Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar Hukuku

Yazılımın Mali Hakları, Kaynak Kod ve Teslim Borcu

Yazılımın Mali Hakları, Kaynak Kod ve Teslim Borcu; Yazılım projesinde program üzerindeki mali hakların devri, kullanım lisansı, kaynak kod teslimi, üçüncü taraf bileşenleri ve bakım borcu sözleşmede ayrı düzenlenmelidir; bedelin ödenmesi tüm hakları kendiliğinden devretmez. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.888 kelime · 18 dk

Kapsam

Yazılımın Mali Hakları, Kaynak Kod ve Teslim Borcu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Yazılım projesinde program üzerindeki mali hakların devri, kullanım lisansı, kaynak kod teslimi, üçüncü taraf bileşenleri ve bakım borcu sözleşmede ayrı düzenlenmelidir; bedelin ödenmesi tüm hakları kendiliğinden devretmez. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, yazılımın mali hakları, kaynak kod ve teslim borcu konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “yazılım projesinde program üzerindeki mali hakların devri, kullanım lisansı, kaynak kod teslimi, üçüncü taraf bileşenleri ve bakım borcu sözleşmede ayrı düzenlenmelidir; bedelin ödenmesi tüm hakları kendiliğinden devretmez” kuralıdır. Kaynak kodun teslimi de her durumda sınırsız çoğaltma, değiştirme ve üçüncü kişiye devretme hakkı vermez; yazılı devir ve kullanım amacı belirleyicidir. Ayrıca “sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Yazılımın Mali Hakları, Kaynak Kod ve Teslim Borcu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu: m.52

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır.” — Alıntının yeri: Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.52

Bu alıntı, Resmî Gazete Arşivi, 13.12.1951, S.7981; 5846 sayılı Kanun m.52 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Yazılımın mali hakları, kaynak kod ve teslim borcu kapsamında m.52 hükümleri bilgisayar programı ve mali hak devri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.470-486

Yazılımın mali hakları, kaynak kod ve teslim borcu kapsamında m.470-486 hükümleri eser sözleşmesi ve teslim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.54-63

Yazılımın mali hakları, kaynak kod ve teslim borcu kapsamında m.54-63 hükümleri haksız rekabet ve ticari ürün bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Canan Küçükali: Bilgisayar Programlarının Fikri Mülkiyet Kapsamında Korunması

Yazılım teslimi kaynak kodu veya mali hak devri anlamına gelmez; kullanım amacı, yazılı hak sayımı, geliştirme yetkisi ve teknik teslimler açıkça düzenlenmelidir. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Bir bilgisayar programının işlenerek geliştirilmesi hakkı, programı geliştirene yani eser sahibine aittir.” — Alıntının yeri: Tam metin, 4.2.1 İşleme Hakkı

Yazılımın mali hakları, kaynak kod ve teslim borcu konusunda yararlanılan eser: Canan Küçükali, “Bilgisayar Programlarının Fikri Mülkiyet Kapsamında Korunması”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2020, C. 19, S. 37, s. 104-127. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Sözleşme, teknik şartname, sürüm deposu, commit geçmişi, kaynak/nesne kodu teslimleri, lisanslar ve kabul testleri korunur. FSEK'teki mali hak devri yazılı ve haklar ayrı sayılarak yapılmalıdır. Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi görevlidir; yoksa asliye hukuk görevi gündeme gelir. Para alacağı ticari ise arabuluculuk; eser sahipliği ve tecavüz taleplerinde ihtiyati tedbir ve üç yıllık/özel süreler ayrıca incelenir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete nüshasıyla kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. Alıntı mali hak devrinin şekline ilişkindir; kaynak kod teslim borcu kanundan otomatik doğmaz, sözleşmenin amacı, TBK eser hükümleri ve FSEK m.18 ayrıca yorumlanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Yazılım Projesinde Program Üzerindeki Mali Hakların Devri, Kullanım Lisansı, Kaynak Kod Teslimi, Üçüncü Taraf Bileşenleri ve Bakım Borcu Sözleşmede Ayrı Düzenlenmelidir; Bedelin Ödenmesi Tüm Hakları Kendiliğinden Devretmez.

“Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden yazılım projesinde program üzerindeki mali hakların devri, kullanım lisansı, kaynak kod teslimi, üçüncü taraf bileşenleri ve bakım borcu sözleşmede ayrı düzenlenmelidir; bedelin ödenmesi tüm hakları kendiliğinden devretmez” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve çalışan, alt yüklenici ve açık kaynak bileşen hak zincirini incelemeden tek tarafın tüm yazılımın sahibi olduğunu varsaymak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Kaynak Kodun Teslimi De Her Durumda Sınırsız Çoğaltma, Değiştirme ve Üçüncü Kişiye Devretme Hakkı Vermez; Yazılı Devir ve Kullanım Amacı Belirleyicidir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden kaynak kodun teslimi de her durumda sınırsız çoğaltma, değiştirme ve üçüncü kişiye devretme hakkı vermez; yazılı devir ve kullanım amacı belirleyicidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Sözleşme ve Ekleri, Teknik Şartname, Teklif ve Fatura, Depo Commit Geçmişi, Teslim ve Kabul Kayıtları, Lisans Anahtarları, Açık Kaynak Envanteri ve Yazışmalar Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Dosyanın Delil Omurgası

Sözleşme ve Ekleri, Teknik Şartname, Teklif ve Fatura, Depo Commit Geçmişi, Teslim ve Kabul Kayıtları, Lisans Anahtarları, Açık Kaynak Envanteri ve Yazışmalar.

“Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Eser, Kayıt veya Ürünün Özgün Nüshası; Oluşturma Tarihi, Proje Dosyası ve Hak Sahipliği Zinciri.

“Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri” kaydı, “Kaynak kodun teslimi de her durumda sınırsız çoğaltma, değiştirme ve üçüncü kişiye devretme hakkı vermez; yazılı devir ve kullanım amacı belirleyicidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Lisans, Devir, İzin ve Meslek Birliği Kayıtları ile Kullanımın Mecra, Süre, Bölge ve Ekonomik Kapsamını Gösteren Belgeler.

Bu delil öncelikle “sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Benzerlik ve Kullanım Kapsamı İçin Gerektiğinde Kaynak Kodu, Ses İzi, Teknik İnceleme veya Uzman Bilirkişi Raporu.

“Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Her Modül İçin Eser Sahibi, Çalışan veya Yüklenici Katkısı, Devredilen Hak, Süre, Yer ve Kullanım Biçiminin Hak Matrisiyle Çıkarılması.

“Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden her modül için eser sahibi, çalışan veya yüklenici katkısı, devredilen hak, süre, yer ve kullanım biçiminin hak matrisiyle çıkarılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar, kararlaştırılan kaynak kod ve dokümantasyonun teslimi, kullanım hakkının tespiti, ihlalin durdurulması ve zarar talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu, kararlaştırılan kaynak kod ve dokümantasyonun teslimi, kullanım hakkının tespiti, ihlalin durdurulması ve zarar talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Teslim ve Kabul İtirazları ile Fikri Hak ve Sözleşme Zamanaşımı; İhtiyati Tedbir Gerektiren Erişim Riskiyle Birlikte İzlenmelidir.

“Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden teslim ve kabul itirazları ile fikri hak ve sözleşme zamanaşımı; ihtiyati tedbir gerektiren erişim riskiyle birlikte izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Kararlaştırılan Kaynak Kod ve Dokümantasyonun Teslimi, Kullanım Hakkının Tespiti, İhlalin Durdurulması ve Zarar.

“Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden kararlaştırılan kaynak kod ve dokümantasyonun teslimi, kullanım hakkının tespiti, ihlalin durdurulması ve zarar” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Kaynak kodun teslimi de her durumda sınırsız çoğaltma, değiştirme ve üçüncü kişiye devretme hakkı vermez; yazılı devir ve kullanım amacı belirleyicidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler, temel ölçüt ise “sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2022/5321, K. 2024/182, 16.01.2024 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“yazılımsal eksikliklerin mevcut haliyle yazılımın kullanılmasına imkan vermediği, yüklenicinin bu eksikleri gideremediği” — Alıntının yeri: III. İlk bozma kararının özeti; teslim edilen yazılımın kullanılamaması paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: onama.

Yazılımın mali hakları, kaynak kod ve teslim borcu bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Teslim edilen yazılım kullanılamıyorsa yüklenicinin teslim ve ayıbı giderme borcu ihlal edilmiş olabilir; iş sahibi dönme ve bedel iadesi isteyebilir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Sipariş edilen yazılımın teslim edilmesine rağmen işlevsel olmaması, eksiklerin giderilememesi ve bedel iadesi doğrudan incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar kaynak kodun devri veya FSEK mali haklarının hangi tarafa ait olduğunu çözmez; eser sözleşmesindeki işlevsel teslim borcuyla sınırlıdır.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Çalışan, Alt Yüklenici ve Açık Kaynak Bileşen Hak Zincirini İncelemeden Tek Tarafın Tüm Yazılımın Sahibi Olduğunu Varsaymak.

“Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden çalışan, alt yüklenici ve açık kaynak bileşen hak zincirini incelemeden tek tarafın tüm yazılımın sahibi olduğunu varsaymak” riski gerçekleşirse kararlaştırılan kaynak kod ve dokümantasyonun teslimi, kullanım hakkının tespiti, ihlalin durdurulması ve zarar talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2022/5321, K. 2024/182 ile yazılım teslimi ve mali haklar yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler delili ve “sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar
  • Yazılımın Mali Hakları, Kaynak Kod ve Teslim Borcu bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri
  • lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler
  • benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu
  • her modül için eser sahibi, çalışan veya yüklenici katkısı, devredilen hak, süre, yer ve kullanım biçiminin hak matrisiyle çıkarılması
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Teslim ve kabul itirazları ile fikri hak ve sözleşme zamanaşımı; ihtiyati tedbir gerektiren erişim riskiyle birlikte izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Yazılımın Mali Hakları, Kaynak Kod ve Teslim Borcu Dosyasında Sonucu Belirleyen Deliller, Görevli Merci ve Süre Çizelgesi Nasıl Birlikte Kurulmalıdır?

Yazılım projesinde program üzerindeki mali hakların devri, kullanım lisansı, kaynak kod teslimi, üçüncü taraf bileşenleri ve bakım borcu sözleşmede ayrı düzenlenmelidir; bedelin ödenmesi tüm hakları kendiliğinden devretmez. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

İspat Planında Sözleşme ve Ekleri, Teknik Şartname, Teklif ve Fatura, Depo Commit Geçmişi, Teslim ve Kabul Kayıtları, Lisans Anahtarları, Açık Kaynak Envanteri ve Yazışmalar Neden Önemlidir?

Sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar, somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri, lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Yazılımın Mali Hakları, Kaynak Kod ve Teslim Borcu Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Her modül için eser sahibi, çalışan veya yüklenici katkısı, devredilen hak, süre, yer ve kullanım biçiminin hak matrisiyle çıkarılması; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Yazılımın Mali Hakları, Kaynak Kod ve Teslim Borcu Bakımından Süre Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler Resmî Kayıtla Belgelenmelidir?

Teslim ve kabul itirazları ile fikri hak ve sözleşme zamanaşımı; ihtiyati tedbir gerektiren erişim riskiyle birlikte izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Kararlaştırılan Kaynak Kod ve Dokümantasyonun Teslimi, Kullanım Hakkının Tespiti, İhlalin Durdurulması ve Zarar Talep Sonucunda Nasıl Somutlaştırılır?

Kararlaştırılan kaynak kod ve dokümantasyonun teslimi, kullanım hakkının tespiti, ihlalin durdurulması ve zarar, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Yazılımın Mali Hakları, Kaynak Kod ve Teslim Borcu dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Yazılım projesinde program üzerindeki mali hakların devri, kullanım lisansı, kaynak kod teslimi, üçüncü taraf bileşenleri ve bakım borcu sözleşmede ayrı düzenlenmelidir; bedelin ödenmesi tüm hakları kendiliğinden devretmez.

Dosyanın ilk önceliği her modül için eser sahibi, çalışan veya yüklenici katkısı, devredilen hak, süre, yer ve kullanım biçiminin hak matrisiyle çıkarılması, delil omurgası ise sözleşme ve ekleri, teknik şartname, teklif ve fatura, depo commit geçmişi, teslim ve kabul kayıtları, lisans anahtarları, açık kaynak envanteri ve yazışmalar ile Yazılımın Mali Hakları, Kaynak Kod ve Teslim Borcu bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Teslim ve kabul itirazları ile fikri hak ve sözleşme zamanaşımı; ihtiyati tedbir gerektiren erişim riskiyle birlikte izlenmelidir. Kararlaştırılan kaynak kod ve dokümantasyonun teslimi, kullanım hakkının tespiti, ihlalin durdurulması ve zarar talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; çalışan, alt yüklenici ve açık kaynak bileşen hak zincirini incelemeden tek tarafın tüm yazılımın sahibi olduğunu varsaymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar Hukuku8 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Yazılımın Mali Hakları, Kaynak Kod ve Teslim Borcu konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar HukukuMimari Eserde Değişiklik ve Mimarın Manevi Hakları

Mimari Eserde Değişiklik ve Mimarın Manevi Hakları; Mimari proje veya yapıda yapılacak değişiklik, eser niteliği, mimarın eserde değişikliği men etme ve adının belirtilmesi hakları ile malik veya iş sahibinin kullanım ve güvenlik ihtiyaçları dengelenerek değerlendirilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar HukukuEser Sahipliğinin İspatı ve Dijital Üretim Kayıtları

Eser Sahipliğinin İspatı ve Dijital Üretim Kayıtları; Eser sahipliği tescille doğmaz; eseri meydana getiren kişi, özgün seçim ve düzenlemeyi, üretim sürecini ve önceki tarihi kaynak dosya, sürüm kaydı, taslak ve yayın belgeleriyle ispatlayabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar HukukuMarka Lisansında Kalite Denetimi ve Sözleşmenin Feshi

Marka Lisansında Kalite Denetimi ve Sözleşmenin Feshi; Marka lisansında lisans alan sözleşmedeki süre, bölge, mal-hizmet ve kalite şartlarına uymalı; marka sahibi ürün veya hizmet kalitesini denetleme hakkını dürüstlük ve sözleşme sınırları içinde kullanmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →