Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku

Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme ve Garanti Sorumluluğu

Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme ve Garanti Sorumluluğu; Bir kişinin üçüncü kişinin belirli fiilini veya sonucunu üstlenmesi, asıl borçtan bağımsız garanti borcu doğurabilir; kefaletle ayrım taahhüdün metni, ekonomik amacı, asıl borca bağlılık ve kişisel güvence işlevi üzerinden yapılır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.434 kelime · 16 dk

Kapsam

Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme ve Garanti Sorumluluğu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Bir kişinin üçüncü kişinin belirli fiilini veya sonucunu üstlenmesi, asıl borçtan bağımsız garanti borcu doğurabilir; kefaletle ayrım taahhüdün metni, ekonomik amacı, asıl borca bağlılık ve kişisel güvence işlevi üzerinden yapılır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, üçüncü kişinin fiilini üstlenme ve garanti sorumluluğu konusunda 4 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “bir kişinin üçüncü kişinin belirli fiilini veya sonucunu üstlenmesi, asıl borçtan bağımsız garanti borcu doğurabilir; kefaletle ayrım taahhüdün metni, ekonomik amacı, asıl borca bağlılık ve kişisel güvence işlevi üzerinden yapılır” kuralıdır. Belgenin garanti olarak adlandırılması şekle tabi kefaleti otomatik olarak garantiye dönüştürmez; yorumda alacaklının menfaati kadar koruyucu kefalet hükümlerinin dolanılmaması da gözetilir. Ayrıca “garanti veya taahhüt metni, asıl sözleşme, tarafların sıfat ve ilişkileri, müzakere yazışmaları, azami tutar ve süre, riskin gerçekleşme belgeleri, ihtar ve ödeme kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme ve Garanti Sorumluluğu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.128 ve 581-603

Üçüncü kişinin fiilini üstlenme ve garanti sorumluluğu kapsamında m.128 ve 581-603 hükümleri üçüncü kişinin fiili, kefalet ve ayrım bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.18 ve 22

Üçüncü kişinin fiilini üstlenme ve garanti sorumluluğu kapsamında m.18 ve 22 hükümleri ticari güvence ve tacir bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.200-202

Üçüncü kişinin fiilini üstlenme ve garanti sorumluluğu kapsamında m.200-202 hükümleri güvence sözleşmesinin ispatı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Bir Kişinin Üçüncü Kişinin Belirli Fiilini veya Sonucunu Üstlenmesi, Asıl Borçtan Bağımsız Garanti Borcu Doğurabilir; Kefaletle Ayrım Taahhüdün Metni, Ekonomik Amacı, Asıl Borca Bağlılık ve Kişisel Güvence İşlevi Üzerinden Yapılır.

Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden bir kişinin üçüncü kişinin belirli fiilini veya sonucunu üstlenmesi, asıl borçtan bağımsız garanti borcu doğurabilir; kefaletle ayrım taahhüdün metni, ekonomik amacı, asıl borca bağlılık ve kişisel güvence işlevi üzerinden yapılır. Bu ölçüt özellikle garanti veya taahhüt metni, asıl sözleşme, tarafların sıfat ve ilişkileri, müzakere yazışmaları, azami tutar ve süre, riskin gerçekleşme belgeleri, ihtar ve ödeme kayıtları üzerinden sınanır. Güvence verenin hangi olay için, asıl borçtan ne ölçüde bağımsız, hangi azami tutar ve süreyle sorumluluk üstlendiğini metin ve ekonomik amaçtan çıkarmak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, asıl borca bağlı her kişisel güvenceyi garanti sayarak kefaletin şekil ve eş rızası korumasını bertaraf etmek ihtimalini güçlendirebilir.

Belgenin Garanti Olarak Adlandırılması Şekle Tabi Kefaleti Otomatik Olarak Garantiye Dönüştürmez; Yorumda Alacaklının Menfaati Kadar Koruyucu Kefalet Hükümlerinin Dolanılmaması Da Gözetilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu emsal taraması yönünden belgenin garanti olarak adlandırılması şekle tabi kefaleti otomatik olarak garantiye dönüştürmez; yorumda alacaklının menfaati kadar koruyucu kefalet hükümlerinin dolanılmaması da gözetilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Garanti veya Taahhüt Metni, Asıl Sözleşme, Tarafların Sıfat ve İlişkileri, Müzakere Yazışmaları, Azami Tutar ve Süre, Riskin Gerçekleşme Belgeleri, İhtar ve Ödeme Kayıtları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete üçüncü kişinin garanti sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden garanti veya taahhüt metni, asıl sözleşme, tarafların sıfat ve ilişkileri, müzakere yazışmaları, azami tutar ve süre, riskin gerçekleşme belgeleri, ihtar ve ödeme kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İspat Planı ve Deliller

Garanti veya Taahhüt Metni, Asıl Sözleşme, Tarafların Sıfat ve İlişkileri, Müzakere Yazışmaları, Azami Tutar ve Süre, Riskin Gerçekleşme Belgeleri, İhtar ve Ödeme Kayıtları.

“Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden garanti veya taahhüt metni, asıl sözleşme, tarafların sıfat ve ilişkileri, müzakere yazışmaları, azami tutar ve süre, riskin gerçekleşme belgeleri, ihtar ve ödeme kayıtları” kaydı, “Bir kişinin üçüncü kişinin belirli fiilini veya sonucunu üstlenmesi, asıl borçtan bağımsız garanti borcu doğurabilir; kefaletle ayrım taahhüdün metni, ekonomik amacı, asıl borca bağlılık ve kişisel güvence işlevi üzerinden yapılır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “belgenin garanti olarak adlandırılması şekle tabi kefaleti otomatik olarak garantiye dönüştürmez; yorumda alacaklının menfaati kadar koruyucu kefalet hükümlerinin dolanılmaması da gözetilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete üçüncü kişinin garanti sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Bir kişinin üçüncü kişinin belirli fiilini veya sonucunu üstlenmesi, asıl borçtan bağımsız garanti borcu doğurabilir; kefaletle ayrım taahhüdün metni, ekonomik amacı, asıl borca bağlılık ve kişisel güvence işlevi üzerinden yapılır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Güvence Verenin Hangi Olay İçin, Asıl Borçtan Ne Ölçüde Bağımsız, Hangi Azami Tutar ve Süreyle Sorumluluk Üstlendiğini Metin ve Ekonomik Amaçtan Çıkarmak.

“Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden güvence verenin hangi olay için, asıl borçtan ne ölçüde bağımsız, hangi azami tutar ve süreyle sorumluluk üstlendiğini metin ve ekonomik amaçtan çıkarmak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Garanti veya taahhüt metni, asıl sözleşme, tarafların sıfat ve ilişkileri, müzakere yazışmaları, azami tutar ve süre, riskin gerçekleşme belgeleri, ihtar ve ödeme kayıtları dosyaya alınmalı ve hukuki nitelendirmeye göre geçerlilik ve sorumluluk sınırının tespiti; risk gerçekleşmişse azami tutarla ödeme, şekil yoksa talebin reddi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete üçüncü kişinin garanti sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve hukuki nitelendirmeye göre geçerlilik ve sorumluluk sınırının tespiti; risk gerçekleşmişse azami tutarla ödeme, şekil yoksa talebin reddi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Sürelerin Hesabı

Riskin Gerçekleşmesi ve İhbar Tarihi Belgeye Göre Korunmalı; Garanti Alacağı ile Asıl Borcun Zamanaşımı ve Varsa Hak Düşürücü Süre Ayrı Hesaplanmalıdır.

Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden riskin gerçekleşmesi ve ihbar tarihi belgeye göre korunmalı; garanti alacağı ile asıl borcun zamanaşımı ve varsa hak düşürücü süre ayrı hesaplanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Hukuki Nitelendirmeye Göre Geçerlilik ve Sorumluluk Sınırının Tespiti; Risk Gerçekleşmişse Azami Tutarla Ödeme, Şekil Yoksa Talebin Reddi.

“Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden hukuki nitelendirmeye göre geçerlilik ve sorumluluk sınırının tespiti; risk gerçekleşmişse azami tutarla ödeme, şekil yoksa talebin reddi” talebi, “Bir kişinin üçüncü kişinin belirli fiilini veya sonucunu üstlenmesi, asıl borçtan bağımsız garanti borcu doğurabilir; kefaletle ayrım taahhüdün metni, ekonomik amacı, asıl borca bağlılık ve kişisel güvence işlevi üzerinden yapılır” koşuluyla ve garanti veya taahhüt metni, asıl sözleşme, tarafların sıfat ve ilişkileri, müzakere yazışmaları, azami tutar ve süre, riskin gerçekleşme belgeleri, ihtar ve ödeme kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “belgenin garanti olarak adlandırılması şekle tabi kefaleti otomatik olarak garantiye dönüştürmez; yorumda alacaklının menfaati kadar koruyucu kefalet hükümlerinin dolanılmaması da gözetilir” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete üçüncü kişinin garanti sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Üçüncü Kişinin Garanti Sorumluluğu Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “üçüncü kişinin garanti sorumluluğu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından bir kişinin üçüncü kişinin belirli fiilini veya sonucunu üstlenmesi, asıl borçtan bağımsız garanti borcu doğurabilir; kefaletle ayrım taahhüdün metni, ekonomik amacı, asıl borca bağlılık ve kişisel güvence işlevi üzerinden yapılır. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Üçüncü Kişinin Garanti Sorumluluğu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “üçüncü kişinin garanti sorumluluğu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; belgenin garanti olarak adlandırılması şekle tabi kefaleti otomatik olarak garantiye dönüştürmez; yorumda alacaklının menfaati kadar koruyucu kefalet hükümlerinin dolanılmaması da gözetilir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Üçüncü Kişinin Garanti Sorumluluğu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “üçüncü kişinin garanti sorumluluğu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Asıl Borca Bağlı Her Kişisel Güvenceyi Garanti Sayarak Kefaletin Şekil ve Eş Rızası Korumasını Bertaraf Etmek.

“Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden asıl borca bağlı her kişisel güvenceyi garanti sayarak kefaletin şekil ve eş rızası korumasını bertaraf etmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Güvence verenin hangi olay için, asıl borçtan ne ölçüde bağımsız, hangi azami tutar ve süreyle sorumluluk üstlendiğini metin ve ekonomik amaçtan çıkarmak aşamasında garanti veya taahhüt metni, asıl sözleşme, tarafların sıfat ve ilişkileri, müzakere yazışmaları, azami tutar ve süre, riskin gerçekleşme belgeleri, ihtar ve ödeme kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay üçüncü kişinin garanti sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Belgenin garanti olarak adlandırılması şekle tabi kefaleti otomatik olarak garantiye dönüştürmez; yorumda alacaklının menfaati kadar koruyucu kefalet hükümlerinin dolanılmaması da gözetilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete üçüncü kişinin garanti sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • garanti veya taahhüt metni, asıl sözleşme, tarafların sıfat ve ilişkileri, müzakere yazışmaları, azami tutar ve süre, riskin gerçekleşme belgeleri, ihtar ve ödeme kayıtları
  • Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme ve Garanti Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • güvence verenin hangi olay için, asıl borçtan ne ölçüde bağımsız, hangi azami tutar ve süreyle sorumluluk üstlendiğini metin ve ekonomik amaçtan çıkarmak
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Riskin gerçekleşmesi ve ihbar tarihi belgeye göre korunmalı; garanti alacağı ile asıl borcun zamanaşımı ve varsa hak düşürücü süre ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme ve Garanti Sorumluluğu Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Güvence verenin hangi olay için, asıl borçtan ne ölçüde bağımsız, hangi azami tutar ve süreyle sorumluluk üstlendiğini metin ve ekonomik amaçtan çıkarmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme ve Garanti Sorumluluğu Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Riskin gerçekleşmesi ve ihbar tarihi belgeye göre korunmalı; garanti alacağı ile asıl borcun zamanaşımı ve varsa hak düşürücü süre ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hukuki Nitelendirmeye Göre Geçerlilik ve Sorumluluk Sınırının Tespiti; Risk Gerçekleşmişse Azami Tutarla Ödeme, Şekil Yoksa Talebin Reddi Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

Hukuki nitelendirmeye göre geçerlilik ve sorumluluk sınırının tespiti; risk gerçekleşmişse azami tutarla ödeme, şekil yoksa talebin reddi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme ve Garanti Sorumluluğu bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Bir kişinin üçüncü kişinin belirli fiilini veya sonucunu üstlenmesi, asıl borçtan bağımsız garanti borcu doğurabilir; kefaletle ayrım taahhüdün metni, ekonomik amacı, asıl borca bağlılık ve kişisel güvence işlevi üzerinden yapılır.

Dosyanın ilk önceliği güvence verenin hangi olay için, asıl borçtan ne ölçüde bağımsız, hangi azami tutar ve süreyle sorumluluk üstlendiğini metin ve ekonomik amaçtan çıkarmak, delil omurgası ise garanti veya taahhüt metni, asıl sözleşme, tarafların sıfat ve ilişkileri, müzakere yazışmaları, azami tutar ve süre, riskin gerçekleşme belgeleri, ihtar ve ödeme kayıtları ile Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme ve Garanti Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Riskin gerçekleşmesi ve ihbar tarihi belgeye göre korunmalı; garanti alacağı ile asıl borcun zamanaşımı ve varsa hak düşürücü süre ayrı hesaplanmalıdır. Hukuki nitelendirmeye göre geçerlilik ve sorumluluk sınırının tespiti; risk gerçekleşmişse azami tutarla ödeme, şekil yoksa talebin reddi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; asıl borca bağlı her kişisel güvenceyi garanti sayarak kefaletin şekil ve eş rızası korumasını bertaraf etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme ve Garanti Sorumluluğu konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuÜçüncü Kişi Yararına Sözleşmede İfa Talebi

Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmede İfa Talebi; Taraflar edimin üçüncü kişiye ifasını kararlaştırabilir; üçüncü kişinin alacaklıdan bağımsız doğrudan talep hakkı kazanıp kazanmadığı sözleşme, amaç, örf-adet ve kanuni düzenlemeye göre belirlenir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuSaklama Sözleşmesinde Eşyanın Kaybı ve Saklayanın Sorumluluğu

Saklama Sözleşmesinde Eşyanın Kaybı ve Saklayanın Sorumluluğu; Saklayan, teslim aldığı taşınırı güvenle koruyup kararlaştırılan zamanda geri vermekle yükümlüdür; kayıp hâlinde teslim, sözleşme kapsamı, özen, kurtuluş kanıtı ve eşyanın gerçek değeri belirlenir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuAdi Kefalette Önce Asıl Borçluya Başvuru Defi

Adi Kefalette Önce Asıl Borçluya Başvuru Defi; Adi kefil, kural olarak alacaklının önce asıl borçluyu takip etmesini ve rehinleri paraya çevirmesini isteyebilir; kanundaki istisnalar oluşmadan doğrudan kefile yönelme erken başvuru defiyle karşılaşır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →