Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku

Alacağın Devrinde Devredenin Garanti Sorumluluğu

Alacağın Devrinde Devredenin Garanti Sorumluluğu; Alacak ivaz karşılığında devredilmişse devreden, devir anında alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü ancak kanunda veya sözleşmede öngörülen sınırda garanti eder; ivazsız devirde sorumluluk açık üstlenime bağlıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.626 kelime · 17 dk

Kapsam

Alacağın Devrinde Devredenin Garanti Sorumluluğu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Alacak ivaz karşılığında devredilmişse devreden, devir anında alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü ancak kanunda veya sözleşmede öngörülen sınırda garanti eder; ivazsız devirde sorumluluk açık üstlenime bağlıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, alacağın devrinde devredenin garanti sorumluluğu konusunda 9 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “alacak ivaz karşılığında devredilmişse devreden, devir anında alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü ancak kanunda veya sözleşmede öngörülen sınırda garanti eder; ivazsız devirde sorumluluk açık üstlenime bağlıdır” kuralıdır. Borçlunun ödememesi devredeni her durumda asıl borçlu yapmaz; devir bedeli, alacağın varlığı, muacceliyet, borçlunun ödeme gücü, devralanın tahsil girişimi, feriler, defiler, garanti kapsamı, rücu ve zarar hesabı ayrı incelenmelidir. Ayrıca “alacağın devri ve temel sözleşme, devir bedeli dekontu, borç ikrarı ve hesap dökümü, borçluya bildirim, teminat ve kefaletler, ödeme gücü kayıtları, takip ve haciz evrakı, aciz belgesi, tahsil giderleri, ihbar ve devredene başvuru yazıları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Alacağın Devrinde Devredenin Garanti Sorumluluğu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.183-194 ve Özellikle 191-193

Alacağın devrinde devredenin garanti sorumluluğu kapsamında m.183-194 ve özellikle 191-193 hükümleri alacağın devri ve garanti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.42-143

Alacağın devrinde devredenin garanti sorumluluğu kapsamında m.42-143 hükümleri takip ve tahsil bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190 ve 199-222

Alacağın devrinde devredenin garanti sorumluluğu kapsamında m.190 ve 199-222 hükümleri ispat ve belge bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Alacak ivaz karşılığında devredilmişse devreden, devir anında alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü ancak kanunda veya sözleşmede öngörülen sınırda garanti eder; ivazsız devirde sorumluluk açık üstlenime bağlıdır.

Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden alacak ivaz karşılığında devredilmişse devreden, devir anında alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü ancak kanunda veya sözleşmede öngörülen sınırda garanti eder; ivazsız devirde sorumluluk açık üstlenime bağlıdır. Bu ölçüt özellikle alacağın devri ve temel sözleşme, devir bedeli dekontu, borç ikrarı ve hesap dökümü, borçluya bildirim, teminat ve kefaletler, ödeme gücü kayıtları, takip ve haciz evrakı, aciz belgesi, tahsil giderleri, ihbar ve devredene başvuru yazıları üzerinden sınanır. Devir anında alacağın hukuken var olup olmadığını, devrin ivazlı mı ivazsız mı olduğunu ve ödeme gücü garantisinin açıkça üstlenilip üstlenilmediğini belirlemek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, alacağın her tahsil edilememesi hâlini devredenin sınırsız garanti borcu saymak veya devralanın makul tahsil girişimi yapmadan zarar hesabı kurmak ihtimalini güçlendirebilir.

Borçlunun ödememesi devredeni her durumda asıl borçlu yapmaz; devir bedeli, alacağın varlığı, muacceliyet, borçlunun ödeme gücü, devralanın tahsil girişimi, feriler, defiler, garanti kapsamı, rücu ve zarar hesabı ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu emsal taraması yönünden borçlunun ödememesi devredeni her durumda asıl borçlu yapmaz; devir bedeli, alacağın varlığı, muacceliyet, borçlunun ödeme gücü, devralanın tahsil girişimi, feriler, defiler, garanti kapsamı, rücu ve zarar hesabı ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Alacağın devri ve temel sözleşme, devir bedeli dekontu, borç ikrarı ve hesap dökümü, borçluya bildirim, teminat ve kefaletler, ödeme gücü kayıtları, takip ve haciz evrakı, aciz belgesi, tahsil giderleri, ihbar ve devredene başvuru yazıları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete alacağın devrinde garanti sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden alacağın devri ve temel sözleşme, devir bedeli dekontu, borç ikrarı ve hesap dökümü, borçluya bildirim, teminat ve kefaletler, ödeme gücü kayıtları, takip ve haciz evrakı, aciz belgesi, tahsil giderleri, ihbar ve devredene başvuru yazıları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Alacağın devri ve temel sözleşme, devir bedeli dekontu, borç ikrarı ve hesap dökümü, borçluya bildirim, teminat ve kefaletler, ödeme gücü kayıtları, takip ve haciz evrakı, aciz belgesi, tahsil giderleri, ihbar ve devredene başvuru yazıları.

“Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden alacağın devri ve temel sözleşme, devir bedeli dekontu, borç ikrarı ve hesap dökümü, borçluya bildirim, teminat ve kefaletler, ödeme gücü kayıtları, takip ve haciz evrakı, aciz belgesi, tahsil giderleri, ihbar ve devredene başvuru yazıları” kaydı, “Alacak ivaz karşılığında devredilmişse devreden, devir anında alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü ancak kanunda veya sözleşmede öngörülen sınırda garanti eder; ivazsız devirde sorumluluk açık üstlenime bağlıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “borçlunun ödememesi devredeni her durumda asıl borçlu yapmaz; devir bedeli, alacağın varlığı, muacceliyet, borçlunun ödeme gücü, devralanın tahsil girişimi, feriler, defiler, garanti kapsamı, rücu ve zarar hesabı ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete alacağın devrinde garanti sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Alacak ivaz karşılığında devredilmişse devreden, devir anında alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü ancak kanunda veya sözleşmede öngörülen sınırda garanti eder; ivazsız devirde sorumluluk açık üstlenime bağlıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Devir anında alacağın hukuken var olup olmadığını, devrin ivazlı mı ivazsız mı olduğunu ve ödeme gücü garantisinin açıkça üstlenilip üstlenilmediğini belirlemek.

“Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden devir anında alacağın hukuken var olup olmadığını, devrin ivazlı mı ivazsız mı olduğunu ve ödeme gücü garantisinin açıkça üstlenilip üstlenilmediğini belirlemek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Alacağın devri ve temel sözleşme, devir bedeli dekontu, borç ikrarı ve hesap dökümü, borçluya bildirim, teminat ve kefaletler, ödeme gücü kayıtları, takip ve haciz evrakı, aciz belgesi, tahsil giderleri, ihbar ve devredene başvuru yazıları dosyaya alınmalı ve devir bedelinin iadesi, faiz ve tahsil giderleri, garanti kapsamında tazminat, alacağın ve teminatların geri devri, borçluya takip, menfi tespit savunması ve geçici koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete alacağın devrinde garanti sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve devir bedelinin iadesi, faiz ve tahsil giderleri, garanti kapsamında tazminat, alacağın ve teminatların geri devri, borçluya takip, menfi tespit savunması ve geçici koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Borçluya bildirim ve tahsil işlemleri geciktirilmemeli; devredene garanti başvurusu sözleşme ve genel zamanaşımı içinde yapılmalı, takip ve dava süreleri ayrı korunmalıdır.

Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden borçluya bildirim ve tahsil işlemleri geciktirilmemeli; devredene garanti başvurusu sözleşme ve genel zamanaşımı içinde yapılmalı, takip ve dava süreleri ayrı korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Devir bedelinin iadesi, faiz ve tahsil giderleri, garanti kapsamında tazminat, alacağın ve teminatların geri devri, borçluya takip, menfi tespit savunması ve geçici koruma.

“Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden devir bedelinin iadesi, faiz ve tahsil giderleri, garanti kapsamında tazminat, alacağın ve teminatların geri devri, borçluya takip, menfi tespit savunması ve geçici koruma” talebi, “Alacak ivaz karşılığında devredilmişse devreden, devir anında alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü ancak kanunda veya sözleşmede öngörülen sınırda garanti eder; ivazsız devirde sorumluluk açık üstlenime bağlıdır” koşuluyla ve alacağın devri ve temel sözleşme, devir bedeli dekontu, borç ikrarı ve hesap dökümü, borçluya bildirim, teminat ve kefaletler, ödeme gücü kayıtları, takip ve haciz evrakı, aciz belgesi, tahsil giderleri, ihbar ve devredene başvuru yazıları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “borçlunun ödememesi devredeni her durumda asıl borçlu yapmaz; devir bedeli, alacağın varlığı, muacceliyet, borçlunun ödeme gücü, devralanın tahsil girişimi, feriler, defiler, garanti kapsamı, rücu ve zarar hesabı ayrı incelenmelidir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete alacağın devrinde garanti sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Alacağın Devrinde Garanti Sorumluluğu Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “alacağın devrinde garanti sorumluluğu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından alacak ivaz karşılığında devredilmişse devreden, devir anında alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü ancak kanunda veya sözleşmede öngörülen sınırda garanti eder; ivazsız devirde sorumluluk açık üstlenime bağlıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Alacağın Devrinde Garanti Sorumluluğu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “alacağın devrinde garanti sorumluluğu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; borçlunun ödememesi devredeni her durumda asıl borçlu yapmaz; devir bedeli, alacağın varlığı, muacceliyet, borçlunun ödeme gücü, devralanın tahsil girişimi, feriler, defiler, garanti kapsamı, rücu ve zarar hesabı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Alacağın Devrinde Garanti Sorumluluğu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “alacağın devrinde garanti sorumluluğu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Alacağın her tahsil edilememesi hâlini devredenin sınırsız garanti borcu saymak veya devralanın makul tahsil girişimi yapmadan zarar hesabı kurmak.

“Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu resmî kayıtları yönünden alacağın her tahsil edilememesi hâlini devredenin sınırsız garanti borcu saymak veya devralanın makul tahsil girişimi yapmadan zarar hesabı kurmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Devir anında alacağın hukuken var olup olmadığını, devrin ivazlı mı ivazsız mı olduğunu ve ödeme gücü garantisinin açıkça üstlenilip üstlenilmediğini belirlemek aşamasında alacağın devri ve temel sözleşme, devir bedeli dekontu, borç ikrarı ve hesap dökümü, borçluya bildirim, teminat ve kefaletler, ödeme gücü kayıtları, takip ve haciz evrakı, aciz belgesi, tahsil giderleri, ihbar ve devredene başvuru yazıları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay alacağın devrinde garanti sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Borçlunun ödememesi devredeni her durumda asıl borçlu yapmaz; devir bedeli, alacağın varlığı, muacceliyet, borçlunun ödeme gücü, devralanın tahsil girişimi, feriler, defiler, garanti kapsamı, rücu ve zarar hesabı ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete alacağın devrinde garanti sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • alacağın devri ve temel sözleşme, devir bedeli dekontu, borç ikrarı ve hesap dökümü, borçluya bildirim, teminat ve kefaletler, ödeme gücü kayıtları, takip ve haciz evrakı, aciz belgesi, tahsil giderleri, ihbar ve devredene başvuru yazıları
  • Alacağın Devrinde Devredenin Garanti Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • devir anında alacağın hukuken var olup olmadığını, devrin ivazlı mı ivazsız mı olduğunu ve ödeme gücü garantisinin açıkça üstlenilip üstlenilmediğini belirlemek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Borçluya bildirim ve tahsil işlemleri geciktirilmemeli; devredene garanti başvurusu sözleşme ve genel zamanaşımı içinde yapılmalı, takip ve dava süreleri ayrı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Alacağın devrinde devredenin garanti sorumluluğu bakımından ilk usul adımından sonra hangi işlemler yapılmalıdır?

Devir anında alacağın hukuken var olup olmadığını, devrin ivazlı mı ivazsız mı olduğunu ve ödeme gücü garantisinin açıkça üstlenilip üstlenilmediğini belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Alacağın Devrinde Devredenin Garanti Sorumluluğu Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Borçluya bildirim ve tahsil işlemleri geciktirilmemeli; devredene garanti başvurusu sözleşme ve genel zamanaşımı içinde yapılmalı, takip ve dava süreleri ayrı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Devir bedelinin iadesi, faiz ve tahsil giderleri, garanti kapsamında tazminat, alacağın ve teminatların geri devri, borçluya takip, menfi tespit savunması ve geçici koruma talebi hangi vakıa ve delillerle somutlaştırılmalıdır?

Devir bedelinin iadesi, faiz ve tahsil giderleri, garanti kapsamında tazminat, alacağın ve teminatların geri devri, borçluya takip, menfi tespit savunması ve geçici koruma, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Alacağın Devrinde Devredenin Garanti Sorumluluğu bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Alacak ivaz karşılığında devredilmişse devreden, devir anında alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü ancak kanunda veya sözleşmede öngörülen sınırda garanti eder; ivazsız devirde sorumluluk açık üstlenime bağlıdır.

Dosyanın ilk önceliği devir anında alacağın hukuken var olup olmadığını, devrin ivazlı mı ivazsız mı olduğunu ve ödeme gücü garantisinin açıkça üstlenilip üstlenilmediğini belirlemek, delil omurgası ise alacağın devri ve temel sözleşme, devir bedeli dekontu, borç ikrarı ve hesap dökümü, borçluya bildirim, teminat ve kefaletler, ödeme gücü kayıtları, takip ve haciz evrakı, aciz belgesi, tahsil giderleri, ihbar ve devredene başvuru yazıları ile Alacağın Devrinde Devredenin Garanti Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Borçluya bildirim ve tahsil işlemleri geciktirilmemeli; devredene garanti başvurusu sözleşme ve genel zamanaşımı içinde yapılmalı, takip ve dava süreleri ayrı korunmalıdır. Devir bedelinin iadesi, faiz ve tahsil giderleri, garanti kapsamında tazminat, alacağın ve teminatların geri devri, borçluya takip, menfi tespit savunması ve geçici koruma talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; alacağın her tahsil edilememesi hâlini devredenin sınırsız garanti borcu saymak veya devralanın makul tahsil girişimi yapmadan zarar hesabı kurmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Alacağın Devrinde Devredenin Garanti Sorumluluğu konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuYabancı Para Borcunda Aynen Ödeme Kaydı ve Kur

Yabancı Para Borcunda Aynen Ödeme Kaydı ve Kur; Yabancı para borcunda sözleşmede aynen ödeme kararlaştırılmışsa alacaklı kural olarak borcun kararlaştırılan para cinsinden ifasını isteyebilir; aynen ödeme kaydı yoksa ve borç gününde ödenmezse kanundaki seçimlik kur hesapları gündeme gelir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuKarşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmede Ödemezlik Defi ve Güvence

Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmede Ödemezlik Defi ve Güvence; Karşılıklı borç yükleyen sözleşmede ifa sırası kanun veya sözleşmeyle değiştirilmemişse kendi borcunu ifa etmeyen ya da usulüne uygun teklif etmeyen taraf karşı edimi isteyemez; diğer tarafın ödeme güçsüzlüğü kendi alacağını tehlikeye düşürüyorsa güvence verilene kadar ifadan kaçınma gündeme gelebilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuGenel İşlem Koşullarında Şaşırtıcı Hüküm ve Yazılmamış Sayılma

Genel İşlem Koşullarında Şaşırtıcı Hüküm ve Yazılmamış Sayılma; Bir tarafın çok sayıda benzer sözleşmede kullanmak üzere önceden tek başına hazırladığı genel işlem koşulları, karşı tarafa açıkça bilgi verilip içeriğini öğrenme imkanı sağlandığında sözleşmeye dahil olabilir; sözleşmenin niteliğine yabancı ve karşı tarafın makul olarak beklemeyeceği şaşırtıcı hükümler ise yazılmamış sayılabilir.

İncele →