Kapsam
Yabancı Para Borcunda Aynen Ödeme Kaydı ve Kur yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Yabancı para borcunda sözleşmede aynen ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı kural olarak borcun kararlaştırılan para cinsinden ifasını isteyebilir; aynen ödeme kaydı yoksa ve borç gününde ödenmezse kanundaki seçimlik kur hesapları gündeme gelir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, yabancı para borcunda aynen ödeme kaydı ve kur konusunda 29 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği
İncelemenin ilk ölçütü “yabancı para borcunda sözleşmede aynen ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı kural olarak borcun kararlaştırılan para cinsinden ifasını isteyebilir; aynen ödeme kaydı yoksa ve borç gününde ödenmezse kanundaki seçimlik kur hesapları gündeme gelir” kuralıdır. Sözleşmede döviz yazılması her zaman aynen ödeme kaydı oluşturmaz ve kur farkı da ayrıca sınırsız zarar kalemi değildir; ödeme yeri, muacceliyet, temerrüt, seçim anı, efektif-döviz satış kuru, kısmi ödeme, dövizle sözleşme yasağı, tüketici işlemi, faiz ve munzam zarar ayrı incelenmelidir. Ayrıca “sözleşme ve ekleri, fatura ve hesap ekstreleri, para cinsi ve aynen ödeme ifadesi, teslim-ifa kayıtları, ihtar ve temerrüt tarihi, banka dekontları, tcmb kur verileri, kısmi ödemeler, kambiyo mevzuatı izin veya istisnası, zarar ve finansman belgeleri, icra takip evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Yabancı Para Borcunda Aynen Ödeme Kaydı ve Kur bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.83, 99-110, 117-126
Yabancı para borcunda aynen ödeme kaydı ve kur kapsamında m.83, 99-110, 117-126 hükümleri yabancı para borcu, ifa, temerrüt ve zarar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.8, 18-23 ve 1530
Yabancı para borcunda aynen ödeme kaydı ve kur kapsamında m.8, 18-23 ve 1530 hükümleri ticari faiz, bildirim ve ödeme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.26, 107, 190 ve 199
Yabancı para borcunda aynen ödeme kaydı ve kur kapsamında m.26, 107, 190 ve 199 hükümleri talep sonucu, belirsiz alacak ve ispat bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Kural, İstisna ve Değerlendirme
Yabancı para borcunda sözleşmede aynen ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı kural olarak borcun kararlaştırılan para cinsinden ifasını isteyebilir; aynen ödeme kaydı yoksa ve borç gününde ödenmezse kanundaki seçimlik kur hesapları gündeme gelir.
Yargıtay yabancı para kaydı kur resmî kayıtları yönünden yabancı para borcunda sözleşmede aynen ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı kural olarak borcun kararlaştırılan para cinsinden ifasını isteyebilir; aynen ödeme kaydı yoksa ve borç gününde ödenmezse kanundaki seçimlik kur hesapları gündeme gelir. Bu ölçüt özellikle sözleşme ve ekleri, fatura ve hesap ekstreleri, para cinsi ve aynen ödeme ifadesi, teslim-ifa kayıtları, ihtar ve temerrüt tarihi, banka dekontları, TCMB kur verileri, kısmi ödemeler, kambiyo mevzuatı izin veya istisnası, zarar ve finansman belgeleri, icra takip evrakı üzerinden sınanır. Borcun geçerli olarak hangi para cinsinde kurulduğunu ve aynen ödeme kaydını belirleyip muacceliyet, temerrüt, takip-dava ve fiili ödeme tarihindeki kur seçeneklerini her kısmi ödeme için ayrı hesaplamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, dava veya takipte kur seçimini belirsiz bırakıp birden çok tarihin en yüksek kurunu birlikte istemek ya da geçersiz dövizle sözleşme yasağını hiç incelemeden aynen ifa talep etmek ihtimalini güçlendirebilir.
Sözleşmede döviz yazılması her zaman aynen ödeme kaydı oluşturmaz ve kur farkı da ayrıca sınırsız zarar kalemi değildir; ödeme yeri, muacceliyet, temerrüt, seçim anı, efektif-döviz satış kuru, kısmi ödeme, dövizle sözleşme yasağı, tüketici işlemi, faiz ve munzam zarar ayrı incelenmelidir.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay yabancı para kaydı kur emsal taraması yönünden sözleşmede döviz yazılması her zaman aynen ödeme kaydı oluşturmaz ve kur farkı da ayrıca sınırsız zarar kalemi değildir; ödeme yeri, muacceliyet, temerrüt, seçim anı, efektif-döviz satış kuru, kısmi ödeme, dövizle sözleşme yasağı, tüketici işlemi, faiz ve munzam zarar ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Sözleşme ve ekleri, fatura ve hesap ekstreleri, para cinsi ve aynen ödeme ifadesi, teslim-ifa kayıtları, ihtar ve temerrüt tarihi, banka dekontları, TCMB kur verileri, kısmi ödemeler, kambiyo mevzuatı izin veya istisnası, zarar ve finansman belgeleri, icra takip evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.
“Resmî Gazete yabancı para kaydı kur yürürlük denetimi yönünden sözleşme ve ekleri, fatura ve hesap ekstreleri, para cinsi ve aynen ödeme ifadesi, teslim-ifa kayıtları, ihtar ve temerrüt tarihi, banka dekontları, TCMB kur verileri, kısmi ödemeler, kambiyo mevzuatı izin veya istisnası, zarar ve finansman belgeleri, icra takip evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Dosyanın Delil Omurgası
Sözleşme ve ekleri, fatura ve hesap ekstreleri, para cinsi ve aynen ödeme ifadesi, teslim-ifa kayıtları, ihtar ve temerrüt tarihi, banka dekontları, TCMB kur verileri, kısmi ödemeler, kambiyo mevzuatı izin veya istisnası, zarar ve finansman belgeleri, icra takip evrakı.
“Yargıtay yabancı para kaydı kur resmî kayıtları yönünden sözleşme ve ekleri, fatura ve hesap ekstreleri, para cinsi ve aynen ödeme ifadesi, teslim-ifa kayıtları, ihtar ve temerrüt tarihi, banka dekontları, TCMB kur verileri, kısmi ödemeler, kambiyo mevzuatı izin veya istisnası, zarar ve finansman belgeleri, icra takip evrakı” kaydı, “Yabancı para borcunda sözleşmede aynen ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı kural olarak borcun kararlaştırılan para cinsinden ifasını isteyebilir; aynen ödeme kaydı yoksa ve borç gününde ödenmezse kanundaki seçimlik kur hesapları gündeme gelir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.
Bu delil öncelikle “sözleşmede döviz yazılması her zaman aynen ödeme kaydı oluşturmaz ve kur farkı da ayrıca sınırsız zarar kalemi değildir; ödeme yeri, muacceliyet, temerrüt, seçim anı, efektif-döviz satış kuru, kısmi ödeme, dövizle sözleşme yasağı, tüketici işlemi, faiz ve munzam zarar ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay yabancı para kaydı kur emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.
“Resmî Gazete yabancı para kaydı kur yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.
“Yargıtay yabancı para kaydı kur resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Yabancı para borcunda sözleşmede aynen ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı kural olarak borcun kararlaştırılan para cinsinden ifasını isteyebilir; aynen ödeme kaydı yoksa ve borç gününde ödenmezse kanundaki seçimlik kur hesapları gündeme gelir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Doğru Merci ve İzlenecek Yol
Borcun geçerli olarak hangi para cinsinde kurulduğunu ve aynen ödeme kaydını belirleyip muacceliyet, temerrüt, takip-dava ve fiili ödeme tarihindeki kur seçeneklerini her kısmi ödeme için ayrı hesaplamak.
“Yargıtay yabancı para kaydı kur resmî kayıtları yönünden borcun geçerli olarak hangi para cinsinde kurulduğunu ve aynen ödeme kaydını belirleyip muacceliyet, temerrüt, takip-dava ve fiili ödeme tarihindeki kur seçeneklerini her kısmi ödeme için ayrı hesaplamak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Sözleşme ve ekleri, fatura ve hesap ekstreleri, para cinsi ve aynen ödeme ifadesi, teslim-ifa kayıtları, ihtar ve temerrüt tarihi, banka dekontları, TCMB kur verileri, kısmi ödemeler, kambiyo mevzuatı izin veya istisnası, zarar ve finansman belgeleri, icra takip evrakı dosyaya alınmalı ve yabancı paranın aynen ödenmesi, kanuni seçim hakkına göre Türk lirası karşılığı, kur farkı, temerrüt faizi, koşulları varsa aşkın zarar, fazla ödemenin iadesi, menfi tespit, takibin düzeltilmesi ve gider talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay yabancı para kaydı kur emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
“Resmî Gazete yabancı para kaydı kur yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.
“Yargıtay yabancı para kaydı kur resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve yabancı paranın aynen ödenmesi, kanuni seçim hakkına göre Türk lirası karşılığı, kur farkı, temerrüt faizi, koşulları varsa aşkın zarar, fazla ödemenin iadesi, menfi tespit, takibin düzeltilmesi ve gider talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi
İhtar ve temerrüt tarihi doğru kurulmalı; icra takibinde para cinsi ve kur seçimi açık gösterilmeli, itiraz, alacak davası, faiz ve zamanaşımı süreleri borcun niteliğine göre korunmalıdır.
Yargıtay yabancı para kaydı kur resmî kayıtları yönünden ihtar ve temerrüt tarihi doğru kurulmalı; icra takibinde para cinsi ve kur seçimi açık gösterilmeli, itiraz, alacak davası, faiz ve zamanaşımı süreleri borcun niteliğine göre korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.
Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
“Yargıtay yabancı para kaydı kur emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Hükümde Yer Alması Gereken Talepler
Yabancı paranın aynen ödenmesi, kanuni seçim hakkına göre Türk lirası karşılığı, kur farkı, temerrüt faizi, koşulları varsa aşkın zarar, fazla ödemenin iadesi, menfi tespit, takibin düzeltilmesi ve gider.
“Yargıtay yabancı para kaydı kur resmî kayıtları yönünden yabancı paranın aynen ödenmesi, kanuni seçim hakkına göre Türk lirası karşılığı, kur farkı, temerrüt faizi, koşulları varsa aşkın zarar, fazla ödemenin iadesi, menfi tespit, takibin düzeltilmesi ve gider” talebi, “Yabancı para borcunda sözleşmede aynen ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı kural olarak borcun kararlaştırılan para cinsinden ifasını isteyebilir; aynen ödeme kaydı yoksa ve borç gününde ödenmezse kanundaki seçimlik kur hesapları gündeme gelir” koşuluyla ve sözleşme ve ekleri, fatura ve hesap ekstreleri, para cinsi ve aynen ödeme ifadesi, teslim-ifa kayıtları, ihtar ve temerrüt tarihi, banka dekontları, TCMB kur verileri, kısmi ödemeler, kambiyo mevzuatı izin veya istisnası, zarar ve finansman belgeleri, icra takip evrakı deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay yabancı para kaydı kur emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “sözleşmede döviz yazılması her zaman aynen ödeme kaydı oluşturmaz ve kur farkı da ayrıca sınırsız zarar kalemi değildir; ödeme yeri, muacceliyet, temerrüt, seçim anı, efektif-döviz satış kuru, kısmi ödeme, dövizle sözleşme yasağı, tüketici işlemi, faiz ve munzam zarar ayrı incelenmelidir” olacaktır.
Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.
“Resmî Gazete yabancı para kaydı kur yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Yargıtay — Yabancı Para Kaydı Kur Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yabancı para kaydı kur resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından yabancı para borcunda sözleşmede aynen ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı kural olarak borcun kararlaştırılan para cinsinden ifasını isteyebilir; aynen ödeme kaydı yoksa ve borç gününde ödenmezse kanundaki seçimlik kur hesapları gündeme gelir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Yargıtay — Yabancı Para Kaydı Kur Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yabancı para kaydı kur emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; sözleşmede döviz yazılması her zaman aynen ödeme kaydı oluşturmaz ve kur farkı da ayrıca sınırsız zarar kalemi değildir; ödeme yeri, muacceliyet, temerrüt, seçim anı, efektif-döviz satış kuru, kısmi ödeme, dövizle sözleşme yasağı, tüketici işlemi, faiz ve munzam zarar ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — Yabancı Para Kaydı Kur Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yabancı para kaydı kur yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar
Dava veya takipte kur seçimini belirsiz bırakıp birden çok tarihin en yüksek kurunu birlikte istemek ya da geçersiz dövizle sözleşme yasağını hiç incelemeden aynen ifa talep etmek.
“Yargıtay yabancı para kaydı kur resmî kayıtları yönünden dava veya takipte kur seçimini belirsiz bırakıp birden çok tarihin en yüksek kurunu birlikte istemek ya da geçersiz dövizle sözleşme yasağını hiç incelemeden aynen ifa talep etmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Borcun geçerli olarak hangi para cinsinde kurulduğunu ve aynen ödeme kaydını belirleyip muacceliyet, temerrüt, takip-dava ve fiili ödeme tarihindeki kur seçeneklerini her kısmi ödeme için ayrı hesaplamak aşamasında sözleşme ve ekleri, fatura ve hesap ekstreleri, para cinsi ve aynen ödeme ifadesi, teslim-ifa kayıtları, ihtar ve temerrüt tarihi, banka dekontları, TCMB kur verileri, kısmi ödemeler, kambiyo mevzuatı izin veya istisnası, zarar ve finansman belgeleri, icra takip evrakı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay yabancı para kaydı kur emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Sözleşmede döviz yazılması her zaman aynen ödeme kaydı oluşturmaz ve kur farkı da ayrıca sınırsız zarar kalemi değildir; ödeme yeri, muacceliyet, temerrüt, seçim anı, efektif-döviz satış kuru, kısmi ödeme, dövizle sözleşme yasağı, tüketici işlemi, faiz ve munzam zarar ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
“Resmî Gazete yabancı para kaydı kur yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- sözleşme ve ekleri, fatura ve hesap ekstreleri, para cinsi ve aynen ödeme ifadesi, teslim-ifa kayıtları, ihtar ve temerrüt tarihi, banka dekontları, TCMB kur verileri, kısmi ödemeler, kambiyo mevzuatı izin veya istisnası, zarar ve finansman belgeleri, icra takip evrakı
- Yabancı Para Borcunda Aynen Ödeme Kaydı ve Kur uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
- tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
- taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
- borcun geçerli olarak hangi para cinsinde kurulduğunu ve aynen ödeme kaydını belirleyip muacceliyet, temerrüt, takip-dava ve fiili ödeme tarihindeki kur seçeneklerini her kısmi ödeme için ayrı hesaplamak
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
- Süre çizelgesinde İhtar ve temerrüt tarihi doğru kurulmalı; icra takibinde para cinsi ve kur seçimi açık gösterilmeli, itiraz, alacak davası, faiz ve zamanaşımı süreleri borcun niteliğine göre korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Yabancı Para Borcunda Aynen Ödeme Kaydı ve Kur Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?
Borcun geçerli olarak hangi para cinsinde kurulduğunu ve aynen ödeme kaydını belirleyip muacceliyet, temerrüt, takip-dava ve fiili ödeme tarihindeki kur seçeneklerini her kısmi ödeme için ayrı hesaplamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
Yabancı para borcunda aynen ödeme kaydı ve kur bakımından süre çizelgesi hangi tarihler esas alınarak hazırlanmalıdır?
İhtar ve temerrüt tarihi doğru kurulmalı; icra takibinde para cinsi ve kur seçimi açık gösterilmeli, itiraz, alacak davası, faiz ve zamanaşımı süreleri borcun niteliğine göre korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Yabancı paranın aynen ödenmesi, kanuni seçim hakkına göre Türk lirası karşılığı, kur farkı, temerrüt faizi, koşulları varsa aşkın zarar, fazla ödemenin iadesi, menfi tespit, takibin düzeltilmesi ve gider ile diğer istemler nasıl ayrılır?
Yabancı paranın aynen ödenmesi, kanuni seçim hakkına göre Türk lirası karşılığı, kur farkı, temerrüt faizi, koşulları varsa aşkın zarar, fazla ödemenin iadesi, menfi tespit, takibin düzeltilmesi ve gider, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Yabancı Para Borcunda Aynen Ödeme Kaydı ve Kur bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Yabancı para borcunda sözleşmede aynen ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı kural olarak borcun kararlaştırılan para cinsinden ifasını isteyebilir; aynen ödeme kaydı yoksa ve borç gününde ödenmezse kanundaki seçimlik kur hesapları gündeme gelir.
Dosyanın ilk önceliği borcun geçerli olarak hangi para cinsinde kurulduğunu ve aynen ödeme kaydını belirleyip muacceliyet, temerrüt, takip-dava ve fiili ödeme tarihindeki kur seçeneklerini her kısmi ödeme için ayrı hesaplamak, delil omurgası ise sözleşme ve ekleri, fatura ve hesap ekstreleri, para cinsi ve aynen ödeme ifadesi, teslim-ifa kayıtları, ihtar ve temerrüt tarihi, banka dekontları, TCMB kur verileri, kısmi ödemeler, kambiyo mevzuatı izin veya istisnası, zarar ve finansman belgeleri, icra takip evrakı ile Yabancı Para Borcunda Aynen Ödeme Kaydı ve Kur uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İhtar ve temerrüt tarihi doğru kurulmalı; icra takibinde para cinsi ve kur seçimi açık gösterilmeli, itiraz, alacak davası, faiz ve zamanaşımı süreleri borcun niteliğine göre korunmalıdır. Yabancı paranın aynen ödenmesi, kanuni seçim hakkına göre Türk lirası karşılığı, kur farkı, temerrüt faizi, koşulları varsa aşkın zarar, fazla ödemenin iadesi, menfi tespit, takibin düzeltilmesi ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; dava veya takipte kur seçimini belirsiz bırakıp birden çok tarihin en yüksek kurunu birlikte istemek ya da geçersiz dövizle sözleşme yasağını hiç incelemeden aynen ifa talep etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Yargıtay — yabancı para kaydı kur resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından yabancı para borcunda sözleşmede aynen ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı kural olarak borcun kararlaştırılan para cinsinden ifasını isteyebilir; aynen ödeme kaydı yoksa ve borç gününde ödenmezse kanundaki seçimlik kur hesapları gündeme gelir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Yargıtay — yabancı para kaydı kur emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; sözleşmede döviz yazılması her zaman aynen ödeme kaydı oluşturmaz ve kur farkı da ayrıca sınırsız zarar kalemi değildir; ödeme yeri, muacceliyet, temerrüt, seçim anı, efektif-döviz satış kuru, kısmi ödeme, dövizle sözleşme yasağı, tüketici işlemi, faiz ve munzam zarar ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — yabancı para kaydı kur yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.83, 99-110, 117-126
- 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.8, 18-23 ve 1530
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.26, 107, 190 ve 199
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
