İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

İş Kazasında Asıl İşverenin Kusuru ve Müteselsil Sorumluluk

İş Kazasında Asıl İşverenin Kusuru ve Müteselsil Sorumluluk; Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde iş sağlığı ve güvenliği koordinasyonu ile gözetim borcu fiili organizasyona göre değerlendirilir; kanuni birlikte sorumluluk, her işverenin kusur ve rücu payı hesabından ayrıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.434 kelime · 16 dk

Kapsam

İş Kazasında Asıl İşverenin Kusuru ve Müteselsil Sorumluluk yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde iş sağlığı ve güvenliği koordinasyonu ile gözetim borcu fiili organizasyona göre değerlendirilir; kanuni birlikte sorumluluk, her işverenin kusur ve rücu payı hesabından ayrıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, iş kazasında asıl işverenin kusuru ve müteselsil sorumluluk konusunda 1 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “asıl işveren-alt işveren ilişkisinde iş sağlığı ve güvenliği koordinasyonu ile gözetim borcu fiili organizasyona göre değerlendirilir; kanuni birlikte sorumluluk, her işverenin kusur ve rücu payı hesabından ayrıdır” kuralıdır. İşin başka şirkete verilmesi asıl işverenin bütün sorumluluğunu kaldırmaz; buna karşılık gerçek anahtar teslim bağımsız iş ile muvazaalı veya yardımcı iş ilişkisi aynı ölçütlerle ele alınamaz. Ayrıca “asıl ve alt işveren sözleşmeleri, işyeri ve sgk kayıtları, görev-talimat zinciri, risk değerlendirmesi, eğitim ve ekipman kayıtları, kaza tespit dosyası, kusur ve sağlık raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

İş Kazasında Asıl İşverenin Kusuru ve Müteselsil Sorumluluk bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4857 Sayılı İş Kanunu: m.2

İş kazasında asıl işverenin kusuru ve müteselsil sorumluluk kapsamında m.2 hükümleri asıl işveren-alt işveren sorumluluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: m.4, 10, 15 ve 23

İş kazasında asıl işverenin kusuru ve müteselsil sorumluluk kapsamında m.4, 10, 15 ve 23 hükümleri önleme ve koordinasyon bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.13, 21 ve 23

İş kazasında asıl işverenin kusuru ve müteselsil sorumluluk kapsamında m.13, 21 ve 23 hükümleri iş kazası, bildirim ve rücu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Asıl İşveren-Alt İşveren İlişkisinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koordinasyonu ile Gözetim Borcu Fiili Organizasyona Göre Değerlendirilir; Kanuni Birlikte Sorumluluk, Her İşverenin Kusur ve Rücu Payı Hesabından Ayrıdır.

Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk resmî kayıtları yönünden asıl işveren-alt işveren ilişkisinde iş sağlığı ve güvenliği koordinasyonu ile gözetim borcu fiili organizasyona göre değerlendirilir; kanuni birlikte sorumluluk, her işverenin kusur ve rücu payı hesabından ayrıdır. Bu ölçüt özellikle asıl ve alt işveren sözleşmeleri, işyeri ve SGK kayıtları, görev-talimat zinciri, risk değerlendirmesi, eğitim ve ekipman kayıtları, kaza tespit dosyası, kusur ve sağlık raporları üzerinden sınanır. İşçinin kimin organizasyonu, talimatı ve denetimi altında hangi işi yaptığı ile kazaya neden olan riskin kontrol sahibini belirlemek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, müteselsil dış sorumluluk ile işverenler arasındaki nihai kusur paylaşımını aynı hesap saymak ihtimalini güçlendirebilir.

İşin Başka Şirkete Verilmesi Asıl İşverenin Bütün Sorumluluğunu Kaldırmaz; Buna Karşılık Gerçek Anahtar Teslim Bağımsız İş ile Muvazaalı veya Yardımcı İş İlişkisi Aynı Ölçütlerle Ele Alınamaz.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk emsal taraması yönünden işin başka şirkete verilmesi asıl işverenin bütün sorumluluğunu kaldırmaz; buna karşılık gerçek anahtar teslim bağımsız iş ile muvazaalı veya yardımcı iş ilişkisi aynı ölçütlerle ele alınamaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Asıl ve Alt İşveren Sözleşmeleri, İşyeri ve SGK Kayıtları, Görev-Talimat Zinciri, Risk Değerlendirmesi, Eğitim ve Ekipman Kayıtları, Kaza Tespit Dosyası, Kusur ve Sağlık Raporları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete iş kazasında müteselsil sorumluluk yürürlük denetimi yönünden asıl ve alt işveren sözleşmeleri, işyeri ve SGK kayıtları, görev-talimat zinciri, risk değerlendirmesi, eğitim ve ekipman kayıtları, kaza tespit dosyası, kusur ve sağlık raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Asıl ve Alt İşveren Sözleşmeleri, İşyeri ve SGK Kayıtları, Görev-Talimat Zinciri, Risk Değerlendirmesi, Eğitim ve Ekipman Kayıtları, Kaza Tespit Dosyası, Kusur ve Sağlık Raporları.

“Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk resmî kayıtları yönünden asıl ve alt işveren sözleşmeleri, işyeri ve SGK kayıtları, görev-talimat zinciri, risk değerlendirmesi, eğitim ve ekipman kayıtları, kaza tespit dosyası, kusur ve sağlık raporları” kaydı, “Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde iş sağlığı ve güvenliği koordinasyonu ile gözetim borcu fiili organizasyona göre değerlendirilir; kanuni birlikte sorumluluk, her işverenin kusur ve rücu payı hesabından ayrıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “işin başka şirkete verilmesi asıl işverenin bütün sorumluluğunu kaldırmaz; buna karşılık gerçek anahtar teslim bağımsız iş ile muvazaalı veya yardımcı iş ilişkisi aynı ölçütlerle ele alınamaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete iş kazasında müteselsil sorumluluk yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde iş sağlığı ve güvenliği koordinasyonu ile gözetim borcu fiili organizasyona göre değerlendirilir; kanuni birlikte sorumluluk, her işverenin kusur ve rücu payı hesabından ayrıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

İşçinin Kimin Organizasyonu, Talimatı ve Denetimi Altında Hangi İşi Yaptığı ile Kazaya Neden Olan Riskin Kontrol Sahibini Belirlemek.

“Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk resmî kayıtları yönünden işçinin kimin organizasyonu, talimatı ve denetimi altında hangi işi yaptığı ile kazaya neden olan riskin kontrol sahibini belirlemek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Asıl ve alt işveren sözleşmeleri, işyeri ve SGK kayıtları, görev-talimat zinciri, risk değerlendirmesi, eğitim ve ekipman kayıtları, kaza tespit dosyası, kusur ve sağlık raporları dosyaya alınmalı ve işçinin karşılanmayan bedensel zararının sorumlulardan müteselsilen tahsili ve iç ilişkide kusur ile sözleşmeye göre rücu payının belirlenmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete iş kazasında müteselsil sorumluluk yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve işçinin karşılanmayan bedensel zararının sorumlulardan müteselsilen tahsili ve iç ilişkide kusur ile sözleşmeye göre rücu payının belirlenmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

SGK Bildirimi ve İş Kazası Tespiti, Zorunlu Arabuluculuk, Maddi-Manevi Tazminat ve Kurum Rücu Süreleri Birbirinden Ayrılmalıdır.

Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk resmî kayıtları yönünden SGK bildirimi ve iş kazası tespiti, zorunlu arabuluculuk, maddi-manevi tazminat ve kurum rücu süreleri birbirinden ayrılmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

İşçinin Karşılanmayan Bedensel Zararının Sorumlulardan Müteselsilen Tahsili ve İç İlişkide Kusur ile Sözleşmeye Göre Rücu Payının Belirlenmesi.

“Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk resmî kayıtları yönünden işçinin karşılanmayan bedensel zararının sorumlulardan müteselsilen tahsili ve iç ilişkide kusur ile sözleşmeye göre rücu payının belirlenmesi” talebi, “Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde iş sağlığı ve güvenliği koordinasyonu ile gözetim borcu fiili organizasyona göre değerlendirilir; kanuni birlikte sorumluluk, her işverenin kusur ve rücu payı hesabından ayrıdır” koşuluyla ve asıl ve alt işveren sözleşmeleri, işyeri ve SGK kayıtları, görev-talimat zinciri, risk değerlendirmesi, eğitim ve ekipman kayıtları, kaza tespit dosyası, kusur ve sağlık raporları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “işin başka şirkete verilmesi asıl işverenin bütün sorumluluğunu kaldırmaz; buna karşılık gerçek anahtar teslim bağımsız iş ile muvazaalı veya yardımcı iş ilişkisi aynı ölçütlerle ele alınamaz” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete iş kazasında müteselsil sorumluluk yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — İş Kazasında Müteselsil Sorumluluk Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “iş kazasında müteselsil sorumluluk resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından asıl işveren-alt işveren ilişkisinde iş sağlığı ve güvenliği koordinasyonu ile gözetim borcu fiili organizasyona göre değerlendirilir; kanuni birlikte sorumluluk, her işverenin kusur ve rücu payı hesabından ayrıdır. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — İş Kazasında Müteselsil Sorumluluk Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “iş kazasında müteselsil sorumluluk emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; işin başka şirkete verilmesi asıl işverenin bütün sorumluluğunu kaldırmaz; buna karşılık gerçek anahtar teslim bağımsız iş ile muvazaalı veya yardımcı iş ilişkisi aynı ölçütlerle ele alınamaz. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — İş Kazasında Müteselsil Sorumluluk Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “iş kazasında müteselsil sorumluluk yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Müteselsil Dış Sorumluluk ile İşverenler Arasındaki Nihai Kusur Paylaşımını Aynı Hesap Saymak.

“Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk resmî kayıtları yönünden müteselsil dış sorumluluk ile işverenler arasındaki nihai kusur paylaşımını aynı hesap saymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İşçinin kimin organizasyonu, talimatı ve denetimi altında hangi işi yaptığı ile kazaya neden olan riskin kontrol sahibini belirlemek aşamasında asıl ve alt işveren sözleşmeleri, işyeri ve SGK kayıtları, görev-talimat zinciri, risk değerlendirmesi, eğitim ve ekipman kayıtları, kaza tespit dosyası, kusur ve sağlık raporları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay iş kazasında müteselsil sorumluluk emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “İşin başka şirkete verilmesi asıl işverenin bütün sorumluluğunu kaldırmaz; buna karşılık gerçek anahtar teslim bağımsız iş ile muvazaalı veya yardımcı iş ilişkisi aynı ölçütlerle ele alınamaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete iş kazasında müteselsil sorumluluk yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • asıl ve alt işveren sözleşmeleri, işyeri ve SGK kayıtları, görev-talimat zinciri, risk değerlendirmesi, eğitim ve ekipman kayıtları, kaza tespit dosyası, kusur ve sağlık raporları
  • İş Kazasında Asıl İşverenin Kusuru ve Müteselsil Sorumluluk uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • işçinin kimin organizasyonu, talimatı ve denetimi altında hangi işi yaptığı ile kazaya neden olan riskin kontrol sahibini belirlemek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde SGK bildirimi ve iş kazası tespiti, zorunlu arabuluculuk, maddi-manevi tazminat ve kurum rücu süreleri birbirinden ayrılmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

İş Kazasında Asıl İşverenin Kusuru ve Müteselsil Sorumluluk Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?

İşçinin kimin organizasyonu, talimatı ve denetimi altında hangi işi yaptığı ile kazaya neden olan riskin kontrol sahibini belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

İş Kazasında Asıl İşverenin Kusuru ve Müteselsil Sorumluluk Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

SGK bildirimi ve iş kazası tespiti, zorunlu arabuluculuk, maddi-manevi tazminat ve kurum rücu süreleri birbirinden ayrılmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İşçinin Karşılanmayan Bedensel Zararının Sorumlulardan Müteselsilen Tahsili ve İç İlişkide Kusur ile Sözleşmeye Göre Rücu Payının Belirlenmesi İstemi Mahkemeden veya Yetkili Merciden Nasıl İstenmelidir?

İşçinin karşılanmayan bedensel zararının sorumlulardan müteselsilen tahsili ve iç ilişkide kusur ile sözleşmeye göre rücu payının belirlenmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İş Kazasında Asıl İşverenin Kusuru ve Müteselsil Sorumluluk incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 4857 Sayılı İş Kanunu, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde iş sağlığı ve güvenliği koordinasyonu ile gözetim borcu fiili organizasyona göre değerlendirilir; kanuni birlikte sorumluluk, her işverenin kusur ve rücu payı hesabından ayrıdır.

Dosyanın ilk önceliği işçinin kimin organizasyonu, talimatı ve denetimi altında hangi işi yaptığı ile kazaya neden olan riskin kontrol sahibini belirlemek, delil omurgası ise asıl ve alt işveren sözleşmeleri, işyeri ve SGK kayıtları, görev-talimat zinciri, risk değerlendirmesi, eğitim ve ekipman kayıtları, kaza tespit dosyası, kusur ve sağlık raporları ile İş Kazasında Asıl İşverenin Kusuru ve Müteselsil Sorumluluk uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: SGK bildirimi ve iş kazası tespiti, zorunlu arabuluculuk, maddi-manevi tazminat ve kurum rücu süreleri birbirinden ayrılmalıdır. İşçinin karşılanmayan bedensel zararının sorumlulardan müteselsilen tahsili ve iç ilişkide kusur ile sözleşmeye göre rücu payının belirlenmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; müteselsil dış sorumluluk ile işverenler arasındaki nihai kusur paylaşımını aynı hesap saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
İş Kazasında Asıl İşverenin Kusuru ve Müteselsil Sorumluluk konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
İş ve Sosyal Güvenlik Hukukuİşverenin Nakil Yetkisi ve İşyeri Değişikliği

İşverenin Nakil Yetkisi ve İşyeri Değişikliği; İşverenin sözleşmedeki nakil yetkisi dürüstlük kuralına, işletmesel gerekliliğe ve işçinin çalışma koşullarında esaslı değişiklik hükümlerine uygun kullanılmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
İş ve Sosyal Güvenlik HukukuUzaktan Çalışmaya Geçiş ve İşverenin İş Sağlığı Yükümlülüğü

Uzaktan Çalışmaya Geçiş ve İşverenin İş Sağlığı Yükümlülüğü; Uzaktan çalışma yazılı sözleşme, görev, süre, ücret, ekipman, iletişim ve veri güvenliği koşullarıyla kurulmalı; işveren iş sağlığı ve güvenliği bilgilendirmesi, eğitim ve uygun organizasyon yükümlülüğünü sürdürür. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
İş ve Sosyal Güvenlik Hukukuİşçinin Ücretli Mazeret İzinleri ve Bordro Uygulaması

İşçinin Ücretli Mazeret İzinleri ve Bordro Uygulaması; Evlilik, evlat edinme, yakın ölümü, eşin doğumu ve ağır engelli veya süreğen hastalığı bulunan çocuğun tedavisi gibi kanuni mazeretlerde ücretli izin hakkı olayın ve yakınlığın belgelendirilmesiyle doğar; yıllık izinden mahsup edilemez. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →