Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku

Zamanaşımından Feragat Anlaşmasının Geçerliliği

Zamanaşımından Feragat Anlaşmasının Geçerliliği; Borçlu zamanaşımı definden önceden feragat edemez; ancak kanuni koşullarda sonradan açık veya örtülü feragat gündeme gelebilir ve bunun müteselsil borçlulara, bölünemez borç ortaklarına ya da kefile etkisi sınırlıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.732 kelime · 17 dk

Kapsam

Zamanaşımından Feragat Anlaşmasının Geçerliliği yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Borçlu zamanaşımı definden önceden feragat edemez; ancak kanuni koşullarda sonradan açık veya örtülü feragat gündeme gelebilir ve bunun müteselsil borçlulara, bölünemez borç ortaklarına ya da kefile etkisi sınırlıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği konusunda 11 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “borçlu zamanaşımı definden önceden feragat edemez; ancak kanuni koşullarda sonradan açık veya örtülü feragat gündeme gelebilir ve bunun müteselsil borçlulara, bölünemez borç ortaklarına ya da kefile etkisi sınırlıdır” kuralıdır. Borcu kabul eden her beyan sınırsız feragat anlamına gelmez; beyanın zamanı, içeriği ve süresi, imza yetkisi, borcun ikrarı ile kesilme farkı, genel işlem koşulu, müteselsil borçlu ve kefilin bağımsız defileri, dava içi davranış ayrı incelenmelidir. Ayrıca “asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Zamanaşımından Feragat Anlaşmasının Geçerliliği bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.146-161 ve Özellikle 160

Zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği kapsamında m.146-161 ve özellikle 160 hükümleri zamanaşımı, kesilme ve feragatin sınırları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.114-115, 141, 190 ve 194

Zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği kapsamında m.114-115, 141, 190 ve 194 hükümleri defi, iddia-savunma, ispat ve somutlaştırma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.6 ve 18-23

Zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği kapsamında m.6 ve 18-23 hükümleri ticari hükümler ve tacir işlemleri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Borçlu zamanaşımı definden önceden feragat edemez; ancak kanuni koşullarda sonradan açık veya örtülü feragat gündeme gelebilir ve bunun müteselsil borçlulara, bölünemez borç ortaklarına ya da kefile etkisi sınırlıdır.

“Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği resmî kayıtları yönünden borçlu zamanaşımı definden önceden feragat edemez; ancak kanuni koşullarda sonradan açık veya örtülü feragat gündeme gelebilir ve bunun müteselsil borçlulara, bölünemez borç ortaklarına ya da kefile etkisi sınırlıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve sözleşme kurulurken konulan zamanaşımı defi kullanmama kaydını geçerli saymak veya asıl borçlunun feragatini kefil ve diğer borçlulara otomatik olarak teşmil etmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Borcu kabul eden her beyan sınırsız feragat anlamına gelmez; beyanın zamanı, içeriği ve süresi, imza yetkisi, borcun ikrarı ile kesilme farkı, genel işlem koşulu, müteselsil borçlu ve kefilin bağımsız defileri, dava içi davranış ayrı incelenmelidir.

Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği emsal taraması yönünden borcu kabul eden her beyan sınırsız feragat anlamına gelmez; beyanın zamanı, içeriği ve süresi, imza yetkisi, borcun ikrarı ile kesilme farkı, genel işlem koşulu, müteselsil borçlu ve kefilin bağımsız defileri, dava içi davranış ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği yürürlük denetimi yönünden asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi.

“Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği resmî kayıtları yönünden asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Borcu kabul eden her beyan sınırsız feragat anlamına gelmez; beyanın zamanı, içeriği ve süresi, imza yetkisi, borcun ikrarı ile kesilme farkı, genel işlem koşulu, müteselsil borçlu ve kefilin bağımsız defileri, dava içi davranış ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Her beyan ve ödemenin tarihini kanuni zamanaşımı çizelgesine yerleştirip işlemin kesilme, durma, süre uzatma veya doğmuş defiden feragat sonuçlarından hangisini doğurabileceğini ayırmak.

“Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği resmî kayıtları yönünden her beyan ve ödemenin tarihini kanuni zamanaşımı çizelgesine yerleştirip işlemin kesilme, durma, süre uzatma veya doğmuş defiden feragat sonuçlarından hangisini doğurabileceğini ayırmak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi, feragatin geçerli veya hükümsüz olduğunun tespiti, alacağın tahsili, zamanaşımı definin kabulü, menfi tespit, takibin iptali, yapılan ödemenin hukuki niteliğinin belirlenmesi, faiz ve yargılama gideri talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, feragatin geçerli veya hükümsüz olduğunun tespiti, alacağın tahsili, zamanaşımı definin kabulü, menfi tespit, takibin iptali, yapılan ödemenin hukuki niteliğinin belirlenmesi, faiz ve yargılama gideri talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Alacağın tabi olduğu özel veya genel zamanaşımı süresi ve kesilme tarihleri hesaplanmalı; cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gereken defi, ıslah-savunmanın genişletilmesi ve takip itirazı süreleri kaçırılmamalıdır.

“Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği resmî kayıtları yönünden alacağın tabi olduğu özel veya genel zamanaşımı süresi ve kesilme tarihleri hesaplanmalı; cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gereken defi, ıslah-savunmanın genişletilmesi ve takip itirazı süreleri kaçırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Feragatin geçerli veya hükümsüz olduğunun tespiti, alacağın tahsili, zamanaşımı definin kabulü, menfi tespit, takibin iptali, yapılan ödemenin hukuki niteliğinin belirlenmesi, faiz ve yargılama gideri.

“Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği resmî kayıtları yönünden feragatin geçerli veya hükümsüz olduğunun tespiti, alacağın tahsili, zamanaşımı definin kabulü, menfi tespit, takibin iptali, yapılan ödemenin hukuki niteliğinin belirlenmesi, faiz ve yargılama gideri” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Borcu kabul eden her beyan sınırsız feragat anlamına gelmez; beyanın zamanı, içeriği ve süresi, imza yetkisi, borcun ikrarı ile kesilme farkı, genel işlem koşulu, müteselsil borçlu ve kefilin bağımsız defileri, dava içi davranış ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Zamanaşımından Feragat Anlaşmasının Geçerliliği Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından borçlu zamanaşımı definden önceden feragat edemez; ancak kanuni koşullarda sonradan açık veya örtülü feragat gündeme gelebilir ve bunun müteselsil borçlulara, bölünemez borç ortaklarına ya da kefile etkisi sınırlıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Zamanaşımından Feragat Anlaşmasının Geçerliliği Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; borcu kabul eden her beyan sınırsız feragat anlamına gelmez; beyanın zamanı, içeriği ve süresi, imza yetkisi, borcun ikrarı ile kesilme farkı, genel işlem koşulu, müteselsil borçlu ve kefilin bağımsız defileri, dava içi davranış ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Zamanaşımından Feragat Anlaşmasının Geçerliliği Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Sözleşme kurulurken konulan zamanaşımı defi kullanmama kaydını geçerli saymak veya asıl borçlunun feragatini kefil ve diğer borçlulara otomatik olarak teşmil etmek.

“Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği resmî kayıtları yönünden sözleşme kurulurken konulan zamanaşımı defi kullanmama kaydını geçerli saymak veya asıl borçlunun feragatini kefil ve diğer borçlulara otomatik olarak teşmil etmek” riski gerçekleşirse feragatin geçerli veya hükümsüz olduğunun tespiti, alacağın tahsili, zamanaşımı definin kabulü, menfi tespit, takibin iptali, yapılan ödemenin hukuki niteliğinin belirlenmesi, faiz ve yargılama gideri talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi
  • Zamanaşımından Feragat Anlaşmasının Geçerliliği uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • her beyan ve ödemenin tarihini kanuni zamanaşımı çizelgesine yerleştirip işlemin kesilme, durma, süre uzatma veya doğmuş defiden feragat sonuçlarından hangisini doğurabileceğini ayırmak
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Alacağın tabi olduğu özel veya genel zamanaşımı süresi ve kesilme tarihleri hesaplanmalı; cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gereken defi, ıslah-savunmanın genişletilmesi ve takip itirazı süreleri kaçırılmamalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Zamanaşımından Feragat Anlaşmasının Geçerliliği Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Her beyan ve ödemenin tarihini kanuni zamanaşımı çizelgesine yerleştirip işlemin kesilme, durma, süre uzatma veya doğmuş defiden feragat sonuçlarından hangisini doğurabileceğini ayırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Zamanaşımından feragat anlaşmasının geçerliliği bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Alacağın tabi olduğu özel veya genel zamanaşımı süresi ve kesilme tarihleri hesaplanmalı; cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gereken defi, ıslah-savunmanın genişletilmesi ve takip itirazı süreleri kaçırılmamalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Feragatin geçerli veya hükümsüz olduğunun tespiti, alacağın tahsili, zamanaşımı definin kabulü, menfi tespit, takibin iptali, yapılan ödemenin hukuki niteliğinin belirlenmesi, faiz ve yargılama gideri talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Feragatin geçerli veya hükümsüz olduğunun tespiti, alacağın tahsili, zamanaşımı definin kabulü, menfi tespit, takibin iptali, yapılan ödemenin hukuki niteliğinin belirlenmesi, faiz ve yargılama gideri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Zamanaşımından Feragat Anlaşmasının Geçerliliği dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Borçlu zamanaşımı definden önceden feragat edemez; ancak kanuni koşullarda sonradan açık veya örtülü feragat gündeme gelebilir ve bunun müteselsil borçlulara, bölünemez borç ortaklarına ya da kefile etkisi sınırlıdır.

Dosyanın ilk önceliği her beyan ve ödemenin tarihini kanuni zamanaşımı çizelgesine yerleştirip işlemin kesilme, durma, süre uzatma veya doğmuş defiden feragat sonuçlarından hangisini doğurabileceğini ayırmak, delil omurgası ise asıl sözleşme ve ekleri, vade ve muacceliyet kayıtları, ihtar ve cevaplar, ödeme planı, sulh veya yapılandırma metni, borç ikrarı, kısmi ödemeler, e-posta ve mesajlar, yetki belgeleri, takip ve dava tutanakları, zamanaşımı hesap çizelgesi ile Zamanaşımından Feragat Anlaşmasının Geçerliliği uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Alacağın tabi olduğu özel veya genel zamanaşımı süresi ve kesilme tarihleri hesaplanmalı; cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gereken defi, ıslah-savunmanın genişletilmesi ve takip itirazı süreleri kaçırılmamalıdır. Feragatin geçerli veya hükümsüz olduğunun tespiti, alacağın tahsili, zamanaşımı definin kabulü, menfi tespit, takibin iptali, yapılan ödemenin hukuki niteliğinin belirlenmesi, faiz ve yargılama gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; sözleşme kurulurken konulan zamanaşımı defi kullanmama kaydını geçerli saymak veya asıl borçlunun feragatini kefil ve diğer borçlulara otomatik olarak teşmil etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Zamanaşımından Feragat Anlaşmasının Geçerliliği konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuMilletlerarası Yetki Sözleşmesinin Geçerliliği

Milletlerarası Yetki Sözleşmesinin Geçerliliği; Yabancılık unsuru taşıyan ve Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen borç ilişkisinde taraflar belirli bir yabancı devlet mahkemesini yazılı anlaşmayla yetkili kılabilir; seçilen mahkemenin veya hukuki ilişkinin belirlenebilir olması ve davalının Türk mahkemesinde süresinde itirazı gerekir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuYabancı Para Borcunda Aynen Ödeme Kaydı ve Kur

Yabancı Para Borcunda Aynen Ödeme Kaydı ve Kur; Yabancı para borcunda sözleşmede aynen ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı kural olarak borcun kararlaştırılan para cinsinden ifasını isteyebilir; aynen ödeme kaydı yoksa ve borç gününde ödenmezse kanundaki seçimlik kur hesapları gündeme gelir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuKarşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmede Ödemezlik Defi ve Güvence

Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmede Ödemezlik Defi ve Güvence; Karşılıklı borç yükleyen sözleşmede ifa sırası kanun veya sözleşmeyle değiştirilmemişse kendi borcunu ifa etmeyen ya da usulüne uygun teklif etmeyen taraf karşı edimi isteyemez; diğer tarafın ödeme güçsüzlüğü kendi alacağını tehlikeye düşürüyorsa güvence verilene kadar ifadan kaçınma gündeme gelebilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →