Taşınmaz Yükünün Kurtarılması ve Bedelin Hesaplanması

Kapsam

Taşınmaz Yükünün Kurtarılması ve Bedelin Hesaplanması yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Taşınmaz yükü, kanunda veya sözleşmede öngörülen koşullar oluştuğunda yükümlü malik ya da hak sahibi tarafından kurtarılabilir; terkin için kurtarma istemi, bildirim, süre ve sicilde gösterilen değer üzerinden bedel hesabı birlikte yürütülür. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, taşınmaz yükünün kurtarılması ve bedelin hesaplanması konusunda 12 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “taşınmaz yükü, kanunda veya sözleşmede öngörülen koşullar oluştuğunda yükümlü malik ya da hak sahibi tarafından kurtarılabilir; terkin için kurtarma istemi, bildirim, süre ve sicilde gösterilen değer üzerinden bedel hesabı birlikte yürütülür” kuralıdır. Uzun süredir ifa edilmemesi veya malikin değişmesi yükü kendiliğinden sona erdirmez; yükün kamu hukuku veya özel hukuk niteliği, süre, tarafların kurtarma yetkisi, edimin parasal değeri, muacceliyet, bildirim, teminat ve tapu terkini ayrı incelenmelidir. Ayrıca “tapu kaydı ve resmi senet, taşınmaz yükünün kuruluş belgesi, sicildeki değer, edim ve ödeme kayıtları, taraf değişiklikleri, bildirim ve ihtarlar, değerleme ve dönemsel edim hesapları, teminat belgeleri, belediye veya idare yazıları, terkin başvurusu ve tapu müdürlüğü cevabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Taşınmaz Yükünün Kurtarılması ve Bedelin Hesaplanması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.839-849

Taşınmaz yükünün kurtarılması ve bedelin hesaplanması kapsamında m.839-849 hükümleri taşınmaz yükünün kurulması, sona ermesi ve kurtarılması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tapu Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2644 Sayılı Tapu Kanunu: m.26 ve 31-35

Taşınmaz yükünün kurtarılması ve bedelin hesaplanması kapsamında m.26 ve 31-35 hükümleri resmi işlem ve tapu sicili bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.2, 190 ve 266-287

Taşınmaz yükünün kurtarılması ve bedelin hesaplanması kapsamında m.2, 190 ve 266-287 hükümleri görev, ispat ve değerleme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Taşınmaz yükü, kanunda veya sözleşmede öngörülen koşullar oluştuğunda yükümlü malik ya da hak sahibi tarafından kurtarılabilir; terkin için kurtarma istemi, bildirim, süre ve sicilde gösterilen değer üzerinden bedel hesabı birlikte yürütülür.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması resmî kayıtları yönünden taşınmaz yükü, kanunda veya sözleşmede öngörülen koşullar oluştuğunda yükümlü malik ya da hak sahibi tarafından kurtarılabilir; terkin için kurtarma istemi, bildirim, süre ve sicilde gösterilen değer üzerinden bedel hesabı birlikte yürütülür. Bu ölçüt özellikle tapu kaydı ve resmi senet, taşınmaz yükünün kuruluş belgesi, sicildeki değer, edim ve ödeme kayıtları, taraf değişiklikleri, bildirim ve ihtarlar, değerleme ve dönemsel edim hesapları, teminat belgeleri, belediye veya idare yazıları, terkin başvurusu ve tapu müdürlüğü cevabı üzerinden sınanır. Yükün kaynağını ve türünü tapu dayanak belgesinden saptayıp sözleşmesel ve kanuni kurtarma koşullarını sicil değeri ile güncel edim yapısından ayrı ayrı hesaplamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, taşınmaz yükünü irtifak veya ipotekle aynı sona erme rejimine tabi tutmak ya da sicilde yazılı değeri incelemeden yalnız güncel piyasa değeri üzerinden kurtarma bedeli istemek ihtimalini güçlendirebilir.

Uzun süredir ifa edilmemesi veya malikin değişmesi yükü kendiliğinden sona erdirmez; yükün kamu hukuku veya özel hukuk niteliği, süre, tarafların kurtarma yetkisi, edimin parasal değeri, muacceliyet, bildirim, teminat ve tapu terkini ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması emsal taraması yönünden uzun süredir ifa edilmemesi veya malikin değişmesi yükü kendiliğinden sona erdirmez; yükün kamu hukuku veya özel hukuk niteliği, süre, tarafların kurtarma yetkisi, edimin parasal değeri, muacceliyet, bildirim, teminat ve tapu terkini ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Tapu kaydı ve resmi senet, taşınmaz yükünün kuruluş belgesi, sicildeki değer, edim ve ödeme kayıtları, taraf değişiklikleri, bildirim ve ihtarlar, değerleme ve dönemsel edim hesapları, teminat belgeleri, belediye veya idare yazıları, terkin başvurusu ve tapu müdürlüğü cevabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması yürürlük denetimi yönünden tapu kaydı ve resmi senet, taşınmaz yükünün kuruluş belgesi, sicildeki değer, edim ve ödeme kayıtları, taraf değişiklikleri, bildirim ve ihtarlar, değerleme ve dönemsel edim hesapları, teminat belgeleri, belediye veya idare yazıları, terkin başvurusu ve tapu müdürlüğü cevabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Tapu kaydı ve resmi senet, taşınmaz yükünün kuruluş belgesi, sicildeki değer, edim ve ödeme kayıtları, taraf değişiklikleri, bildirim ve ihtarlar, değerleme ve dönemsel edim hesapları, teminat belgeleri, belediye veya idare yazıları, terkin başvurusu ve tapu müdürlüğü cevabı.

“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması resmî kayıtları yönünden tapu kaydı ve resmi senet, taşınmaz yükünün kuruluş belgesi, sicildeki değer, edim ve ödeme kayıtları, taraf değişiklikleri, bildirim ve ihtarlar, değerleme ve dönemsel edim hesapları, teminat belgeleri, belediye veya idare yazıları, terkin başvurusu ve tapu müdürlüğü cevabı” kaydı, “Taşınmaz yükü, kanunda veya sözleşmede öngörülen koşullar oluştuğunda yükümlü malik ya da hak sahibi tarafından kurtarılabilir; terkin için kurtarma istemi, bildirim, süre ve sicilde gösterilen değer üzerinden bedel hesabı birlikte yürütülür” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “uzun süredir ifa edilmemesi veya malikin değişmesi yükü kendiliğinden sona erdirmez; yükün kamu hukuku veya özel hukuk niteliği, süre, tarafların kurtarma yetkisi, edimin parasal değeri, muacceliyet, bildirim, teminat ve tapu terkini ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Taşınmaz yükü, kanunda veya sözleşmede öngörülen koşullar oluştuğunda yükümlü malik ya da hak sahibi tarafından kurtarılabilir; terkin için kurtarma istemi, bildirim, süre ve sicilde gösterilen değer üzerinden bedel hesabı birlikte yürütülür” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Yükün kaynağını ve türünü tapu dayanak belgesinden saptayıp sözleşmesel ve kanuni kurtarma koşullarını sicil değeri ile güncel edim yapısından ayrı ayrı hesaplamak.

“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması resmî kayıtları yönünden yükün kaynağını ve türünü tapu dayanak belgesinden saptayıp sözleşmesel ve kanuni kurtarma koşullarını sicil değeri ile güncel edim yapısından ayrı ayrı hesaplamak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tapu kaydı ve resmi senet, taşınmaz yükünün kuruluş belgesi, sicildeki değer, edim ve ödeme kayıtları, taraf değişiklikleri, bildirim ve ihtarlar, değerleme ve dönemsel edim hesapları, teminat belgeleri, belediye veya idare yazıları, terkin başvurusu ve tapu müdürlüğü cevabı dosyaya alınmalı ve taşınmaz yükünün kurtarılması ve tapudan terkini, kurtarma bedelinin tespiti, fazla ödemenin iadesi, birikmiş edimlerin hesabı, teminat karşılığı terkin, tapu kaydının düzeltilmesi ve tazminat talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve taşınmaz yükünün kurtarılması ve tapudan terkini, kurtarma bedelinin tespiti, fazla ödemenin iadesi, birikmiş edimlerin hesabı, teminat karşılığı terkin, tapu kaydının düzeltilmesi ve tazminat talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Kurtarma bildirimi ve sözleşmedeki önel usulüne uygun yapılmalı; muaccel edimler, tapu başvurusu, ret işlemine itiraz ve alacak zamanaşımı tarihleri ayrı korunmalıdır.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması resmî kayıtları yönünden kurtarma bildirimi ve sözleşmedeki önel usulüne uygun yapılmalı; muaccel edimler, tapu başvurusu, ret işlemine itiraz ve alacak zamanaşımı tarihleri ayrı korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Taşınmaz yükünün kurtarılması ve tapudan terkini, kurtarma bedelinin tespiti, fazla ödemenin iadesi, birikmiş edimlerin hesabı, teminat karşılığı terkin, tapu kaydının düzeltilmesi ve tazminat.

“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması resmî kayıtları yönünden taşınmaz yükünün kurtarılması ve tapudan terkini, kurtarma bedelinin tespiti, fazla ödemenin iadesi, birikmiş edimlerin hesabı, teminat karşılığı terkin, tapu kaydının düzeltilmesi ve tazminat” talebi, “Taşınmaz yükü, kanunda veya sözleşmede öngörülen koşullar oluştuğunda yükümlü malik ya da hak sahibi tarafından kurtarılabilir; terkin için kurtarma istemi, bildirim, süre ve sicilde gösterilen değer üzerinden bedel hesabı birlikte yürütülür” koşuluyla ve tapu kaydı ve resmi senet, taşınmaz yükünün kuruluş belgesi, sicildeki değer, edim ve ödeme kayıtları, taraf değişiklikleri, bildirim ve ihtarlar, değerleme ve dönemsel edim hesapları, teminat belgeleri, belediye veya idare yazıları, terkin başvurusu ve tapu müdürlüğü cevabı deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “uzun süredir ifa edilmemesi veya malikin değişmesi yükü kendiliğinden sona erdirmez; yükün kamu hukuku veya özel hukuk niteliği, süre, tarafların kurtarma yetkisi, edimin parasal değeri, muacceliyet, bildirim, teminat ve tapu terkini ayrı incelenmelidir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü — Taşınmaz Yükünün Bedelin Hesaplanması Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından taşınmaz yükü, kanunda veya sözleşmede öngörülen koşullar oluştuğunda yükümlü malik ya da hak sahibi tarafından kurtarılabilir; terkin için kurtarma istemi, bildirim, süre ve sicilde gösterilen değer üzerinden bedel hesabı birlikte yürütülür yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Taşınmaz Yükünün Bedelin Hesaplanması Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; uzun süredir ifa edilmemesi veya malikin değişmesi yükü kendiliğinden sona erdirmez; yükün kamu hukuku veya özel hukuk niteliği, süre, tarafların kurtarma yetkisi, edimin parasal değeri, muacceliyet, bildirim, teminat ve tapu terkini ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Taşınmaz Yükünün Bedelin Hesaplanması Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Taşınmaz yükünü irtifak veya ipotekle aynı sona erme rejimine tabi tutmak ya da sicilde yazılı değeri incelemeden yalnız güncel piyasa değeri üzerinden kurtarma bedeli istemek.

“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması resmî kayıtları yönünden taşınmaz yükünü irtifak veya ipotekle aynı sona erme rejimine tabi tutmak ya da sicilde yazılı değeri incelemeden yalnız güncel piyasa değeri üzerinden kurtarma bedeli istemek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Yükün kaynağını ve türünü tapu dayanak belgesinden saptayıp sözleşmesel ve kanuni kurtarma koşullarını sicil değeri ile güncel edim yapısından ayrı ayrı hesaplamak aşamasında tapu kaydı ve resmi senet, taşınmaz yükünün kuruluş belgesi, sicildeki değer, edim ve ödeme kayıtları, taraf değişiklikleri, bildirim ve ihtarlar, değerleme ve dönemsel edim hesapları, teminat belgeleri, belediye veya idare yazıları, terkin başvurusu ve tapu müdürlüğü cevabı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Uzun süredir ifa edilmemesi veya malikin değişmesi yükü kendiliğinden sona erdirmez; yükün kamu hukuku veya özel hukuk niteliği, süre, tarafların kurtarma yetkisi, edimin parasal değeri, muacceliyet, bildirim, teminat ve tapu terkini ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• tapu kaydı ve resmi senet, taşınmaz yükünün kuruluş belgesi, sicildeki değer, edim ve ödeme kayıtları, taraf değişiklikleri, bildirim ve ihtarlar, değerleme ve dönemsel edim hesapları, teminat belgeleri, belediye veya idare yazıları, terkin başvurusu ve tapu müdürlüğü cevabı
• Taşınmaz Yükünün Kurtarılması ve Bedelin Hesaplanması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• yükün kaynağını ve türünü tapu dayanak belgesinden saptayıp sözleşmesel ve kanuni kurtarma koşullarını sicil değeri ile güncel edim yapısından ayrı ayrı hesaplamak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Kurtarma bildirimi ve sözleşmedeki önel usulüne uygun yapılmalı; muaccel edimler, tapu başvurusu, ret işlemine itiraz ve alacak zamanaşımı tarihleri ayrı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Taşınmaz yükünün kurtarılması ve bedelin hesaplanması bakımından ilk usul adımından sonra hangi işlemler yapılmalıdır?

Yükün kaynağını ve türünü tapu dayanak belgesinden saptayıp sözleşmesel ve kanuni kurtarma koşullarını sicil değeri ile güncel edim yapısından ayrı ayrı hesaplamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Taşınmaz Yükünün Kurtarılması ve Bedelin Hesaplanması Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Kurtarma bildirimi ve sözleşmedeki önel usulüne uygun yapılmalı; muaccel edimler, tapu başvurusu, ret işlemine itiraz ve alacak zamanaşımı tarihleri ayrı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Taşınmaz yükünün kurtarılması ve tapudan terkini, kurtarma bedelinin tespiti, fazla ödemenin iadesi, birikmiş edimlerin hesabı, teminat karşılığı terkin, tapu kaydının düzeltilmesi ve tazminat talebi hangi vakıa ve delillerle somutlaştırılmalıdır?

Taşınmaz yükünün kurtarılması ve tapudan terkini, kurtarma bedelinin tespiti, fazla ödemenin iadesi, birikmiş edimlerin hesabı, teminat karşılığı terkin, tapu kaydının düzeltilmesi ve tazminat, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Taşınmaz Yükünün Kurtarılması ve Bedelin Hesaplanması bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 2644 Sayılı Tapu Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Taşınmaz yükü, kanunda veya sözleşmede öngörülen koşullar oluştuğunda yükümlü malik ya da hak sahibi tarafından kurtarılabilir; terkin için kurtarma istemi, bildirim, süre ve sicilde gösterilen değer üzerinden bedel hesabı birlikte yürütülür.

Dosyanın ilk önceliği yükün kaynağını ve türünü tapu dayanak belgesinden saptayıp sözleşmesel ve kanuni kurtarma koşullarını sicil değeri ile güncel edim yapısından ayrı ayrı hesaplamak, delil omurgası ise tapu kaydı ve resmi senet, taşınmaz yükünün kuruluş belgesi, sicildeki değer, edim ve ödeme kayıtları, taraf değişiklikleri, bildirim ve ihtarlar, değerleme ve dönemsel edim hesapları, teminat belgeleri, belediye veya idare yazıları, terkin başvurusu ve tapu müdürlüğü cevabı ile Taşınmaz Yükünün Kurtarılması ve Bedelin Hesaplanması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kurtarma bildirimi ve sözleşmedeki önel usulüne uygun yapılmalı; muaccel edimler, tapu başvurusu, ret işlemine itiraz ve alacak zamanaşımı tarihleri ayrı korunmalıdır. Taşınmaz yükünün kurtarılması ve tapudan terkini, kurtarma bedelinin tespiti, fazla ödemenin iadesi, birikmiş edimlerin hesabı, teminat karşılığı terkin, tapu kaydının düzeltilmesi ve tazminat talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; taşınmaz yükünü irtifak veya ipotekle aynı sona erme rejimine tabi tutmak ya da sicilde yazılı değeri incelemeden yalnız güncel piyasa değeri üzerinden kurtarma bedeli istemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü — taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından taşınmaz yükü, kanunda veya sözleşmede öngörülen koşullar oluştuğunda yükümlü malik ya da hak sahibi tarafından kurtarılabilir; terkin için kurtarma istemi, bildirim, süre ve sicilde gösterilen değer üzerinden bedel hesabı birlikte yürütülür yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; uzun süredir ifa edilmemesi veya malikin değişmesi yükü kendiliğinden sona erdirmez; yükün kamu hukuku veya özel hukuk niteliği, süre, tarafların kurtarma yetkisi, edimin parasal değeri, muacceliyet, bildirim, teminat ve tapu terkini ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — taşınmaz yükünün bedelin hesaplanması yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.839-849
• 2644 Sayılı Tapu Kanunu — m.26 ve 31-35
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.2, 190 ve 266-287
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru