Gayrimenkul ve Tapu Hukuku

Taşınmaz Yükünün Kurulması ve Alacaklının Hakları

Taşınmaz Yükünün Kurulması ve Alacaklının Hakları; Taşınmaz yükü, bir taşınmaz malikini o taşınmaz karşılık olmak üzere belirli bir edimi yerine getirmekle yükümlü kılan sınırlı ayni haktır; resmi şekil ve tapu siciline tescille kurulur. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.420 kelime · 16 dk

Kapsam

Taşınmaz Yükünün Kurulması ve Alacaklının Hakları yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Taşınmaz yükü, bir taşınmaz malikini o taşınmaz karşılık olmak üzere belirli bir edimi yerine getirmekle yükümlü kılan sınırlı ayni haktır; resmi şekil ve tapu siciline tescille kurulur. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, taşınmaz yükünün kurulması ve alacaklının hakları konusunda 14 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “taşınmaz yükü, bir taşınmaz malikini o taşınmaz karşılık olmak üzere belirli bir edimi yerine getirmekle yükümlü kılan sınırlı ayni haktır; resmi şekil ve tapu siciline tescille kurulur” kuralıdır. Taşınmaz yükü kişisel borç, ipotek veya irtifakla aynı değildir; edimin niteliği, taşınmazla bağlantısı, kişisel sorumluluk, güvence değeri ve sona erme sebepleri ayrı değerlendirilir. Ayrıca “resmi senet ve tapu kaydı, kadastro çapı, yükün edim tanımı, değerleme raporu, malik değişiklikleri, ifa ve ihtar belgeleri, banka dekontları, terkin talebi, imar kayıtları ve bilirkişi incelemesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Taşınmaz Yükünün Kurulması ve Alacaklının Hakları bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.839-849

Taşınmaz yükünün kurulması ve alacaklının hakları kapsamında m.839-849 hükümleri taşınmaz yükünün kurulması, hükümleri ve sona ermesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.1020-1027

Taşınmaz yükünün kurulması ve alacaklının hakları kapsamında m.1020-1027 hükümleri tapu sicili ve tescilin düzeltilmesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.12, 190, 199 ve 266-293

Taşınmaz yükünün kurulması ve alacaklının hakları kapsamında m.12, 190, 199 ve 266-293 hükümleri kesin yetki, ispat ve bilirkişi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Taşınmaz Yükü, Bir Taşınmaz Malikini O Taşınmaz Karşılık Olmak Üzere Belirli Bir Edimi Yerine Getirmekle Yükümlü Kılan Sınırlı Ayni Haktır; Resmi Şekil ve Tapu Siciline Tescille Kurulur.

“Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları resmî kayıtları yönünden taşınmaz yükü, bir taşınmaz malikini o taşınmaz karşılık olmak üzere belirli bir edimi yerine getirmekle yükümlü kılan sınırlı ayni haktır; resmi şekil ve tapu siciline tescille kurulur” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok resmi senet ve tapu kaydı, kadastro çapı, yükün edim tanımı, değerleme raporu, malik değişiklikleri, ifa ve ihtar belgeleri, banka dekontları, terkin talebi, imar kayıtları ve bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve taşınmaz yükünü yalnız malike karşı kişisel alacak saymak veya malik değişince hakkın kendiliğinden sona erdiğini varsaymak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Taşınmaz Yükü Kişisel Borç, İpotek veya İrtifakla Aynı Değildir; Edimin Niteliği, Taşınmazla Bağlantısı, Kişisel Sorumluluk, Güvence Değeri ve Sona Erme Sebepleri Ayrı Değerlendirilir.

Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları emsal taraması yönünden taşınmaz yükü kişisel borç, ipotek veya irtifakla aynı değildir; edimin niteliği, taşınmazla bağlantısı, kişisel sorumluluk, güvence değeri ve sona erme sebepleri ayrı değerlendirilir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Resmi Senet ve Tapu Kaydı, Kadastro Çapı, Yükün Edim Tanımı, Değerleme Raporu, Malik Değişiklikleri, İfa ve İhtar Belgeleri, Banka Dekontları, Terkin Talebi, İmar Kayıtları ve Bilirkişi İncelemesi Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete taşınmaz yükünün alacaklının hakları yürürlük denetimi yönünden resmi senet ve tapu kaydı, kadastro çapı, yükün edim tanımı, değerleme raporu, malik değişiklikleri, ifa ve ihtar belgeleri, banka dekontları, terkin talebi, imar kayıtları ve bilirkişi incelemesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Resmi Senet ve Tapu Kaydı, Kadastro Çapı, Yükün Edim Tanımı, Değerleme Raporu, Malik Değişiklikleri, İfa ve İhtar Belgeleri, Banka Dekontları, Terkin Talebi, İmar Kayıtları ve Bilirkişi İncelemesi.

“Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları resmî kayıtları yönünden resmi senet ve tapu kaydı, kadastro çapı, yükün edim tanımı, değerleme raporu, malik değişiklikleri, ifa ve ihtar belgeleri, banka dekontları, terkin talebi, imar kayıtları ve bilirkişi incelemesi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken resmi senet ve tapu kaydı, kadastro çapı, yükün edim tanımı, değerleme raporu, malik değişiklikleri, ifa ve ihtar belgeleri, banka dekontları, terkin talebi, imar kayıtları ve bilirkişi incelemesi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Taşınmaz yükü kişisel borç, ipotek veya irtifakla aynı değildir; edimin niteliği, taşınmazla bağlantısı, kişisel sorumluluk, güvence değeri ve sona erme sebepleri ayrı değerlendirilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “resmi senet ve tapu kaydı, kadastro çapı, yükün edim tanımı, değerleme raporu, malik değişiklikleri, ifa ve ihtar belgeleri, banka dekontları, terkin talebi, imar kayıtları ve bilirkişi incelemesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete taşınmaz yükünün alacaklının hakları yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Tapu Kütüğündeki Tescilin Kapsamını Resmi Senetle Karşılaştırıp Edimin Para veya Başka Bir Davranış Olarak Belirlenebilirliğini İncelemek.

“Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları resmî kayıtları yönünden tapu kütüğündeki tescilin kapsamını resmi senetle karşılaştırıp edimin para veya başka bir davranış olarak belirlenebilirliğini incelemek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik resmi senet ve tapu kaydı, kadastro çapı, yükün edim tanımı, değerleme raporu, malik değişiklikleri, ifa ve ihtar belgeleri, banka dekontları, terkin talebi, imar kayıtları ve bilirkişi incelemesi, edimin ifası, taşınmazın paraya çevrilmesi, kişisel sorumluluğun tespiti, yükün uyarlanması veya terkini ve yolsuz tescilin düzeltilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete taşınmaz yükünün alacaklının hakları yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, edimin ifası, taşınmazın paraya çevrilmesi, kişisel sorumluluğun tespiti, yükün uyarlanması veya terkini ve yolsuz tescilin düzeltilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Dönemsel Edimlerin Muacceliyet Tarihleri, Taşınmaz Yükünün Zamanaşımı ve Terkin Koşulları ile Tapu İşlemine Karşı Başvuru Süreleri Ayrı İzlenmelidir.

“Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları resmî kayıtları yönünden dönemsel edimlerin muacceliyet tarihleri, taşınmaz yükünün zamanaşımı ve terkin koşulları ile tapu işlemine karşı başvuru süreleri ayrı izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Edimin İfası, Taşınmazın Paraya Çevrilmesi, Kişisel Sorumluluğun Tespiti, Yükün Uyarlanması veya Terkini ve Yolsuz Tescilin Düzeltilmesi.

“Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları resmî kayıtları yönünden edimin ifası, taşınmazın paraya çevrilmesi, kişisel sorumluluğun tespiti, yükün uyarlanması veya terkini ve yolsuz tescilin düzeltilmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Resmi senet ve tapu kaydı, kadastro çapı, yükün edim tanımı, değerleme raporu, malik değişiklikleri, ifa ve ihtar belgeleri, banka dekontları, terkin talebi, imar kayıtları ve bilirkişi incelemesi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Taşınmaz yükü kişisel borç, ipotek veya irtifakla aynı değildir; edimin niteliği, taşınmazla bağlantısı, kişisel sorumluluk, güvence değeri ve sona erme sebepleri ayrı değerlendirilir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete taşınmaz yükünün alacaklının hakları yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “resmi senet ve tapu kaydı, kadastro çapı, yükün edim tanımı, değerleme raporu, malik değişiklikleri, ifa ve ihtar belgeleri, banka dekontları, terkin talebi, imar kayıtları ve bilirkişi incelemesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Taşınmaz Yükünün Alacaklının Hakları Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “taşınmaz yükünün alacaklının hakları resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından taşınmaz yükü, bir taşınmaz malikini o taşınmaz karşılık olmak üzere belirli bir edimi yerine getirmekle yükümlü kılan sınırlı ayni haktır; resmi şekil ve tapu siciline tescille kurulur. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Taşınmaz Yükünün Alacaklının Hakları Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “taşınmaz yükünün alacaklının hakları emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; taşınmaz yükü kişisel borç, ipotek veya irtifakla aynı değildir; edimin niteliği, taşınmazla bağlantısı, kişisel sorumluluk, güvence değeri ve sona erme sebepleri ayrı değerlendirilir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Taşınmaz Yükünün Alacaklının Hakları Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “taşınmaz yükünün alacaklının hakları yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Taşınmaz Yükünü Yalnız Malike Karşı Kişisel Alacak Saymak veya Malik Değişince Hakkın Kendiliğinden Sona Erdiğini Varsaymak.

“Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları resmî kayıtları yönünden taşınmaz yükünü yalnız malike karşı kişisel alacak saymak veya malik değişince hakkın kendiliğinden sona erdiğini varsaymak” riski gerçekleşirse edimin ifası, taşınmazın paraya çevrilmesi, kişisel sorumluluğun tespiti, yükün uyarlanması veya terkini ve yolsuz tescilin düzeltilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay taşınmaz yükünün alacaklının hakları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete taşınmaz yükünün alacaklının hakları yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “resmi senet ve tapu kaydı, kadastro çapı, yükün edim tanımı, değerleme raporu, malik değişiklikleri, ifa ve ihtar belgeleri, banka dekontları, terkin talebi, imar kayıtları ve bilirkişi incelemesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • resmi senet ve tapu kaydı, kadastro çapı, yükün edim tanımı, değerleme raporu, malik değişiklikleri, ifa ve ihtar belgeleri, banka dekontları, terkin talebi, imar kayıtları ve bilirkişi incelemesi
  • Taşınmaz Yükünün Kurulması ve Alacaklının Hakları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • tapu kütüğündeki tescilin kapsamını resmi senetle karşılaştırıp edimin para veya başka bir davranış olarak belirlenebilirliğini incelemek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Dönemsel edimlerin muacceliyet tarihleri, taşınmaz yükünün zamanaşımı ve terkin koşulları ile tapu işlemine karşı başvuru süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Taşınmaz Yükünün Kurulması ve Alacaklının Hakları Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Tapu kütüğündeki tescilin kapsamını resmi senetle karşılaştırıp edimin para veya başka bir davranış olarak belirlenebilirliğini incelemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Taşınmaz Yükünün Kurulması ve Alacaklının Hakları Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

Dönemsel edimlerin muacceliyet tarihleri, taşınmaz yükünün zamanaşımı ve terkin koşulları ile tapu işlemine karşı başvuru süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Edimin İfası, Taşınmazın Paraya Çevrilmesi, Kişisel Sorumluluğun Tespiti, Yükün Uyarlanması veya Terkini ve Yolsuz Tescilin Düzeltilmesi ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

Edimin ifası, taşınmazın paraya çevrilmesi, kişisel sorumluluğun tespiti, yükün uyarlanması veya terkini ve yolsuz tescilin düzeltilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Taşınmaz Yükünün Kurulması ve Alacaklının Hakları bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Taşınmaz yükü, bir taşınmaz malikini o taşınmaz karşılık olmak üzere belirli bir edimi yerine getirmekle yükümlü kılan sınırlı ayni haktır; resmi şekil ve tapu siciline tescille kurulur.

Dosyanın ilk önceliği tapu kütüğündeki tescilin kapsamını resmi senetle karşılaştırıp edimin para veya başka bir davranış olarak belirlenebilirliğini incelemek, delil omurgası ise resmi senet ve tapu kaydı, kadastro çapı, yükün edim tanımı, değerleme raporu, malik değişiklikleri, ifa ve ihtar belgeleri, banka dekontları, terkin talebi, imar kayıtları ve bilirkişi incelemesi ile Taşınmaz Yükünün Kurulması ve Alacaklının Hakları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Dönemsel edimlerin muacceliyet tarihleri, taşınmaz yükünün zamanaşımı ve terkin koşulları ile tapu işlemine karşı başvuru süreleri ayrı izlenmelidir. Edimin ifası, taşınmazın paraya çevrilmesi, kişisel sorumluluğun tespiti, yükün uyarlanması veya terkini ve yolsuz tescilin düzeltilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; taşınmaz yükünü yalnız malike karşı kişisel alacak saymak veya malik değişince hakkın kendiliğinden sona erdiğini varsaymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Gayrimenkul ve Tapu Hukuku5 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Taşınmaz Yükünün Kurulması ve Alacaklının Hakları konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Gayrimenkul ve Tapu HukukuMecra İrtifakının Kurulması ve Güzergahı

Mecra İrtifakının Kurulması ve Güzergahı; Su, gaz, elektrik, haberleşme veya benzeri hattın başka taşınmazdan geçirilmesi zorunluysa ve malik için yük orantısız değilse uygun bedel karşılığında mecra irtifakı kurulabilir; en az zarar veren güzergah teknik incelemeyle seçilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Gayrimenkul ve Tapu HukukuKaynak Hakkının Kurulması ve Tapuya Tescili

Kaynak Hakkının Kurulması ve Tapuya Tescili; Başkasının arazisindeki kaynaktan su alma ve suyu akıtma yetkisi, kişisel sözleşmeden ayrılarak taşınmaz lehine veya kişi lehine kaynak irtifakı biçiminde kurulabilir; resmî şekil ve tapu tescili ayni hakkın doğumu için belirleyicidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Gayrimenkul ve Tapu HukukuOturma Hakkının Kapsamı, Aile Bireyleri ve Giderler

Oturma Hakkının Kapsamı, Aile Bireyleri ve Giderler; Oturma hakkı, hak sahibine bir yapının tamamından veya bölümünden konut olarak yararlanma yetkisi verir; aksi kararlaştırılmadıkça hak sahibi ailesi ve ev halkıyla birlikte oturabilir, fakat hakkı başkasına devredemez. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →