Gayrimenkul ve Tapu Hukuku

İpotekli Borç Senedi ve İrat Senedinde Teminat

İpotekli Borç Senedi ve İrat Senedinde Teminat; İpotekli borç senedi taşınmaz değerini kişisel borçla birlikte kıymetli evraka bağlarken irat senedi kişisel sorumluluk olmaksızın taşınmazın değeriyle sınırlı alacak doğurur; kurulma, değerleme, sicil, senet, derece ve ödeme rejimleri ipotekten ayrıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.417 kelime · 16 dk

Kapsam

İpotekli Borç Senedi ve İrat Senedinde Teminat yönünden takip yolu, taraf sıfatı, icra dairesi ve icra mahkemesinin görev sınırı, şikâyet veya itiraz, özel süreler, deliller ve takibin somut sonucu birlikte ele alınır. İpotekli borç senedi taşınmaz değerini kişisel borçla birlikte kıymetli evraka bağlarken irat senedi kişisel sorumluluk olmaksızın taşınmazın değeriyle sınırlı alacak doğurur; kurulma, değerleme, sicil, senet, derece ve ödeme rejimleri ipotekten ayrıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, ipotekli borç senedi ve irat senedinde teminat konusunda 25 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Takip Yolunun ve İcra İşleminin Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “ipotekli borç senedi taşınmaz değerini kişisel borçla birlikte kıymetli evraka bağlarken irat senedi kişisel sorumluluk olmaksızın taşınmazın değeriyle sınırlı alacak doğurur; kurulma, değerleme, sicil, senet, derece ve ödeme rejimleri ipotekten ayrıdır” kuralıdır. Tapuya rehin kaydı verilmesi tek başına geçerli senetli taşınmaz rehni yaratmaz; resmi işlem, taşınmaz değerlemesi, alacak miktarı, senedin düzenlenmesi ve teslimi, iyiniyetli hamil, faiz sınırı ve terkin koşulları ayrı incelenmelidir. Ayrıca “tapu kaydı ve resmi senet, ipotekli borç veya irat senedi aslı, değerleme belgeleri, derece ve sıra kayıtları, alacak ve faiz hesabı, ciro ve teslim zinciri, ödeme makbuzları, zayi veya iptal dosyası, icra takip evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

İpotekli Borç Senedi ve İrat Senedinde Teminat bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.898-929

İpotekli borç senedi ve irat senedinde teminat kapsamında m.898-929 hükümleri ipotekli borç senedi ve irat senedi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.145-153

İpotekli borç senedi ve irat senedinde teminat kapsamında m.145-153 hükümleri rehinli alacağın takibi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199 ve 209

İpotekli borç senedi ve irat senedinde teminat kapsamında m.190, 199 ve 209 hükümleri ispat, senet ve sahtelik bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Takibe Uygulanacak Özel Kurallar

İpotekli borç senedi taşınmaz değerini kişisel borçla birlikte kıymetli evraka bağlarken irat senedi kişisel sorumluluk olmaksızın taşınmazın değeriyle sınırlı alacak doğurur; kurulma, değerleme, sicil, senet, derece ve ödeme rejimleri ipotekten ayrıdır.

Yargıtay ipotekli borç senedinde teminat resmî kayıtları yönünden ipotekli borç senedi taşınmaz değerini kişisel borçla birlikte kıymetli evraka bağlarken irat senedi kişisel sorumluluk olmaksızın taşınmazın değeriyle sınırlı alacak doğurur; kurulma, değerleme, sicil, senet, derece ve ödeme rejimleri ipotekten ayrıdır. Bu ölçüt özellikle tapu kaydı ve resmi senet, ipotekli borç veya irat senedi aslı, değerleme belgeleri, derece ve sıra kayıtları, alacak ve faiz hesabı, ciro ve teslim zinciri, ödeme makbuzları, zayi veya iptal dosyası, icra takip evrakı üzerinden sınanır. Rehin türünü, kişisel borçluyu, taşınmaz değerini, senedin zilyedini, dereceyi ve sicil kaydını tek teminat tablosunda karşılaştırmak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, ipotekli borç senedi ve irat senedini sıradan ipotekle aynı sorumluluk rejimine tabi tutmak veya irat senedinde kişisel borçluya sınırsız takip yöneltmek ihtimalini güçlendirebilir.

Tapuya rehin kaydı verilmesi tek başına geçerli senetli taşınmaz rehni yaratmaz; resmi işlem, taşınmaz değerlemesi, alacak miktarı, senedin düzenlenmesi ve teslimi, iyiniyetli hamil, faiz sınırı ve terkin koşulları ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay ipotekli borç senedinde teminat emsal taraması yönünden tapuya rehin kaydı verilmesi tek başına geçerli senetli taşınmaz rehni yaratmaz; resmi işlem, taşınmaz değerlemesi, alacak miktarı, senedin düzenlenmesi ve teslimi, iyiniyetli hamil, faiz sınırı ve terkin koşulları ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Tapu kaydı ve resmi senet, ipotekli borç veya irat senedi aslı, değerleme belgeleri, derece ve sıra kayıtları, alacak ve faiz hesabı, ciro ve teslim zinciri, ödeme makbuzları, zayi veya iptal dosyası, icra takip evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete ipotekli borç senedinde teminat yürürlük denetimi yönünden tapu kaydı ve resmi senet, ipotekli borç veya irat senedi aslı, değerleme belgeleri, derece ve sıra kayıtları, alacak ve faiz hesabı, ciro ve teslim zinciri, ödeme makbuzları, zayi veya iptal dosyası, icra takip evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Takip Dosyası, Tebligat ve İspat

Tapu kaydı ve resmi senet, ipotekli borç veya irat senedi aslı, değerleme belgeleri, derece ve sıra kayıtları, alacak ve faiz hesabı, ciro ve teslim zinciri, ödeme makbuzları, zayi veya iptal dosyası, icra takip evrakı.

“Yargıtay ipotekli borç senedinde teminat resmî kayıtları yönünden tapu kaydı ve resmi senet, ipotekli borç veya irat senedi aslı, değerleme belgeleri, derece ve sıra kayıtları, alacak ve faiz hesabı, ciro ve teslim zinciri, ödeme makbuzları, zayi veya iptal dosyası, icra takip evrakı” kaydı, “İpotekli borç senedi taşınmaz değerini kişisel borçla birlikte kıymetli evraka bağlarken irat senedi kişisel sorumluluk olmaksızın taşınmazın değeriyle sınırlı alacak doğurur; kurulma, değerleme, sicil, senet, derece ve ödeme rejimleri ipotekten ayrıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Bu Takip Uyuşmazlığı Bakımından Takip Talebi, Ödeme veya İcra Emri, Dayanak Belge ve Güncel Dosya Hesabı.

Bu delil öncelikle “tapuya rehin kaydı verilmesi tek başına geçerli senetli taşınmaz rehni yaratmaz; resmi işlem, taşınmaz değerlemesi, alacak miktarı, senedin düzenlenmesi ve teslimi, iyiniyetli hamil, faiz sınırı ve terkin koşulları ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay ipotekli borç senedinde teminat emsal taraması yönünden bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebligat Mazbataları, Haciz ve Satış Tutanakları ile UYAP İşlem Zamanlarını Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete ipotekli borç senedinde teminat yürürlük denetimi yönünden tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

İcra Dairesi, İcra Mahkemesi ve Genel Mahkeme Ayrımı

Rehin türünü, kişisel borçluyu, taşınmaz değerini, senedin zilyedini, dereceyi ve sicil kaydını tek teminat tablosunda karşılaştırmak.

“Yargıtay ipotekli borç senedinde teminat resmî kayıtları yönünden rehin türünü, kişisel borçluyu, taşınmaz değerini, senedin zilyedini, dereceyi ve sicil kaydını tek teminat tablosunda karşılaştırmak” işlemi, takip yolunun ayrı bir aşamasıdır. Tapu kaydı ve resmi senet, ipotekli borç veya irat senedi aslı, değerleme belgeleri, derece ve sıra kayıtları, alacak ve faiz hesabı, ciro ve teslim zinciri, ödeme makbuzları, zayi veya iptal dosyası, icra takip evrakı dosyaya alınmalı; icra dairesi, icra mahkemesi ve genel mahkeme arasındaki görev ayrımı somut işleme göre yapılmalıdır.

Takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması.

Bu aşamanın amacı bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı ile takip işlemi arasındaki bağı denetlemektir. “Yargıtay ipotekli borç senedinde teminat emsal taraması yönünden takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması” adımından sonra şikâyet, itiraz veya dava süresi ile takibin durup durmadığı ayrıca kaydedilmelidir.

Şikâyet, itiraz, menfi tespit veya istirdat yolundan somut işleme uygun olanın özel süresi içinde seçilmesi.

“Resmî Gazete ipotekli borç senedinde teminat yürürlük denetimi yönünden şikâyet, itiraz, menfi tespit veya istirdat yolundan somut işleme uygun olanın özel süresi içinde seçilmesi” işlemi yürütülürken takip türü, taraf sıfatı, tebligat ve özel süre birlikte incelenir. Eksik tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar, özel düzenleme izin veriyorsa satışın veya takibin geçici olarak durdurulması ve teminatın somutlaştırılması talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Şikâyet, İtiraz ve Dava Süreleri

Senede bağlı ibraz, ödeme, zayi ve iptal işlemleri ile rehnin paraya çevrilmesi, itiraz ve terkin süreleri ayrı izlenmeli; senet aslı güvenle korunmalıdır.

Yargıtay ipotekli borç senedinde teminat resmî kayıtları yönünden senede bağlı ibraz, ödeme, zayi ve iptal işlemleri ile rehnin paraya çevrilmesi, itiraz ve terkin süreleri ayrı izlenmeli; senet aslı güvenle korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay ipotekli borç senedinde teminat emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Takibin ve İcra İşleminin Somut Sonucu

Alacağın ve rehin türünün tespiti, senedin iptali veya yenilenmesi, rehnin paraya çevrilmesi, derece ve sicil kaydının düzeltilmesi, terkin ve fazla ödemenin iadesi.

“Yargıtay ipotekli borç senedinde teminat resmî kayıtları yönünden alacağın ve rehin türünün tespiti, senedin iptali veya yenilenmesi, rehnin paraya çevrilmesi, derece ve sicil kaydının düzeltilmesi, terkin ve fazla ödemenin iadesi” istemi, “İpotekli borç senedi taşınmaz değerini kişisel borçla birlikte kıymetli evraka bağlarken irat senedi kişisel sorumluluk olmaksızın taşınmazın değeriyle sınırlı alacak doğurur; kurulma, değerleme, sicil, senet, derece ve ödeme rejimleri ipotekten ayrıdır” koşuluyla ve tapu kaydı ve resmi senet, ipotekli borç veya irat senedi aslı, değerleme belgeleri, derece ve sıra kayıtları, alacak ve faiz hesabı, ciro ve teslim zinciri, ödeme makbuzları, zayi veya iptal dosyası, icra takip evrakı ile ilişkilendirilmelidir. İşlemin kaldırılması, düzeltilmesi veya takibin durması sonucu açıkça gösterilmelidir.

Bu takip uyuşmazlığı bakımından hukuka aykırı icra işleminin kaldırılması veya düzeltilmesi ve takibin kanuni sınırda sürdürülmesi.

“Yargıtay ipotekli borç senedinde teminat emsal taraması yönünden bu takip uyuşmazlığı bakımından hukuka aykırı icra işleminin kaldırılması veya düzeltilmesi ve takibin kanuni sınırda sürdürülmesi” sonucu isteniyorsa hüküm veya karar, takip dosyasında uygulanabilecek açıklıkta kurulmalıdır. Dayanak kayıt bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı, temel ölçüt ise “tapuya rehin kaydı verilmesi tek başına geçerli senetli taşınmaz rehni yaratmaz; resmi işlem, taşınmaz değerlemesi, alacak miktarı, senedin düzenlenmesi ve teslimi, iyiniyetli hamil, faiz sınırı ve terkin koşulları ayrı incelenmelidir” olacaktır.

Özel düzenleme izin veriyorsa satışın veya takibin geçici olarak durdurulması ve teminatın somutlaştırılması.

“Resmî Gazete ipotekli borç senedinde teminat yürürlük denetimi yönünden özel düzenleme izin veriyorsa satışın veya takibin geçici olarak durdurulması ve teminatın somutlaştırılması” isteminin şikâyet, itiraz veya dava yolundan hangisine ait olduğu belirtilmelidir. Tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında takip sonucu varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — İpotekli Borç Senedinde Teminat Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ipotekli borç senedinde teminat resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu takip uyuşmazlığı bakımından ipotekli borç senedi taşınmaz değerini kişisel borçla birlikte kıymetli evraka bağlarken irat senedi kişisel sorumluluk olmaksızın taşınmazın değeriyle sınırlı alacak doğurur; kurulma, değerleme, sicil, senet, derece ve ödeme rejimleri ipotekten ayrıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — İpotekli Borç Senedinde Teminat Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ipotekli borç senedinde teminat emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu takip uyuşmazlığı içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; tapuya rehin kaydı verilmesi tek başına geçerli senetli taşınmaz rehni yaratmaz; resmi işlem, taşınmaz değerlemesi, alacak miktarı, senedin düzenlenmesi ve teslimi, iyiniyetli hamil, faiz sınırı ve terkin koşulları ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — İpotekli Borç Senedinde Teminat Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ipotekli borç senedinde teminat yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu takip uyuşmazlığı için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Takip Yolu, Süre ve Sıfat Hataları

İpotekli borç senedi ve irat senedini sıradan ipotekle aynı sorumluluk rejimine tabi tutmak veya irat senedinde kişisel borçluya sınırsız takip yöneltmek.

“Yargıtay ipotekli borç senedinde teminat resmî kayıtları yönünden ipotekli borç senedi ve irat senedini sıradan ipotekle aynı sorumluluk rejimine tabi tutmak veya irat senedinde kişisel borçluya sınırsız takip yöneltmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Rehin türünü, kişisel borçluyu, taşınmaz değerini, senedin zilyedini, dereceyi ve sicil kaydını tek teminat tablosunda karşılaştırmak aşamasında tapu kaydı ve resmi senet, ipotekli borç veya irat senedi aslı, değerleme belgeleri, derece ve sıra kayıtları, alacak ve faiz hesabı, ciro ve teslim zinciri, ödeme makbuzları, zayi veya iptal dosyası, icra takip evrakı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay ipotekli borç senedinde teminat emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı delili ve “Tapuya rehin kaydı verilmesi tek başına geçerli senetli taşınmaz rehni yaratmaz; resmi işlem, taşınmaz değerlemesi, alacak miktarı, senedin düzenlenmesi ve teslimi, iyiniyetli hamil, faiz sınırı ve terkin koşulları ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete ipotekli borç senedinde teminat yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse özel düzenleme izin veriyorsa satışın veya takibin geçici olarak durdurulması ve teminatın somutlaştırılması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • tapu kaydı ve resmi senet, ipotekli borç veya irat senedi aslı, değerleme belgeleri, derece ve sıra kayıtları, alacak ve faiz hesabı, ciro ve teslim zinciri, ödeme makbuzları, zayi veya iptal dosyası, icra takip evrakı
  • İpotekli Borç Senedi ve İrat Senedinde Teminat bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı
  • tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar
  • rehin türünü, kişisel borçluyu, taşınmaz değerini, senedin zilyedini, dereceyi ve sicil kaydını tek teminat tablosunda karşılaştırmak
  • takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması
  • şikâyet, itiraz, menfi tespit veya istirdat yolundan somut işleme uygun olanın özel süresi içinde seçilmesi
  • Süre çizelgesinde Senede bağlı ibraz, ödeme, zayi ve iptal işlemleri ile rehnin paraya çevrilmesi, itiraz ve terkin süreleri ayrı izlenmeli; senet aslı güvenle korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

İpotekli Borç Senedi ve İrat Senedinde Teminat Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Rehin türünü, kişisel borçluyu, taşınmaz değerini, senedin zilyedini, dereceyi ve sicil kaydını tek teminat tablosunda karşılaştırmak; takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması; şikâyet, itiraz, menfi tespit veya istirdat yolundan somut işleme uygun olanın özel süresi içinde seçilmesi. Takip yolu, icra dairesi ile mahkeme arasındaki görev ayrımı, tebligat ve özel şikâyet veya itiraz süresi ayrıca doğrulanmalıdır.

İpotekli borç senedi ve irat senedinde teminat bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Senede bağlı ibraz, ödeme, zayi ve iptal işlemleri ile rehnin paraya çevrilmesi, itiraz ve terkin süreleri ayrı izlenmeli; senet aslı güvenle korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Alacağın ve rehin türünün tespiti, senedin iptali veya yenilenmesi, rehnin paraya çevrilmesi, derece ve sicil kaydının düzeltilmesi, terkin ve fazla ödemenin iadesi talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Alacağın ve rehin türünün tespiti, senedin iptali veya yenilenmesi, rehnin paraya çevrilmesi, derece ve sicil kaydının düzeltilmesi, terkin ve fazla ödemenin iadesi, bu takip uyuşmazlığı bakımından hukuka aykırı icra işleminin kaldırılması veya düzeltilmesi ve takibin kanuni sınırda sürdürülmesi, özel düzenleme izin veriyorsa satışın veya takibin geçici olarak durdurulması ve teminatın somutlaştırılması somut takip işlemiyle ilişkilendirilmelidir. İşlemin kaldırılması, düzeltilmesi, takibin durması veya sürmesi sonucu infaza elverişli açıklıkta gösterilmelidir.

Sonuç

Bu takip uyuşmazlığı bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İpotekli Borç Senedi ve İrat Senedinde Teminat dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İpotekli borç senedi taşınmaz değerini kişisel borçla birlikte kıymetli evraka bağlarken irat senedi kişisel sorumluluk olmaksızın taşınmazın değeriyle sınırlı alacak doğurur; kurulma, değerleme, sicil, senet, derece ve ödeme rejimleri ipotekten ayrıdır.

Dosyanın ilk önceliği rehin türünü, kişisel borçluyu, taşınmaz değerini, senedin zilyedini, dereceyi ve sicil kaydını tek teminat tablosunda karşılaştırmak, delil omurgası ise tapu kaydı ve resmi senet, ipotekli borç veya irat senedi aslı, değerleme belgeleri, derece ve sıra kayıtları, alacak ve faiz hesabı, ciro ve teslim zinciri, ödeme makbuzları, zayi veya iptal dosyası, icra takip evrakı ile İpotekli Borç Senedi ve İrat Senedinde Teminat bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Senede bağlı ibraz, ödeme, zayi ve iptal işlemleri ile rehnin paraya çevrilmesi, itiraz ve terkin süreleri ayrı izlenmeli; senet aslı güvenle korunmalıdır. Alacağın ve rehin türünün tespiti, senedin iptali veya yenilenmesi, rehnin paraya çevrilmesi, derece ve sicil kaydının düzeltilmesi, terkin ve fazla ödemenin iadesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; ipotekli borç senedi ve irat senedini sıradan ipotekle aynı sorumluluk rejimine tabi tutmak veya irat senedinde kişisel borçluya sınırsız takip yöneltmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Gayrimenkul ve Tapu Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
İpotekli Borç Senedi ve İrat Senedinde Teminat konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Gayrimenkul ve Tapu HukukuRehinli Taşınmazın Değer Kaybına Karşı Alacaklının Korunması

Rehinli Taşınmazın Değer Kaybına Karşı Alacaklının Korunması; Malikin kusuru veya taşınmazın kötü yönetimi rehinli taşınmazın değerini tehlikeye düşürüyorsa ipotekli alacaklı koruyucu önlem, eski hale getirme, güvence ve koşulları varsa giderlerin rehin kapsamına alınmasını isteyebilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Gayrimenkul ve Tapu HukukuKomşu Taşınmazdaki Ağaç Dal ve Köklerinin Kesilmesi

Komşu Taşınmazdaki Ağaç Dal ve Köklerinin Kesilmesi; Komşu taşınmazdan sarkan dal veya giren kök zarar veriyorsa, zarar gören malik uygun süre verip sonuç alamadıktan sonra kanuni sınırlar içinde kesme ve giderim talep edebilir; yerel adet, bitkinin korunması ve ölçülülük dikkate alınır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Gayrimenkul ve Tapu HukukuPaylı Mülkiyette Olağanüstü Yönetim ve Paydaş Kararı

Paylı Mülkiyette Olağanüstü Yönetim ve Paydaş Kararı; Paylı malın kullanım amacını değiştiren, önemli yapı işi doğuran veya tüm paydaşların hakkını kalıcı biçimde etkileyen olağanüstü yönetim ve tasarruf işlemleri kural olarak bütün paydaşların kabulünü gerektirir; kanun veya geçerli anlaşma istisna getirebilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →