Taşınmaz Malikinin Kazı ve Yapı Zararından Sorumluluğu

Kapsam

Taşınmaz Malikinin Kazı ve Yapı Zararından Sorumluluğu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Taşınmaz maliki kazı ve yapı faaliyetlerinde komşu taşınmazın zeminini, yapısını ve kullanımını aşırı biçimde etkileyemez; kusurdan bağımsız komşuluk sorumluluğu ile yapı malikinin sorumluluğu olayın niteliğine göre birlikte gündeme gelebilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, taşınmaz malikinin kazı ve yapı zararından sorumluluğu konusunda 19 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “taşınmaz maliki kazı ve yapı faaliyetlerinde komşu taşınmazın zeminini, yapısını ve kullanımını aşırı biçimde etkileyemez; kusurdan bağımsız komşuluk sorumluluğu ile yapı malikinin sorumluluğu olayın niteliğine göre birlikte gündeme gelebilir” kuralıdır. Komşu binadaki her çatlak yeni kazıdan kaynaklanmaz; önceki yapı kusuru, deprem etkisi, zemin niteliği, müteahhit ve fenni mesullerin eylemleri, ruhsat ve iksa projesi ile uygun illiyet bağı teknik olarak ayrıştırılmalıdır. Ayrıca “tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Taşınmaz Malikinin Kazı ve Yapı Zararından Sorumluluğu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.683, 730, 737 ve 738

Taşınmaz malikinin kazı ve yapı zararından sorumluluğu kapsamında m.683, 730, 737 ve 738 hükümleri mülkiyet, komşuluk ve kazı sorumluluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.49, 69-72

Taşınmaz malikinin kazı ve yapı zararından sorumluluğu kapsamında m.49, 69-72 hükümleri haksız fiil ve yapı malikinin sorumluluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.389-405

Taşınmaz malikinin kazı ve yapı zararından sorumluluğu kapsamında m.389-405 hükümleri geçici koruma ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Taşınmaz maliki kazı ve yapı faaliyetlerinde komşu taşınmazın zeminini, yapısını ve kullanımını aşırı biçimde etkileyemez; kusurdan bağımsız komşuluk sorumluluğu ile yapı malikinin sorumluluğu olayın niteliğine göre birlikte gündeme gelebilir.

“Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu resmî kayıtları yönünden taşınmaz maliki kazı ve yapı faaliyetlerinde komşu taşınmazın zeminini, yapısını ve kullanımını aşırı biçimde etkileyemez; kusurdan bağımsız komşuluk sorumluluğu ile yapı malikinin sorumluluğu olayın niteliğine göre birlikte gündeme gelebilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve yalnız ruhsatın varlığıyla özel hukuk sorumluluğunun kalktığını varsaymak veya kazı öncesi mevcut hasarı belgelememek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Komşu binadaki her çatlak yeni kazıdan kaynaklanmaz; önceki yapı kusuru, deprem etkisi, zemin niteliği, müteahhit ve fenni mesullerin eylemleri, ruhsat ve iksa projesi ile uygun illiyet bağı teknik olarak ayrıştırılmalıdır.

Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu emsal taraması yönünden komşu binadaki her çatlak yeni kazıdan kaynaklanmaz; önceki yapı kusuru, deprem etkisi, zemin niteliği, müteahhit ve fenni mesullerin eylemleri, ruhsat ve iksa projesi ile uygun illiyet bağı teknik olarak ayrıştırılmalıdır. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri.

“Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu resmî kayıtları yönünden tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Komşu binadaki her çatlak yeni kazıdan kaynaklanmaz; önceki yapı kusuru, deprem etkisi, zemin niteliği, müteahhit ve fenni mesullerin eylemleri, ruhsat ve iksa projesi ile uygun illiyet bağı teknik olarak ayrıştırılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Kazı başlamadan önceki bina durumunu ve kazı zaman çizelgesini teknik ölçüm, fotoğraf ve resmi projelerle sabitleyip acil risk varsa delil tespiti istemek.

“Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu resmî kayıtları yönünden kazı başlamadan önceki bina durumunu ve kazı zaman çizelgesini teknik ölçüm, fotoğraf ve resmi projelerle sabitleyip acil risk varsa delil tespiti istemek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri, tehlikenin giderilmesi, kazının güvenli hale getirilmesi, eski hale getirme, onarım bedeli, değer kaybı, kira ve kullanım zararı, ihtiyati tedbir ve delil tespiti talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, tehlikenin giderilmesi, kazının güvenli hale getirilmesi, eski hale getirme, onarım bedeli, değer kaybı, kira ve kullanım zararı, ihtiyati tedbir ve delil tespiti talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Tehlikenin önlenmesi ve ihtiyati tedbir gecikmeden istenmeli; zarar ve sorumlunun öğrenilmesine bağlı tazminat süreleri ile idari başvurular ayrı takip edilmelidir.

“Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu resmî kayıtları yönünden tehlikenin önlenmesi ve ihtiyati tedbir gecikmeden istenmeli; zarar ve sorumlunun öğrenilmesine bağlı tazminat süreleri ile idari başvurular ayrı takip edilmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Tehlikenin giderilmesi, kazının güvenli hale getirilmesi, eski hale getirme, onarım bedeli, değer kaybı, kira ve kullanım zararı, ihtiyati tedbir ve delil tespiti.

“Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu resmî kayıtları yönünden tehlikenin giderilmesi, kazının güvenli hale getirilmesi, eski hale getirme, onarım bedeli, değer kaybı, kira ve kullanım zararı, ihtiyati tedbir ve delil tespiti” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Komşu binadaki her çatlak yeni kazıdan kaynaklanmaz; önceki yapı kusuru, deprem etkisi, zemin niteliği, müteahhit ve fenni mesullerin eylemleri, ruhsat ve iksa projesi ile uygun illiyet bağı teknik olarak ayrıştırılmalıdır” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Taşınmaz Malikinin Zararından Sorumluluğu Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından taşınmaz maliki kazı ve yapı faaliyetlerinde komşu taşınmazın zeminini, yapısını ve kullanımını aşırı biçimde etkileyemez; kusurdan bağımsız komşuluk sorumluluğu ile yapı malikinin sorumluluğu olayın niteliğine göre birlikte gündeme gelebilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Taşınmaz Malikinin Zararından Sorumluluğu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; komşu binadaki her çatlak yeni kazıdan kaynaklanmaz; önceki yapı kusuru, deprem etkisi, zemin niteliği, müteahhit ve fenni mesullerin eylemleri, ruhsat ve iksa projesi ile uygun illiyet bağı teknik olarak ayrıştırılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Taşınmaz Malikinin Zararından Sorumluluğu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Yalnız ruhsatın varlığıyla özel hukuk sorumluluğunun kalktığını varsaymak veya kazı öncesi mevcut hasarı belgelememek.

“Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu resmî kayıtları yönünden yalnız ruhsatın varlığıyla özel hukuk sorumluluğunun kalktığını varsaymak veya kazı öncesi mevcut hasarı belgelememek” riski gerçekleşirse tehlikenin giderilmesi, kazının güvenli hale getirilmesi, eski hale getirme, onarım bedeli, değer kaybı, kira ve kullanım zararı, ihtiyati tedbir ve delil tespiti talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri
• Taşınmaz Malikinin Kazı ve Yapı Zararından Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• kazı başlamadan önceki bina durumunu ve kazı zaman çizelgesini teknik ölçüm, fotoğraf ve resmi projelerle sabitleyip acil risk varsa delil tespiti istemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Tehlikenin önlenmesi ve ihtiyati tedbir gecikmeden istenmeli; zarar ve sorumlunun öğrenilmesine bağlı tazminat süreleri ile idari başvurular ayrı takip edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Taşınmaz Malikinin Kazı ve Yapı Zararından Sorumluluğu Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Kazı başlamadan önceki bina durumunu ve kazı zaman çizelgesini teknik ölçüm, fotoğraf ve resmi projelerle sabitleyip acil risk varsa delil tespiti istemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Taşınmaz malikinin kazı ve yapı zararından sorumluluğu bakımından tebliğ ve öğrenme kayıtları nasıl tutulmalıdır?

Tehlikenin önlenmesi ve ihtiyati tedbir gecikmeden istenmeli; zarar ve sorumlunun öğrenilmesine bağlı tazminat süreleri ile idari başvurular ayrı takip edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tehlikenin giderilmesi, kazının güvenli hale getirilmesi, eski hale getirme, onarım bedeli, değer kaybı, kira ve kullanım zararı, ihtiyati tedbir ve delil tespiti hangi delillere dayanmalıdır?

Tehlikenin giderilmesi, kazının güvenli hale getirilmesi, eski hale getirme, onarım bedeli, değer kaybı, kira ve kullanım zararı, ihtiyati tedbir ve delil tespiti, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Taşınmaz Malikinin Kazı ve Yapı Zararından Sorumluluğu konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Taşınmaz maliki kazı ve yapı faaliyetlerinde komşu taşınmazın zeminini, yapısını ve kullanımını aşırı biçimde etkileyemez; kusurdan bağımsız komşuluk sorumluluğu ile yapı malikinin sorumluluğu olayın niteliğine göre birlikte gündeme gelebilir.

Dosyanın ilk önceliği kazı başlamadan önceki bina durumunu ve kazı zaman çizelgesini teknik ölçüm, fotoğraf ve resmi projelerle sabitleyip acil risk varsa delil tespiti istemek, delil omurgası ise tapu ve proje kayıtları, ruhsat ve iksa projesi, kazı öncesi fotoğraf ve tespit, zemin etütleri, belediye denetim tutanakları, sensör ve deplasman ölçümleri, bilirkişi raporu, onarım teklifleri, sigorta ve yüklenici sözleşmeleri ile Taşınmaz Malikinin Kazı ve Yapı Zararından Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Tehlikenin önlenmesi ve ihtiyati tedbir gecikmeden istenmeli; zarar ve sorumlunun öğrenilmesine bağlı tazminat süreleri ile idari başvurular ayrı takip edilmelidir. Tehlikenin giderilmesi, kazının güvenli hale getirilmesi, eski hale getirme, onarım bedeli, değer kaybı, kira ve kullanım zararı, ihtiyati tedbir ve delil tespiti talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; yalnız ruhsatın varlığıyla özel hukuk sorumluluğunun kalktığını varsaymak veya kazı öncesi mevcut hasarı belgelememek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından taşınmaz maliki kazı ve yapı faaliyetlerinde komşu taşınmazın zeminini, yapısını ve kullanımını aşırı biçimde etkileyemez; kusurdan bağımsız komşuluk sorumluluğu ile yapı malikinin sorumluluğu olayın niteliğine göre birlikte gündeme gelebilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; komşu binadaki her çatlak yeni kazıdan kaynaklanmaz; önceki yapı kusuru, deprem etkisi, zemin niteliği, müteahhit ve fenni mesullerin eylemleri, ruhsat ve iksa projesi ile uygun illiyet bağı teknik olarak ayrıştırılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — taşınmaz malikinin zararından sorumluluğu yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.683, 730, 737 ve 738
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.49, 69-72
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.389-405
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru