Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Serbestçe Feshi ve Tazminat

Kapsam

Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Serbestçe Feshi ve Tazminat yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. İş sahibi eser tamamlanmadan sözleşmeyi serbestçe sona erdirebilir; ancak yüklenicinin yaptığı işin bedelini ve bütün zararını, tasarruf ettiği giderler ile başka işten kazandığı veya kazanabileceği tutarlar düşülerek karşılamakla yükümlü olabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, eser sözleşmesinde iş sahibinin serbestçe feshi ve tazminat konusunda 20 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “iş sahibi eser tamamlanmadan sözleşmeyi serbestçe sona erdirebilir; ancak yüklenicinin yaptığı işin bedelini ve bütün zararını, tasarruf ettiği giderler ile başka işten kazandığı veya kazanabileceği tutarlar düşülerek karşılamakla yükümlü olabilir” kuralıdır. Serbestçe fesih, yüklenicinin temerrüdü veya ayıplı ifa nedeniyle dönmeden farklıdır; fesih anındaki tamamlanma oranı, haklı neden, kar kaybı, ikame iş ve yüklenicinin zararı azaltma yükümlülüğü ayrıştırılmalıdır. Ayrıca “eser sözleşmesi ve ekleri, proje ve keşif, iş programı, hakediş ve faturalar, fesih bildirimi, şantiye günlükleri, teslim ve tespit tutanakları, malzeme ve işçilik giderleri, tamamlanma oranı raporu, ikame iş ve kazanç kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Serbestçe Feshi ve Tazminat bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.470-486 ve Özellikle m.484

Eser sözleşmesinde iş sahibinin serbestçe feshi ve tazminat kapsamında m.470-486 ve özellikle m.484 hükümleri eser sözleşmesi ve iş sahibinin feshi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199, 266 ve 400-405

Eser sözleşmesinde iş sahibinin serbestçe feshi ve tazminat kapsamında m.190, 199, 266 ve 400-405 hükümleri ispat, bilirkişi ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.18 ve 23

Eser sözleşmesinde iş sahibinin serbestçe feshi ve tazminat kapsamında m.18 ve 23 hükümleri ticari iş ve ihbarlar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

İş sahibi eser tamamlanmadan sözleşmeyi serbestçe sona erdirebilir; ancak yüklenicinin yaptığı işin bedelini ve bütün zararını, tasarruf ettiği giderler ile başka işten kazandığı veya kazanabileceği tutarlar düşülerek karşılamakla yükümlü olabilir.

Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat resmî kayıtları yönünden iş sahibi eser tamamlanmadan sözleşmeyi serbestçe sona erdirebilir; ancak yüklenicinin yaptığı işin bedelini ve bütün zararını, tasarruf ettiği giderler ile başka işten kazandığı veya kazanabileceği tutarlar düşülerek karşılamakla yükümlü olabilir. Bu ölçüt özellikle eser sözleşmesi ve ekleri, proje ve keşif, iş programı, hakediş ve faturalar, fesih bildirimi, şantiye günlükleri, teslim ve tespit tutanakları, malzeme ve işçilik giderleri, tamamlanma oranı raporu, ikame iş ve kazanç kayıtları üzerinden sınanır. Fesih tarihindeki fiziki gerçekleşmeyi, ödenen bedeli, kalan maliyeti ve yüklenicinin tasarruf ettiği giderleri teknik ve mali tabloda sabitlemek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, yüklenicinin beklenen toplam sözleşme bedelini hiç gider ve ikame kazanç indirimi yapmadan zarar kabul etmek ihtimalini güçlendirebilir.

Serbestçe fesih, yüklenicinin temerrüdü veya ayıplı ifa nedeniyle dönmeden farklıdır; fesih anındaki tamamlanma oranı, haklı neden, kar kaybı, ikame iş ve yüklenicinin zararı azaltma yükümlülüğü ayrıştırılmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat emsal taraması yönünden serbestçe fesih, yüklenicinin temerrüdü veya ayıplı ifa nedeniyle dönmeden farklıdır; fesih anındaki tamamlanma oranı, haklı neden, kar kaybı, ikame iş ve yüklenicinin zararı azaltma yükümlülüğü ayrıştırılmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Eser sözleşmesi ve ekleri, proje ve keşif, iş programı, hakediş ve faturalar, fesih bildirimi, şantiye günlükleri, teslim ve tespit tutanakları, malzeme ve işçilik giderleri, tamamlanma oranı raporu, ikame iş ve kazanç kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete eser sözleşmesinde feshi tazminat yürürlük denetimi yönünden eser sözleşmesi ve ekleri, proje ve keşif, iş programı, hakediş ve faturalar, fesih bildirimi, şantiye günlükleri, teslim ve tespit tutanakları, malzeme ve işçilik giderleri, tamamlanma oranı raporu, ikame iş ve kazanç kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İspat Planı ve Deliller

Eser sözleşmesi ve ekleri, proje ve keşif, iş programı, hakediş ve faturalar, fesih bildirimi, şantiye günlükleri, teslim ve tespit tutanakları, malzeme ve işçilik giderleri, tamamlanma oranı raporu, ikame iş ve kazanç kayıtları.

“Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat resmî kayıtları yönünden eser sözleşmesi ve ekleri, proje ve keşif, iş programı, hakediş ve faturalar, fesih bildirimi, şantiye günlükleri, teslim ve tespit tutanakları, malzeme ve işçilik giderleri, tamamlanma oranı raporu, ikame iş ve kazanç kayıtları” kaydı, “İş sahibi eser tamamlanmadan sözleşmeyi serbestçe sona erdirebilir; ancak yüklenicinin yaptığı işin bedelini ve bütün zararını, tasarruf ettiği giderler ile başka işten kazandığı veya kazanabileceği tutarlar düşülerek karşılamakla yükümlü olabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “serbestçe fesih, yüklenicinin temerrüdü veya ayıplı ifa nedeniyle dönmeden farklıdır; fesih anındaki tamamlanma oranı, haklı neden, kar kaybı, ikame iş ve yüklenicinin zararı azaltma yükümlülüğü ayrıştırılmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete eser sözleşmesinde feshi tazminat yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “İş sahibi eser tamamlanmadan sözleşmeyi serbestçe sona erdirebilir; ancak yüklenicinin yaptığı işin bedelini ve bütün zararını, tasarruf ettiği giderler ile başka işten kazandığı veya kazanabileceği tutarlar düşülerek karşılamakla yükümlü olabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Fesih tarihindeki fiziki gerçekleşmeyi, ödenen bedeli, kalan maliyeti ve yüklenicinin tasarruf ettiği giderleri teknik ve mali tabloda sabitlemek.

“Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat resmî kayıtları yönünden fesih tarihindeki fiziki gerçekleşmeyi, ödenen bedeli, kalan maliyeti ve yüklenicinin tasarruf ettiği giderleri teknik ve mali tabloda sabitlemek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Eser sözleşmesi ve ekleri, proje ve keşif, iş programı, hakediş ve faturalar, fesih bildirimi, şantiye günlükleri, teslim ve tespit tutanakları, malzeme ve işçilik giderleri, tamamlanma oranı raporu, ikame iş ve kazanç kayıtları dosyaya alınmalı ve yapılan iş bedeli, olumlu zarar ve yoksun kalınan kar, fazla ödemenin iadesi, malzemenin teslimi, delil tespiti, teminatın çözülmesi veya uygun mahsup talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete eser sözleşmesinde feshi tazminat yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve yapılan iş bedeli, olumlu zarar ve yoksun kalınan kar, fazla ödemenin iadesi, malzemenin teslimi, delil tespiti, teminatın çözülmesi veya uygun mahsup talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Sürelerin Hesabı

Fesih bildirimi eser tamamlanmadan açıkça yapılmalı; delil tespiti gecikmeden istenmeli ve alacak zamanaşımı teslim, fesih ve muacceliyet olgularına göre hesaplanmalıdır.

Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat resmî kayıtları yönünden fesih bildirimi eser tamamlanmadan açıkça yapılmalı; delil tespiti gecikmeden istenmeli ve alacak zamanaşımı teslim, fesih ve muacceliyet olgularına göre hesaplanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Yapılan iş bedeli, olumlu zarar ve yoksun kalınan kar, fazla ödemenin iadesi, malzemenin teslimi, delil tespiti, teminatın çözülmesi veya uygun mahsup.

“Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat resmî kayıtları yönünden yapılan iş bedeli, olumlu zarar ve yoksun kalınan kar, fazla ödemenin iadesi, malzemenin teslimi, delil tespiti, teminatın çözülmesi veya uygun mahsup” talebi, “İş sahibi eser tamamlanmadan sözleşmeyi serbestçe sona erdirebilir; ancak yüklenicinin yaptığı işin bedelini ve bütün zararını, tasarruf ettiği giderler ile başka işten kazandığı veya kazanabileceği tutarlar düşülerek karşılamakla yükümlü olabilir” koşuluyla ve eser sözleşmesi ve ekleri, proje ve keşif, iş programı, hakediş ve faturalar, fesih bildirimi, şantiye günlükleri, teslim ve tespit tutanakları, malzeme ve işçilik giderleri, tamamlanma oranı raporu, ikame iş ve kazanç kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “serbestçe fesih, yüklenicinin temerrüdü veya ayıplı ifa nedeniyle dönmeden farklıdır; fesih anındaki tamamlanma oranı, haklı neden, kar kaybı, ikame iş ve yüklenicinin zararı azaltma yükümlülüğü ayrıştırılmalıdır” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete eser sözleşmesinde feshi tazminat yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Eser Sözleşmesinde Feshi Tazminat Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “eser sözleşmesinde feshi tazminat resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından iş sahibi eser tamamlanmadan sözleşmeyi serbestçe sona erdirebilir; ancak yüklenicinin yaptığı işin bedelini ve bütün zararını, tasarruf ettiği giderler ile başka işten kazandığı veya kazanabileceği tutarlar düşülerek karşılamakla yükümlü olabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Eser Sözleşmesinde Feshi Tazminat Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “eser sözleşmesinde feshi tazminat emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; serbestçe fesih, yüklenicinin temerrüdü veya ayıplı ifa nedeniyle dönmeden farklıdır; fesih anındaki tamamlanma oranı, haklı neden, kar kaybı, ikame iş ve yüklenicinin zararı azaltma yükümlülüğü ayrıştırılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Eser Sözleşmesinde Feshi Tazminat Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “eser sözleşmesinde feshi tazminat yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Yüklenicinin beklenen toplam sözleşme bedelini hiç gider ve ikame kazanç indirimi yapmadan zarar kabul etmek.

“Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat resmî kayıtları yönünden yüklenicinin beklenen toplam sözleşme bedelini hiç gider ve ikame kazanç indirimi yapmadan zarar kabul etmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Fesih tarihindeki fiziki gerçekleşmeyi, ödenen bedeli, kalan maliyeti ve yüklenicinin tasarruf ettiği giderleri teknik ve mali tabloda sabitlemek aşamasında eser sözleşmesi ve ekleri, proje ve keşif, iş programı, hakediş ve faturalar, fesih bildirimi, şantiye günlükleri, teslim ve tespit tutanakları, malzeme ve işçilik giderleri, tamamlanma oranı raporu, ikame iş ve kazanç kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay eser sözleşmesinde feshi tazminat emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Serbestçe fesih, yüklenicinin temerrüdü veya ayıplı ifa nedeniyle dönmeden farklıdır; fesih anındaki tamamlanma oranı, haklı neden, kar kaybı, ikame iş ve yüklenicinin zararı azaltma yükümlülüğü ayrıştırılmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete eser sözleşmesinde feshi tazminat yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• eser sözleşmesi ve ekleri, proje ve keşif, iş programı, hakediş ve faturalar, fesih bildirimi, şantiye günlükleri, teslim ve tespit tutanakları, malzeme ve işçilik giderleri, tamamlanma oranı raporu, ikame iş ve kazanç kayıtları
• Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Serbestçe Feshi ve Tazminat uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• fesih tarihindeki fiziki gerçekleşmeyi, ödenen bedeli, kalan maliyeti ve yüklenicinin tasarruf ettiği giderleri teknik ve mali tabloda sabitlemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Fesih bildirimi eser tamamlanmadan açıkça yapılmalı; delil tespiti gecikmeden istenmeli ve alacak zamanaşımı teslim, fesih ve muacceliyet olgularına göre hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Serbestçe Feshi ve Tazminat Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Fesih tarihindeki fiziki gerçekleşmeyi, ödenen bedeli, kalan maliyeti ve yüklenicinin tasarruf ettiği giderleri teknik ve mali tabloda sabitlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Eser sözleşmesinde iş sahibinin serbestçe feshi ve tazminat bakımından süre çizelgesi hangi tarihler esas alınarak hazırlanmalıdır?

Fesih bildirimi eser tamamlanmadan açıkça yapılmalı; delil tespiti gecikmeden istenmeli ve alacak zamanaşımı teslim, fesih ve muacceliyet olgularına göre hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yapılan iş bedeli, olumlu zarar ve yoksun kalınan kar, fazla ödemenin iadesi, malzemenin teslimi, delil tespiti, teminatın çözülmesi veya uygun mahsup ile diğer istemler nasıl ayrılır?

Yapılan iş bedeli, olumlu zarar ve yoksun kalınan kar, fazla ödemenin iadesi, malzemenin teslimi, delil tespiti, teminatın çözülmesi veya uygun mahsup, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Serbestçe Feshi ve Tazminat bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İş sahibi eser tamamlanmadan sözleşmeyi serbestçe sona erdirebilir; ancak yüklenicinin yaptığı işin bedelini ve bütün zararını, tasarruf ettiği giderler ile başka işten kazandığı veya kazanabileceği tutarlar düşülerek karşılamakla yükümlü olabilir.

Dosyanın ilk önceliği fesih tarihindeki fiziki gerçekleşmeyi, ödenen bedeli, kalan maliyeti ve yüklenicinin tasarruf ettiği giderleri teknik ve mali tabloda sabitlemek, delil omurgası ise eser sözleşmesi ve ekleri, proje ve keşif, iş programı, hakediş ve faturalar, fesih bildirimi, şantiye günlükleri, teslim ve tespit tutanakları, malzeme ve işçilik giderleri, tamamlanma oranı raporu, ikame iş ve kazanç kayıtları ile Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Serbestçe Feshi ve Tazminat uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Fesih bildirimi eser tamamlanmadan açıkça yapılmalı; delil tespiti gecikmeden istenmeli ve alacak zamanaşımı teslim, fesih ve muacceliyet olgularına göre hesaplanmalıdır. Yapılan iş bedeli, olumlu zarar ve yoksun kalınan kar, fazla ödemenin iadesi, malzemenin teslimi, delil tespiti, teminatın çözülmesi veya uygun mahsup talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; yüklenicinin beklenen toplam sözleşme bedelini hiç gider ve ikame kazanç indirimi yapmadan zarar kabul etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — eser sözleşmesinde feshi tazminat resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından iş sahibi eser tamamlanmadan sözleşmeyi serbestçe sona erdirebilir; ancak yüklenicinin yaptığı işin bedelini ve bütün zararını, tasarruf ettiği giderler ile başka işten kazandığı veya kazanabileceği tutarlar düşülerek karşılamakla yükümlü olabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — eser sözleşmesinde feshi tazminat emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; serbestçe fesih, yüklenicinin temerrüdü veya ayıplı ifa nedeniyle dönmeden farklıdır; fesih anındaki tamamlanma oranı, haklı neden, kar kaybı, ikame iş ve yüklenicinin zararı azaltma yükümlülüğü ayrıştırılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — eser sözleşmesinde feshi tazminat yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.470-486 ve özellikle m.484
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199, 266 ve 400-405
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.18 ve 23
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru