvurusu ve bedel depo takvimi birlikte planlanmalıdır. Geri alım hakkının kullanıldığının tespiti, tapu iptali ve tescil, bedelin depo veya iadesi, takyidatların durumu, tasarrufun önlenmesi için tedbir, ecrimisil, tazminat ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; şerhsiz kişisel hakkı iyiniyetli sonraki malike karşı ayni hak gibi ileri sürmek veya kullanım bildirimini yapmadan doğrudan tapu iptali istemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü — geri alım sonra kullanılması resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından taşınmaz satışında geri alım hakkı resmi şekilde kurulup tapu siciline şerh edildiğinde, şerh süresi içinde taşınmazı sonradan edinen kişilere karşı da kullanılabilir; kullanım bildirimi, bedel hesabı ve tescil talebi sözleşmedeki koşullara uymalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Yargıtay — geri alım sonra kullanılması emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; satıcının ileride taşınmazı geri isteme arzusunu bildirmesi geçerli geri alım hakkı kurmaz; resmi şekil, şerh tarihi ve süresi, kullanım koşulu, geri alım bedeli, üçüncü kişinin edinme tarihi, haciz ve ipotekler ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — geri alım sonra kullanılması yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.237-245
- 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.705, 716, 1009-1011 ve 1023
- 2644 Sayılı Tapu Kanunu — m.26
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
