Şarta Bağlı Borçta Koşulun Gerçekleşmesine Engel Olma

Kapsam

Şarta Bağlı Borçta Koşulun Gerçekleşmesine Engel Olma yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Taraflardan biri dürüstlük kuralına aykırı biçimde koşulun gerçekleşmesini engellerse koşul gerçekleşmiş; gerçekleşmesini sağlarsa gerçekleşmemiş sayılabilir ve hukuki sonuç varsayımsal duruma göre belirlenir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, şarta bağlı borçta koşulun gerçekleşmesine engel olma konusunda 5 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “taraflardan biri dürüstlük kuralına aykırı biçimde koşulun gerçekleşmesini engellerse koşul gerçekleşmiş; gerçekleşmesini sağlarsa gerçekleşmemiş sayılabilir ve hukuki sonuç varsayımsal duruma göre belirlenir” kuralıdır. Beklenen sonucun ortaya çıkmaması tek başına kötü niyetli engelleme değildir; koşulun geciktirici veya bozucu niteliği, tarafın kontrol alanı, sözleşmesel iş birliği borcu, illiyet, makul çaba ve üçüncü kişi ya da idare kararları ayrıştırılmalıdır. Ayrıca “sözleşme ve koşul maddesi, izin ve finansman başvuruları, taraf yazışmaları, toplantı tutanakları, proje ve teslim takvimi, üçüncü kişi teklifleri, idari kararlar, banka kayıtları, tanık anlatımları, uzman raporu ve alternatif işlem kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Şarta Bağlı Borçta Koşulun Gerçekleşmesine Engel Olma bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.170-176 ve Özellikle 175

Şarta bağlı borçta koşulun gerçekleşmesine engel olma kapsamında m.170-176 ve özellikle 175 hükümleri koşula bağlı borç ve dürüstlük kuralı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.2

Şarta bağlı borçta koşulun gerçekleşmesine engel olma kapsamında m.2 hükümleri dürüstlük ve hakkın kötüye kullanılması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.106, 190, 199 ve 219-222

Şarta bağlı borçta koşulun gerçekleşmesine engel olma kapsamında m.106, 190, 199 ve 219-222 hükümleri tespit, ispat ve belge ibrazı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Taraflardan biri dürüstlük kuralına aykırı biçimde koşulun gerçekleşmesini engellerse koşul gerçekleşmiş; gerçekleşmesini sağlarsa gerçekleşmemiş sayılabilir ve hukuki sonuç varsayımsal duruma göre belirlenir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için sözleşme ve koşul maddesi, izin ve finansman başvuruları, taraf yazışmaları, toplantı tutanakları, proje ve teslim takvimi, üçüncü kişi teklifleri, idari kararlar, banka kayıtları, tanık anlatımları, uzman raporu ve alternatif işlem kayıtları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay şarta bağlı engel olma resmî kayıtları yönünden taraflardan biri dürüstlük kuralına aykırı biçimde koşulun gerçekleşmesini engellerse koşul gerçekleşmiş; gerçekleşmesini sağlarsa gerçekleşmemiş sayılabilir ve hukuki sonuç varsayımsal duruma göre belirlenir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Beklenen sonucun ortaya çıkmaması tek başına kötü niyetli engelleme değildir; koşulun geciktirici veya bozucu niteliği, tarafın kontrol alanı, sözleşmesel iş birliği borcu, illiyet, makul çaba ve üçüncü kişi ya da idare kararları ayrıştırılmalıdır.

“Yargıtay şarta bağlı engel olma emsal taraması yönünden beklenen sonucun ortaya çıkmaması tek başına kötü niyetli engelleme değildir; koşulun geciktirici veya bozucu niteliği, tarafın kontrol alanı, sözleşmesel iş birliği borcu, illiyet, makul çaba ve üçüncü kişi ya da idare kararları ayrıştırılmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Sözleşme ve koşul maddesi, izin ve finansman başvuruları, taraf yazışmaları, toplantı tutanakları, proje ve teslim takvimi, üçüncü kişi teklifleri, idari kararlar, banka kayıtları, tanık anlatımları, uzman raporu ve alternatif işlem kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete şarta bağlı engel olma yürürlük denetimi yönünden sözleşme ve koşul maddesi, izin ve finansman başvuruları, taraf yazışmaları, toplantı tutanakları, proje ve teslim takvimi, üçüncü kişi teklifleri, idari kararlar, banka kayıtları, tanık anlatımları, uzman raporu ve alternatif işlem kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Sözleşme ve koşul maddesi, izin ve finansman başvuruları, taraf yazışmaları, toplantı tutanakları, proje ve teslim takvimi, üçüncü kişi teklifleri, idari kararlar, banka kayıtları, tanık anlatımları, uzman raporu ve alternatif işlem kayıtları.

Bu delil öncelikle “taraflardan biri dürüstlük kuralına aykırı biçimde koşulun gerçekleşmesini engellerse koşul gerçekleşmiş; gerçekleşmesini sağlarsa gerçekleşmemiş sayılabilir ve hukuki sonuç varsayımsal duruma göre belirlenir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay şarta bağlı engel olma resmî kayıtları yönünden sözleşme ve koşul maddesi, izin ve finansman başvuruları, taraf yazışmaları, toplantı tutanakları, proje ve teslim takvimi, üçüncü kişi teklifleri, idari kararlar, banka kayıtları, tanık anlatımları, uzman raporu ve alternatif işlem kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay şarta bağlı engel olma emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete şarta bağlı engel olma yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “sözleşme ve koşul maddesi, izin ve finansman başvuruları, taraf yazışmaları, toplantı tutanakları, proje ve teslim takvimi, üçüncü kişi teklifleri, idari kararlar, banka kayıtları, tanık anlatımları, uzman raporu ve alternatif işlem kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “taraflardan biri dürüstlük kuralına aykırı biçimde koşulun gerçekleşmesini engellerse koşul gerçekleşmiş; gerçekleşmesini sağlarsa gerçekleşmemiş sayılabilir ve hukuki sonuç varsayımsal duruma göre belirlenir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay şarta bağlı engel olma resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Koşulu, gerçekleşme ölçütünü ve tarafların yükümlü davranışlarını açık bir zaman çizelgesine dönüştürüp engelleyici davranış ile sonuç arasındaki nedenselliği belgelemek.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; sözleşme ve koşul maddesi, izin ve finansman başvuruları, taraf yazışmaları, toplantı tutanakları, proje ve teslim takvimi, üçüncü kişi teklifleri, idari kararlar, banka kayıtları, tanık anlatımları, uzman raporu ve alternatif işlem kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay şarta bağlı engel olma resmî kayıtları yönünden koşulu, gerçekleşme ölçütünü ve tarafların yükümlü davranışlarını açık bir zaman çizelgesine dönüştürüp engelleyici davranış ile sonuç arasındaki nedenselliği belgelemek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay şarta bağlı engel olma emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete şarta bağlı engel olma yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay şarta bağlı engel olma resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Koşulun öngörülen tarihi, temerrüt bildirimleri ve sözleşmeden dönme-fesih takvimi korunmalı; alacak ve tazminat zamanaşımı her talebin kaynağına göre izlenmelidir.

“Yargıtay şarta bağlı engel olma resmî kayıtları yönünden koşulun öngörülen tarihi, temerrüt bildirimleri ve sözleşmeden dönme-fesih takvimi korunmalı; alacak ve tazminat zamanaşımı her talebin kaynağına göre izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Koşulu, gerçekleşme ölçütünü ve tarafların yükümlü davranışlarını açık bir zaman çizelgesine dönüştürüp engelleyici davranış ile sonuç arasındaki nedenselliği belgelemek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay şarta bağlı engel olma emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Koşulun gerçekleşmiş veya gerçekleşmemiş sayıldığının tespiti, ifa, sözleşmenin sona ermesi, bedel iadesi, olumlu veya olumsuz zarar, faiz, tedbir ve belge ibrazı.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay şarta bağlı engel olma resmî kayıtları yönünden koşulun gerçekleşmiş veya gerçekleşmemiş sayıldığının tespiti, ifa, sözleşmenin sona ermesi, bedel iadesi, olumlu veya olumsuz zarar, faiz, tedbir ve belge ibrazı olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil sözleşme ve koşul maddesi, izin ve finansman başvuruları, taraf yazışmaları, toplantı tutanakları, proje ve teslim takvimi, üçüncü kişi teklifleri, idari kararlar, banka kayıtları, tanık anlatımları, uzman raporu ve alternatif işlem kayıtları, temel ölçüt ise “taraflardan biri dürüstlük kuralına aykırı biçimde koşulun gerçekleşmesini engellerse koşul gerçekleşmiş; gerçekleşmesini sağlarsa gerçekleşmemiş sayılabilir ve hukuki sonuç varsayımsal duruma göre belirlenir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay şarta bağlı engel olma emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete şarta bağlı engel olma yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “sözleşme ve koşul maddesi, izin ve finansman başvuruları, taraf yazışmaları, toplantı tutanakları, proje ve teslim takvimi, üçüncü kişi teklifleri, idari kararlar, banka kayıtları, tanık anlatımları, uzman raporu ve alternatif işlem kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Şarta Bağlı Engel Olma Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “şarta bağlı engel olma resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından taraflardan biri dürüstlük kuralına aykırı biçimde koşulun gerçekleşmesini engellerse koşul gerçekleşmiş; gerçekleşmesini sağlarsa gerçekleşmemiş sayılabilir ve hukuki sonuç varsayımsal duruma göre belirlenir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Şarta Bağlı Engel Olma Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “şarta bağlı engel olma emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; beklenen sonucun ortaya çıkmaması tek başına kötü niyetli engelleme değildir; koşulun geciktirici veya bozucu niteliği, tarafın kontrol alanı, sözleşmesel iş birliği borcu, illiyet, makul çaba ve üçüncü kişi ya da idare kararları ayrıştırılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Şarta Bağlı Engel Olma Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “şarta bağlı engel olma yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Tarafın ticari tercih veya ihmalini otomatik olarak dürüstlük kuralına aykırı engelleme saymak ya da sözleşmede yalnız taraf iradesine bırakılmış geçersiz koşulu gözden kaçırmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay şarta bağlı engel olma resmî kayıtları yönünden tarafın ticari tercih veya ihmalini otomatik olarak dürüstlük kuralına aykırı engelleme saymak ya da sözleşmede yalnız taraf iradesine bırakılmış geçersiz koşulu gözden kaçırmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, sözleşme ve koşul maddesi, izin ve finansman başvuruları, taraf yazışmaları, toplantı tutanakları, proje ve teslim takvimi, üçüncü kişi teklifleri, idari kararlar, banka kayıtları, tanık anlatımları, uzman raporu ve alternatif işlem kayıtları delili ve “Taraflardan biri dürüstlük kuralına aykırı biçimde koşulun gerçekleşmesini engellerse koşul gerçekleşmiş; gerçekleşmesini sağlarsa gerçekleşmemiş sayılabilir ve hukuki sonuç varsayımsal duruma göre belirlenir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay şarta bağlı engel olma emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete şarta bağlı engel olma yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• sözleşme ve koşul maddesi, izin ve finansman başvuruları, taraf yazışmaları, toplantı tutanakları, proje ve teslim takvimi, üçüncü kişi teklifleri, idari kararlar, banka kayıtları, tanık anlatımları, uzman raporu ve alternatif işlem kayıtları
• Şarta Bağlı Borçta Koşulun Gerçekleşmesine Engel Olma uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• koşulu, gerçekleşme ölçütünü ve tarafların yükümlü davranışlarını açık bir zaman çizelgesine dönüştürüp engelleyici davranış ile sonuç arasındaki nedenselliği belgelemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Koşulun öngörülen tarihi, temerrüt bildirimleri ve sözleşmeden dönme-fesih takvimi korunmalı; alacak ve tazminat zamanaşımı her talebin kaynağına göre izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Şarta Bağlı Borçta Koşulun Gerçekleşmesine Engel Olma Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Koşulu, gerçekleşme ölçütünü ve tarafların yükümlü davranışlarını açık bir zaman çizelgesine dönüştürüp engelleyici davranış ile sonuç arasındaki nedenselliği belgelemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Şarta bağlı borçta koşulun gerçekleşmesine engel olma bakımından tebliğ ve öğrenme kayıtları nasıl tutulmalıdır?

Koşulun öngörülen tarihi, temerrüt bildirimleri ve sözleşmeden dönme-fesih takvimi korunmalı; alacak ve tazminat zamanaşımı her talebin kaynağına göre izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Koşulun gerçekleşmiş veya gerçekleşmemiş sayıldığının tespiti, ifa, sözleşmenin sona ermesi, bedel iadesi, olumlu veya olumsuz zarar, faiz, tedbir ve belge ibrazı hangi delillere dayanmalıdır?

Koşulun gerçekleşmiş veya gerçekleşmemiş sayıldığının tespiti, ifa, sözleşmenin sona ermesi, bedel iadesi, olumlu veya olumsuz zarar, faiz, tedbir ve belge ibrazı, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Şarta Bağlı Borçta Koşulun Gerçekleşmesine Engel Olma konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Taraflardan biri dürüstlük kuralına aykırı biçimde koşulun gerçekleşmesini engellerse koşul gerçekleşmiş; gerçekleşmesini sağlarsa gerçekleşmemiş sayılabilir ve hukuki sonuç varsayımsal duruma göre belirlenir.

Dosyanın ilk önceliği koşulu, gerçekleşme ölçütünü ve tarafların yükümlü davranışlarını açık bir zaman çizelgesine dönüştürüp engelleyici davranış ile sonuç arasındaki nedenselliği belgelemek, delil omurgası ise sözleşme ve koşul maddesi, izin ve finansman başvuruları, taraf yazışmaları, toplantı tutanakları, proje ve teslim takvimi, üçüncü kişi teklifleri, idari kararlar, banka kayıtları, tanık anlatımları, uzman raporu ve alternatif işlem kayıtları ile Şarta Bağlı Borçta Koşulun Gerçekleşmesine Engel Olma uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Koşulun öngörülen tarihi, temerrüt bildirimleri ve sözleşmeden dönme-fesih takvimi korunmalı; alacak ve tazminat zamanaşımı her talebin kaynağına göre izlenmelidir. Koşulun gerçekleşmiş veya gerçekleşmemiş sayıldığının tespiti, ifa, sözleşmenin sona ermesi, bedel iadesi, olumlu veya olumsuz zarar, faiz, tedbir ve belge ibrazı talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; tarafın ticari tercih veya ihmalini otomatik olarak dürüstlük kuralına aykırı engelleme saymak ya da sözleşmede yalnız taraf iradesine bırakılmış geçersiz koşulu gözden kaçırmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — şarta bağlı engel olma resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından taraflardan biri dürüstlük kuralına aykırı biçimde koşulun gerçekleşmesini engellerse koşul gerçekleşmiş; gerçekleşmesini sağlarsa gerçekleşmemiş sayılabilir ve hukuki sonuç varsayımsal duruma göre belirlenir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — şarta bağlı engel olma emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; beklenen sonucun ortaya çıkmaması tek başına kötü niyetli engelleme değildir; koşulun geciktirici veya bozucu niteliği, tarafın kontrol alanı, sözleşmesel iş birliği borcu, illiyet, makul çaba ve üçüncü kişi ya da idare kararları ayrıştırılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — şarta bağlı engel olma yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.170-176 ve özellikle 175
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.2
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.106, 190, 199 ve 219-222
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru