Aile Konutu Şerhinin Terkini ve Evliliğin Sona Ermesi

Kapsam

Aile Konutu Şerhinin Terkini ve Evliliğin Sona Ermesi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Aile konutu şerhi evlilik birliği sürerken konut üzerindeki tasarrufları eş rızasına bağlayan koruyucu bir kayıt niteliğindedir; boşanma, ölüm, konut niteliğinin kaybı veya hak sahipliğinin değişmesi halinde terkin koşulları ve devam eden uyuşmazlıklar somutlaştırılmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, aile konutu şerhinin terkini ve evliliğin sona ermesi konusunda 3 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “aile konutu şerhi evlilik birliği sürerken konut üzerindeki tasarrufları eş rızasına bağlayan koruyucu bir kayıt niteliğindedir; boşanma, ölüm, konut niteliğinin kaybı veya hak sahipliğinin değişmesi halinde terkin koşulları ve devam eden uyuşmazlıklar somutlaştırılmalıdır” kuralıdır. Boşanma davasının açılması şerhi her durumda kendiliğinden düşürmez; kararın kesinleşmesi, konutta fiili yaşam, ayrılık tedbiri, kira veya mülkiyet hakkı, sağ kalan eşin miras-konut hakkı, satışın daha önce yapılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve tedbir kaydı ayrı incelenmelidir. Ayrıca “tapu kaydı ve şerh dayanağı, nüfus-aile kayıtları, kesinleşme şerhli boşanma veya ölüm belgesi, adres ve abonelik kayıtları, konutun fiili kullanımı, tedbir kararları, satış-ipotek belgeleri, eş rızası, mirasçılık belgesi, noter ihtarları, tkgm başvurusu ve ret yazısı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Aile Konutu Şerhinin Terkini ve Evliliğin Sona Ermesi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.194, 240, 254, 279 ve 652

Aile konutu şerhinin terkini ve evliliğin sona ermesi kapsamında m.194, 240, 254, 279 ve 652 hükümleri aile konutu koruması, mal rejimi ve miras bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tapu Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2644 Sayılı Tapu Kanunu: m.26 ve 1020 Devamı

Aile konutu şerhinin terkini ve evliliğin sona ermesi kapsamında m.26 ve 1020 devamı hükümleri resmi işlem ve tapu sicili bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.389-399

Aile konutu şerhinin terkini ve evliliğin sona ermesi kapsamında m.389-399 hükümleri geçici koruma ve tedbirin sona ermesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Aile konutu şerhi evlilik birliği sürerken konut üzerindeki tasarrufları eş rızasına bağlayan koruyucu bir kayıt niteliğindedir; boşanma, ölüm, konut niteliğinin kaybı veya hak sahipliğinin değişmesi halinde terkin koşulları ve devam eden uyuşmazlıklar somutlaştırılmalıdır.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile konutu sona ermesi resmî kayıtları yönünden aile konutu şerhi evlilik birliği sürerken konut üzerindeki tasarrufları eş rızasına bağlayan koruyucu bir kayıt niteliğindedir; boşanma, ölüm, konut niteliğinin kaybı veya hak sahipliğinin değişmesi halinde terkin koşulları ve devam eden uyuşmazlıklar somutlaştırılmalıdır. Bu ölçüt özellikle tapu kaydı ve şerh dayanağı, nüfus-aile kayıtları, kesinleşme şerhli boşanma veya ölüm belgesi, adres ve abonelik kayıtları, konutun fiili kullanımı, tedbir kararları, satış-ipotek belgeleri, eş rızası, mirasçılık belgesi, noter ihtarları, TKGM başvurusu ve ret yazısı üzerinden sınanır. Şerhin konulma dayanağı ile evlilik ve konut niteliğinin sona erdiği iddia edilen tarihi belirleyip tapu kaydındaki diğer tedbir ve ayni haklardan ayrıştırmak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, evliliğin sona ermesini daha önceki rızasız tasarrufu otomatik geçerli hale getiren bir olgu saymak veya aile konutu şerhiyle ihtiyati tedbir kaydını aynı hukuki sonuçta görmek ihtimalini güçlendirebilir.

Boşanma davasının açılması şerhi her durumda kendiliğinden düşürmez; kararın kesinleşmesi, konutta fiili yaşam, ayrılık tedbiri, kira veya mülkiyet hakkı, sağ kalan eşin miras-konut hakkı, satışın daha önce yapılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve tedbir kaydı ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay aile konutu sona ermesi emsal taraması yönünden boşanma davasının açılması şerhi her durumda kendiliğinden düşürmez; kararın kesinleşmesi, konutta fiili yaşam, ayrılık tedbiri, kira veya mülkiyet hakkı, sağ kalan eşin miras-konut hakkı, satışın daha önce yapılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve tedbir kaydı ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Tapu kaydı ve şerh dayanağı, nüfus-aile kayıtları, kesinleşme şerhli boşanma veya ölüm belgesi, adres ve abonelik kayıtları, konutun fiili kullanımı, tedbir kararları, satış-ipotek belgeleri, eş rızası, mirasçılık belgesi, noter ihtarları, TKGM başvurusu ve ret yazısı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete aile konutu sona ermesi yürürlük denetimi yönünden tapu kaydı ve şerh dayanağı, nüfus-aile kayıtları, kesinleşme şerhli boşanma veya ölüm belgesi, adres ve abonelik kayıtları, konutun fiili kullanımı, tedbir kararları, satış-ipotek belgeleri, eş rızası, mirasçılık belgesi, noter ihtarları, TKGM başvurusu ve ret yazısı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Tapu kaydı ve şerh dayanağı, nüfus-aile kayıtları, kesinleşme şerhli boşanma veya ölüm belgesi, adres ve abonelik kayıtları, konutun fiili kullanımı, tedbir kararları, satış-ipotek belgeleri, eş rızası, mirasçılık belgesi, noter ihtarları, TKGM başvurusu ve ret yazısı.

“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile konutu sona ermesi resmî kayıtları yönünden tapu kaydı ve şerh dayanağı, nüfus-aile kayıtları, kesinleşme şerhli boşanma veya ölüm belgesi, adres ve abonelik kayıtları, konutun fiili kullanımı, tedbir kararları, satış-ipotek belgeleri, eş rızası, mirasçılık belgesi, noter ihtarları, TKGM başvurusu ve ret yazısı” kaydı, “Aile konutu şerhi evlilik birliği sürerken konut üzerindeki tasarrufları eş rızasına bağlayan koruyucu bir kayıt niteliğindedir; boşanma, ölüm, konut niteliğinin kaybı veya hak sahipliğinin değişmesi halinde terkin koşulları ve devam eden uyuşmazlıklar somutlaştırılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “boşanma davasının açılması şerhi her durumda kendiliğinden düşürmez; kararın kesinleşmesi, konutta fiili yaşam, ayrılık tedbiri, kira veya mülkiyet hakkı, sağ kalan eşin miras-konut hakkı, satışın daha önce yapılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve tedbir kaydı ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay aile konutu sona ermesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete aile konutu sona ermesi yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile konutu sona ermesi resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Aile konutu şerhi evlilik birliği sürerken konut üzerindeki tasarrufları eş rızasına bağlayan koruyucu bir kayıt niteliğindedir; boşanma, ölüm, konut niteliğinin kaybı veya hak sahipliğinin değişmesi halinde terkin koşulları ve devam eden uyuşmazlıklar somutlaştırılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Şerhin konulma dayanağı ile evlilik ve konut niteliğinin sona erdiği iddia edilen tarihi belirleyip tapu kaydındaki diğer tedbir ve ayni haklardan ayrıştırmak.

“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile konutu sona ermesi resmî kayıtları yönünden şerhin konulma dayanağı ile evlilik ve konut niteliğinin sona erdiği iddia edilen tarihi belirleyip tapu kaydındaki diğer tedbir ve ayni haklardan ayrıştırmak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tapu kaydı ve şerh dayanağı, nüfus-aile kayıtları, kesinleşme şerhli boşanma veya ölüm belgesi, adres ve abonelik kayıtları, konutun fiili kullanımı, tedbir kararları, satış-ipotek belgeleri, eş rızası, mirasçılık belgesi, noter ihtarları, TKGM başvurusu ve ret yazısı dosyaya alınmalı ve şerhin idari yoldan veya mahkeme kararıyla terkini, terkin talebinin reddinin kaldırılması, yolsuz tescilin düzeltilmesi, tedbirin devamı veya kaldırılması, tapu iptal-tescil, tazminat ve yargılama gideri talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay aile konutu sona ermesi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete aile konutu sona ermesi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile konutu sona ermesi resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve şerhin idari yoldan veya mahkeme kararıyla terkini, terkin talebinin reddinin kaldırılması, yolsuz tescilin düzeltilmesi, tedbirin devamı veya kaldırılması, tapu iptal-tescil, tazminat ve yargılama gideri talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Boşanma kararının kesinleşmesi ve tapu başvuru zamanı belgelenmeli; ret işlemine, önceki tasarrufa veya üçüncü kişi kazanımına ilişkin dava ve kanun yolu süreleri ayrı korunmalıdır.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile konutu sona ermesi resmî kayıtları yönünden boşanma kararının kesinleşmesi ve tapu başvuru zamanı belgelenmeli; ret işlemine, önceki tasarrufa veya üçüncü kişi kazanımına ilişkin dava ve kanun yolu süreleri ayrı korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay aile konutu sona ermesi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Şerhin idari yoldan veya mahkeme kararıyla terkini, terkin talebinin reddinin kaldırılması, yolsuz tescilin düzeltilmesi, tedbirin devamı veya kaldırılması, tapu iptal-tescil, tazminat ve yargılama gideri.

“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile konutu sona ermesi resmî kayıtları yönünden şerhin idari yoldan veya mahkeme kararıyla terkini, terkin talebinin reddinin kaldırılması, yolsuz tescilin düzeltilmesi, tedbirin devamı veya kaldırılması, tapu iptal-tescil, tazminat ve yargılama gideri” talebi, “Aile konutu şerhi evlilik birliği sürerken konut üzerindeki tasarrufları eş rızasına bağlayan koruyucu bir kayıt niteliğindedir; boşanma, ölüm, konut niteliğinin kaybı veya hak sahipliğinin değişmesi halinde terkin koşulları ve devam eden uyuşmazlıklar somutlaştırılmalıdır” koşuluyla ve tapu kaydı ve şerh dayanağı, nüfus-aile kayıtları, kesinleşme şerhli boşanma veya ölüm belgesi, adres ve abonelik kayıtları, konutun fiili kullanımı, tedbir kararları, satış-ipotek belgeleri, eş rızası, mirasçılık belgesi, noter ihtarları, TKGM başvurusu ve ret yazısı deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay aile konutu sona ermesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “boşanma davasının açılması şerhi her durumda kendiliğinden düşürmez; kararın kesinleşmesi, konutta fiili yaşam, ayrılık tedbiri, kira veya mülkiyet hakkı, sağ kalan eşin miras-konut hakkı, satışın daha önce yapılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve tedbir kaydı ayrı incelenmelidir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete aile konutu sona ermesi yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü — Aile Konutu Sona Ermesi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “aile konutu sona ermesi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından aile konutu şerhi evlilik birliği sürerken konut üzerindeki tasarrufları eş rızasına bağlayan koruyucu bir kayıt niteliğindedir; boşanma, ölüm, konut niteliğinin kaybı veya hak sahipliğinin değişmesi halinde terkin koşulları ve devam eden uyuşmazlıklar somutlaştırılmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Aile Konutu Sona Ermesi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “aile konutu sona ermesi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; boşanma davasının açılması şerhi her durumda kendiliğinden düşürmez; kararın kesinleşmesi, konutta fiili yaşam, ayrılık tedbiri, kira veya mülkiyet hakkı, sağ kalan eşin miras-konut hakkı, satışın daha önce yapılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve tedbir kaydı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Aile Konutu Sona Ermesi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “aile konutu sona ermesi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Evliliğin sona ermesini daha önceki rızasız tasarrufu otomatik geçerli hale getiren bir olgu saymak veya aile konutu şerhiyle ihtiyati tedbir kaydını aynı hukuki sonuçta görmek.

“Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü aile konutu sona ermesi resmî kayıtları yönünden evliliğin sona ermesini daha önceki rızasız tasarrufu otomatik geçerli hale getiren bir olgu saymak veya aile konutu şerhiyle ihtiyati tedbir kaydını aynı hukuki sonuçta görmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Şerhin konulma dayanağı ile evlilik ve konut niteliğinin sona erdiği iddia edilen tarihi belirleyip tapu kaydındaki diğer tedbir ve ayni haklardan ayrıştırmak aşamasında tapu kaydı ve şerh dayanağı, nüfus-aile kayıtları, kesinleşme şerhli boşanma veya ölüm belgesi, adres ve abonelik kayıtları, konutun fiili kullanımı, tedbir kararları, satış-ipotek belgeleri, eş rızası, mirasçılık belgesi, noter ihtarları, TKGM başvurusu ve ret yazısı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay aile konutu sona ermesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Boşanma davasının açılması şerhi her durumda kendiliğinden düşürmez; kararın kesinleşmesi, konutta fiili yaşam, ayrılık tedbiri, kira veya mülkiyet hakkı, sağ kalan eşin miras-konut hakkı, satışın daha önce yapılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve tedbir kaydı ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete aile konutu sona ermesi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• tapu kaydı ve şerh dayanağı, nüfus-aile kayıtları, kesinleşme şerhli boşanma veya ölüm belgesi, adres ve abonelik kayıtları, konutun fiili kullanımı, tedbir kararları, satış-ipotek belgeleri, eş rızası, mirasçılık belgesi, noter ihtarları, TKGM başvurusu ve ret yazısı
• Aile Konutu Şerhinin Terkini ve Evliliğin Sona Ermesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• şerhin konulma dayanağı ile evlilik ve konut niteliğinin sona erdiği iddia edilen tarihi belirleyip tapu kaydındaki diğer tedbir ve ayni haklardan ayrıştırmak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Boşanma kararının kesinleşmesi ve tapu başvuru zamanı belgelenmeli; ret işlemine, önceki tasarrufa veya üçüncü kişi kazanımına ilişkin dava ve kanun yolu süreleri ayrı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Aile Konutu Şerhinin Terkini ve Evliliğin Sona Ermesi Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Şerhin konulma dayanağı ile evlilik ve konut niteliğinin sona erdiği iddia edilen tarihi belirleyip tapu kaydındaki diğer tedbir ve ayni haklardan ayrıştırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Aile konutu şerhinin terkini ve evliliğin sona ermesi bakımından tebliğ ve öğrenme kayıtları nasıl tutulmalıdır?

Boşanma kararının kesinleşmesi ve tapu başvuru zamanı belgelenmeli; ret işlemine, önceki tasarrufa veya üçüncü kişi kazanımına ilişkin dava ve kanun yolu süreleri ayrı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Şerhin idari yoldan veya mahkeme kararıyla terkini, terkin talebinin reddinin kaldırılması, yolsuz tescilin düzeltilmesi, tedbirin devamı veya kaldırılması, tapu iptal-tescil, tazminat ve yargılama gideri hangi delillere dayanmalıdır?

Şerhin idari yoldan veya mahkeme kararıyla terkini, terkin talebinin reddinin kaldırılması, yolsuz tescilin düzeltilmesi, tedbirin devamı veya kaldırılması, tapu iptal-tescil, tazminat ve yargılama gideri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Aile Konutu Şerhinin Terkini ve Evliliğin Sona Ermesi konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 2644 Sayılı Tapu Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Aile konutu şerhi evlilik birliği sürerken konut üzerindeki tasarrufları eş rızasına bağlayan koruyucu bir kayıt niteliğindedir; boşanma, ölüm, konut niteliğinin kaybı veya hak sahipliğinin değişmesi halinde terkin koşulları ve devam eden uyuşmazlıklar somutlaştırılmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği şerhin konulma dayanağı ile evlilik ve konut niteliğinin sona erdiği iddia edilen tarihi belirleyip tapu kaydındaki diğer tedbir ve ayni haklardan ayrıştırmak, delil omurgası ise tapu kaydı ve şerh dayanağı, nüfus-aile kayıtları, kesinleşme şerhli boşanma veya ölüm belgesi, adres ve abonelik kayıtları, konutun fiili kullanımı, tedbir kararları, satış-ipotek belgeleri, eş rızası, mirasçılık belgesi, noter ihtarları, TKGM başvurusu ve ret yazısı ile Aile Konutu Şerhinin Terkini ve Evliliğin Sona Ermesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Boşanma kararının kesinleşmesi ve tapu başvuru zamanı belgelenmeli; ret işlemine, önceki tasarrufa veya üçüncü kişi kazanımına ilişkin dava ve kanun yolu süreleri ayrı korunmalıdır. Şerhin idari yoldan veya mahkeme kararıyla terkini, terkin talebinin reddinin kaldırılması, yolsuz tescilin düzeltilmesi, tedbirin devamı veya kaldırılması, tapu iptal-tescil, tazminat ve yargılama gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; evliliğin sona ermesini daha önceki rızasız tasarrufu otomatik geçerli hale getiren bir olgu saymak veya aile konutu şerhiyle ihtiyati tedbir kaydını aynı hukuki sonuçta görmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü — aile konutu sona ermesi resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından aile konutu şerhi evlilik birliği sürerken konut üzerindeki tasarrufları eş rızasına bağlayan koruyucu bir kayıt niteliğindedir; boşanma, ölüm, konut niteliğinin kaybı veya hak sahipliğinin değişmesi halinde terkin koşulları ve devam eden uyuşmazlıklar somutlaştırılmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — aile konutu sona ermesi emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; boşanma davasının açılması şerhi her durumda kendiliğinden düşürmez; kararın kesinleşmesi, konutta fiili yaşam, ayrılık tedbiri, kira veya mülkiyet hakkı, sağ kalan eşin miras-konut hakkı, satışın daha önce yapılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve tedbir kaydı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — aile konutu sona ermesi yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.194, 240, 254, 279 ve 652
• 2644 Sayılı Tapu Kanunu — m.26 ve 1020 devamı
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.389-399
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru