Ticaret ve Şirketler Hukuku

Kollektif Şirkette Ortağın Ölümü ve Şirketin Devamı

Kollektif Şirkette Ortağın Ölümü ve Şirketin Devamı; Kollektif şirket ortağının ölümü şirket sözleşmesi, sağ kalan ortakların ve mirasçıların iradesi ile kanuni devam ve tasfiye hükümleri çerçevesinde sonuç doğurur; mirasçının komanditer olarak katılması veya payın hesaplanarak ödenmesi seçenekleri ayrı kurulabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.468 kelime · 16 dk

Kapsam

Kollektif Şirkette Ortağın Ölümü ve Şirketin Devamı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Kollektif şirket ortağının ölümü şirket sözleşmesi, sağ kalan ortakların ve mirasçıların iradesi ile kanuni devam ve tasfiye hükümleri çerçevesinde sonuç doğurur; mirasçının komanditer olarak katılması veya payın hesaplanarak ödenmesi seçenekleri ayrı kurulabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, kollektif şirkette ortağın ölümü ve şirketin devamı konusunda 13 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “kollektif şirket ortağının ölümü şirket sözleşmesi, sağ kalan ortakların ve mirasçıların iradesi ile kanuni devam ve tasfiye hükümleri çerçevesinde sonuç doğurur; mirasçının komanditer olarak katılması veya payın hesaplanarak ödenmesi seçenekleri ayrı kurulabilir” kuralıdır. Mirasçılık tek başına kollektif ortak sıfatını ve sınırsız sorumluluğu doğurmaz; şirket sözleşmesi, devam kararı, kabul beyanı, mirasın reddi, değerleme tarihi, ölen ortağın eski borçları, tescil ve tasfiye ayrı değerlendirilmelidir. Ayrıca “şirket sözleşmesi ve değişiklikleri, ticaret sicili, ölüm ve mirasçılık belgeleri, ortaklar kararları, mirasçı bildirimleri, mirasın kabul veya ret kayıtları, bilanço ve ticari defterler, pay değerleme raporu, alacaklı listesi, ödeme ve tescil belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Kollektif Şirkette Ortağın Ölümü ve Şirketin Devamı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.236-266 ve Özellikle 253-255

Kollektif şirkette ortağın ölümü ve şirketin devamı kapsamında m.236-266 ve özellikle 253-255 hükümleri ortağın ölümü, devam, mirasçı, fesih ve tasfiye bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.599-618

Kollektif şirkette ortağın ölümü ve şirketin devamı kapsamında m.599-618 hükümleri mirasın geçişi, ret ve tereke borçları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.620-645

Kollektif şirkette ortağın ölümü ve şirketin devamı kapsamında m.620-645 hükümleri ortaklık ilişkisi, hesap ve tasfiye bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Kollektif şirket ortağının ölümü şirket sözleşmesi, sağ kalan ortakların ve mirasçıların iradesi ile kanuni devam ve tasfiye hükümleri çerçevesinde sonuç doğurur; mirasçının komanditer olarak katılması veya payın hesaplanarak ödenmesi seçenekleri ayrı kurulabilir.

Ticaret Bakanlığı kollektif şirkette şirketin devamı resmî kayıtları yönünden kollektif şirket ortağının ölümü şirket sözleşmesi, sağ kalan ortakların ve mirasçıların iradesi ile kanuni devam ve tasfiye hükümleri çerçevesinde sonuç doğurur; mirasçının komanditer olarak katılması veya payın hesaplanarak ödenmesi seçenekleri ayrı kurulabilir. Bu ölçüt özellikle şirket sözleşmesi ve değişiklikleri, ticaret sicili, ölüm ve mirasçılık belgeleri, ortaklar kararları, mirasçı bildirimleri, mirasın kabul veya ret kayıtları, bilanço ve ticari defterler, pay değerleme raporu, alacaklı listesi, ödeme ve tescil belgeleri üzerinden sınanır. Şirket sözleşmesindeki ölüm ve devam hükümlerini çıkarıp sağ kalan ortaklar ile her mirasçının süre içindeki beyanını ve ekonomik hesabını ayrı dosyalamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, bütün mirasçıları otomatik kollektif ortak saymak veya ölüm tarihindeki mali tabloyu incelemeden nominal sermaye payını nihai ayrılma bedeli kabul etmek ihtimalini güçlendirebilir.

Mirasçılık tek başına kollektif ortak sıfatını ve sınırsız sorumluluğu doğurmaz; şirket sözleşmesi, devam kararı, kabul beyanı, mirasın reddi, değerleme tarihi, ölen ortağın eski borçları, tescil ve tasfiye ayrı değerlendirilmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay kollektif şirkette şirketin devamı emsal taraması yönünden mirasçılık tek başına kollektif ortak sıfatını ve sınırsız sorumluluğu doğurmaz; şirket sözleşmesi, devam kararı, kabul beyanı, mirasın reddi, değerleme tarihi, ölen ortağın eski borçları, tescil ve tasfiye ayrı değerlendirilmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Şirket sözleşmesi ve değişiklikleri, ticaret sicili, ölüm ve mirasçılık belgeleri, ortaklar kararları, mirasçı bildirimleri, mirasın kabul veya ret kayıtları, bilanço ve ticari defterler, pay değerleme raporu, alacaklı listesi, ödeme ve tescil belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete kollektif şirkette şirketin devamı yürürlük denetimi yönünden şirket sözleşmesi ve değişiklikleri, ticaret sicili, ölüm ve mirasçılık belgeleri, ortaklar kararları, mirasçı bildirimleri, mirasın kabul veya ret kayıtları, bilanço ve ticari defterler, pay değerleme raporu, alacaklı listesi, ödeme ve tescil belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Dosyanın Delil Omurgası

Şirket sözleşmesi ve değişiklikleri, ticaret sicili, ölüm ve mirasçılık belgeleri, ortaklar kararları, mirasçı bildirimleri, mirasın kabul veya ret kayıtları, bilanço ve ticari defterler, pay değerleme raporu, alacaklı listesi, ödeme ve tescil belgeleri.

“Ticaret Bakanlığı kollektif şirkette şirketin devamı resmî kayıtları yönünden şirket sözleşmesi ve değişiklikleri, ticaret sicili, ölüm ve mirasçılık belgeleri, ortaklar kararları, mirasçı bildirimleri, mirasın kabul veya ret kayıtları, bilanço ve ticari defterler, pay değerleme raporu, alacaklı listesi, ödeme ve tescil belgeleri” kaydı, “Kollektif şirket ortağının ölümü şirket sözleşmesi, sağ kalan ortakların ve mirasçıların iradesi ile kanuni devam ve tasfiye hükümleri çerçevesinde sonuç doğurur; mirasçının komanditer olarak katılması veya payın hesaplanarak ödenmesi seçenekleri ayrı kurulabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “mirasçılık tek başına kollektif ortak sıfatını ve sınırsız sorumluluğu doğurmaz; şirket sözleşmesi, devam kararı, kabul beyanı, mirasın reddi, değerleme tarihi, ölen ortağın eski borçları, tescil ve tasfiye ayrı değerlendirilmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay kollektif şirkette şirketin devamı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete kollektif şirkette şirketin devamı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Şirket sözleşmesindeki ölüm ve devam hükümlerini çıkarıp sağ kalan ortaklar ile her mirasçının süre içindeki beyanını ve ekonomik hesabını ayrı dosyalamak.

“Ticaret Bakanlığı kollektif şirkette şirketin devamı resmî kayıtları yönünden şirket sözleşmesindeki ölüm ve devam hükümlerini çıkarıp sağ kalan ortaklar ile her mirasçının süre içindeki beyanını ve ekonomik hesabını ayrı dosyalamak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Şirket sözleşmesi ve değişiklikleri, ticaret sicili, ölüm ve mirasçılık belgeleri, ortaklar kararları, mirasçı bildirimleri, mirasın kabul veya ret kayıtları, bilanço ve ticari defterler, pay değerleme raporu, alacaklı listesi, ödeme ve tescil belgeleri dosyaya alınmalı ve şirketin devamı veya sona ermesinin tespiti, mirasçının komanditer olarak kabulü, ortaklık payının hesaplanıp ödenmesi, tescil ve ilan, tasfiye, hesap verme, alacak ve tazminat talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay kollektif şirkette şirketin devamı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete kollektif şirkette şirketin devamı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Ölüm bildirimi, mirasın reddi, şirketin devamına katılma veya komanditer olma beyanı, tescil ve fesih-tasfiye işlemleri kendi sürelerinde yürütülmeli; alacaklı talepleri ve zamanaşımı ayrıca korunmalıdır.

Ticaret Bakanlığı kollektif şirkette şirketin devamı resmî kayıtları yönünden ölüm bildirimi, mirasın reddi, şirketin devamına katılma veya komanditer olma beyanı, tescil ve fesih-tasfiye işlemleri kendi sürelerinde yürütülmeli; alacaklı talepleri ve zamanaşımı ayrıca korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay kollektif şirkette şirketin devamı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Şirketin devamı veya sona ermesinin tespiti, mirasçının komanditer olarak kabulü, ortaklık payının hesaplanıp ödenmesi, tescil ve ilan, tasfiye, hesap verme, alacak ve tazminat.

“Ticaret Bakanlığı kollektif şirkette şirketin devamı resmî kayıtları yönünden şirketin devamı veya sona ermesinin tespiti, mirasçının komanditer olarak kabulü, ortaklık payının hesaplanıp ödenmesi, tescil ve ilan, tasfiye, hesap verme, alacak ve tazminat” talebi, “Kollektif şirket ortağının ölümü şirket sözleşmesi, sağ kalan ortakların ve mirasçıların iradesi ile kanuni devam ve tasfiye hükümleri çerçevesinde sonuç doğurur; mirasçının komanditer olarak katılması veya payın hesaplanarak ödenmesi seçenekleri ayrı kurulabilir” koşuluyla ve şirket sözleşmesi ve değişiklikleri, ticaret sicili, ölüm ve mirasçılık belgeleri, ortaklar kararları, mirasçı bildirimleri, mirasın kabul veya ret kayıtları, bilanço ve ticari defterler, pay değerleme raporu, alacaklı listesi, ödeme ve tescil belgeleri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay kollektif şirkette şirketin devamı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “mirasçılık tek başına kollektif ortak sıfatını ve sınırsız sorumluluğu doğurmaz; şirket sözleşmesi, devam kararı, kabul beyanı, mirasın reddi, değerleme tarihi, ölen ortağın eski borçları, tescil ve tasfiye ayrı değerlendirilmelidir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete kollektif şirkette şirketin devamı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Ticaret Bakanlığı — Kollektif Şirkette Şirketin Devamı Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kollektif şirkette şirketin devamı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından kollektif şirket ortağının ölümü şirket sözleşmesi, sağ kalan ortakların ve mirasçıların iradesi ile kanuni devam ve tasfiye hükümleri çerçevesinde sonuç doğurur; mirasçının komanditer olarak katılması veya payın hesaplanarak ödenmesi seçenekleri ayrı kurulabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Kollektif Şirkette Şirketin Devamı Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kollektif şirkette şirketin devamı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; mirasçılık tek başına kollektif ortak sıfatını ve sınırsız sorumluluğu doğurmaz; şirket sözleşmesi, devam kararı, kabul beyanı, mirasın reddi, değerleme tarihi, ölen ortağın eski borçları, tescil ve tasfiye ayrı değerlendirilmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Kollektif Şirkette Şirketin Devamı Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kollektif şirkette şirketin devamı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Bütün mirasçıları otomatik kollektif ortak saymak veya ölüm tarihindeki mali tabloyu incelemeden nominal sermaye payını nihai ayrılma bedeli kabul etmek.

“Ticaret Bakanlığı kollektif şirkette şirketin devamı resmî kayıtları yönünden bütün mirasçıları otomatik kollektif ortak saymak veya ölüm tarihindeki mali tabloyu incelemeden nominal sermaye payını nihai ayrılma bedeli kabul etmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Şirket sözleşmesindeki ölüm ve devam hükümlerini çıkarıp sağ kalan ortaklar ile her mirasçının süre içindeki beyanını ve ekonomik hesabını ayrı dosyalamak aşamasında şirket sözleşmesi ve değişiklikleri, ticaret sicili, ölüm ve mirasçılık belgeleri, ortaklar kararları, mirasçı bildirimleri, mirasın kabul veya ret kayıtları, bilanço ve ticari defterler, pay değerleme raporu, alacaklı listesi, ödeme ve tescil belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay kollektif şirkette şirketin devamı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Mirasçılık tek başına kollektif ortak sıfatını ve sınırsız sorumluluğu doğurmaz; şirket sözleşmesi, devam kararı, kabul beyanı, mirasın reddi, değerleme tarihi, ölen ortağın eski borçları, tescil ve tasfiye ayrı değerlendirilmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete kollektif şirkette şirketin devamı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • şirket sözleşmesi ve değişiklikleri, ticaret sicili, ölüm ve mirasçılık belgeleri, ortaklar kararları, mirasçı bildirimleri, mirasın kabul veya ret kayıtları, bilanço ve ticari defterler, pay değerleme raporu, alacaklı listesi, ödeme ve tescil belgeleri
  • Kollektif Şirkette Ortağın Ölümü ve Şirketin Devamı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • şirket sözleşmesindeki ölüm ve devam hükümlerini çıkarıp sağ kalan ortaklar ile her mirasçının süre içindeki beyanını ve ekonomik hesabını ayrı dosyalamak
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • Süre çizelgesinde Ölüm bildirimi, mirasın reddi, şirketin devamına katılma veya komanditer olma beyanı, tescil ve fesih-tasfiye işlemleri kendi sürelerinde yürütülmeli; alacaklı talepleri ve zamanaşımı ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Kollektif şirkette ortağın ölümü ve şirketin devamı bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Şirket sözleşmesindeki ölüm ve devam hükümlerini çıkarıp sağ kalan ortaklar ile her mirasçının süre içindeki beyanını ve ekonomik hesabını ayrı dosyalamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Kollektif Şirkette Ortağın Ölümü ve Şirketin Devamı Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Ölüm bildirimi, mirasın reddi, şirketin devamına katılma veya komanditer olma beyanı, tescil ve fesih-tasfiye işlemleri kendi sürelerinde yürütülmeli; alacaklı talepleri ve zamanaşımı ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Şirketin devamı veya sona ermesinin tespiti, mirasçının komanditer olarak kabulü, ortaklık payının hesaplanıp ödenmesi, tescil ve ilan, tasfiye, hesap verme, alacak ve tazminat istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Şirketin devamı veya sona ermesinin tespiti, mirasçının komanditer olarak kabulü, ortaklık payının hesaplanıp ödenmesi, tescil ve ilan, tasfiye, hesap verme, alacak ve tazminat, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Kollektif Şirkette Ortağın Ölümü ve Şirketin Devamı incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kollektif şirket ortağının ölümü şirket sözleşmesi, sağ kalan ortakların ve mirasçıların iradesi ile kanuni devam ve tasfiye hükümleri çerçevesinde sonuç doğurur; mirasçının komanditer olarak katılması veya payın hesaplanarak ödenmesi seçenekleri ayrı kurulabilir.

Dosyanın ilk önceliği şirket sözleşmesindeki ölüm ve devam hükümlerini çıkarıp sağ kalan ortaklar ile her mirasçının süre içindeki beyanını ve ekonomik hesabını ayrı dosyalamak, delil omurgası ise şirket sözleşmesi ve değişiklikleri, ticaret sicili, ölüm ve mirasçılık belgeleri, ortaklar kararları, mirasçı bildirimleri, mirasın kabul veya ret kayıtları, bilanço ve ticari defterler, pay değerleme raporu, alacaklı listesi, ödeme ve tescil belgeleri ile Kollektif Şirkette Ortağın Ölümü ve Şirketin Devamı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Ölüm bildirimi, mirasın reddi, şirketin devamına katılma veya komanditer olma beyanı, tescil ve fesih-tasfiye işlemleri kendi sürelerinde yürütülmeli; alacaklı talepleri ve zamanaşımı ayrıca korunmalıdır. Şirketin devamı veya sona ermesinin tespiti, mirasçının komanditer olarak kabulü, ortaklık payının hesaplanıp ödenmesi, tescil ve ilan, tasfiye, hesap verme, alacak ve tazminat talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; bütün mirasçıları otomatik kollektif ortak saymak veya ölüm tarihindeki mali tabloyu incelemeden nominal sermaye payını nihai ayrılma bedeli kabul etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Ticaret ve Şirketler Hukuku7 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Kollektif Şirkette Ortağın Ölümü ve Şirketin Devamı konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Ticaret ve Şirketler HukukuAnonim Şirkette Elektronik Yönetim Kurulu Toplantısı ve Karar

Anonim Şirkette Elektronik Yönetim Kurulu Toplantısı ve Karar; Anonim şirket yönetim kurulu toplantısı, esas sözleşmede öngörülmesi ve teknik sistemin katılım, öneri, görüşme ve oy kullanma imkanlarını fiziki toplantıya denk biçimde sağlaması halinde elektronik ortamda yapılabilir; güvenli elektronik imza ve sistem kayıtları kararın oluşumunu belgelendirir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Ticaret ve Şirketler HukukuLimited Şirkette Esas Sermaye Borcunun Takası ve İbra

Limited Şirkette Esas Sermaye Borcunun Takası ve İbra; Limited şirket ortağının taahhüt ettiği esas sermaye borcu şirkete karşı muaccel ve gerçek bir alacakla kanuni koşullarda takas edilebilse de sermayenin korunması, alacağın varlığı, değerlenmesi, eşit işlem ve sicil açıklığı sağlanmalıdır; şirketin sermaye borcunu karşılıksız ibra etmesi kural olarak sermayeyi koruma düzeniyle bağdaşmaz.

İncele →
Ticaret ve Şirketler HukukuAnonim Şirkette Tüzel Kişi Yönetim Kurulu Üyesinin Temsilcisinin Değiştirilmesi

Anonim Şirkette Tüzel Kişi Yönetim Kurulu Üyesinin Temsilcisinin Değiştirilmesi; Bir tüzel kişi anonim şirket yönetim kuruluna üye seçildiğinde üyelik tüzel kişiye aittir; toplantılara onun belirleyip tescil ve ilan ettirdiği tek gerçek kişi katılır ve temsilcinin değiştirilmesi tüzel kişinin usulüne uygun kararı ile sicil açıklığının birlikte sağlanmasını gerektirir.

İncele →