İmar Uygulamasında Kamu Ortaklık Payı Hisselerinin Tahsisi ve Kamulaştırılması

Kapsam

İmar Uygulamasında Kamu Ortaklık Payı Hisselerinin Tahsisi ve Kamulaştırılması yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem, zorunlu idari başvuru, görev ve yetki, dava süresi, hukuka uygunluk denetimi, yürütmenin durdurulması ve kararın uygulanması birlikte ele alınır. Parselasyonda düzenleme ortaklık payıyla karşılanamayan kamu tesis alanlarının kamu ortaklık payı şeklinde hisselendirilmesi, maliklerin payları, plan kullanım amacı, tahsis ve gerektiğinde kamulaştırma süreci birlikte değerlendirilerek yapılır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, imar uygulamasında kamu ortaklık payı hisselerinin tahsisi ve kamulaştırılması konusunda 14 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

İdari İşlemin Hukukî Niteliği ve Denetim Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “parselasyonda düzenleme ortaklık payıyla karşılanamayan kamu tesis alanlarının kamu ortaklık payı şeklinde hisselendirilmesi, maliklerin payları, plan kullanım amacı, tahsis ve gerektiğinde kamulaştırma süreci birlikte değerlendirilerek yapılır” kuralıdır. Kamu hizmetine ayrılan her alan bedelsiz düzenleme ortaklık payına konu olmaz; uygulama tarihi, alanın niteliği, DOP sınırı, KOP hissesi, kamu kurumu, tescil, yeni parselasyon, plan değişikliği, tahsis ve kamulaştırmasız el atma ayrı incelenmelidir. Ayrıca “imar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, dop-kop hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

İmar Uygulamasında Kamu Ortaklık Payı Hisselerinin Tahsisi ve Kamulaştırılması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

3194 Sayılı İmar Kanunu: m.8, 10, 18 ve Ek m.1

İmar uygulamasında kamu ortaklık payı hisselerinin tahsisi ve kamulaştırılması kapsamında m.8, 10, 18 ve ek m.1 hükümleri imar planı, parselasyon, ortaklık payları ve kamu hizmet alanı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Kamulaştırma Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu: m.3, 8-14 ve Geçici Hükümler

İmar uygulamasında kamu ortaklık payı hisselerinin tahsisi ve kamulaştırılması kapsamında m.3, 8-14 ve geçici hükümler hükümleri kamulaştırma, bedel, dava ve el atma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.2, 7, 11 ve 27

İmar uygulamasında kamu ortaklık payı hisselerinin tahsisi ve kamulaştırılması kapsamında m.2, 7, 11 ve 27 hükümleri iptal davası ve yürütmenin durdurulması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İmar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Denetimi

Parselasyonda düzenleme ortaklık payıyla karşılanamayan kamu tesis alanlarının kamu ortaklık payı şeklinde hisselendirilmesi, maliklerin payları, plan kullanım amacı, tahsis ve gerektiğinde kamulaştırma süreci birlikte değerlendirilerek yapılır.

“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması resmî kayıtları yönünden parselasyonda düzenleme ortaklık payıyla karşılanamayan kamu tesis alanlarının kamu ortaklık payı şeklinde hisselendirilmesi, maliklerin payları, plan kullanım amacı, tahsis ve gerektiğinde kamulaştırma süreci birlikte değerlendirilerek yapılır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok imar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, DOP-KOP hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve DOP ile KOP'u aynı kesinti saymak veya hisseli kamu tesis parselinin hizmeti üstlenecek kuruma tahsis-kamulaştırma sürecini tamamlanmış kabul etmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Kamu hizmetine ayrılan her alan bedelsiz düzenleme ortaklık payına konu olmaz; uygulama tarihi, alanın niteliği, DOP sınırı, KOP hissesi, kamu kurumu, tescil, yeni parselasyon, plan değişikliği, tahsis ve kamulaştırmasız el atma ayrı incelenmelidir.

Yargıtay imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması emsal taraması yönünden kamu hizmetine ayrılan her alan bedelsiz düzenleme ortaklık payına konu olmaz; uygulama tarihi, alanın niteliği, DOP sınırı, KOP hissesi, kamu kurumu, tescil, yeni parselasyon, plan değişikliği, tahsis ve kamulaştırmasız el atma ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu üzerinden sınanır. Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

İmar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, DOP-KOP hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması yürürlük denetimi yönünden imar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, DOP-KOP hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İşlem Dosyası ve Teknik İspat

İmar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, DOP-KOP hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları.

“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması resmî kayıtları yönünden imar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, DOP-KOP hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken imar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, DOP-KOP hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu.

“Yargıtay imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu” kaydı, “Kamu hizmetine ayrılan her alan bedelsiz düzenleme ortaklık payına konu olmaz; uygulama tarihi, alanın niteliği, DOP sınırı, KOP hissesi, kamu kurumu, tescil, yeni parselasyon, plan değişikliği, tahsis ve kamulaştırmasız el atma ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Zorunlu İdari Başvuru, İtiraz ve Cevap Belgeleri ile Elektronik Başvuru Alındıları.

Bu delil öncelikle “imar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, dop-kop hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması yürürlük denetimi yönünden zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

İdari Başvurudan Yargısal Denetime

Kamu alanının hangi hizmete ayrıldığını ve hangi yöntemle oluşturulduğunu işlem tarihindeki mevzuata göre saptayıp her malik için DOP, KOP ve kalan pay hesabını yeniden kurmak.

“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması resmî kayıtları yönünden kamu alanının hangi hizmete ayrıldığını ve hangi yöntemle oluşturulduğunu işlem tarihindeki mevzuata göre saptayıp her malik için DOP, KOP ve kalan pay hesabını yeniden kurmak” işlemi yürütülürken tebliğ, husumet, kesin işlem ve varsa ön karar başvurusu birlikte denetlenir. Eksik imar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, DOP-KOP hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları, parselasyonun ve KOP hesabının iptali, pay ve tescil düzeltmesi, kamu alanına tahsis veya devir, kamulaştırma bedeli, kamulaştırmasız el atma tazminatı, yürütmenin durdurulması ve yargılama gideri isteminin dinlenebilirliğini etkileyebilir.

Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması.

“Yargıtay imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması emsal taraması yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması” işlemi, idari denetimin ayrı bir aşamasıdır. Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu dosyaya alınmalı; kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri ve dava süresi belirlenmelidir.

İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi.

Bu aşamada zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları ile işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları arasındaki bağ incelenir. “Resmî Gazete imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması yürürlük denetimi yönünden işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi” adımından sonra yürütmenin durdurulması ve esas kararın uygulanma takvimi ayrıca tutulmalıdır.

Tebliğ, İdari Başvuru ve Dava Süresi

Parselasyon ve plan işlemlerine karşı askı, tebliğ ve öğrenme tarihinden itibaren idari başvuru ile dava süreleri; kamulaştırma ve tazminat taleplerinde özel süreler ayrı izlenmelidir.

“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması resmî kayıtları yönünden parselasyon ve plan işlemlerine karşı askı, tebliğ ve öğrenme tarihinden itibaren idari başvuru ile dava süreleri; kamulaştırma ve tazminat taleplerinde özel süreler ayrı izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İptal, Tam Yargı ve Yürütmenin Durdurulması

Parselasyonun ve KOP hesabının iptali, pay ve tescil düzeltmesi, kamu alanına tahsis veya devir, kamulaştırma bedeli, kamulaştırmasız el atma tazminatı, yürütmenin durdurulması ve yargılama gideri.

“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması resmî kayıtları yönünden parselasyonun ve KOP hesabının iptali, pay ve tescil düzeltmesi, kamu alanına tahsis veya devir, kamulaştırma bedeli, kamulaştırmasız el atma tazminatı, yürütmenin durdurulması ve yargılama gideri” isteminin işlemin hangi kısmına ve hangi hukuka aykırılık nedenine dayandığı açıklanmalıdır. İmar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, DOP-KOP hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları bulunmadığında talep varsayımla genişletilmemelidir.

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi.

“Yargıtay imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi” istemi, “Kamu hizmetine ayrılan her alan bedelsiz düzenleme ortaklık payına konu olmaz; uygulama tarihi, alanın niteliği, DOP sınırı, KOP hissesi, kamu kurumu, tescil, yeni parselasyon, plan değişikliği, tahsis ve kamulaştırmasız el atma ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile ilişkilendirilmelidir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması sonuçları ayrı kurulmalıdır.

Telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması.

“Resmî Gazete imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması yürürlük denetimi yönünden telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması” sonucu isteniyorsa kararın idarece nasıl uygulanacağı işlem, kişi ve dönem bakımından açık olmalıdır. Dayanak kayıt zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları, temel ölçüt ise “imar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, dop-kop hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — İmar Uygulamasında Tahsisi Kamulaştırılması Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık bakımından parselasyonda düzenleme ortaklık payıyla karşılanamayan kamu tesis alanlarının kamu ortaklık payı şeklinde hisselendirilmesi, maliklerin payları, plan kullanım amacı, tahsis ve gerektiğinde kamulaştırma süreci birlikte değerlendirilerek yapılır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — İmar Uygulamasında Tahsisi Kamulaştırılması Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; kamu hizmetine ayrılan her alan bedelsiz düzenleme ortaklık payına konu olmaz; uygulama tarihi, alanın niteliği, dop sınırı, kop hissesi, kamu kurumu, tescil, yeni parselasyon, plan değişikliği, tahsis ve kamulaştırmasız el atma ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — İmar Uygulamasında Tahsisi Kamulaştırılması Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Kesin İşlem, Süre ve Husumet Riskleri

DOP ile KOP'u aynı kesinti saymak veya hisseli kamu tesis parselinin hizmeti üstlenecek kuruma tahsis-kamulaştırma sürecini tamamlanmış kabul etmek.

“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması resmî kayıtları yönünden DOP ile KOP'u aynı kesinti saymak veya hisseli kamu tesis parselinin hizmeti üstlenecek kuruma tahsis-kamulaştırma sürecini tamamlanmış kabul etmek” riski gerçekleşirse parselasyonun ve KOP hesabının iptali, pay ve tescil düzeltmesi, kamu alanına tahsis veya devir, kamulaştırma bedeli, kamulaştırmasız el atma tazminatı, yürütmenin durdurulması ve yargılama gideri talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması aşamasında bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları delili ve “imar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, DOP-KOP hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• imar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, DOP-KOP hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları
• İmar Uygulamasında Kamu Ortaklık Payı Hisselerinin Tahsisi ve Kamulaştırılması konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu
• zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları

• kamu alanının hangi hizmete ayrıldığını ve hangi yöntemle oluşturulduğunu işlem tarihindeki mevzuata göre saptayıp her malik için DOP, KOP ve kalan pay hesabını yeniden kurmak
• kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması
• işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi

• Süre çizelgesinde Parselasyon ve plan işlemlerine karşı askı, tebliğ ve öğrenme tarihinden itibaren idari başvuru ile dava süreleri; kamulaştırma ve tazminat taleplerinde özel süreler ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

İmar uygulamasında kamu ortaklık payı hisselerinin tahsisi ve kamulaştırılması bakımından ilk usul adımı hangisidir?

Kamu alanının hangi hizmete ayrıldığını ve hangi yöntemle oluşturulduğunu işlem tarihindeki mevzuata göre saptayıp her malik için DOP, KOP ve kalan pay hesabını yeniden kurmak; kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması; işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi. Kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri, tebliğ ve dava süresi esas incelemesinden önce doğrulanmalıdır.

İmar uygulamasında kamu ortaklık payı hisselerinin tahsisi ve kamulaştırılması bakımından süre çizelgesi hangi tarihler esas alınarak hazırlanmalıdır?

Parselasyon ve plan işlemlerine karşı askı, tebliğ ve öğrenme tarihinden itibaren idari başvuru ile dava süreleri; kamulaştırma ve tazminat taleplerinde özel süreler ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Parselasyonun ve KOP hesabının iptali, pay ve tescil düzeltmesi, kamu alanına tahsis veya devir, kamulaştırma bedeli, kamulaştırmasız el atma tazminatı, yürütmenin durdurulması ve yargılama gideri ile diğer istemler nasıl ayrılır?

Parselasyonun ve KOP hesabının iptali, pay ve tescil düzeltmesi, kamu alanına tahsis veya devir, kamulaştırma bedeli, kamulaştırmasız el atma tazminatı, yürütmenin durdurulması ve yargılama gideri, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması somut işlemin niteliğine göre gündeme gelebilir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması koşulları ile uygulanma sonuçları ayrı açıklanmalıdır.

Sonuç

Bu idari uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İmar Uygulamasında Kamu Ortaklık Payı Hisselerinin Tahsisi ve Kamulaştırılması bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 3194 Sayılı İmar Kanunu, 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Parselasyonda düzenleme ortaklık payıyla karşılanamayan kamu tesis alanlarının kamu ortaklık payı şeklinde hisselendirilmesi, maliklerin payları, plan kullanım amacı, tahsis ve gerektiğinde kamulaştırma süreci birlikte değerlendirilerek yapılır.

Dosyanın ilk önceliği kamu alanının hangi hizmete ayrıldığını ve hangi yöntemle oluşturulduğunu işlem tarihindeki mevzuata göre saptayıp her malik için DOP, KOP ve kalan pay hesabını yeniden kurmak, delil omurgası ise imar planı, plan notları ve açıklama raporu, parselasyon planı ve dağıtım cetvelleri, DOP-KOP hesabı, encümen kararı, tapu ve kadastro kayıtları, askı ve tebligat belgeleri, hizmeti yürütecek kurum yazıları, tahsis-devir işlemleri, değerleme ve fiilî kullanım kayıtları ile İmar Uygulamasında Kamu Ortaklık Payı Hisselerinin Tahsisi ve Kamulaştırılması konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Parselasyon ve plan işlemlerine karşı askı, tebliğ ve öğrenme tarihinden itibaren idari başvuru ile dava süreleri; kamulaştırma ve tazminat taleplerinde özel süreler ayrı izlenmelidir. Parselasyonun ve KOP hesabının iptali, pay ve tescil düzeltmesi, kamu alanına tahsis veya devir, kamulaştırma bedeli, kamulaştırmasız el atma tazminatı, yürütmenin durdurulması ve yargılama gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; DOP ile KOP'u aynı kesinti saymak veya hisseli kamu tesis parselinin hizmeti üstlenecek kuruma tahsis-kamulaştırma sürecini tamamlanmış kabul etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık bakımından parselasyonda düzenleme ortaklık payıyla karşılanamayan kamu tesis alanlarının kamu ortaklık payı şeklinde hisselendirilmesi, maliklerin payları, plan kullanım amacı, tahsis ve gerektiğinde kamulaştırma süreci birlikte değerlendirilerek yapılır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; kamu hizmetine ayrılan her alan bedelsiz düzenleme ortaklık payına konu olmaz; uygulama tarihi, alanın niteliği, dop sınırı, kop hissesi, kamu kurumu, tescil, yeni parselasyon, plan değişikliği, tahsis ve kamulaştırmasız el atma ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — imar uygulamasında tahsisi kamulaştırılması yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 3194 Sayılı İmar Kanunu — m.8, 10, 18 ve ek m.1
• 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu — m.3, 8-14 ve geçici hükümler
• 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m.2, 7, 11 ve 27
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru