Taşınır Malın Alıcıdan Alınmasında Satıcının Sorumluluğu

Kapsam

Taşınır Malın Alıcıdan Alınmasında Satıcının Sorumluluğu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Üçüncü kişinin satıştan önce var olan üstün hakkı nedeniyle taşınır malın tamamı veya bir bölümü alıcıdan alınırsa satıcının zapttan sorumluluğu doğabilir; ihbar, iyi niyet, bedel ve zarar ayrı kalemlerde değerlendirilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, taşınır malın alıcıdan alınmasında satıcının sorumluluğu konusunda 17 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “üçüncü kişinin satıştan önce var olan üstün hakkı nedeniyle taşınır malın tamamı veya bir bölümü alıcıdan alınırsa satıcının zapttan sorumluluğu doğabilir; ihbar, iyi niyet, bedel ve zarar ayrı kalemlerde değerlendirilir” kuralıdır. Alıcının üstün hakkı sözleşme kurulurken bilmesi, üçüncü kişi iddiasına karşı savunmayı satıcıya bildirmemesi, sonradan doğan hak veya alıcının kendi davranışı sorumluluğu kaldırabilir ya da azaltabilir. Ayrıca “satış sözleşmesi, fatura ve ödeme, seri numarası ve mülkiyet kayıtları, üçüncü kişinin talep veya dava dosyası, satıcıya ihbar, teslim-iade tutanakları, piyasa değeri, kullanım ve gider belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Taşınır Malın Alıcıdan Alınmasında Satıcının Sorumluluğu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.214-218

Taşınır malın alıcıdan alınmasında satıcının sorumluluğu kapsamında m.214-218 hükümleri satıcının zapttan sorumluluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199, 266-293 ve 400-406

Taşınır malın alıcıdan alınmasında satıcının sorumluluğu kapsamında m.190, 199, 266-293 ve 400-406 hükümleri ispat, bilirkişi ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.24

Taşınır malın alıcıdan alınmasında satıcının sorumluluğu kapsamında m.24 hükümleri taşınır teslimi ve ilamın icrası bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Üçüncü kişinin satıştan önce var olan üstün hakkı nedeniyle taşınır malın tamamı veya bir bölümü alıcıdan alınırsa satıcının zapttan sorumluluğu doğabilir; ihbar, iyi niyet, bedel ve zarar ayrı kalemlerde değerlendirilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için satış sözleşmesi, fatura ve ödeme, seri numarası ve mülkiyet kayıtları, üçüncü kişinin talep veya dava dosyası, satıcıya ihbar, teslim-iade tutanakları, piyasa değeri, kullanım ve gider belgeleri ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu resmî kayıtları yönünden üçüncü kişinin satıştan önce var olan üstün hakkı nedeniyle taşınır malın tamamı veya bir bölümü alıcıdan alınırsa satıcının zapttan sorumluluğu doğabilir; ihbar, iyi niyet, bedel ve zarar ayrı kalemlerde değerlendirilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Alıcının üstün hakkı sözleşme kurulurken bilmesi, üçüncü kişi iddiasına karşı savunmayı satıcıya bildirmemesi, sonradan doğan hak veya alıcının kendi davranışı sorumluluğu kaldırabilir ya da azaltabilir.

“Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu emsal taraması yönünden alıcının üstün hakkı sözleşme kurulurken bilmesi, üçüncü kişi iddiasına karşı savunmayı satıcıya bildirmemesi, sonradan doğan hak veya alıcının kendi davranışı sorumluluğu kaldırabilir ya da azaltabilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Satış sözleşmesi, fatura ve ödeme, seri numarası ve mülkiyet kayıtları, üçüncü kişinin talep veya dava dosyası, satıcıya ihbar, teslim-iade tutanakları, piyasa değeri, kullanım ve gider belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete taşınır malın satıcının sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden satış sözleşmesi, fatura ve ödeme, seri numarası ve mülkiyet kayıtları, üçüncü kişinin talep veya dava dosyası, satıcıya ihbar, teslim-iade tutanakları, piyasa değeri, kullanım ve gider belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Satış sözleşmesi, fatura ve ödeme, seri numarası ve mülkiyet kayıtları, üçüncü kişinin talep veya dava dosyası, satıcıya ihbar, teslim-iade tutanakları, piyasa değeri, kullanım ve gider belgeleri.

Bu delil öncelikle “üçüncü kişinin satıştan önce var olan üstün hakkı nedeniyle taşınır malın tamamı veya bir bölümü alıcıdan alınırsa satıcının zapttan sorumluluğu doğabilir; ihbar, iyi niyet, bedel ve zarar ayrı kalemlerde değerlendirilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu resmî kayıtları yönünden satış sözleşmesi, fatura ve ödeme, seri numarası ve mülkiyet kayıtları, üçüncü kişinin talep veya dava dosyası, satıcıya ihbar, teslim-iade tutanakları, piyasa değeri, kullanım ve gider belgeleri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete taşınır malın satıcının sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “satış sözleşmesi, fatura ve ödeme, seri numarası ve mülkiyet kayıtları, üçüncü kişinin talep veya dava dosyası, satıcıya ihbar, teslim-iade tutanakları, piyasa değeri, kullanım ve gider belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “üçüncü kişinin satıştan önce var olan üstün hakkı nedeniyle taşınır malın tamamı veya bir bölümü alıcıdan alınırsa satıcının zapttan sorumluluğu doğabilir; ihbar, iyi niyet, bedel ve zarar ayrı kalemlerde değerlendirilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Üçüncü kişinin hakkının kaynağını ve tarihini satış ile teslim tarihleriyle karşılaştırıp satıcıya ihbarın yapıldığını belgelemek.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; satış sözleşmesi, fatura ve ödeme, seri numarası ve mülkiyet kayıtları, üçüncü kişinin talep veya dava dosyası, satıcıya ihbar, teslim-iade tutanakları, piyasa değeri, kullanım ve gider belgeleri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu resmî kayıtları yönünden üçüncü kişinin hakkının kaynağını ve tarihini satış ile teslim tarihleriyle karşılaştırıp satıcıya ihbarın yapıldığını belgelemek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete taşınır malın satıcının sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Üçüncü kişi talebine cevap, davanın ihbarı, seçimlik hak ve tazminat zamanaşımı ayrı izlenmeli; mal el değiştirmeden tespit yapılmalıdır.

“Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu resmî kayıtları yönünden üçüncü kişi talebine cevap, davanın ihbarı, seçimlik hak ve tazminat zamanaşımı ayrı izlenmeli; mal el değiştirmeden tespit yapılmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Üçüncü kişinin hakkının kaynağını ve tarihini satış ile teslim tarihleriyle karşılaştırıp satıcıya ihbarın yapıldığını belgelemek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Satış bedelinin ve giderlerin iadesi, değer eksikliği, doğrudan zarar, üçüncü kişi davasına ilişkin masraflar, sözleşmenin sona erdirilmesi veya ayakta tutulması.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu resmî kayıtları yönünden satış bedelinin ve giderlerin iadesi, değer eksikliği, doğrudan zarar, üçüncü kişi davasına ilişkin masraflar, sözleşmenin sona erdirilmesi veya ayakta tutulması olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil satış sözleşmesi, fatura ve ödeme, seri numarası ve mülkiyet kayıtları, üçüncü kişinin talep veya dava dosyası, satıcıya ihbar, teslim-iade tutanakları, piyasa değeri, kullanım ve gider belgeleri, temel ölçüt ise “üçüncü kişinin satıştan önce var olan üstün hakkı nedeniyle taşınır malın tamamı veya bir bölümü alıcıdan alınırsa satıcının zapttan sorumluluğu doğabilir; ihbar, iyi niyet, bedel ve zarar ayrı kalemlerde değerlendirilir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete taşınır malın satıcının sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “satış sözleşmesi, fatura ve ödeme, seri numarası ve mülkiyet kayıtları, üçüncü kişinin talep veya dava dosyası, satıcıya ihbar, teslim-iade tutanakları, piyasa değeri, kullanım ve gider belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Taşınır Malın Satıcının Sorumluluğu Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “taşınır malın satıcının sorumluluğu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından üçüncü kişinin satıştan önce var olan üstün hakkı nedeniyle taşınır malın tamamı veya bir bölümü alıcıdan alınırsa satıcının zapttan sorumluluğu doğabilir; ihbar, iyi niyet, bedel ve zarar ayrı kalemlerde değerlendirilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Taşınır Malın Satıcının Sorumluluğu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “taşınır malın satıcının sorumluluğu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; alıcının üstün hakkı sözleşme kurulurken bilmesi, üçüncü kişi iddiasına karşı savunmayı satıcıya bildirmemesi, sonradan doğan hak veya alıcının kendi davranışı sorumluluğu kaldırabilir ya da azaltabilir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Taşınır Malın Satıcının Sorumluluğu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “taşınır malın satıcının sorumluluğu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Zapttan sorumluluğu ayıplı mal hükümleriyle aynı saymak veya üçüncü kişinin üstün hakkının satıştan önce varlığını ispatlamamak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu resmî kayıtları yönünden zapttan sorumluluğu ayıplı mal hükümleriyle aynı saymak veya üçüncü kişinin üstün hakkının satıştan önce varlığını ispatlamamak”. Bu savunmaya verilecek cevap, satış sözleşmesi, fatura ve ödeme, seri numarası ve mülkiyet kayıtları, üçüncü kişinin talep veya dava dosyası, satıcıya ihbar, teslim-iade tutanakları, piyasa değeri, kullanım ve gider belgeleri delili ve “Üçüncü kişinin satıştan önce var olan üstün hakkı nedeniyle taşınır malın tamamı veya bir bölümü alıcıdan alınırsa satıcının zapttan sorumluluğu doğabilir; ihbar, iyi niyet, bedel ve zarar ayrı kalemlerde değerlendirilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay taşınır malın satıcının sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete taşınır malın satıcının sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• satış sözleşmesi, fatura ve ödeme, seri numarası ve mülkiyet kayıtları, üçüncü kişinin talep veya dava dosyası, satıcıya ihbar, teslim-iade tutanakları, piyasa değeri, kullanım ve gider belgeleri
• Taşınır Malın Alıcıdan Alınmasında Satıcının Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• üçüncü kişinin hakkının kaynağını ve tarihini satış ile teslim tarihleriyle karşılaştırıp satıcıya ihbarın yapıldığını belgelemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Üçüncü kişi talebine cevap, davanın ihbarı, seçimlik hak ve tazminat zamanaşımı ayrı izlenmeli; mal el değiştirmeden tespit yapılmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Taşınır malın alıcıdan alınmasında satıcının sorumluluğu bakımından ilk usul adımından sonra hangi işlemler yapılmalıdır?

Üçüncü kişinin hakkının kaynağını ve tarihini satış ile teslim tarihleriyle karşılaştırıp satıcıya ihbarın yapıldığını belgelemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Taşınır Malın Alıcıdan Alınmasında Satıcının Sorumluluğu Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Üçüncü kişi talebine cevap, davanın ihbarı, seçimlik hak ve tazminat zamanaşımı ayrı izlenmeli; mal el değiştirmeden tespit yapılmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Satış bedelinin ve giderlerin iadesi, değer eksikliği, doğrudan zarar, üçüncü kişi davasına ilişkin masraflar, sözleşmenin sona erdirilmesi veya ayakta tutulması talebi hangi vakıa ve delillerle somutlaştırılmalıdır?

Satış bedelinin ve giderlerin iadesi, değer eksikliği, doğrudan zarar, üçüncü kişi davasına ilişkin masraflar, sözleşmenin sona erdirilmesi veya ayakta tutulması, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Taşınır Malın Alıcıdan Alınmasında Satıcının Sorumluluğu bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Üçüncü kişinin satıştan önce var olan üstün hakkı nedeniyle taşınır malın tamamı veya bir bölümü alıcıdan alınırsa satıcının zapttan sorumluluğu doğabilir; ihbar, iyi niyet, bedel ve zarar ayrı kalemlerde değerlendirilir.

Dosyanın ilk önceliği üçüncü kişinin hakkının kaynağını ve tarihini satış ile teslim tarihleriyle karşılaştırıp satıcıya ihbarın yapıldığını belgelemek, delil omurgası ise satış sözleşmesi, fatura ve ödeme, seri numarası ve mülkiyet kayıtları, üçüncü kişinin talep veya dava dosyası, satıcıya ihbar, teslim-iade tutanakları, piyasa değeri, kullanım ve gider belgeleri ile Taşınır Malın Alıcıdan Alınmasında Satıcının Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Üçüncü kişi talebine cevap, davanın ihbarı, seçimlik hak ve tazminat zamanaşımı ayrı izlenmeli; mal el değiştirmeden tespit yapılmalıdır. Satış bedelinin ve giderlerin iadesi, değer eksikliği, doğrudan zarar, üçüncü kişi davasına ilişkin masraflar, sözleşmenin sona erdirilmesi veya ayakta tutulması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; zapttan sorumluluğu ayıplı mal hükümleriyle aynı saymak veya üçüncü kişinin üstün hakkının satıştan önce varlığını ispatlamamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — taşınır malın satıcının sorumluluğu resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından üçüncü kişinin satıştan önce var olan üstün hakkı nedeniyle taşınır malın tamamı veya bir bölümü alıcıdan alınırsa satıcının zapttan sorumluluğu doğabilir; ihbar, iyi niyet, bedel ve zarar ayrı kalemlerde değerlendirilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — taşınır malın satıcının sorumluluğu emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; alıcının üstün hakkı sözleşme kurulurken bilmesi, üçüncü kişi iddiasına karşı savunmayı satıcıya bildirmemesi, sonradan doğan hak veya alıcının kendi davranışı sorumluluğu kaldırabilir ya da azaltabilir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — taşınır malın satıcının sorumluluğu yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.214-218
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199, 266-293 ve 400-406
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.24
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru