KARARA İLİŞKİN EDİTORYAL AÇIKLAMA
Kararın konusu ve hukuki mesele
Üniversite için geliştirilen yazılımın mali haklarını kuruma bırakan hüküm karşısında yazılımcının aynı sistemi başka kuruma sunması ve devralanın tazminat yetkisi.
Üniversite, sözleşmeyle mali haklarını edindiği bilgi sistemi yazılımının yüklenici tarafından başka üniversite ihalesinde kullanıldığını ileri sürmüştür. Mahkeme, sözleşme hükmü ve kaynak kod karşılaştırmalarıyla mali hak devrini ve izinsiz kullanımı kabul etmiş, hesaplanan bedelin iki katı üzerinden maddi talebi kısmen kabul etmiştir. Eseri bizzat üretmeyen mali hak devralanının manevi hak sahibi olmadığı gerekçesiyle manevi tazminat reddedilmiştir. BAM ve Yargıtay bu sonucu korumuştur. Onama, kaynak kodun her tesliminin kendiliğinden mali hak devri olduğu anlamına gelmez; burada yazılı sözleşme hükmü ve belirli program karşılaştırması esas alınmıştır.
Kararın sonucu
Tarafların tüm temyiz itirazları reddedilerek maddi tazminatın kısmen kabulü ile manevi tazminatın reddini içeren BAM kararı kesin olarak oybirliğiyle onandı.
RESMÎ KARAR METNİ
Kararın tam metni
Kaynaktaki hesaplanan bedelin iki katı ile yazılı hüküm tutarı arasında küçük rakamsal farklılık, ihale tarihiyle faiz başlangıcı arasında da tarih farklılığı vardır. Ham metin korunmalı; bunlar bağımsız hesap veya faiz ilkesi gibi kullanılmamalıdır.
11. Hukuk Dairesi 2025/1871 E. , 2026/166 K.
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1379 Esas, 2025/266 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/18 Esas, 2024/79 Karar
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında "Proje Bazlı İşlerde Yazılım Hizmeti Alım İhalesi" kapsamında "destek personel hizmeti alınması" konulu sözleşmeler imzalandığını, sözlemenin "Fikri ve Sınai Mülkiyete Konu Hususlar" başlıklı 32. maddesinde "Yüklenici firma, gösterilen tüm yazılım kaynak kodları ve yazılım mühendisliği ilkelerine göre dökümante edilmiş açıklamaları kuruma teslim edecek, kurumun istekleri doğrultusunda kurum içi geliştirilen tüm uygulama yazışmalarının maddi hakları kuruma ait olacaktır" hükmüne yer verildiğini, Kalkınma Bakanlığı tarafından bu yazılım projesi 2012 yatırım programına dahil edilerek müvekkili Üniversiteye ödenek aktarıldığını, Kalkınma Bakanlığının desteği ile 2012-2014 yılları arasında programın yazılımına devam edildiğini, telif hakları müvekkiline teslim edilen bilgisayar programının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında eser niteliği taşıdığını, davalının benzer mahiyetteki bir programı ... Üniversitesine 09.10.2014 tarihinde gerçekleşen ihale neticesinde satmayı taahhüt ettiğinin EKAP kayıtlarında tespit edildiğini, Sayıştay denetiminde bu durumun müvekkiline tebliğ edildiğini, bu konuda müvekkilinin İzmir FSHHM'ne yaptığı başvuruda 2016/70 D.İş dosyasında alınan raporda her iki yazılımda kullanılan veri tabanı yapısının, tabloların ve kaynak kodlarının benzer yapıda geliştirildiği ve uygulandığının belirtildiğini, müvekkiline ait olan programın dava dışı ... Üniversitesine 2.648.599,00 TL bedelle ihalesinin yapıldığını, FSEK'in 68. maddesi uyarınca eser sahibi olan müvekkilinin üç kat tazminat isteyebileceğini, müvekkilinin eser sahibi olduğu programın davalı tarafça kullanıldığı, çoğaltıldığı, değişiklik yapıldığı ve başka bir kuruma ihale ile verildiği dikkate alındığında müvekkilinin mali ve manevi haklarının tecavüze uğradığının açık olduğunu ileri sürerek, FSEK'in 68 maddesi uyarınca üç katı tazminat talebine karşılık toplam 9.747.510,00 TL'nin 06.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle, FSEK'in 70. maddesi uyarınca ihlal edilen manevi haklarına karşılık 10.000,00 TL manevi tazminatın 06.11.2014(ihale tarihi) tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde;müvekkili şirketin davacı Üniversite ile sözleşme yaptığını, "destek hizmet sözleşmelerinin" 29.02.2012, 25.01.2012, 15.07.2011, 25.08.20 11... .12.2012 tarihli olup sadece 06.12.2012 tarihli sözleşmenin 32. maddesinde mali haklarının kuruma ait olacağının belirlendiğini, bunun diğer sözleşmeleri kapsamadığını, anılan yazılımların telif haklarının kendilerine ait olduğunu, müvekkili şirketin yazılımı ürettiğini, kaynak kodları üzerinde Üniversitenin mali haklarının bulunmadığını, sözleşmeye uygun teslimin mali hak devri anlamına gelmeyeceğini, müvekkili elemanlarının bu sözleşmeler düzenlenmeden önce geliştirdikleri programları kullandıklarını, fahiş tazminat talep edildiğini, müvekkili şirketin yazılım üretip dağıtmak faaliyetiyle iştigal ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu bilgisayar yazılımın FSEK'in 1/b maddesi kapsamında eser niteliği taşıyıp taşımadığı taşıyor ise aynı Kanun'un 52. maddesi gereğince davacıya devredilip devredilmeyeceği ve tazminat talep etme yetkisinin bulunup bulunmadığına ilişkin hususlarında yapılan incelemede; 06.12.2012 tarihli sözleşmeye konu üniversite bilgi yönetim sistemine ait bilgisayar programı ve ilgili modüllerin FSEK kapsamında korunması gerekli ilim ve edebiyat eseri niteliğini taşıdığı, 06.12.2012 tarihli sözleşmenin 32. maddesinde mali haklarının davacı kuruma ait olacağının belirtildiği, bu düzenleme kapsamında davacının sözleşmeye göre mali hakların sahibi olduğu, davalı ile dava dışı ... Üniversitesi arasında 06.11.2014 tarihli sözleşme ile davacı ile davalı arasında 06.12.2012 tarihinde imzalanan sözleşmede belirlenen içeriklerin ve başlığın "... Bilgi Sistemi"nin olduğu, dava dosyası ekinde ve içeriğinde yer alan ve taraf bilgisayar programlarının yazılım kodları karşılaştırılan bilirkişi raporları ve davalının istinaf dilekçesindeki bu yönde kabulü bulunduğu, dolasıyla davalının mali hakları davacıya ait olan yazılımlardan "... Bilgi Sistemi"ni ... Üniversitesiyle 2014 tarihinde yaptığı sözleşme kapsamında kullanıldığı ve ... Üniversitesiyle yapılan sözleşmenin "... Bilgi Sistemi" kısmının davacının mali haklarını devraldığı bilgisayar programından doğan hakların ihlal edildiği, dolayısıyla davalının ... Üniversitesiyle yapmış olduğu sözleşmede davacıdan izin almadan kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin, davacı mali hak sahibinin "çoğaltma" ve "işletme" hakkının davalı tarafınca ihlal edildiğinin bilirkişi 15.01.2024 tarihli rapordan anlaşıldığını, bilirkişi raporunda tespit edilen miktarın 529.719,80 TL olarak belirlendiği, FSEK'in 70. maddesi mali hakları zarar gören kimseye mütecavizin kusuru halinde tazminat talep hakkını verdiği gibi, FSEK'in 68. maddesi hak sahibine rayiç bedelin 3 katına kadar fazlasını isteyebilme yetkisini verdiği, FSEK'in 68. maddesinin bedel belirleme konusunda mahkemeye takdir yetkisi tanıdığını, bununla birlikte ortak kusur halinde tecavüzün ref'i için FSEK'in 66/4 hükmünün dikkate alınabileceği, belirlenen toplam bedel itibariyle, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (BK) 42. ve 43. maddelerinin uygulanabileceğini, BK'nın 43. maddesine göre ortak kusur dikkate alınarak indirim olabileceği dikkate alınarak takdiren bilirkişi heyeti raporunda hesaplanan 529.719,80 TL'nin 2 katı uygulanmak suretiyle davacının maddi tazminata ilişkin davasının kısmen kabulüyle 1.059.439,06 TL'nin 06.01.2014 tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının manevi tazminat talebinin ise bilgisayar programı FSEK kapsamında korunan bir eser olarak davacı tarafından bizzat üretilmemesi ve eserden doğan manevi hakların, eser sahibine ait olup, manevi hakların ancak gerçek kişi eser sahibine ait ve devredilemez hak olduğu gerekçesiyle manevi tazminat şartları oluşmadığından, davacının FSEK'in 70. madde uyarınca manevi tazminat ve fazlaca talep edilen maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, FSEK kapsamında maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine, davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,14.01.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.
Kararın kaynağı
- Resmî kaynak
- Kararın resmî tam metin kaydı ↗
- Kaynağın kontrol tarihi
Başlık, konu açıklaması ve makale bağlantıları editoryal içeriktir. Karar, kendi olayları ve uygulandığı dönem içindeki mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynak bütünlük bilgisi
SHA-256: a34d51d6f5fab1a1adbefde27b0ae4e8725c1dd44b559049240681483d44daa3
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
← Yargıtay kararlarına dönün