Aile Mahkemesinde Sosyal İnceleme Raporuna İtiraz

Kapsam

Aile Mahkemesinde Sosyal İnceleme Raporuna İtiraz yönünden başvurunun usul hukuku içindeki amacı, görevli mahkeme, taraf ve hukuki yarar, yapılması istenen işlem, karşı tarafın dinlenilmesi, özel süre ve verilecek kararın sonraki yargılamaya etkisi birlikte ele alınır. Velayet ve kişisel ilişki uyuşmazlığında sosyal inceleme raporu hakimin çocuğun üstün yararını değerlendirmesine yardımcı takdiri bir delildir; taraflar raporun yöntemi, veri kaynağı, güncelliği, uzmanlığı ve sonuçları hakkında açıklama ve itiraz sunabilmeli, hakim raporu diğer delillerle birlikte tartışmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, aile mahkemesinde sosyal inceleme raporuna itiraz konusunda 30 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Usul İşleminin Amacı ve İnceleme Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “velayet ve kişisel ilişki uyuşmazlığında sosyal inceleme raporu hakimin çocuğun üstün yararını değerlendirmesine yardımcı takdiri bir delildir; taraflar raporun yöntemi, veri kaynağı, güncelliği, uzmanlığı ve sonuçları hakkında açıklama ve itiraz sunabilmeli, hakim raporu diğer delillerle birlikte tartışmalıdır” kuralıdır. Tarafın rapor sonucunu beğenmemesi tek başına yeni inceleme gerektirmez ve uzman görüşü de hakimin yerine geçmez; çocukla görüşme koşulları, ebeveyn gözlemi, ev ziyareti, okul-sağlık kaydı, şiddet iddiası, kardeş bağı, yaş-gelişim, yönlendirme ve güncel değişiklik ayrı incelenmelidir. Ayrıca “sosyal inceleme görevlendirme kararı, uzmanlık ve tarafsızlık bilgisi, görüşme notları, rapor ve ekleri, çocuk-ebeveyn görüşme tarihleri, ev ziyareti, okul ve sağlık kayıtları, kolluk ve 6284 dosyaları, tanık ve dijital deliller, taraf itirazları, ara kararlar ve duruşma tutanağı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Aile Mahkemesinde Sosyal İnceleme Raporuna İtiraz bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.182, 323-326, 336-351

Aile mahkemesinde sosyal inceleme raporuna itiraz kapsamında m.182, 323-326, 336-351 hükümleri çocuğun üstün yararı, velayet ve kişisel ilişki bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.27, 31, 190, 266-281

Aile mahkemesinde sosyal inceleme raporuna itiraz kapsamında m.27, 31, 190, 266-281 hükümleri hukuki dinlenilme, ispat ve uzman incelemesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Çocuk Koruma Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu: m.4-15 ve 35

Aile mahkemesinde sosyal inceleme raporuna itiraz kapsamında m.4-15 ve 35 hükümleri çocuğun korunması ve sosyal inceleme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Başvuru Koşulları ve Mahkemenin Yetkisi

Velayet ve kişisel ilişki uyuşmazlığında sosyal inceleme raporu hakimin çocuğun üstün yararını değerlendirmesine yardımcı takdiri bir delildir; taraflar raporun yöntemi, veri kaynağı, güncelliği, uzmanlığı ve sonuçları hakkında açıklama ve itiraz sunabilmeli, hakim raporu diğer delillerle birlikte tartışmalıdır.

Yargıtay aile mahkemesinde raporuna itiraz resmî kayıtları yönünden velayet ve kişisel ilişki uyuşmazlığında sosyal inceleme raporu hakimin çocuğun üstün yararını değerlendirmesine yardımcı takdiri bir delildir; taraflar raporun yöntemi, veri kaynağı, güncelliği, uzmanlığı ve sonuçları hakkında açıklama ve itiraz sunabilmeli, hakim raporu diğer delillerle birlikte tartışmalıdır. Bu ölçüt özellikle sosyal inceleme görevlendirme kararı, uzmanlık ve tarafsızlık bilgisi, görüşme notları, rapor ve ekleri, çocuk-ebeveyn görüşme tarihleri, ev ziyareti, okul ve sağlık kayıtları, kolluk ve 6284 dosyaları, tanık ve dijital deliller, taraf itirazları, ara kararlar ve duruşma tutanağı üzerinden sınanır. Rapordaki her maddi kabulün hangi görüşme, gözlem veya belgeye dayandığını çıkarıp eksik kişi, güncelliğini yitirmiş olgu, yöntem sorunu ve dosyadaki karşı delili ayrı başlıklarla somutlaştırmak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, itirazı yalnız uzmanı taraflı ilan eden soyut cümlelerle kurmak veya sosyal inceleme raporunu bağlayıcı uzman kararı sayarak hakimin çelişkili delilleri ve çocuğun güncel durumunu değerlendirme yükümlülüğünü ortadan kaldırmak ihtimalini güçlendirebilir.

Tarafın rapor sonucunu beğenmemesi tek başına yeni inceleme gerektirmez ve uzman görüşü de hakimin yerine geçmez; çocukla görüşme koşulları, ebeveyn gözlemi, ev ziyareti, okul-sağlık kaydı, şiddet iddiası, kardeş bağı, yaş-gelişim, yönlendirme ve güncel değişiklik ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay aile mahkemesinde raporuna itiraz emsal taraması yönünden tarafın rapor sonucunu beğenmemesi tek başına yeni inceleme gerektirmez ve uzman görüşü de hakimin yerine geçmez; çocukla görüşme koşulları, ebeveyn gözlemi, ev ziyareti, okul-sağlık kaydı, şiddet iddiası, kardeş bağı, yaş-gelişim, yönlendirme ve güncel değişiklik ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Sosyal inceleme görevlendirme kararı, uzmanlık ve tarafsızlık bilgisi, görüşme notları, rapor ve ekleri, çocuk-ebeveyn görüşme tarihleri, ev ziyareti, okul ve sağlık kayıtları, kolluk ve 6284 dosyaları, tanık ve dijital deliller, taraf itirazları, ara kararlar ve duruşma tutanağı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete aile mahkemesinde raporuna itiraz yürürlük denetimi yönünden sosyal inceleme görevlendirme kararı, uzmanlık ve tarafsızlık bilgisi, görüşme notları, rapor ve ekleri, çocuk-ebeveyn görüşme tarihleri, ev ziyareti, okul ve sağlık kayıtları, kolluk ve 6284 dosyaları, tanık ve dijital deliller, taraf itirazları, ara kararlar ve duruşma tutanağı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İşlemle Bağlantılı Belge ve Kayıtlar

Sosyal inceleme görevlendirme kararı, uzmanlık ve tarafsızlık bilgisi, görüşme notları, rapor ve ekleri, çocuk-ebeveyn görüşme tarihleri, ev ziyareti, okul ve sağlık kayıtları, kolluk ve 6284 dosyaları, tanık ve dijital deliller, taraf itirazları, ara kararlar ve duruşma tutanağı.

“Yargıtay aile mahkemesinde raporuna itiraz resmî kayıtları yönünden sosyal inceleme görevlendirme kararı, uzmanlık ve tarafsızlık bilgisi, görüşme notları, rapor ve ekleri, çocuk-ebeveyn görüşme tarihleri, ev ziyareti, okul ve sağlık kayıtları, kolluk ve 6284 dosyaları, tanık ve dijital deliller, taraf itirazları, ara kararlar ve duruşma tutanağı” kaydı, “Velayet ve kişisel ilişki uyuşmazlığında sosyal inceleme raporu hakimin çocuğun üstün yararını değerlendirmesine yardımcı takdiri bir delildir; taraflar raporun yöntemi, veri kaynağı, güncelliği, uzmanlığı ve sonuçları hakkında açıklama ve itiraz sunabilmeli, hakim raporu diğer delillerle birlikte tartışmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “tarafın rapor sonucunu beğenmemesi tek başına yeni inceleme gerektirmez ve uzman görüşü de hakimin yerine geçmez; çocukla görüşme koşulları, ebeveyn gözlemi, ev ziyareti, okul-sağlık kaydı, şiddet iddiası, kardeş bağı, yaş-gelişim, yönlendirme ve güncel değişiklik ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay aile mahkemesinde raporuna itiraz emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete aile mahkemesinde raporuna itiraz yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Görevli Mahkeme ve İzlenecek Usul

Rapordaki her maddi kabulün hangi görüşme, gözlem veya belgeye dayandığını çıkarıp eksik kişi, güncelliğini yitirmiş olgu, yöntem sorunu ve dosyadaki karşı delili ayrı başlıklarla somutlaştırmak.

“Yargıtay aile mahkemesinde raporuna itiraz resmî kayıtları yönünden rapordaki her maddi kabulün hangi görüşme, gözlem veya belgeye dayandığını çıkarıp eksik kişi, güncelliğini yitirmiş olgu, yöntem sorunu ve dosyadaki karşı delili ayrı başlıklarla somutlaştırmak” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay aile mahkemesinde raporuna itiraz emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete aile mahkemesinde raporuna itiraz yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Özel Süre, Tebligat ve Hak Kaybı

Rapor tebliğ veya incelemeye açıldıktan sonra mahkemenin verdiği kesin sürede ayrıntılı itiraz sunulmalı; yeni olgu ve çocuk açısından acil risk varsa duruşma beklenmeden geçici tedbir veya ek inceleme talep edilmelidir.

Yargıtay aile mahkemesinde raporuna itiraz resmî kayıtları yönünden rapor tebliğ veya incelemeye açıldıktan sonra mahkemenin verdiği kesin sürede ayrıntılı itiraz sunulmalı; yeni olgu ve çocuk açısından acil risk varsa duruşma beklenmeden geçici tedbir veya ek inceleme talep edilmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay aile mahkemesinde raporuna itiraz emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İstenen Usul İşleminin Açıkça Kurulması

Rapora itirazın değerlendirilmesi, uzmanının dinlenmesi, eksik kayıtların getirtilmesi, ek veya yeni sosyal inceleme, çocuk dostu görüşme, geçici velayet ve kişisel ilişki tedbiri, raporun tek başına hükme esas alınmaması ve gider.

“Yargıtay aile mahkemesinde raporuna itiraz resmî kayıtları yönünden rapora itirazın değerlendirilmesi, uzmanının dinlenmesi, eksik kayıtların getirtilmesi, ek veya yeni sosyal inceleme, çocuk dostu görüşme, geçici velayet ve kişisel ilişki tedbiri, raporun tek başına hükme esas alınmaması ve gider” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve sosyal inceleme görevlendirme kararı, uzmanlık ve tarafsızlık bilgisi, görüşme notları, rapor ve ekleri, çocuk-ebeveyn görüşme tarihleri, ev ziyareti, okul ve sağlık kayıtları, kolluk ve 6284 dosyaları, tanık ve dijital deliller, taraf itirazları, ara kararlar ve duruşma tutanağı ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Bu Usul Meselesi Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay aile mahkemesinde raporuna itiraz emsal taraması yönünden bu usul meselesi bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete aile mahkemesinde raporuna itiraz yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Aile Mahkemesinde Raporuna İtiraz Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “aile mahkemesinde raporuna itiraz resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu usul meselesi bakımından velayet ve kişisel ilişki uyuşmazlığında sosyal inceleme raporu hakimin çocuğun üstün yararını değerlendirmesine yardımcı takdiri bir delildir; taraflar raporun yöntemi, veri kaynağı, güncelliği, uzmanlığı ve sonuçları hakkında açıklama ve itiraz sunabilmeli, hakim raporu diğer delillerle birlikte tartışmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Aile Mahkemesinde Raporuna İtiraz Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “aile mahkemesinde raporuna itiraz emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu usul meselesi içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; tarafın rapor sonucunu beğenmemesi tek başına yeni inceleme gerektirmez ve uzman görüşü de hakimin yerine geçmez; çocukla görüşme koşulları, ebeveyn gözlemi, ev ziyareti, okul-sağlık kaydı, şiddet iddiası, kardeş bağı, yaş-gelişim, yönlendirme ve güncel değişiklik ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Aile Mahkemesinde Raporuna İtiraz Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “aile mahkemesinde raporuna itiraz yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu usul meselesi için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Hukuki Yarar, Kapsam ve Usul Hatası Riskleri

İtirazı yalnız uzmanı taraflı ilan eden soyut cümlelerle kurmak veya sosyal inceleme raporunu bağlayıcı uzman kararı sayarak hakimin çelişkili delilleri ve çocuğun güncel durumunu değerlendirme yükümlülüğünü ortadan kaldırmak.

“Yargıtay aile mahkemesinde raporuna itiraz resmî kayıtları yönünden itirazı yalnız uzmanı taraflı ilan eden soyut cümlelerle kurmak veya sosyal inceleme raporunu bağlayıcı uzman kararı sayarak hakimin çelişkili delilleri ve çocuğun güncel durumunu değerlendirme yükümlülüğünü ortadan kaldırmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Rapordaki her maddi kabulün hangi görüşme, gözlem veya belgeye dayandığını çıkarıp eksik kişi, güncelliğini yitirmiş olgu, yöntem sorunu ve dosyadaki karşı delili ayrı başlıklarla somutlaştırmak aşamasında sosyal inceleme görevlendirme kararı, uzmanlık ve tarafsızlık bilgisi, görüşme notları, rapor ve ekleri, çocuk-ebeveyn görüşme tarihleri, ev ziyareti, okul ve sağlık kayıtları, kolluk ve 6284 dosyaları, tanık ve dijital deliller, taraf itirazları, ara kararlar ve duruşma tutanağı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay aile mahkemesinde raporuna itiraz emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Tarafın rapor sonucunu beğenmemesi tek başına yeni inceleme gerektirmez ve uzman görüşü de hakimin yerine geçmez; çocukla görüşme koşulları, ebeveyn gözlemi, ev ziyareti, okul-sağlık kaydı, şiddet iddiası, kardeş bağı, yaş-gelişim, yönlendirme ve güncel değişiklik ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete aile mahkemesinde raporuna itiraz yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• sosyal inceleme görevlendirme kararı, uzmanlık ve tarafsızlık bilgisi, görüşme notları, rapor ve ekleri, çocuk-ebeveyn görüşme tarihleri, ev ziyareti, okul ve sağlık kayıtları, kolluk ve 6284 dosyaları, tanık ve dijital deliller, taraf itirazları, ara kararlar ve duruşma tutanağı
• Aile Mahkemesinde Sosyal İnceleme Raporuna İtiraz uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar

• rapordaki her maddi kabulün hangi görüşme, gözlem veya belgeye dayandığını çıkarıp eksik kişi, güncelliğini yitirmiş olgu, yöntem sorunu ve dosyadaki karşı delili ayrı başlıklarla somutlaştırmak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması

• Süre çizelgesinde Rapor tebliğ veya incelemeye açıldıktan sonra mahkemenin verdiği kesin sürede ayrıntılı itiraz sunulmalı; yeni olgu ve çocuk açısından acil risk varsa duruşma beklenmeden geçici tedbir veya ek inceleme talep edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Aile mahkemesinde sosyal inceleme raporuna itiraz bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Rapordaki her maddi kabulün hangi görüşme, gözlem veya belgeye dayandığını çıkarıp eksik kişi, güncelliğini yitirmiş olgu, yöntem sorunu ve dosyadaki karşı delili ayrı başlıklarla somutlaştırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Usul işleminin amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar, karşı tarafın dinlenilmesi ve kararın sonraki yargılamaya etkisi ayrı ayrı doğrulanmalıdır.

Aile Mahkemesinde Sosyal İnceleme Raporuna İtiraz Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Rapor tebliğ veya incelemeye açıldıktan sonra mahkemenin verdiği kesin sürede ayrıntılı itiraz sunulmalı; yeni olgu ve çocuk açısından acil risk varsa duruşma beklenmeden geçici tedbir veya ek inceleme talep edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Rapora itirazın değerlendirilmesi, uzmanının dinlenmesi, eksik kayıtların getirtilmesi, ek veya yeni sosyal inceleme, çocuk dostu görüşme, geçici velayet ve kişisel ilişki tedbiri, raporun tek başına hükme esas alınmaması ve gider istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Rapora itirazın değerlendirilmesi, uzmanının dinlenmesi, eksik kayıtların getirtilmesi, ek veya yeni sosyal inceleme, çocuk dostu görüşme, geçici velayet ve kişisel ilişki tedbiri, raporun tek başına hükme esas alınmaması ve gider, bu usul meselesi bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi usul işleminin amacıyla sınırlı kurulmalıdır. Esas hakkındaki hüküm, para alacağı veya faiz sonucu kendiliğinden bu başvurunun parçası sayılmamalıdır.

Sonuç

Bu usul meselesi bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Aile Mahkemesinde Sosyal İnceleme Raporuna İtiraz incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Velayet ve kişisel ilişki uyuşmazlığında sosyal inceleme raporu hakimin çocuğun üstün yararını değerlendirmesine yardımcı takdiri bir delildir; taraflar raporun yöntemi, veri kaynağı, güncelliği, uzmanlığı ve sonuçları hakkında açıklama ve itiraz sunabilmeli, hakim raporu diğer delillerle birlikte tartışmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği rapordaki her maddi kabulün hangi görüşme, gözlem veya belgeye dayandığını çıkarıp eksik kişi, güncelliğini yitirmiş olgu, yöntem sorunu ve dosyadaki karşı delili ayrı başlıklarla somutlaştırmak, delil omurgası ise sosyal inceleme görevlendirme kararı, uzmanlık ve tarafsızlık bilgisi, görüşme notları, rapor ve ekleri, çocuk-ebeveyn görüşme tarihleri, ev ziyareti, okul ve sağlık kayıtları, kolluk ve 6284 dosyaları, tanık ve dijital deliller, taraf itirazları, ara kararlar ve duruşma tutanağı ile Aile Mahkemesinde Sosyal İnceleme Raporuna İtiraz uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Rapor tebliğ veya incelemeye açıldıktan sonra mahkemenin verdiği kesin sürede ayrıntılı itiraz sunulmalı; yeni olgu ve çocuk açısından acil risk varsa duruşma beklenmeden geçici tedbir veya ek inceleme talep edilmelidir. Rapora itirazın değerlendirilmesi, uzmanının dinlenmesi, eksik kayıtların getirtilmesi, ek veya yeni sosyal inceleme, çocuk dostu görüşme, geçici velayet ve kişisel ilişki tedbiri, raporun tek başına hükme esas alınmaması ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; itirazı yalnız uzmanı taraflı ilan eden soyut cümlelerle kurmak veya sosyal inceleme raporunu bağlayıcı uzman kararı sayarak hakimin çelişkili delilleri ve çocuğun güncel durumunu değerlendirme yükümlülüğünü ortadan kaldırmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — aile mahkemesinde raporuna itiraz resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu usul meselesi bakımından velayet ve kişisel ilişki uyuşmazlığında sosyal inceleme raporu hakimin çocuğun üstün yararını değerlendirmesine yardımcı takdiri bir delildir; taraflar raporun yöntemi, veri kaynağı, güncelliği, uzmanlığı ve sonuçları hakkında açıklama ve itiraz sunabilmeli, hakim raporu diğer delillerle birlikte tartışmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — aile mahkemesinde raporuna itiraz emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu usul meselesi içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; tarafın rapor sonucunu beğenmemesi tek başına yeni inceleme gerektirmez ve uzman görüşü de hakimin yerine geçmez; çocukla görüşme koşulları, ebeveyn gözlemi, ev ziyareti, okul-sağlık kaydı, şiddet iddiası, kardeş bağı, yaş-gelişim, yönlendirme ve güncel değişiklik ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — aile mahkemesinde raporuna itiraz yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu usul meselesi için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.182, 323-326, 336-351
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.27, 31, 190, 266-281
• 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu — m.4-15 ve 35
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru