Kentsel Dönüşümde Riskli Yapı Tespiti ve İtiraz

Kapsam

Tespit başvurusu, numune ve röleve, lisanslı kuruluş raporu, elektronik veya ilan bildirimi, teknik heyet itirazı, tahliye-yıkım ve yürütmenin durdurulması incelenir. Riskli yapı süreci tapu şerhinden ibaret değildir; lisanslı kuruluş raporu, bildirim, teknik heyet incelemesi ve yıkım işlemleri ayrı idari aşamalar olarak denetlenmelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, kentsel dönüşümde riskli yapı tespiti ve itiraz konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “riskli yapı tespiti kanun ve uygulama düzenlemesindeki teknik yöntemle, denetlenebilir veri ve raporla yapılmalıdır” kuralıdır. İtiraz hakkı malik veya kanuni temsilci tarafından bildirim üzerine özel sürede kullanılır. Ayrıca “teknik heyet incelemesi rapordaki somut teknik itirazları gerekçeli biçimde karşılamalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Kentsel Dönüşümde Riskli Yapı Tespiti ve İtiraz bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun: m.3/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Riskli yapı tespitlerine karşı maliklerce veya kanuni temsilcilerince on beş gün içinde itiraz edilebilir.” — Alıntının yeri: 6306 sayılı Kanun m.3/1

Bu alıntı, Mevzuat Bilgi Sistemi, 31.08.2026 tarihinde indirilen resmî konsolide PDF, 6306 sayılı Kanun m.3/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Kentsel dönüşümde riskli yapı tespiti ve itiraz kapsamında m.3/1 hükümleri riskli yapı tespiti ve dönüşüm işlemleri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.2, 7, 27

Kentsel dönüşümde riskli yapı tespiti ve itiraz kapsamında m.2, 7, 27 hükümleri iptal davası ve yürütmenin durdurulması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: m.35, 125

Kentsel dönüşümde riskli yapı tespiti ve itiraz kapsamında m.35, 125 hükümleri mülkiyet hakkı ve yargısal denetim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Nijat Amıraslanlı: Kentsel Dönüşüm Kapsamında Afet Riski Altındaki Yapıların Tespiti ve Tespite İtiraz

Makale, riskli yapı kavramını, tespit yetkisini, raporu, masrafları, teknik heyet itirazını ve iptal davasını birlikte inceler. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Son olarak ise yapılan tespite karşı itiraz ve iptal davasına ilişkin hususlara yer verilmiştir.” — Alıntının yeri: Öz

Kentsel dönüşümde riskli yapı tespiti ve itiraz konusunda yararlanılan eser: Nijat Amıraslanlı, “Kentsel Dönüşüm Kapsamında Afet Riski Altındaki Yapıların Tespiti ve Tespite İtiraz”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2023, S. 53, s. 81-114. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Riskli yapı tespiti ilan ve tebliğ rejimi güncel 6306 sayılı Kanuna göre belirlenmeli; malik veya kanuni temsilci teknik heyete on beş gün içinde itiraz etmelidir. İtirazın zorunlu idari başvuru olup olmadığı ve iptal davası süresi güncel mevzuatla ayrıca kontrol edilmeli; 6306 kapsamındaki özel otuz günlük dava süresi riski gözetilmelidir. Lisanslı kuruluş raporu, numune, karot, hesap modeli, malik sıfatı ve ilan kayıtları dosyaya alınmalı; yıkım öncesi yürütmenin durdurulması istenmelidir. Resmî MBS PDF 31.08.2026 tarihinde indirilmiş ve gösterilen kısa alıntı konsolide metin içinde karşılaştırılmıştır. Bu doğrulama olay tarihindeki yürürlük, geçiş hükümleri ve sonraki değişikliklerin ayrıca kontrol edilmesi gereğini ortadan kaldırmaz.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Riskli Yapı Tespiti Kanun ve Uygulama Düzenlemesindeki Teknik Yöntemle, Denetlenebilir Veri ve Raporla Yapılmalıdır.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden riskli yapı tespiti kanun ve uygulama düzenlemesindeki teknik yöntemle, denetlenebilir veri ve raporla yapılmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok riskli yapı tespit raporu ve teknik ekleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve itiraz süresini idari dava süresiyle karıştırmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İtiraz Hakkı Malik veya Kanuni Temsilci Tarafından Bildirim Üzerine Özel Sürede Kullanılır.

Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden itiraz hakkı malik veya kanuni temsilci tarafından bildirim üzerine özel sürede kullanılır. Bu ölçüt özellikle numune, fotoğraf ve röleve kayıtları üzerinden sınanır. Raporun teknik ve şekli denetimi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, rapora yalnız genel güvenlik iddiasıyla karşı çıkmak ihtimalini güçlendirebilir.

Teknik Heyet İncelemesi Rapordaki Somut Teknik İtirazları Gerekçeli Biçimde Karşılamalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tapu ile malik bildirim kayıtları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden teknik heyet incelemesi rapordaki somut teknik itirazları gerekçeli biçimde karşılamalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Tespit, Tahliye ve Yıkım İşlemleri Bağlantılı Olmakla Birlikte Her İşlemin Kesinliği ve Süre Başlangıcı Ayrı Değerlendirilir.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden tespit, tahliye ve yıkım işlemleri bağlantılı olmakla birlikte her işlemin kesinliği ve süre başlangıcı ayrı değerlendirilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok teknik heyet kararı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve teknik uyuşmazlığı hukuki sonuçtan ayırmamak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Riskli Yapı Tespit Raporu ve Teknik Ekleri.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden riskli yapı tespit raporu ve teknik ekleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken riskli yapı tespit raporu ve teknik ekleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Numune, Fotoğraf ve Röleve Kayıtları.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden numune, fotoğraf ve röleve kayıtları” kaydı, “İtiraz hakkı malik veya kanuni temsilci tarafından bildirim üzerine özel sürede kullanılır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tapu ile Malik Bildirim Kayıtları.

Bu delil öncelikle “teknik heyet incelemesi rapordaki somut teknik itirazları gerekçeli biçimde karşılamalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden tapu ile malik bildirim kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Teknik Heyet Kararı.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden teknik heyet kararı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken teknik heyet kararı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tahliye, Yıkım ve Kolluk Yazıları.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden tahliye, yıkım ve kolluk yazıları” kaydı, “Riskli yapı tespiti kanun ve uygulama düzenlemesindeki teknik yöntemle, denetlenebilir veri ve raporla yapılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Malik ve Yapı Kimliğinin Doğrulanması.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden malik ve yapı kimliğinin doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik riskli yapı tespit raporu ve teknik ekleri, riskli yapı tespitinin iptali talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Raporun Teknik ve Şekli Denetimi.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden raporun teknik ve şekli denetimi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Numune, fotoğraf ve röleve kayıtları dosyaya alınmalı ve tahliye veya yıkımın yürütmesinin durdurulması talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Özel Süre İçinde Teknik Heyete İtiraz.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tapu ile malik bildirim kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden özel süre içinde teknik heyete itiraz” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Kesin İdari İşlemin ve Tebliğin Belirlenmesi.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden kesin idari işlemin ve tebliğin belirlenmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik teknik heyet kararı, yeniden ve bağımsız teknik inceleme talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

İptal Davası ile Yürütmenin Durdurulması Talebinin Kurulması.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden iptal davası ile yürütmenin durdurulması talebinin kurulması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tahliye, yıkım ve kolluk yazıları dosyaya alınmalı ve hukuka aykırı işlem nedeniyle zararın tazmini talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Riskli Yapı Tespitine İtiraz İçin Bildirimden İtibaren 6306 Sayılı Kanun ve Güncel Uygulama Düzenlemesindeki Özel Süre Esas Alınır.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden riskli yapı tespitine itiraz için bildirimden itibaren 6306 sayılı Kanun ve güncel uygulama düzenlemesindeki özel süre esas alınır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İdari Dava Süresi Kesin İşlem ve Usulüne Uygun Bildirim Üzerinden Ayrıca Hesaplanmalıdır.

Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden idari dava süresi kesin işlem ve usulüne uygun bildirim üzerinden ayrıca hesaplanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tahliye veya Yıkım Tehlikesi Varsa Yürütmenin Durdurulması Talebi Gecikmeden Somut Zararla Desteklenmelidir.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden tahliye veya yıkım tehlikesi varsa yürütmenin durdurulması talebi gecikmeden somut zararla desteklenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Özel süre içinde teknik heyete itiraz yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Riskli Yapı Tespitinin İptali.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden riskli yapı tespitinin iptali” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Riskli yapı tespit raporu ve teknik ekleri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Tahliye veya Yıkımın Yürütmesinin Durdurulması.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden tahliye veya yıkımın yürütmesinin durdurulması” talebi, “İtiraz hakkı malik veya kanuni temsilci tarafından bildirim üzerine özel sürede kullanılır” koşuluyla ve numune, fotoğraf ve röleve kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Teknik Heyet Kararının Kaldırılması.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden teknik heyet kararının kaldırılması olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tapu ile malik bildirim kayıtları, temel ölçüt ise “teknik heyet incelemesi rapordaki somut teknik itirazları gerekçeli biçimde karşılamalıdır” olacaktır.

Yeniden ve Bağımsız Teknik İnceleme.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden yeniden ve bağımsız teknik inceleme” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Teknik heyet kararı bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Hukuka Aykırı İşlem Nedeniyle Zararın Tazmini.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden hukuka aykırı işlem nedeniyle zararın tazmini” talebi, “Riskli yapı tespiti kanun ve uygulama düzenlemesindeki teknik yöntemle, denetlenebilir veri ve raporla yapılmalıdır” koşuluyla ve tahliye, yıkım ve kolluk yazıları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Danıştay Dördüncü Daire, E. 2026/763, K. 2026/1087, 05.03.2026 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Olası bir deprem durumunda yapının davranışının belirlenmesi, ancak 6306 sayılı kanunun ‘Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar’ dikkate alınarak yapılan detaylı bir çalışma” — Alıntının yeri: İnceleme ve Gerekçe; hükme esas bilirkişi raporundan aktarılan teknik değerlendirme

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: onama.

Kentsel dönüşümde riskli yapı tespiti ve itiraz bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Hasar tespiti ile 6306 sayılı Kanun anlamındaki riskli yapı tespiti farklı teknik süreçlerdir; deprem performansı ayrıntılı çalışma veya güncel performans analizi gerektirir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Yapının teknik durumu, itiraz, bilirkişi incelemesi ve 6306 kapsamındaki risk analizinin hasar tespitinden farkı somutlaştırılmıştır.

Kararın uygulanma sınırı: Dava 7269 sayılı Kanun kapsamında deprem sonrası az/orta hasar tespitine ilişkindir; 6306 riskli yapı tespitine karşı teknik heyet itirazı değildir ve bu ayrım kararda özellikle belirtilmiştir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

İtiraz Süresini İdari Dava Süresiyle Karıştırmak.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden itiraz süresini idari dava süresiyle karıştırmak” riski gerçekleşirse riskli yapı tespitinin iptali talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Rapora Yalnız Genel Güvenlik İddiasıyla Karşı Çıkmak.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden rapora yalnız genel güvenlik iddiasıyla karşı çıkmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Raporun teknik ve şekli denetimi aşamasında numune, fotoğraf ve röleve kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Malik Bildirim Kayıtlarını İncelememek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden malik bildirim kayıtlarını incelememek”. Bu savunmaya verilecek cevap, tapu ile malik bildirim kayıtları delili ve “Teknik heyet incelemesi rapordaki somut teknik itirazları gerekçeli biçimde karşılamalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Teknik Uyuşmazlığı Hukuki Sonuçtan Ayırmamak.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden teknik uyuşmazlığı hukuki sonuçtan ayırmamak” riski gerçekleşirse yeniden ve bağımsız teknik inceleme talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Yıkım Kararı Oluşmadan Yanlış İşlemi Dava Etmek.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden yıkım kararı oluşmadan yanlış işlemi dava etmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İptal davası ile yürütmenin durdurulması talebinin kurulması aşamasında tahliye, yıkım ve kolluk yazıları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• riskli yapı tespit raporu ve teknik ekleri
• numune, fotoğraf ve röleve kayıtları
• tapu ile malik bildirim kayıtları
• teknik heyet kararı
• tahliye, yıkım ve kolluk yazıları

• malik ve yapı kimliğinin doğrulanması
• raporun teknik ve şekli denetimi
• özel süre içinde teknik heyete itiraz
• kesin idari işlemin ve tebliğin belirlenmesi
• iptal davası ile yürütmenin durdurulması talebinin kurulması

• Süre çizelgesinde Riskli yapı tespitine itiraz için bildirimden itibaren 6306 sayılı Kanun ve güncel uygulama düzenlemesindeki özel süre esas alınır. İdari dava süresi kesin işlem ve usulüne uygun bildirim üzerinden ayrıca hesaplanmalıdır. Tahliye veya yıkım tehlikesi varsa yürütmenin durdurulması talebi gecikmeden somut zararla desteklenmelidir.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Riskli Yapı Tespiti Kim Tarafından Hangi Teknik Verilerle Yapılır, Malik Hangi Aşamada İtiraz Eder ve İdari Yargı Koruması Nasıl Planlanır?

Riskli yapı süreci tapu şerhinden ibaret değildir; lisanslı kuruluş raporu, bildirim, teknik heyet incelemesi ve yıkım işlemleri ayrı idari aşamalar olarak denetlenmelidir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; riskli yapı tespit raporu ve teknik ekleri ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

İspat Planında Riskli Yapı Tespit Raporu ve Teknik Ekleri Neden Önemlidir?

Riskli yapı tespit raporu ve teknik ekleri, numune, fotoğraf ve röleve kayıtları, tapu ile malik bildirim kayıtları birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Kentsel Dönüşümde Riskli Yapı Tespiti ve İtiraz Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Malik ve yapı kimliğinin doğrulanması; raporun teknik ve şekli denetimi; özel süre içinde teknik heyete itiraz; kesin idari işlemin ve tebliğin belirlenmesi; iptal davası ile yürütmenin durdurulması talebinin kurulması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Kentsel Dönüşümde Riskli Yapı Tespiti ve İtiraz Bakımından Süre Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler Resmî Kayıtla Belgelenmelidir?

Riskli yapı tespitine itiraz için bildirimden itibaren 6306 sayılı Kanun ve güncel uygulama düzenlemesindeki özel süre esas alınır. İdari dava süresi kesin işlem ve usulüne uygun bildirim üzerinden ayrıca hesaplanmalıdır. Tahliye veya yıkım tehlikesi varsa yürütmenin durdurulması talebi gecikmeden somut zararla desteklenmelidir.

Riskli Yapı Tespitinin İptali Talep Sonucunda Nasıl Somutlaştırılır?

Riskli yapı tespitinin iptali, tahliye veya yıkımın yürütmesinin durdurulması, teknik heyet kararının kaldırılması, yeniden ve bağımsız teknik inceleme, hukuka aykırı işlem nedeniyle zararın tazmini somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Riskli yapı tespiti kim tarafından hangi teknik verilerle yapılır, malik hangi aşamada itiraz eder ve idari yargı koruması nasıl planlanır” sorusu, 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Riskli yapı süreci tapu şerhinden ibaret değildir; lisanslı kuruluş raporu, bildirim, teknik heyet incelemesi ve yıkım işlemleri ayrı idari aşamalar olarak denetlenmelidir.

Dosyanın ilk önceliği malik ve yapı kimliğinin doğrulanması, delil omurgası ise riskli yapı tespit raporu ve teknik ekleri ile numune, fotoğraf ve röleve kayıtları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Riskli yapı tespitine itiraz için bildirimden itibaren 6306 sayılı Kanun ve güncel uygulama düzenlemesindeki özel süre esas alınır. Riskli yapı tespitinin iptali talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; itiraz süresini idari dava süresiyle karıştırmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Danıştay Dördüncü Daire, E. 2026/763, K. 2026/1087, 05.03.2026 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Hasar tespiti ile 6306 sayılı Kanun anlamındaki riskli yapı tespiti farklı teknik süreçlerdir; deprem performansı ayrıntılı çalışma veya güncel performans analizi gerektirir.
• 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun — m.3/1
• 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m.2, 7, 27
• 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m.35, 125
• Nijat Amıraslanlı, “Kentsel Dönüşüm Kapsamında Afet Riski Altındaki Yapıların Tespiti ve Tespite İtiraz”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2023, S. 53, s. 81-114
• Danıştay Karar Arama