Belediyenin Yol Fazlası Taşınmazı Satışı ve Önalım

Kapsam

Belediyenin Yol Fazlası Taşınmazı Satışı ve Önalım yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. İmar uygulaması veya yol düzenlemesi sonunda kamu hizmetine ihtiyaç kalmadığı belirlenen yol fazlası taşınmaz, belediye meclisi ve yetkili organ kararlarıyla belediye özel mülkiyetine geçirilip komşu parsel malikiyle birleştirme amacı gözetilerek kanuni usulde satılabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, belediyenin yol fazlası taşınmazı satışı ve önalım konusunda 29 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

İdari İşlem ile Mülkiyet ve Bedel Uyuşmazlığının Ayrılması

İncelemenin ilk ölçütü “imar uygulaması veya yol düzenlemesi sonunda kamu hizmetine ihtiyaç kalmadığı belirlenen yol fazlası taşınmaz, belediye meclisi ve yetkili organ kararlarıyla belediye özel mülkiyetine geçirilip komşu parsel malikiyle birleştirme amacı gözetilerek kanuni usulde satılabilir” kuralıdır. Yol fazlası niteliği satış yetkisini otomatik oluşturmaz ve komşu malik de her durumda özel hukuk anlamında önalım hakkına sahip değildir; kamu malı vasfının kaldırılması, imar planı, ihdas, tescil, parsel birleştirme zorunluluğu, değerleme, ihale istisnası, yetkili organ ve birden çok komşu ayrı incelenmelidir. Ayrıca “imar planı ve uygulama dosyası, yol terkin ve ihdas krokisi, encümen-meclis kararları, kadastro ve tapu kayıtları, kamu hizmeti ihtiyacı yazısı, komşu parsel listesi, değer tespit raporu, satış ve ihale evrakı, tebligatlar, birleştirme projesi ve tescil belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Belediyenin Yol Fazlası Taşınmazı Satışı ve Önalım bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

5393 Sayılı Belediye Kanunu: m.15, 18, 34, 69 ve 75

Belediyenin yol fazlası taşınmazı satışı ve önalım kapsamında m.15, 18, 34, 69 ve 75 hükümleri belediye taşınmazı, organ yetkisi ve satış bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Devlet İhale Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu: m.35-57 ve Özellikle 51

Belediyenin yol fazlası taşınmazı satışı ve önalım kapsamında m.35-57 ve özellikle 51 hükümleri taşınmaz satışı ve ihale usulleri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İmar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

3194 Sayılı İmar Kanunu: m.15-18

Belediyenin yol fazlası taşınmazı satışı ve önalım kapsamında m.15-18 hükümleri ifraz, ihdas, düzenleme ve tescil bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Belediye Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kamu Gücü İşlemi, Mülkiyet Hakkı ve Bedel Ölçütleri

İmar uygulaması veya yol düzenlemesi sonunda kamu hizmetine ihtiyaç kalmadığı belirlenen yol fazlası taşınmaz, belediye meclisi ve yetkili organ kararlarıyla belediye özel mülkiyetine geçirilip komşu parsel malikiyle birleştirme amacı gözetilerek kanuni usulde satılabilir.

Danıştay belediyenin yol satışı önalım resmî kayıtları yönünden imar uygulaması veya yol düzenlemesi sonunda kamu hizmetine ihtiyaç kalmadığı belirlenen yol fazlası taşınmaz, belediye meclisi ve yetkili organ kararlarıyla belediye özel mülkiyetine geçirilip komşu parsel malikiyle birleştirme amacı gözetilerek kanuni usulde satılabilir. Bu ölçüt özellikle imar planı ve uygulama dosyası, yol terkin ve ihdas krokisi, encümen-meclis kararları, kadastro ve tapu kayıtları, kamu hizmeti ihtiyacı yazısı, komşu parsel listesi, değer tespit raporu, satış ve ihale evrakı, tebligatlar, birleştirme projesi ve tescil belgeleri üzerinden sınanır. Alanın kapanmış yol veya düzenleme ortaklık payı kökenini ve kamu malı vasfının hangi işlemle kaldırıldığını belirleyip tek başına yapılaşabilir olup olmadığını, komşu parselleri ve yetkili satış usulünü harita üzerinde göstermek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, henüz kamu malı niteliği kaldırılmamış yolu özel mülk gibi satmak veya yol fazlasına komşuluğu TMK'daki paylı mülkiyet önalım hakkıyla aynı hukuki kurum saymak ihtimalini güçlendirebilir.

Yol fazlası niteliği satış yetkisini otomatik oluşturmaz ve komşu malik de her durumda özel hukuk anlamında önalım hakkına sahip değildir; kamu malı vasfının kaldırılması, imar planı, ihdas, tescil, parsel birleştirme zorunluluğu, değerleme, ihale istisnası, yetkili organ ve birden çok komşu ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay belediyenin yol satışı önalım emsal taraması yönünden yol fazlası niteliği satış yetkisini otomatik oluşturmaz ve komşu malik de her durumda özel hukuk anlamında önalım hakkına sahip değildir; kamu malı vasfının kaldırılması, imar planı, ihdas, tescil, parsel birleştirme zorunluluğu, değerleme, ihale istisnası, yetkili organ ve birden çok komşu ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İmar planı ve uygulama dosyası, yol terkin ve ihdas krokisi, encümen-meclis kararları, kadastro ve tapu kayıtları, kamu hizmeti ihtiyacı yazısı, komşu parsel listesi, değer tespit raporu, satış ve ihale evrakı, tebligatlar, birleştirme projesi ve tescil belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete belediyenin yol satışı önalım yürürlük denetimi yönünden imar planı ve uygulama dosyası, yol terkin ve ihdas krokisi, encümen-meclis kararları, kadastro ve tapu kayıtları, kamu hizmeti ihtiyacı yazısı, komşu parsel listesi, değer tespit raporu, satış ve ihale evrakı, tebligatlar, birleştirme projesi ve tescil belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İdari İşlem Dosyası, Tapu Kayıtları ve Değerleme Delilleri

İmar planı ve uygulama dosyası, yol terkin ve ihdas krokisi, encümen-meclis kararları, kadastro ve tapu kayıtları, kamu hizmeti ihtiyacı yazısı, komşu parsel listesi, değer tespit raporu, satış ve ihale evrakı, tebligatlar, birleştirme projesi ve tescil belgeleri.

“Danıştay belediyenin yol satışı önalım resmî kayıtları yönünden imar planı ve uygulama dosyası, yol terkin ve ihdas krokisi, encümen-meclis kararları, kadastro ve tapu kayıtları, kamu hizmeti ihtiyacı yazısı, komşu parsel listesi, değer tespit raporu, satış ve ihale evrakı, tebligatlar, birleştirme projesi ve tescil belgeleri” kaydı, “İmar uygulaması veya yol düzenlemesi sonunda kamu hizmetine ihtiyaç kalmadığı belirlenen yol fazlası taşınmaz, belediye meclisi ve yetkili organ kararlarıyla belediye özel mülkiyetine geçirilip komşu parsel malikiyle birleştirme amacı gözetilerek kanuni usulde satılabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “yol fazlası niteliği satış yetkisini otomatik oluşturmaz ve komşu malik de her durumda özel hukuk anlamında önalım hakkına sahip değildir; kamu malı vasfının kaldırılması, imar planı, ihdas, tescil, parsel birleştirme zorunluluğu, değerleme, ihale istisnası, yetkili organ ve birden çok komşu ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay belediyenin yol satışı önalım emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete belediyenin yol satışı önalım yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

İdari ve Adli Yargı Yollarının Birlikte Planlanması

Alanın kapanmış yol veya düzenleme ortaklık payı kökenini ve kamu malı vasfının hangi işlemle kaldırıldığını belirleyip tek başına yapılaşabilir olup olmadığını, komşu parselleri ve yetkili satış usulünü harita üzerinde göstermek.

“Danıştay belediyenin yol satışı önalım resmî kayıtları yönünden alanın kapanmış yol veya düzenleme ortaklık payı kökenini ve kamu malı vasfının hangi işlemle kaldırıldığını belirleyip tek başına yapılaşabilir olup olmadığını, komşu parselleri ve yetkili satış usulünü harita üzerinde göstermek” aşamasında görev ayrımı işlem bazında kurulmalıdır. İdari işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması yolu ile bedel, tapu veya tazminata ilişkin adli yargı yolu; işlemin niteliği, görev ve süre bakımından ayrı ayrı belirlenir. İmar planı ve uygulama dosyası, yol terkin ve ihdas krokisi, encümen-meclis kararları, kadastro ve tapu kayıtları, kamu hizmeti ihtiyacı yazısı, komşu parsel listesi, değer tespit raporu, satış ve ihale evrakı, tebligatlar, birleştirme projesi ve tescil belgeleri hangi işlemin, hangi merci önünde ve hangi süre içinde denetleneceğini somutlaştırmak için kullanılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay belediyenin yol satışı önalım emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” aşamasında görev ayrımı işlem bazında kurulmalıdır. İdari işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması yolu ile bedel, tapu veya tazminata ilişkin adli yargı yolu; işlemin niteliği, görev ve süre bakımından ayrı ayrı belirlenir. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi hangi işlemin, hangi merci önünde ve hangi süre içinde denetleneceğini somutlaştırmak için kullanılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete belediyenin yol satışı önalım yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” aşamasında görev ayrımı işlem bazında kurulmalıdır. İdari işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması yolu ile bedel, tapu veya tazminata ilişkin adli yargı yolu; işlemin niteliği, görev ve süre bakımından ayrı ayrı belirlenir. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar hangi işlemin, hangi merci önünde ve hangi süre içinde denetleneceğini somutlaştırmak için kullanılmalıdır.

İptal Davası, Bedel ve Tazminat Süreleri

Askı ve imar işlemlerine itiraz, satış kararına karşı idari dava, tapu tescili ve ihalenin kesinleşme süreleri farklı başlangıçlara bağlıdır; tebliğ ve ilan tarihleri ayrı ayrı kaydedilmelidir.

Danıştay belediyenin yol satışı önalım resmî kayıtları yönünden askı ve imar işlemlerine itiraz, satış kararına karşı idari dava, tapu tescili ve ihalenin kesinleşme süreleri farklı başlangıçlara bağlıdır; tebliğ ve ilan tarihleri ayrı ayrı kaydedilmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay belediyenin yol satışı önalım emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İptal, Yürütmenin Durdurulması, Tapu, Bedel ve Tazminat

Satış veya tahsis işleminin iptali, komşu parsel lehine kanuni satış usulünün uygulanması, bedel tespiti, ihdas veya tescil kaydının düzeltilmesi, yürütmenin durdurulması, tapu tescili, zarar ve gider.

“Danıştay belediyenin yol satışı önalım resmî kayıtları yönünden satış veya tahsis işleminin iptali, komşu parsel lehine kanuni satış usulünün uygulanması, bedel tespiti, ihdas veya tescil kaydının düzeltilmesi, yürütmenin durdurulması, tapu tescili, zarar ve gider” isteminin görevli yargı yerindeki hukuki sonucu açıkça gösterilmelidir. İdari işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması yolu ile bedel, tapu veya tazminata ilişkin adli yargı yolu; işlemin niteliği, görev ve süre bakımından ayrı ayrı belirlenir. İmar planı ve uygulama dosyası, yol terkin ve ihdas krokisi, encümen-meclis kararları, kadastro ve tapu kayıtları, kamu hizmeti ihtiyacı yazısı, komşu parsel listesi, değer tespit raporu, satış ve ihale evrakı, tebligatlar, birleştirme projesi ve tescil belgeleri kaydı, görev ayrımı ile talebin somut kapsamını birlikte desteklemelidir.

Bu Görev Ayrımı Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay belediyenin yol satışı önalım emsal taraması yönünden bu görev ayrımı bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin görevli yargı yerindeki hukuki sonucu açıkça gösterilmelidir. İdari işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması yolu ile bedel, tapu veya tazminata ilişkin adli yargı yolu; işlemin niteliği, görev ve süre bakımından ayrı ayrı belirlenir. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kaydı, görev ayrımı ile talebin somut kapsamını birlikte desteklemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete belediyenin yol satışı önalım yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin görevli yargı yerindeki hukuki sonucu açıkça gösterilmelidir. İdari işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması yolu ile bedel, tapu veya tazminata ilişkin adli yargı yolu; işlemin niteliği, görev ve süre bakımından ayrı ayrı belirlenir. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kaydı, görev ayrımı ile talebin somut kapsamını birlikte desteklemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Danıştay — Belediyenin Yol Satışı Önalım Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “belediyenin yol satışı önalım resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu görev ayrımı bakımından imar uygulaması veya yol düzenlemesi sonunda kamu hizmetine ihtiyaç kalmadığı belirlenen yol fazlası taşınmaz, belediye meclisi ve yetkili organ kararlarıyla belediye özel mülkiyetine geçirilip komşu parsel malikiyle birleştirme amacı gözetilerek kanuni usulde satılabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Belediyenin Yol Satışı Önalım Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “belediyenin yol satışı önalım emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu görev ayrımı içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yol fazlası niteliği satış yetkisini otomatik oluşturmaz ve komşu malik de her durumda özel hukuk anlamında önalım hakkına sahip değildir; kamu malı vasfının kaldırılması, imar planı, ihdas, tescil, parsel birleştirme zorunluluğu, değerleme, ihale istisnası, yetkili organ ve birden çok komşu ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Belediyenin Yol Satışı Önalım Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “belediyenin yol satışı önalım yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu görev ayrımı için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Görev Ayrımı, Süre ve Çelişkili Karar Riskleri

Henüz kamu malı niteliği kaldırılmamış yolu özel mülk gibi satmak veya yol fazlasına komşuluğu TMK'daki paylı mülkiyet önalım hakkıyla aynı hukuki kurum saymak.

“Danıştay belediyenin yol satışı önalım resmî kayıtları yönünden henüz kamu malı niteliği kaldırılmamış yolu özel mülk gibi satmak veya yol fazlasına komşuluğu TMK'daki paylı mülkiyet önalım hakkıyla aynı hukuki kurum saymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Alanın kapanmış yol veya düzenleme ortaklık payı kökenini ve kamu malı vasfının hangi işlemle kaldırıldığını belirleyip tek başına yapılaşabilir olup olmadığını, komşu parselleri ve yetkili satış usulünü harita üzerinde göstermek aşamasında imar planı ve uygulama dosyası, yol terkin ve ihdas krokisi, encümen-meclis kararları, kadastro ve tapu kayıtları, kamu hizmeti ihtiyacı yazısı, komşu parsel listesi, değer tespit raporu, satış ve ihale evrakı, tebligatlar, birleştirme projesi ve tescil belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay belediyenin yol satışı önalım emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Yol fazlası niteliği satış yetkisini otomatik oluşturmaz ve komşu malik de her durumda özel hukuk anlamında önalım hakkına sahip değildir; kamu malı vasfının kaldırılması, imar planı, ihdas, tescil, parsel birleştirme zorunluluğu, değerleme, ihale istisnası, yetkili organ ve birden çok komşu ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete belediyenin yol satışı önalım yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• imar planı ve uygulama dosyası, yol terkin ve ihdas krokisi, encümen-meclis kararları, kadastro ve tapu kayıtları, kamu hizmeti ihtiyacı yazısı, komşu parsel listesi, değer tespit raporu, satış ve ihale evrakı, tebligatlar, birleştirme projesi ve tescil belgeleri
• Belediyenin Yol Fazlası Taşınmazı Satışı ve Önalım uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar

• alanın kapanmış yol veya düzenleme ortaklık payı kökenini ve kamu malı vasfının hangi işlemle kaldırıldığını belirleyip tek başına yapılaşabilir olup olmadığını, komşu parselleri ve yetkili satış usulünü harita üzerinde göstermek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması

• Süre çizelgesinde Askı ve imar işlemlerine itiraz, satış kararına karşı idari dava, tapu tescili ve ihalenin kesinleşme süreleri farklı başlangıçlara bağlıdır; tebliğ ve ilan tarihleri ayrı ayrı kaydedilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Belediyenin Yol Fazlası Taşınmazı Satışı ve Önalım Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Alanın kapanmış yol veya düzenleme ortaklık payı kökenini ve kamu malı vasfının hangi işlemle kaldırıldığını belirleyip tek başına yapılaşabilir olup olmadığını, komşu parselleri ve yetkili satış usulünü harita üzerinde göstermek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. İdari işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması yolu ile bedel, tapu veya tazminata ilişkin adli yargı yolu; işlemin niteliği, görev ve süre bakımından ayrı ayrı belirlenir. Görev, süre ve kararların birbirine etkisi ayrıca doğrulanmalıdır.

Belediyenin Yol Fazlası Taşınmazı Satışı ve Önalım Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Askı ve imar işlemlerine itiraz, satış kararına karşı idari dava, tapu tescili ve ihalenin kesinleşme süreleri farklı başlangıçlara bağlıdır; tebliğ ve ilan tarihleri ayrı ayrı kaydedilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Satış veya tahsis işleminin iptali, komşu parsel lehine kanuni satış usulünün uygulanması, bedel tespiti, ihdas veya tescil kaydının düzeltilmesi, yürütmenin durdurulması, tapu tescili, zarar ve gider hangi delillere dayanmalıdır?

Satış veya tahsis işleminin iptali, komşu parsel lehine kanuni satış usulünün uygulanması, bedel tespiti, ihdas veya tescil kaydının düzeltilmesi, yürütmenin durdurulması, tapu tescili, zarar ve gider, bu görev ayrımı bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi, görevli yargı yeri ve istenen hüküm bakımından ayrıştırılmalıdır. İdari işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması yolu ile bedel, tapu veya tazminata ilişkin adli yargı yolu; işlemin niteliği, görev ve süre bakımından ayrı ayrı belirlenir. Bu yollar aynı görev alanına aitmiş gibi tek sonuçta birleştirilmemelidir.

Sonuç

Bu görev ayrımı bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Belediyenin Yol Fazlası Taşınmazı Satışı ve Önalım konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 5393 Sayılı Belediye Kanunu, 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu, 3194 Sayılı İmar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İmar uygulaması veya yol düzenlemesi sonunda kamu hizmetine ihtiyaç kalmadığı belirlenen yol fazlası taşınmaz, belediye meclisi ve yetkili organ kararlarıyla belediye özel mülkiyetine geçirilip komşu parsel malikiyle birleştirme amacı gözetilerek kanuni usulde satılabilir.

Dosyanın ilk önceliği alanın kapanmış yol veya düzenleme ortaklık payı kökenini ve kamu malı vasfının hangi işlemle kaldırıldığını belirleyip tek başına yapılaşabilir olup olmadığını, komşu parselleri ve yetkili satış usulünü harita üzerinde göstermek, delil omurgası ise imar planı ve uygulama dosyası, yol terkin ve ihdas krokisi, encümen-meclis kararları, kadastro ve tapu kayıtları, kamu hizmeti ihtiyacı yazısı, komşu parsel listesi, değer tespit raporu, satış ve ihale evrakı, tebligatlar, birleştirme projesi ve tescil belgeleri ile Belediyenin Yol Fazlası Taşınmazı Satışı ve Önalım uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Askı ve imar işlemlerine itiraz, satış kararına karşı idari dava, tapu tescili ve ihalenin kesinleşme süreleri farklı başlangıçlara bağlıdır; tebliğ ve ilan tarihleri ayrı ayrı kaydedilmelidir. Satış veya tahsis işleminin iptali, komşu parsel lehine kanuni satış usulünün uygulanması, bedel tespiti, ihdas veya tescil kaydının düzeltilmesi, yürütmenin durdurulması, tapu tescili, zarar ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; henüz kamu malı niteliği kaldırılmamış yolu özel mülk gibi satmak veya yol fazlasına komşuluğu TMK'daki paylı mülkiyet önalım hakkıyla aynı hukuki kurum saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Danıştay — belediyenin yol satışı önalım resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu görev ayrımı bakımından imar uygulaması veya yol düzenlemesi sonunda kamu hizmetine ihtiyaç kalmadığı belirlenen yol fazlası taşınmaz, belediye meclisi ve yetkili organ kararlarıyla belediye özel mülkiyetine geçirilip komşu parsel malikiyle birleştirme amacı gözetilerek kanuni usulde satılabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — belediyenin yol satışı önalım emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu görev ayrımı içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yol fazlası niteliği satış yetkisini otomatik oluşturmaz ve komşu malik de her durumda özel hukuk anlamında önalım hakkına sahip değildir; kamu malı vasfının kaldırılması, imar planı, ihdas, tescil, parsel birleştirme zorunluluğu, değerleme, ihale istisnası, yetkili organ ve birden çok komşu ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — belediyenin yol satışı önalım yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu görev ayrımı için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 5393 Sayılı Belediye Kanunu — m.15, 18, 34, 69 ve 75
• 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu — m.35-57 ve özellikle 51
• 3194 Sayılı İmar Kanunu — m.15-18
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru
• Danıştay Karar Arama