Sözleşmenin Devri ve Karşı Tarafın Rızası

Kapsam

Sözleşmenin Devri ve Karşı Tarafın Rızası yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Sözleşmenin devri, devredenin bütün hak ve borçlarıyla sözleşme ilişkisinden çıkıp devralanın taraf olması için devreden, devralan ve kalan tarafın birbirine uygun iradesini gerektirir; önceden verilen rızanın kullanım ve bildirim koşulları ayrıca aranır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, sözleşmenin devri ve karşı tarafın rızası konusunda 4 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “sözleşmenin devri, devredenin bütün hak ve borçlarıyla sözleşme ilişkisinden çıkıp devralanın taraf olması için devreden, devralan ve kalan tarafın birbirine uygun iradesini gerektirir; önceden verilen rızanın kullanım ve bildirim koşulları ayrıca aranır” kuralıdır. Yalnız alacağın devri, borcun üstlenilmesi, alt sözleşme veya ifa yardımcısı kullanımı sözleşme devri değildir; taraf davranışları açık kabul oluşturabilir ancak sessizlik her durumda rıza sayılmaz. Ayrıca “asıl sözleşme ve devir yasağı, üç taraflı devir belgesi, önceden rıza hükmü, bildirim ve kabul yazışmaları, faturalar-ödemeler, teminatlar, lisans ve kişiye bağlı edim kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Sözleşmenin Devri ve Karşı Tarafın Rızası bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.183-205

Sözleşmenin devri ve karşı tarafın rızası kapsamında m.183-205 hükümleri alacağın devri, borcun üstlenilmesi ve sözleşmenin devri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.18 ve 23

Sözleşmenin devri ve karşı tarafın rızası kapsamında m.18 ve 23 hükümleri ticari ihbar ve özen bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.199-202

Sözleşmenin devri ve karşı tarafın rızası kapsamında m.199-202 hükümleri elektronik ve yazılı delil bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Sözleşmenin Devri, Devredenin Bütün Hak ve Borçlarıyla Sözleşme İlişkisinden Çıkıp Devralanın Taraf Olması İçin Devreden, Devralan ve Kalan Tarafın Birbirine Uygun İradesini Gerektirir; Önceden Verilen Rızanın Kullanım ve Bildirim Koşulları Ayrıca Aranır.

Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası resmî kayıtları yönünden sözleşmenin devri, devredenin bütün hak ve borçlarıyla sözleşme ilişkisinden çıkıp devralanın taraf olması için devreden, devralan ve kalan tarafın birbirine uygun iradesini gerektirir; önceden verilen rızanın kullanım ve bildirim koşulları ayrıca aranır. Bu ölçüt özellikle asıl sözleşme ve devir yasağı, üç taraflı devir belgesi, önceden rıza hükmü, bildirim ve kabul yazışmaları, faturalar-ödemeler, teminatlar, lisans ve kişiye bağlı edim kayıtları üzerinden sınanır. Devredilmek istenen ilişkinin hak, borç, teminat ve kişiye bağlı unsurlarını çıkarıp kalan tarafın rızasının şekil ve kapsamını doğrulamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, fatura ünvanı veya fiili ifa değişikliğini tek başına tam sözleşme devri kabul etmek ihtimalini güçlendirebilir.

Yalnız Alacağın Devri, Borcun Üstlenilmesi, Alt Sözleşme veya İfa Yardımcısı Kullanımı Sözleşme Devri Değildir; Taraf Davranışları Açık Kabul Oluşturabilir Ancak Sessizlik Her Durumda Rıza Sayılmaz.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası emsal taraması yönünden yalnız alacağın devri, borcun üstlenilmesi, alt sözleşme veya ifa yardımcısı kullanımı sözleşme devri değildir; taraf davranışları açık kabul oluşturabilir ancak sessizlik her durumda rıza sayılmaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Asıl Sözleşme ve Devir Yasağı, Üç Taraflı Devir Belgesi, Önceden Rıza Hükmü, Bildirim ve Kabul Yazışmaları, Faturalar-Ödemeler, Teminatlar, Lisans ve Kişiye Bağlı Edim Kayıtları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete sözleşmenin devri tarafın rızası yürürlük denetimi yönünden asıl sözleşme ve devir yasağı, üç taraflı devir belgesi, önceden rıza hükmü, bildirim ve kabul yazışmaları, faturalar-ödemeler, teminatlar, lisans ve kişiye bağlı edim kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Asıl Sözleşme ve Devir Yasağı, Üç Taraflı Devir Belgesi, Önceden Rıza Hükmü, Bildirim ve Kabul Yazışmaları, Faturalar-Ödemeler, Teminatlar, Lisans ve Kişiye Bağlı Edim Kayıtları.

“Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası resmî kayıtları yönünden asıl sözleşme ve devir yasağı, üç taraflı devir belgesi, önceden rıza hükmü, bildirim ve kabul yazışmaları, faturalar-ödemeler, teminatlar, lisans ve kişiye bağlı edim kayıtları” kaydı, “Sözleşmenin devri, devredenin bütün hak ve borçlarıyla sözleşme ilişkisinden çıkıp devralanın taraf olması için devreden, devralan ve kalan tarafın birbirine uygun iradesini gerektirir; önceden verilen rızanın kullanım ve bildirim koşulları ayrıca aranır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “yalnız alacağın devri, borcun üstlenilmesi, alt sözleşme veya ifa yardımcısı kullanımı sözleşme devri değildir; taraf davranışları açık kabul oluşturabilir ancak sessizlik her durumda rıza sayılmaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete sözleşmenin devri tarafın rızası yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Sözleşmenin devri, devredenin bütün hak ve borçlarıyla sözleşme ilişkisinden çıkıp devralanın taraf olması için devreden, devralan ve kalan tarafın birbirine uygun iradesini gerektirir; önceden verilen rızanın kullanım ve bildirim koşulları ayrıca aranır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Devredilmek İstenen İlişkinin Hak, Borç, Teminat ve Kişiye Bağlı Unsurlarını Çıkarıp Kalan Tarafın Rızasının Şekil ve Kapsamını Doğrulamak.

“Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası resmî kayıtları yönünden devredilmek istenen ilişkinin hak, borç, teminat ve kişiye bağlı unsurlarını çıkarıp kalan tarafın rızasının şekil ve kapsamını doğrulamak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Asıl sözleşme ve devir yasağı, üç taraflı devir belgesi, önceden rıza hükmü, bildirim ve kabul yazışmaları, faturalar-ödemeler, teminatlar, lisans ve kişiye bağlı edim kayıtları dosyaya alınmalı ve geçerli devir varsa yeni tarafın hak-borçlarının tespiti; rıza yoksa yetkisiz ifa, zarar ve sebepsiz zenginleşme sonuçlarının giderilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete sözleşmenin devri tarafın rızası yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve geçerli devir varsa yeni tarafın hak-borçlarının tespiti; rıza yoksa yetkisiz ifa, zarar ve sebepsiz zenginleşme sonuçlarının giderilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Devir Tarihi ile İhbar, Ödeme ve Yenileme Tarihleri Netleştirilmeli; Alacak ve Sorumluluk Talepleri İçin Genel veya Özel Zamanaşımı Başlangıcı Korunmalıdır.

Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası resmî kayıtları yönünden devir tarihi ile ihbar, ödeme ve yenileme tarihleri netleştirilmeli; alacak ve sorumluluk talepleri için genel veya özel zamanaşımı başlangıcı korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Geçerli Devir Varsa Yeni Tarafın Hak-Borçlarının Tespiti; Rıza Yoksa Yetkisiz İfa, Zarar ve Sebepsiz Zenginleşme Sonuçlarının Giderilmesi.

“Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası resmî kayıtları yönünden geçerli devir varsa yeni tarafın hak-borçlarının tespiti; rıza yoksa yetkisiz ifa, zarar ve sebepsiz zenginleşme sonuçlarının giderilmesi” talebi, “Sözleşmenin devri, devredenin bütün hak ve borçlarıyla sözleşme ilişkisinden çıkıp devralanın taraf olması için devreden, devralan ve kalan tarafın birbirine uygun iradesini gerektirir; önceden verilen rızanın kullanım ve bildirim koşulları ayrıca aranır” koşuluyla ve asıl sözleşme ve devir yasağı, üç taraflı devir belgesi, önceden rıza hükmü, bildirim ve kabul yazışmaları, faturalar-ödemeler, teminatlar, lisans ve kişiye bağlı edim kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “yalnız alacağın devri, borcun üstlenilmesi, alt sözleşme veya ifa yardımcısı kullanımı sözleşme devri değildir; taraf davranışları açık kabul oluşturabilir ancak sessizlik her durumda rıza sayılmaz” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete sözleşmenin devri tarafın rızası yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Sözleşmenin Devri Tarafın Rızası Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sözleşmenin devri tarafın rızası resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından sözleşmenin devri, devredenin bütün hak ve borçlarıyla sözleşme ilişkisinden çıkıp devralanın taraf olması için devreden, devralan ve kalan tarafın birbirine uygun iradesini gerektirir; önceden verilen rızanın kullanım ve bildirim koşulları ayrıca aranır. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Sözleşmenin Devri Tarafın Rızası Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sözleşmenin devri tarafın rızası emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yalnız alacağın devri, borcun üstlenilmesi, alt sözleşme veya ifa yardımcısı kullanımı sözleşme devri değildir; taraf davranışları açık kabul oluşturabilir ancak sessizlik her durumda rıza sayılmaz. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Sözleşmenin Devri Tarafın Rızası Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sözleşmenin devri tarafın rızası yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Fatura Ünvanı veya Fiili İfa Değişikliğini Tek Başına Tam Sözleşme Devri Kabul Etmek.

“Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası resmî kayıtları yönünden fatura ünvanı veya fiili ifa değişikliğini tek başına tam sözleşme devri kabul etmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Devredilmek istenen ilişkinin hak, borç, teminat ve kişiye bağlı unsurlarını çıkarıp kalan tarafın rızasının şekil ve kapsamını doğrulamak aşamasında asıl sözleşme ve devir yasağı, üç taraflı devir belgesi, önceden rıza hükmü, bildirim ve kabul yazışmaları, faturalar-ödemeler, teminatlar, lisans ve kişiye bağlı edim kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay sözleşmenin devri tarafın rızası emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Yalnız alacağın devri, borcun üstlenilmesi, alt sözleşme veya ifa yardımcısı kullanımı sözleşme devri değildir; taraf davranışları açık kabul oluşturabilir ancak sessizlik her durumda rıza sayılmaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete sözleşmenin devri tarafın rızası yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• asıl sözleşme ve devir yasağı, üç taraflı devir belgesi, önceden rıza hükmü, bildirim ve kabul yazışmaları, faturalar-ödemeler, teminatlar, lisans ve kişiye bağlı edim kayıtları
• Sözleşmenin Devri ve Karşı Tarafın Rızası uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• devredilmek istenen ilişkinin hak, borç, teminat ve kişiye bağlı unsurlarını çıkarıp kalan tarafın rızasının şekil ve kapsamını doğrulamak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Devir tarihi ile ihbar, ödeme ve yenileme tarihleri netleştirilmeli; alacak ve sorumluluk talepleri için genel veya özel zamanaşımı başlangıcı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Sözleşmenin Devri ve Karşı Tarafın Rızası Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Devredilmek istenen ilişkinin hak, borç, teminat ve kişiye bağlı unsurlarını çıkarıp kalan tarafın rızasının şekil ve kapsamını doğrulamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Sözleşmenin Devri ve Karşı Tarafın Rızası Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Devir tarihi ile ihbar, ödeme ve yenileme tarihleri netleştirilmeli; alacak ve sorumluluk talepleri için genel veya özel zamanaşımı başlangıcı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Geçerli Devir Varsa Yeni Tarafın Hak-Borçlarının Tespiti; Rıza Yoksa Yetkisiz İfa, Zarar ve Sebepsiz Zenginleşme Sonuçlarının Giderilmesi Hangi Delillere Dayanmalıdır?

Geçerli devir varsa yeni tarafın hak-borçlarının tespiti; rıza yoksa yetkisiz ifa, zarar ve sebepsiz zenginleşme sonuçlarının giderilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Sözleşmenin Devri ve Karşı Tarafın Rızası konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Sözleşmenin devri, devredenin bütün hak ve borçlarıyla sözleşme ilişkisinden çıkıp devralanın taraf olması için devreden, devralan ve kalan tarafın birbirine uygun iradesini gerektirir; önceden verilen rızanın kullanım ve bildirim koşulları ayrıca aranır.

Dosyanın ilk önceliği devredilmek istenen ilişkinin hak, borç, teminat ve kişiye bağlı unsurlarını çıkarıp kalan tarafın rızasının şekil ve kapsamını doğrulamak, delil omurgası ise asıl sözleşme ve devir yasağı, üç taraflı devir belgesi, önceden rıza hükmü, bildirim ve kabul yazışmaları, faturalar-ödemeler, teminatlar, lisans ve kişiye bağlı edim kayıtları ile Sözleşmenin Devri ve Karşı Tarafın Rızası uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Devir tarihi ile ihbar, ödeme ve yenileme tarihleri netleştirilmeli; alacak ve sorumluluk talepleri için genel veya özel zamanaşımı başlangıcı korunmalıdır. Geçerli devir varsa yeni tarafın hak-borçlarının tespiti; rıza yoksa yetkisiz ifa, zarar ve sebepsiz zenginleşme sonuçlarının giderilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; fatura ünvanı veya fiili ifa değişikliğini tek başına tam sözleşme devri kabul etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — sözleşmenin devri tarafın rızası resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından sözleşmenin devri, devredenin bütün hak ve borçlarıyla sözleşme ilişkisinden çıkıp devralanın taraf olması için devreden, devralan ve kalan tarafın birbirine uygun iradesini gerektirir; önceden verilen rızanın kullanım ve bildirim koşulları ayrıca aranır. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — sözleşmenin devri tarafın rızası emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yalnız alacağın devri, borcun üstlenilmesi, alt sözleşme veya ifa yardımcısı kullanımı sözleşme devri değildir; taraf davranışları açık kabul oluşturabilir ancak sessizlik her durumda rıza sayılmaz. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — sözleşmenin devri tarafın rızası yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.183-205
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.18 ve 23
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.199-202
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru