Distribütörlük Sözleşmesinin Feshi ve Elde Kalan Stok

Kapsam

Distribütörlük Sözleşmesinin Feshi ve Elde Kalan Stok yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Distribütörlük ilişkisinin sona ermesinde fesih sebebi ve ihbar süresi yanında elde kalan stok, marka ve tanıtım materyali, müşteri yatırımı, geri alım taahhüdü ve rekabet sonrası yükümlülükler sözleşme ile dürüstlük kuralına göre tasfiye edilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, distribütörlük sözleşmesinin feshi ve elde kalan stok konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “distribütörlük ilişkisinin sona ermesinde fesih sebebi ve ihbar süresi yanında elde kalan stok, marka ve tanıtım materyali, müşteri yatırımı, geri alım taahhüdü ve rekabet sonrası yükümlülükler sözleşme ile dürüstlük kuralına göre tasfiye edilir” kuralıdır. Uzun süreli ilişki tüm stokun sağlayıcı tarafından otomatik geri alınacağı anlamına gelmez; açık sözleşme, sipariş baskısı, satılabilirlik ve haklı fesih nedeni değerlendirilmelidir. Ayrıca “distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Distribütörlük Sözleşmesinin Feshi ve Elde Kalan Stok bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.126

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“İfasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde, borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklı, ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi, sözleşmeyi feshederek” — Alıntının yeri: Türk Borçlar Kanunu m.126, cümlenin başlangıcı

Bu alıntı, TBMM, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kabul metni, m.126 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Distribütörlük sözleşmesinin feshi ve elde kalan stok kapsamında m.126 hükümleri ifa, fesih ve değişen koşullar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.18-23 ve 54-63

Distribütörlük sözleşmesinin feshi ve elde kalan stok kapsamında m.18-23 ve 54-63 hükümleri ticari ilişki ve haksız rekabet bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun: m.4

Distribütörlük sözleşmesinin feshi ve elde kalan stok kapsamında m.4 hükümleri dikey ilişkinin rekabet sınırı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Buket Çatakoğlu Aydın: Distribütörlük Sözleşmelerinin Türk Rekabet Hukukunda Münhasırlık ve Bireysel Muafiyet Koşulları Bağlamında İncelenmesi

Distribütörlük, kanunda özel olarak düzenlenmemiş sürekli ve çerçeve nitelikte bir ilişkidir; fesih ile stok tasfiyesi sözleşme hükümleri, dürüstlük kuralı ve somut risk dağılımıyla çözülmelidir. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Distribütörlük sözleşmesi; süreklilik arzeden, belirli bir faaliyet bölgesini kapsayan, distribütörün kendi adına ve hesabına hareket ettiği, çerçeve nitelikte ve isimsiz bir sözleşmedir.” — Alıntının yeri: Öz, üçüncü cümle

Distribütörlük sözleşmesinin feshi ve elde kalan stok konusunda yararlanılan eser: Buket Çatakoğlu Aydın, “Distribütörlük Sözleşmelerinin Türk Rekabet Hukukunda Münhasırlık ve Bireysel Muafiyet Koşulları Bağlamında İncelenmesi”, Uluslararası Hukuk ve Sosyal Bilim Araştırmaları Dergisi, 2025, C. 6, S. 2, s. 11-37. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Sözleşme, ek protokoller, sipariş tahminleri, zorunlu alım yazışmaları, fesih ihtarı ve fesih günündeki stok envanteri ürün bazında korunmalıdır. Taraflar tacirse uyuşmazlık kural olarak asliye ticaret mahkemesinde görülür; para alacağı ve tazminat taleplerinde dava şartı arabuluculuk tamamlanmalıdır. Yetki, tahkim ve yabancı hukuk kayıtları öncelikle incelenir. Haklı fesih, olağan fesih ve temerrüt sonuçları ayrılmalı; stok geri alımı otomatik varsayılmadan mülkiyet, satılabilirlik, raf ömrü, marka kısıtları ve yeniden satış değeri ispatlanmalıdır. Zamanaşımı talebin hukuki niteliğine göre ayrıca belirlenir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul metni veya resmî kurum metniyle kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. TBK m.126 alıntısı TBMM kabul metninden doğrulanmıştır. Distribütörlük isimsiz sözleşme olduğundan stok geri alımı için tek ve otomatik bir kanun hükmü yoktur; sözleşme, ticari teamül, fesih sebebi ve olay tarihindeki rekabet kuralları birlikte uygulanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Distribütörlük İlişkisinin Sona Ermesinde Fesih Sebebi ve İhbar Süresi Yanında Elde Kalan Stok, Marka ve Tanıtım Materyali, Müşteri Yatırımı, Geri Alım Taahhüdü ve Rekabet Sonrası Yükümlülükler Sözleşme ile Dürüstlük Kuralına Göre Tasfiye Edilir.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden distribütörlük ilişkisinin sona ermesinde fesih sebebi ve ihbar süresi yanında elde kalan stok, marka ve tanıtım materyali, müşteri yatırımı, geri alım taahhüdü ve rekabet sonrası yükümlülükler sözleşme ile dürüstlük kuralına göre tasfiye edilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve tüm stokları tek bedelden talep edip kullanım, bozulma ve yeniden satış değerini belgelememek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Uzun Süreli İlişki Tüm Stokun Sağlayıcı Tarafından Otomatik Geri Alınacağı Anlamına Gelmez; Açık Sözleşme, Sipariş Baskısı, Satılabilirlik ve Haklı Fesih Nedeni Değerlendirilmelidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden uzun süreli ilişki tüm stokun sağlayıcı tarafından otomatik geri alınacağı anlamına gelmez; açık sözleşme, sipariş baskısı, satılabilirlik ve haklı fesih nedeni değerlendirilmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Distribütörlük Sözleşmesi ve Değişiklikleri, Sipariş ve Satış Tahminleri, Stok Yaşı ve Durumu, Fesih İhtarı, Marka Kullanım ve Müşteri Yatırım Kayıtları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Distribütörlük Sözleşmesi ve Değişiklikleri, Sipariş ve Satış Tahminleri, Stok Yaşı ve Durumu, Fesih İhtarı, Marka Kullanım ve Müşteri Yatırım Kayıtları.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Uzun süreli ilişki tüm stokun sağlayıcı tarafından otomatik geri alınacağı anlamına gelmez; açık sözleşme, sipariş baskısı, satılabilirlik ve haklı fesih nedeni değerlendirilmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Stokları Zorunlu veya Gönüllü Sipariş, Satılabilirlik, Son Kullanma ve Markalı Olma Durumuna Göre Sınıflandırmak.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden stokları zorunlu veya gönüllü sipariş, satılabilirlik, son kullanma ve markalı olma durumuna göre sınıflandırmak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları, makul ihbar, sözleşmeye uygun stok geri alımı veya değer kaybı ile haksız fesih zararının giderilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, makul ihbar, sözleşmeye uygun stok geri alımı veya değer kaybı ile haksız fesih zararının giderilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

İhbar ve Fesih Süreleri, Stok İade Penceresi, Alacak Zamanaşımı ve Rekabet Yasağı Süresi Ayrı İzlenmelidir.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden ihbar ve fesih süreleri, stok iade penceresi, alacak zamanaşımı ve rekabet yasağı süresi ayrı izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Makul İhbar, Sözleşmeye Uygun Stok Geri Alımı veya Değer Kaybı ile Haksız Fesih Zararının Giderilmesi.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden makul ihbar, sözleşmeye uygun stok geri alımı veya değer kaybı ile haksız fesih zararının giderilmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Uzun süreli ilişki tüm stokun sağlayıcı tarafından otomatik geri alınacağı anlamına gelmez; açık sözleşme, sipariş baskısı, satılabilirlik ve haklı fesih nedeni değerlendirilmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2022/3454, K. 2022/5214, 23.06.2022 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“davalı tarafından davacı tarafa aykırılığı gidermesi için herhangi bir ihtarname göndermeden direkt olarak sözleşmenin feshedildiği” — Alıntının yeri: Gerekçe; distribütörlük sözleşmesinin 12/2 maddesindeki ihtar şartı paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Distribütörlük sözleşmesinin feshi ve elde kalan stok bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Distribütörlük sözleşmesi aykırılığın giderilmesi için önceden ihtar öngörüyorsa, bu usul izlenmeden doğrudan fesih sözleşmeye aykırı olabilir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Distribütörlük ilişkisinin sözleşmesel ihtar mekanizması işletilmeden sona erdirilmesi ve feshin geçerliliği doğrudan incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar elde kalan stokun geri alımı veya değerleme yöntemini çözmez; yalnız feshin sözleşmedeki ön bildirim şartına uygunluğunu ele alır.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Tüm Stokları Tek Bedelden Talep Edip Kullanım, Bozulma ve Yeniden Satış Değerini Belgelememek.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden tüm stokları tek bedelden talep edip kullanım, bozulma ve yeniden satış değerini belgelememek” riski gerçekleşirse makul ihbar, sözleşmeye uygun stok geri alımı veya değer kaybı ile haksız fesih zararının giderilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/3454, K. 2022/5214 yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları
• Distribütörlük Sözleşmesinin Feshi ve Elde Kalan Stok uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• stokları zorunlu veya gönüllü sipariş, satılabilirlik, son kullanma ve markalı olma durumuna göre sınıflandırmak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde İhbar ve fesih süreleri, stok iade penceresi, alacak zamanaşımı ve rekabet yasağı süresi ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Distribütörlük Sözleşmesinin Feshi ve Elde Kalan Stok Konusunda İlk Hukuki Adım Nedir; Hangi Kayıtlar Korunmalı ve Hangi Savunma veya Kabul Edilebilirlik Engeli Önceden Değerlendirilmelidir?

Distribütörlük ilişkisinin sona ermesinde fesih sebebi ve ihbar süresi yanında elde kalan stok, marka ve tanıtım materyali, müşteri yatırımı, geri alım taahhüdü ve rekabet sonrası yükümlülükler sözleşme ile dürüstlük kuralına göre tasfiye edilir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Distribütörlük Sözleşmesi ve Değişiklikleri, Sipariş ve Satış Tahminleri, Stok Yaşı ve Durumu, Fesih İhtarı, Marka Kullanım ve Müşteri Yatırım Kayıtları Tek Başına Yeterli Midir?

Distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Distribütörlük Sözleşmesinin Feshi ve Elde Kalan Stok Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Stokları zorunlu veya gönüllü sipariş, satılabilirlik, son kullanma ve markalı olma durumuna göre sınıflandırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Distribütörlük Sözleşmesinin Feshi ve Elde Kalan Stok Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

İhbar ve fesih süreleri, stok iade penceresi, alacak zamanaşımı ve rekabet yasağı süresi ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Makul İhbar, Sözleşmeye Uygun Stok Geri Alımı veya Değer Kaybı ile Haksız Fesih Zararının Giderilmesi Hangi Delillere Dayanmalıdır?

Makul ihbar, sözleşmeye uygun stok geri alımı veya değer kaybı ile haksız fesih zararının giderilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Distribütörlük Sözleşmesinin Feshi ve Elde Kalan Stok konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Distribütörlük ilişkisinin sona ermesinde fesih sebebi ve ihbar süresi yanında elde kalan stok, marka ve tanıtım materyali, müşteri yatırımı, geri alım taahhüdü ve rekabet sonrası yükümlülükler sözleşme ile dürüstlük kuralına göre tasfiye edilir.

Dosyanın ilk önceliği stokları zorunlu veya gönüllü sipariş, satılabilirlik, son kullanma ve markalı olma durumuna göre sınıflandırmak, delil omurgası ise distribütörlük sözleşmesi ve değişiklikleri, sipariş ve satış tahminleri, stok yaşı ve durumu, fesih ihtarı, marka kullanım ve müşteri yatırım kayıtları ile Distribütörlük Sözleşmesinin Feshi ve Elde Kalan Stok uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İhbar ve fesih süreleri, stok iade penceresi, alacak zamanaşımı ve rekabet yasağı süresi ayrı izlenmelidir. Makul ihbar, sözleşmeye uygun stok geri alımı veya değer kaybı ile haksız fesih zararının giderilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; tüm stokları tek bedelden talep edip kullanım, bozulma ve yeniden satış değerini belgelememek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2022/3454, K. 2022/5214, 23.06.2022 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Distribütörlük sözleşmesi aykırılığın giderilmesi için önceden ihtar öngörüyorsa, bu usul izlenmeden doğrudan fesih sözleşmeye aykırı olabilir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.126
• TBMM, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kabul metni, m.126 — alıntı yeri: Türk Borçlar Kanunu m.126, cümlenin başlangıcı
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.18-23 ve 54-63
• 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun — m.4
• Buket Çatakoğlu Aydın, “Distribütörlük Sözleşmelerinin Türk Rekabet Hukukunda Münhasırlık ve Bireysel Muafiyet Koşulları Bağlamında İncelenmesi”, Uluslararası Hukuk ve Sosyal Bilim Araştırmaları Dergisi, 2025, C. 6, S. 2, s. 11-37
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru