Kapsam
Bilgisayar Programında Yedekleme ve Tersine Mühendislik Hakkı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Bilgisayar programını hukuka uygun edinen kişi, kullanım için gerekli yedek kopyayı engellenemeyecek biçimde oluşturabilir ve bağımsız bir programın birlikte işlerliğini sağlamak için zorunlu bilgiyi belirli şartlarla kod çözümleme yoluyla elde edebilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, bilgisayar programında yedekleme ve tersine mühendislik hakkı konusunda 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi
İncelemenin ilk ölçütü “bilgisayar programını hukuka uygun edinen kişi, kullanım için gerekli yedek kopyayı engellenemeyecek biçimde oluşturabilir ve bağımsız bir programın birlikte işlerliğini sağlamak için zorunlu bilgiyi belirli şartlarla kod çözümleme yoluyla elde edebilir” kuralıdır. Lisans sahibi olmak kaynak kodu serbestçe çoğaltma veya rakip ürün geliştirme yetkisi vermez; hukuka uygun edinim, kullanım gereği, gerekli bilginin önceden erişilebilirliği, incelemenin kapsamı, ticari kullanım, sır ve teknik koruma önlemleri ayrı incelenmelidir. Ayrıca “lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Bilgisayar Programında Yedekleme ve Tersine Mühendislik Hakkı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu: m.1/B, 2, 38 ve 71-72
Bilgisayar programında yedekleme ve tersine mühendislik hakkı kapsamında m.1/B, 2, 38 ve 71-72 hükümleri bilgisayar programı, yedekleme, kod çözümleme ve yaptırım bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.26-27, 112-126 ve 502-514
Bilgisayar programında yedekleme ve tersine mühendislik hakkı kapsamında m.26-27, 112-126 ve 502-514 hükümleri lisans ilişkisi, ihlal ve özen bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.199, 266-293 ve 400-406
Bilgisayar programında yedekleme ve tersine mühendislik hakkı kapsamında m.199, 266-293 ve 400-406 hükümleri dijital delil, uzman görüşü ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler
Bilgisayar programını hukuka uygun edinen kişi, kullanım için gerekli yedek kopyayı engellenemeyecek biçimde oluşturabilir ve bağımsız bir programın birlikte işlerliğini sağlamak için zorunlu bilgiyi belirli şartlarla kod çözümleme yoluyla elde edebilir.
“Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı resmî kayıtları yönünden bilgisayar programını hukuka uygun edinen kişi, kullanım için gerekli yedek kopyayı engellenemeyecek biçimde oluşturabilir ve bağımsız bir programın birlikte işlerliğini sağlamak için zorunlu bilgiyi belirli şartlarla kod çözümleme yoluyla elde edebilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve her kopyayı korsan çoğaltma saymak veya birlikte işlerlik istisnasını programın pazarlanması, kaynak kodunun açıklanması ve lisans sınırlamalarının tümden kaldırılması için kullanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Lisans sahibi olmak kaynak kodu serbestçe çoğaltma veya rakip ürün geliştirme yetkisi vermez; hukuka uygun edinim, kullanım gereği, gerekli bilginin önceden erişilebilirliği, incelemenin kapsamı, ticari kullanım, sır ve teknik koruma önlemleri ayrı incelenmelidir.
Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı emsal taraması yönünden lisans sahibi olmak kaynak kodu serbestçe çoğaltma veya rakip ürün geliştirme yetkisi vermez; hukuka uygun edinim, kullanım gereği, gerekli bilginin önceden erişilebilirliği, incelemenin kapsamı, ticari kullanım, sır ve teknik koruma önlemleri ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.
Lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete bilgisayar programında mühendislik hakkı yürürlük denetimi yönünden lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?
Lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları.
“Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı resmî kayıtları yönünden lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri.
“Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri” kaydı, “Lisans sahibi olmak kaynak kodu serbestçe çoğaltma veya rakip ürün geliştirme yetkisi vermez; hukuka uygun edinim, kullanım gereği, gerekli bilginin önceden erişilebilirliği, incelemenin kapsamı, ticari kullanım, sır ve teknik koruma önlemleri ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler.
Bu delil öncelikle “lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete bilgisayar programında mühendislik hakkı yürürlük denetimi yönünden lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu.
“Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı resmî kayıtları yönünden benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Başvurudan Hükme Usul Haritası
Programın hukuka uygun edinildiğini ve yapılacak kopya veya kod çözümlemenin kullanım ya da birlikte işlerlik için gerçekten zorunlu en dar kapsamda kaldığını teknik kayıtlarla göstermek.
“Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı resmî kayıtları yönünden programın hukuka uygun edinildiğini ve yapılacak kopya veya kod çözümlemenin kullanım ya da birlikte işlerlik için gerçekten zorunlu en dar kapsamda kaldığını teknik kayıtlarla göstermek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları, yedekleme veya birlikte işlerlik işleminin hukuka uygunluğunun tespiti, tecavüzün durdurulması, kopyaların toplatılması, lisans bedeli veya tazminat, ihtiyati tedbir, delil tespiti ve gider talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.
“Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete bilgisayar programında mühendislik hakkı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.
“Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu, yedekleme veya birlikte işlerlik işleminin hukuka uygunluğunun tespiti, tecavüzün durdurulması, kopyaların toplatılması, lisans bedeli veya tazminat, ihtiyati tedbir, delil tespiti ve gider talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat
İhlal ihtarında deliller ve sürüm kayıtları korunmalı; tedbir, tespit, durdurma, tazminat ve ceza şikâyeti süreleri eylemin türüne göre ayrı izlenmelidir.
“Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı resmî kayıtları yönünden ihlal ihtarında deliller ve sürüm kayıtları korunmalı; tedbir, tespit, durdurma, tazminat ve ceza şikâyeti süreleri eylemin türüne göre ayrı izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.
Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.
Asıl, Ferî ve Geçici Talepler
Yedekleme veya birlikte işlerlik işleminin hukuka uygunluğunun tespiti, tecavüzün durdurulması, kopyaların toplatılması, lisans bedeli veya tazminat, ihtiyati tedbir, delil tespiti ve gider.
“Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı resmî kayıtları yönünden yedekleme veya birlikte işlerlik işleminin hukuka uygunluğunun tespiti, tecavüzün durdurulması, kopyaların toplatılması, lisans bedeli veya tazminat, ihtiyati tedbir, delil tespiti ve gider” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
“Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Lisans sahibi olmak kaynak kodu serbestçe çoğaltma veya rakip ürün geliştirme yetkisi vermez; hukuka uygun edinim, kullanım gereği, gerekli bilginin önceden erişilebilirliği, incelemenin kapsamı, ticari kullanım, sır ve teknik koruma önlemleri ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete bilgisayar programında mühendislik hakkı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler, temel ölçüt ise “lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Yargıtay — Bilgisayar Programında Mühendislik Hakkı Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “bilgisayar programında mühendislik hakkı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından bilgisayar programını hukuka uygun edinen kişi, kullanım için gerekli yedek kopyayı engellenemeyecek biçimde oluşturabilir ve bağımsız bir programın birlikte işlerliğini sağlamak için zorunlu bilgiyi belirli şartlarla kod çözümleme yoluyla elde edebilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Yargıtay — Bilgisayar Programında Mühendislik Hakkı Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “bilgisayar programında mühendislik hakkı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; lisans sahibi olmak kaynak kodu serbestçe çoğaltma veya rakip ürün geliştirme yetkisi vermez; hukuka uygun edinim, kullanım gereği, gerekli bilginin önceden erişilebilirliği, incelemenin kapsamı, ticari kullanım, sır ve teknik koruma önlemleri ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — Bilgisayar Programında Mühendislik Hakkı Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “bilgisayar programında mühendislik hakkı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar
Her kopyayı korsan çoğaltma saymak veya birlikte işlerlik istisnasını programın pazarlanması, kaynak kodunun açıklanması ve lisans sınırlamalarının tümden kaldırılması için kullanmak.
“Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı resmî kayıtları yönünden her kopyayı korsan çoğaltma saymak veya birlikte işlerlik istisnasını programın pazarlanması, kaynak kodunun açıklanması ve lisans sınırlamalarının tümden kaldırılması için kullanmak” riski gerçekleşirse yedekleme veya birlikte işlerlik işleminin hukuka uygunluğunun tespiti, tecavüzün durdurulması, kopyaların toplatılması, lisans bedeli veya tazminat, ihtiyati tedbir, delil tespiti ve gider talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
“Yargıtay bilgisayar programında mühendislik hakkı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete bilgisayar programında mühendislik hakkı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler delili ve “lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları
- Bilgisayar Programında Yedekleme ve Tersine Mühendislik Hakkı bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri
- lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler
- benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu
- programın hukuka uygun edinildiğini ve yapılacak kopya veya kod çözümlemenin kullanım ya da birlikte işlerlik için gerçekten zorunlu en dar kapsamda kaldığını teknik kayıtlarla göstermek
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
- Süre çizelgesinde İhlal ihtarında deliller ve sürüm kayıtları korunmalı; tedbir, tespit, durdurma, tazminat ve ceza şikâyeti süreleri eylemin türüne göre ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Bilgisayar Programında Yedekleme ve Tersine Mühendislik Hakkı Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?
Programın hukuka uygun edinildiğini ve yapılacak kopya veya kod çözümlemenin kullanım ya da birlikte işlerlik için gerçekten zorunlu en dar kapsamda kaldığını teknik kayıtlarla göstermek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
Bilgisayar programında yedekleme ve tersine mühendislik hakkı bakımından tebliğ ve öğrenme kayıtları nasıl tutulmalıdır?
İhlal ihtarında deliller ve sürüm kayıtları korunmalı; tedbir, tespit, durdurma, tazminat ve ceza şikâyeti süreleri eylemin türüne göre ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Yedekleme veya birlikte işlerlik işleminin hukuka uygunluğunun tespiti, tecavüzün durdurulması, kopyaların toplatılması, lisans bedeli veya tazminat, ihtiyati tedbir, delil tespiti ve gider hangi delillere dayanmalıdır?
Yedekleme veya birlikte işlerlik işleminin hukuka uygunluğunun tespiti, tecavüzün durdurulması, kopyaların toplatılması, lisans bedeli veya tazminat, ihtiyati tedbir, delil tespiti ve gider, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Bilgisayar Programında Yedekleme ve Tersine Mühendislik Hakkı konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Bilgisayar programını hukuka uygun edinen kişi, kullanım için gerekli yedek kopyayı engellenemeyecek biçimde oluşturabilir ve bağımsız bir programın birlikte işlerliğini sağlamak için zorunlu bilgiyi belirli şartlarla kod çözümleme yoluyla elde edebilir.
Dosyanın ilk önceliği programın hukuka uygun edinildiğini ve yapılacak kopya veya kod çözümlemenin kullanım ya da birlikte işlerlik için gerçekten zorunlu en dar kapsamda kaldığını teknik kayıtlarla göstermek, delil omurgası ise lisans ve satın alma kayıtları, program sürümü ve kullanıcı sayısı, yedekleme politikası, kaynak ve nesne kodu kayıtları, erişim logları, birlikte işlerlik ihtiyacı, teknik analiz ve bilirkişi raporu, gizlilik sözleşmeleri, dağıtım ve satış belgeleri, el koyma tutanakları ile Bilgisayar Programında Yedekleme ve Tersine Mühendislik Hakkı bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İhlal ihtarında deliller ve sürüm kayıtları korunmalı; tedbir, tespit, durdurma, tazminat ve ceza şikâyeti süreleri eylemin türüne göre ayrı izlenmelidir. Yedekleme veya birlikte işlerlik işleminin hukuka uygunluğunun tespiti, tecavüzün durdurulması, kopyaların toplatılması, lisans bedeli veya tazminat, ihtiyati tedbir, delil tespiti ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; her kopyayı korsan çoğaltma saymak veya birlikte işlerlik istisnasını programın pazarlanması, kaynak kodunun açıklanması ve lisans sınırlamalarının tümden kaldırılması için kullanmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Yargıtay — bilgisayar programında mühendislik hakkı resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından bilgisayar programını hukuka uygun edinen kişi, kullanım için gerekli yedek kopyayı engellenemeyecek biçimde oluşturabilir ve bağımsız bir programın birlikte işlerliğini sağlamak için zorunlu bilgiyi belirli şartlarla kod çözümleme yoluyla elde edebilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Yargıtay — bilgisayar programında mühendislik hakkı emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; lisans sahibi olmak kaynak kodu serbestçe çoğaltma veya rakip ürün geliştirme yetkisi vermez; hukuka uygun edinim, kullanım gereği, gerekli bilginin önceden erişilebilirliği, incelemenin kapsamı, ticari kullanım, sır ve teknik koruma önlemleri ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — bilgisayar programında mühendislik hakkı yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu — m.1/B, 2, 38 ve 71-72
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.26-27, 112-126 ve 502-514
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.199, 266-293 ve 400-406
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
