Kapsam
Kısmi Kamulaştırmada Kalan Taşınmazın Değer Kaybı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Taşınmazın yalnız bir bölümü kamulaştırıldığında alınan kısmın bedeline ek olarak kalan bölümde kamulaştırma nedeniyle doğrudan oluşan değer azalışı hesaplanır; yarar veya değer artışı varsa kanuni sınırlar içinde mahsup edilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, kısmi kamulaştırmada kalan taşınmazın değer kaybı konusunda 20 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği
İncelemenin ilk ölçütü “taşınmazın yalnız bir bölümü kamulaştırıldığında alınan kısmın bedeline ek olarak kalan bölümde kamulaştırma nedeniyle doğrudan oluşan değer azalışı hesaplanır; yarar veya değer artışı varsa kanuni sınırlar içinde mahsup edilir” kuralıdır. Kalan parçanın küçülmesi tek başına tazminat doğurmaz; geometrik şekil, imar ve erişim, tarımsal bütünlük, altyapı, yapı kullanımı, kamulaştırma projesinin etkisi ve genel piyasa değişimi ayrı incelenmelidir. Ayrıca “kamulaştırma kararı ve proje, eski-yeni çap ve aplikasyon, tapu-kadastro kayıtları, imar ve kullanım durumu, emsal satışlar, gelir verileri, yol ve altyapı erişimi, yapı ve tarım uzmanı raporları, keşif fotoğrafları ve değerleme hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Kısmi Kamulaştırmada Kalan Taşınmazın Değer Kaybı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu: m.10-12 ve 27
Kısmi kamulaştırmada kalan taşınmazın değer kaybı kapsamında m.10-12 ve 27 hükümleri kısmi kamulaştırma ve bedel hesabı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: m.35 ve 46
Kısmi kamulaştırmada kalan taşınmazın değer kaybı kapsamında m.35 ve 46 hükümleri mülkiyet ve gerçek karşılık bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 266-293 ve 341-373
Kısmi kamulaştırmada kalan taşınmazın değer kaybı kapsamında m.190, 266-293 ve 341-373 hükümleri ispat, bilirkişi ve kanun yolu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Kamulaştırma Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Kural, İstisna ve Değerlendirme
Taşınmazın yalnız bir bölümü kamulaştırıldığında alınan kısmın bedeline ek olarak kalan bölümde kamulaştırma nedeniyle doğrudan oluşan değer azalışı hesaplanır; yarar veya değer artışı varsa kanuni sınırlar içinde mahsup edilir.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kısmi kamulaştırmada değer kaybı resmî kayıtları yönünden taşınmazın yalnız bir bölümü kamulaştırıldığında alınan kısmın bedeline ek olarak kalan bölümde kamulaştırma nedeniyle doğrudan oluşan değer azalışı hesaplanır; yarar veya değer artışı varsa kanuni sınırlar içinde mahsup edilir. Bu ölçüt özellikle kamulaştırma kararı ve proje, eski-yeni çap ve aplikasyon, tapu-kadastro kayıtları, imar ve kullanım durumu, emsal satışlar, gelir verileri, yol ve altyapı erişimi, yapı ve tarım uzmanı raporları, keşif fotoğrafları ve değerleme hesabı üzerinden sınanır. Kamulaştırmadan önceki taşınmazı bir bütün olarak değerleyip kalan parçanın proje sonrası fiziksel, hukuki ve ekonomik kullanılabilirliğini karşılaştırmalı tabloda göstermek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, kalan bölüm zararını soyut yüzdeyle belirlemek veya kamulaştırma projesinden bağımsız genel fiyat hareketini değer kaybı hesabına eklemek ihtimalini güçlendirebilir.
Kalan parçanın küçülmesi tek başına tazminat doğurmaz; geometrik şekil, imar ve erişim, tarımsal bütünlük, altyapı, yapı kullanımı, kamulaştırma projesinin etkisi ve genel piyasa değişimi ayrı incelenmelidir.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay kısmi kamulaştırmada değer kaybı emsal taraması yönünden kalan parçanın küçülmesi tek başına tazminat doğurmaz; geometrik şekil, imar ve erişim, tarımsal bütünlük, altyapı, yapı kullanımı, kamulaştırma projesinin etkisi ve genel piyasa değişimi ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Kamulaştırma kararı ve proje, eski-yeni çap ve aplikasyon, tapu-kadastro kayıtları, imar ve kullanım durumu, emsal satışlar, gelir verileri, yol ve altyapı erişimi, yapı ve tarım uzmanı raporları, keşif fotoğrafları ve değerleme hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.
“Resmî Gazete kısmi kamulaştırmada değer kaybı yürürlük denetimi yönünden kamulaştırma kararı ve proje, eski-yeni çap ve aplikasyon, tapu-kadastro kayıtları, imar ve kullanım durumu, emsal satışlar, gelir verileri, yol ve altyapı erişimi, yapı ve tarım uzmanı raporları, keşif fotoğrafları ve değerleme hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Dosyanın Delil Omurgası
Kamulaştırma kararı ve proje, eski-yeni çap ve aplikasyon, tapu-kadastro kayıtları, imar ve kullanım durumu, emsal satışlar, gelir verileri, yol ve altyapı erişimi, yapı ve tarım uzmanı raporları, keşif fotoğrafları ve değerleme hesabı.
“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kısmi kamulaştırmada değer kaybı resmî kayıtları yönünden kamulaştırma kararı ve proje, eski-yeni çap ve aplikasyon, tapu-kadastro kayıtları, imar ve kullanım durumu, emsal satışlar, gelir verileri, yol ve altyapı erişimi, yapı ve tarım uzmanı raporları, keşif fotoğrafları ve değerleme hesabı” kaydı, “Taşınmazın yalnız bir bölümü kamulaştırıldığında alınan kısmın bedeline ek olarak kalan bölümde kamulaştırma nedeniyle doğrudan oluşan değer azalışı hesaplanır; yarar veya değer artışı varsa kanuni sınırlar içinde mahsup edilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.
Bu delil öncelikle “kalan parçanın küçülmesi tek başına tazminat doğurmaz; geometrik şekil, imar ve erişim, tarımsal bütünlük, altyapı, yapı kullanımı, kamulaştırma projesinin etkisi ve genel piyasa değişimi ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay kısmi kamulaştırmada değer kaybı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.
“Resmî Gazete kısmi kamulaştırmada değer kaybı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.
“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kısmi kamulaştırmada değer kaybı resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Taşınmazın yalnız bir bölümü kamulaştırıldığında alınan kısmın bedeline ek olarak kalan bölümde kamulaştırma nedeniyle doğrudan oluşan değer azalışı hesaplanır; yarar veya değer artışı varsa kanuni sınırlar içinde mahsup edilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Doğru Merci ve İzlenecek Yol
Kamulaştırmadan önceki taşınmazı bir bütün olarak değerleyip kalan parçanın proje sonrası fiziksel, hukuki ve ekonomik kullanılabilirliğini karşılaştırmalı tabloda göstermek.
“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kısmi kamulaştırmada değer kaybı resmî kayıtları yönünden kamulaştırmadan önceki taşınmazı bir bütün olarak değerleyip kalan parçanın proje sonrası fiziksel, hukuki ve ekonomik kullanılabilirliğini karşılaştırmalı tabloda göstermek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Kamulaştırma kararı ve proje, eski-yeni çap ve aplikasyon, tapu-kadastro kayıtları, imar ve kullanım durumu, emsal satışlar, gelir verileri, yol ve altyapı erişimi, yapı ve tarım uzmanı raporları, keşif fotoğrafları ve değerleme hesabı dosyaya alınmalı ve kamulaştırılan bölüm bedeli, kalan bölüm değer kaybı, ürün-yapı bedeli, faiz, maddi hata düzeltmesi, yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi, kanun yolu ve gider talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay kısmi kamulaştırmada değer kaybı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
“Resmî Gazete kısmi kamulaştırmada değer kaybı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.
“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kısmi kamulaştırmada değer kaybı resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve kamulaştırılan bölüm bedeli, kalan bölüm değer kaybı, ürün-yapı bedeli, faiz, maddi hata düzeltmesi, yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi, kanun yolu ve gider talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi
Bedel tespiti ve tescil davasında deliller verilen kesin sürelerde sunulmalı; acele el koyma, tebligat, istinaf-temyiz ve faiz başlangıcı tarihleri ayrı izlenmelidir.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kısmi kamulaştırmada değer kaybı resmî kayıtları yönünden bedel tespiti ve tescil davasında deliller verilen kesin sürelerde sunulmalı; acele el koyma, tebligat, istinaf-temyiz ve faiz başlangıcı tarihleri ayrı izlenmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.
Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
“Yargıtay kısmi kamulaştırmada değer kaybı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Hükümde Yer Alması Gereken Talepler
Kamulaştırılan bölüm bedeli, kalan bölüm değer kaybı, ürün-yapı bedeli, faiz, maddi hata düzeltmesi, yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi, kanun yolu ve gider.
“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kısmi kamulaştırmada değer kaybı resmî kayıtları yönünden kamulaştırılan bölüm bedeli, kalan bölüm değer kaybı, ürün-yapı bedeli, faiz, maddi hata düzeltmesi, yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi, kanun yolu ve gider” talebi, “Taşınmazın yalnız bir bölümü kamulaştırıldığında alınan kısmın bedeline ek olarak kalan bölümde kamulaştırma nedeniyle doğrudan oluşan değer azalışı hesaplanır; yarar veya değer artışı varsa kanuni sınırlar içinde mahsup edilir” koşuluyla ve kamulaştırma kararı ve proje, eski-yeni çap ve aplikasyon, tapu-kadastro kayıtları, imar ve kullanım durumu, emsal satışlar, gelir verileri, yol ve altyapı erişimi, yapı ve tarım uzmanı raporları, keşif fotoğrafları ve değerleme hesabı deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay kısmi kamulaştırmada değer kaybı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “kalan parçanın küçülmesi tek başına tazminat doğurmaz; geometrik şekil, imar ve erişim, tarımsal bütünlük, altyapı, yapı kullanımı, kamulaştırma projesinin etkisi ve genel piyasa değişimi ayrı incelenmelidir” olacaktır.
Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.
“Resmî Gazete kısmi kamulaştırmada değer kaybı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü — Kısmi Kamulaştırmada Değer Kaybı Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kısmi kamulaştırmada değer kaybı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından taşınmazın yalnız bir bölümü kamulaştırıldığında alınan kısmın bedeline ek olarak kalan bölümde kamulaştırma nedeniyle doğrudan oluşan değer azalışı hesaplanır; yarar veya değer artışı varsa kanuni sınırlar içinde mahsup edilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Yargıtay — Kısmi Kamulaştırmada Değer Kaybı Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kısmi kamulaştırmada değer kaybı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; kalan parçanın küçülmesi tek başına tazminat doğurmaz; geometrik şekil, imar ve erişim, tarımsal bütünlük, altyapı, yapı kullanımı, kamulaştırma projesinin etkisi ve genel piyasa değişimi ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — Kısmi Kamulaştırmada Değer Kaybı Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kısmi kamulaştırmada değer kaybı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar
Kalan bölüm zararını soyut yüzdeyle belirlemek veya kamulaştırma projesinden bağımsız genel fiyat hareketini değer kaybı hesabına eklemek.
“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kısmi kamulaştırmada değer kaybı resmî kayıtları yönünden kalan bölüm zararını soyut yüzdeyle belirlemek veya kamulaştırma projesinden bağımsız genel fiyat hareketini değer kaybı hesabına eklemek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Kamulaştırmadan önceki taşınmazı bir bütün olarak değerleyip kalan parçanın proje sonrası fiziksel, hukuki ve ekonomik kullanılabilirliğini karşılaştırmalı tabloda göstermek aşamasında kamulaştırma kararı ve proje, eski-yeni çap ve aplikasyon, tapu-kadastro kayıtları, imar ve kullanım durumu, emsal satışlar, gelir verileri, yol ve altyapı erişimi, yapı ve tarım uzmanı raporları, keşif fotoğrafları ve değerleme hesabı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay kısmi kamulaştırmada değer kaybı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Kalan parçanın küçülmesi tek başına tazminat doğurmaz; geometrik şekil, imar ve erişim, tarımsal bütünlük, altyapı, yapı kullanımı, kamulaştırma projesinin etkisi ve genel piyasa değişimi ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
“Resmî Gazete kısmi kamulaştırmada değer kaybı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- kamulaştırma kararı ve proje, eski-yeni çap ve aplikasyon, tapu-kadastro kayıtları, imar ve kullanım durumu, emsal satışlar, gelir verileri, yol ve altyapı erişimi, yapı ve tarım uzmanı raporları, keşif fotoğrafları ve değerleme hesabı
- Kısmi Kamulaştırmada Kalan Taşınmazın Değer Kaybı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
- tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
- taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
- kamulaştırmadan önceki taşınmazı bir bütün olarak değerleyip kalan parçanın proje sonrası fiziksel, hukuki ve ekonomik kullanılabilirliğini karşılaştırmalı tabloda göstermek
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
- Süre çizelgesinde Bedel tespiti ve tescil davasında deliller verilen kesin sürelerde sunulmalı; acele el koyma, tebligat, istinaf-temyiz ve faiz başlangıcı tarihleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Kısmi Kamulaştırmada Kalan Taşınmazın Değer Kaybı Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?
Kamulaştırmadan önceki taşınmazı bir bütün olarak değerleyip kalan parçanın proje sonrası fiziksel, hukuki ve ekonomik kullanılabilirliğini karşılaştırmalı tabloda göstermek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
Kısmi Kamulaştırmada Kalan Taşınmazın Değer Kaybı Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?
Bedel tespiti ve tescil davasında deliller verilen kesin sürelerde sunulmalı; acele el koyma, tebligat, istinaf-temyiz ve faiz başlangıcı tarihleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Kamulaştırılan bölüm bedeli, kalan bölüm değer kaybı, ürün-yapı bedeli, faiz, maddi hata düzeltmesi, yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi, kanun yolu ve gider hangi delillere dayanmalıdır?
Kamulaştırılan bölüm bedeli, kalan bölüm değer kaybı, ürün-yapı bedeli, faiz, maddi hata düzeltmesi, yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi, kanun yolu ve gider, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Kısmi Kamulaştırmada Kalan Taşınmazın Değer Kaybı konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Taşınmazın yalnız bir bölümü kamulaştırıldığında alınan kısmın bedeline ek olarak kalan bölümde kamulaştırma nedeniyle doğrudan oluşan değer azalışı hesaplanır; yarar veya değer artışı varsa kanuni sınırlar içinde mahsup edilir.
Dosyanın ilk önceliği kamulaştırmadan önceki taşınmazı bir bütün olarak değerleyip kalan parçanın proje sonrası fiziksel, hukuki ve ekonomik kullanılabilirliğini karşılaştırmalı tabloda göstermek, delil omurgası ise kamulaştırma kararı ve proje, eski-yeni çap ve aplikasyon, tapu-kadastro kayıtları, imar ve kullanım durumu, emsal satışlar, gelir verileri, yol ve altyapı erişimi, yapı ve tarım uzmanı raporları, keşif fotoğrafları ve değerleme hesabı ile Kısmi Kamulaştırmada Kalan Taşınmazın Değer Kaybı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Bedel tespiti ve tescil davasında deliller verilen kesin sürelerde sunulmalı; acele el koyma, tebligat, istinaf-temyiz ve faiz başlangıcı tarihleri ayrı izlenmelidir. Kamulaştırılan bölüm bedeli, kalan bölüm değer kaybı, ürün-yapı bedeli, faiz, maddi hata düzeltmesi, yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi, kanun yolu ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; kalan bölüm zararını soyut yüzdeyle belirlemek veya kamulaştırma projesinden bağımsız genel fiyat hareketini değer kaybı hesabına eklemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü — kısmi kamulaştırmada değer kaybı resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından taşınmazın yalnız bir bölümü kamulaştırıldığında alınan kısmın bedeline ek olarak kalan bölümde kamulaştırma nedeniyle doğrudan oluşan değer azalışı hesaplanır; yarar veya değer artışı varsa kanuni sınırlar içinde mahsup edilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Yargıtay — kısmi kamulaştırmada değer kaybı emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; kalan parçanın küçülmesi tek başına tazminat doğurmaz; geometrik şekil, imar ve erişim, tarımsal bütünlük, altyapı, yapı kullanımı, kamulaştırma projesinin etkisi ve genel piyasa değişimi ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — kısmi kamulaştırmada değer kaybı yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu — m.10-12 ve 27
- 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m.35 ve 46
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 266-293 ve 341-373
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
