Aile ve Boşanma Hukuku

Eşler Arasındaki Alacaklarda Zamanaşımının Durması

Eşler Arasındaki Alacaklarda Zamanaşımının Durması; Evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden olan alacaklarında zamanaşımı işlemez; evlilik sona erdiğinde duran süre yeniden işlemeye başlar, ancak alacağın doğumu, muacceliyeti ve mal rejimi tasfiyesiyle bağlantısı ayrıca belirlenir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.784 kelime · 18 dk

Kapsam

Eşler Arasındaki Alacaklarda Zamanaşımının Durması yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden olan alacaklarında zamanaşımı işlemez; evlilik sona erdiğinde duran süre yeniden işlemeye başlar, ancak alacağın doğumu, muacceliyeti ve mal rejimi tasfiyesiyle bağlantısı ayrıca belirlenir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, eşler arasındaki alacaklarda zamanaşımının durması konusunda 25 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden olan alacaklarında zamanaşımı işlemez; evlilik sona erdiğinde duran süre yeniden işlemeye başlar, ancak alacağın doğumu, muacceliyeti ve mal rejimi tasfiyesiyle bağlantısı ayrıca belirlenir” kuralıdır. Eşler arasındaki her ekonomik uyuşmazlık aynı tarihte muaccel olmaz; ödünç, katkı, vekâletsiz iş görme, kişisel mal, katılma alacağı, üçüncü kişiye ödeme ve ticari ortaklık kaynakları birbirinden ayrılmalı, evlilikten önce dolmuş süre veya kesinleşmiş hüküm durma kuralıyla canlandırılmamalıdır. Ayrıca “evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Eşler Arasındaki Alacaklarda Zamanaşımının Durması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.146-161 ve Özellikle m.153

Eşler arasındaki alacaklarda zamanaşımının durması kapsamında m.146-161 ve özellikle m.153 hükümleri zamanaşımı ve eşler arasında durma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.202-281

Eşler arasındaki alacaklarda zamanaşımının durması kapsamında m.202-281 hükümleri mal rejimleri ve tasfiye alacakları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199 ve 219-222

Eşler arasındaki alacaklarda zamanaşımının durması kapsamında m.190, 199 ve 219-222 hükümleri ispat, banka kaydı ve belge ibrazı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden olan alacaklarında zamanaşımı işlemez; evlilik sona erdiğinde duran süre yeniden işlemeye başlar, ancak alacağın doğumu, muacceliyeti ve mal rejimi tasfiyesiyle bağlantısı ayrıca belirlenir.

“Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması resmî kayıtları yönünden evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden olan alacaklarında zamanaşımı işlemez; evlilik sona erdiğinde duran süre yeniden işlemeye başlar, ancak alacağın doğumu, muacceliyeti ve mal rejimi tasfiyesiyle bağlantısı ayrıca belirlenir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve evlilik içindeki her ödemenin bağış olduğunu varsaymak veya zamanaşımının durmasını alacağın muacceliyetini ve ispat yükünü ortadan kaldıran bir kural gibi uygulamak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Eşler arasındaki her ekonomik uyuşmazlık aynı tarihte muaccel olmaz; ödünç, katkı, vekâletsiz iş görme, kişisel mal, katılma alacağı, üçüncü kişiye ödeme ve ticari ortaklık kaynakları birbirinden ayrılmalı, evlilikten önce dolmuş süre veya kesinleşmiş hüküm durma kuralıyla canlandırılmamalıdır.

Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması emsal taraması yönünden eşler arasındaki her ekonomik uyuşmazlık aynı tarihte muaccel olmaz; ödünç, katkı, vekâletsiz iş görme, kişisel mal, katılma alacağı, üçüncü kişiye ödeme ve ticari ortaklık kaynakları birbirinden ayrılmalı, evlilikten önce dolmuş süre veya kesinleşmiş hüküm durma kuralıyla canlandırılmamalıdır. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete eşler arasındaki zamanaşımının durması yürürlük denetimi yönünden evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı.

“Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması resmî kayıtları yönünden evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Eşler arasındaki her ekonomik uyuşmazlık aynı tarihte muaccel olmaz; ödünç, katkı, vekâletsiz iş görme, kişisel mal, katılma alacağı, üçüncü kişiye ödeme ve ticari ortaklık kaynakları birbirinden ayrılmalı, evlilikten önce dolmuş süre veya kesinleşmiş hüküm durma kuralıyla canlandırılmamalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete eşler arasındaki zamanaşımının durması yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Her para veya mal aktarımını tarih, amaç ve hukuki sebebe göre sınıflandırıp alacağın hangi tarihte muaccel olduğunu, evliliğin hangi döneminde sürenin durduğunu ve sona ermeden önce işlemiş süreyi ayrı hesaplamak.

“Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması resmî kayıtları yönünden her para veya mal aktarımını tarih, amaç ve hukuki sebebe göre sınıflandırıp alacağın hangi tarihte muaccel olduğunu, evliliğin hangi döneminde sürenin durduğunu ve sona ermeden önce işlemiş süreyi ayrı hesaplamak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı, alacağın ve hukuki sebebinin tespiti, ödünç veya katkının tahsili, mal rejimi alacağı, sebepsiz zenginleşmenin iadesi, faiz başlangıcının belirlenmesi, ihtiyati tedbir veya haciz ve gider talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete eşler arasındaki zamanaşımının durması yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, alacağın ve hukuki sebebinin tespiti, ödünç veya katkının tahsili, mal rejimi alacağı, sebepsiz zenginleşmenin iadesi, faiz başlangıcının belirlenmesi, ihtiyati tedbir veya haciz ve gider talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Boşanma veya evliliğin başka nedenle sona erme tarihi ile kararın kesinleşmesi karıştırılmamalı; mal rejimi, katkı, ödünç ve sebepsiz zenginleşme süreleri hukuki sebebe göre ayrı korunmalıdır.

“Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması resmî kayıtları yönünden boşanma veya evliliğin başka nedenle sona erme tarihi ile kararın kesinleşmesi karıştırılmamalı; mal rejimi, katkı, ödünç ve sebepsiz zenginleşme süreleri hukuki sebebe göre ayrı korunmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Alacağın ve hukuki sebebinin tespiti, ödünç veya katkının tahsili, mal rejimi alacağı, sebepsiz zenginleşmenin iadesi, faiz başlangıcının belirlenmesi, ihtiyati tedbir veya haciz ve gider.

“Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması resmî kayıtları yönünden alacağın ve hukuki sebebinin tespiti, ödünç veya katkının tahsili, mal rejimi alacağı, sebepsiz zenginleşmenin iadesi, faiz başlangıcının belirlenmesi, ihtiyati tedbir veya haciz ve gider” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Eşler arasındaki her ekonomik uyuşmazlık aynı tarihte muaccel olmaz; ödünç, katkı, vekâletsiz iş görme, kişisel mal, katılma alacağı, üçüncü kişiye ödeme ve ticari ortaklık kaynakları birbirinden ayrılmalı, evlilikten önce dolmuş süre veya kesinleşmiş hüküm durma kuralıyla canlandırılmamalıdır” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete eşler arasındaki zamanaşımının durması yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Eşler Arasındaki Zamanaşımının Durması Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “eşler arasındaki zamanaşımının durması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden olan alacaklarında zamanaşımı işlemez; evlilik sona erdiğinde duran süre yeniden işlemeye başlar, ancak alacağın doğumu, muacceliyeti ve mal rejimi tasfiyesiyle bağlantısı ayrıca belirlenir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Eşler Arasındaki Zamanaşımının Durması Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “eşler arasındaki zamanaşımının durması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; eşler arasındaki her ekonomik uyuşmazlık aynı tarihte muaccel olmaz; ödünç, katkı, vekâletsiz iş görme, kişisel mal, katılma alacağı, üçüncü kişiye ödeme ve ticari ortaklık kaynakları birbirinden ayrılmalı, evlilikten önce dolmuş süre veya kesinleşmiş hüküm durma kuralıyla canlandırılmamalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Eşler Arasındaki Zamanaşımının Durması Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “eşler arasındaki zamanaşımının durması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Evlilik içindeki her ödemenin bağış olduğunu varsaymak veya zamanaşımının durmasını alacağın muacceliyetini ve ispat yükünü ortadan kaldıran bir kural gibi uygulamak.

“Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması resmî kayıtları yönünden evlilik içindeki her ödemenin bağış olduğunu varsaymak veya zamanaşımının durmasını alacağın muacceliyetini ve ispat yükünü ortadan kaldıran bir kural gibi uygulamak” riski gerçekleşirse alacağın ve hukuki sebebinin tespiti, ödünç veya katkının tahsili, mal rejimi alacağı, sebepsiz zenginleşmenin iadesi, faiz başlangıcının belirlenmesi, ihtiyati tedbir veya haciz ve gider talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay eşler arasındaki zamanaşımının durması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete eşler arasındaki zamanaşımının durması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı
  • Eşler Arasındaki Alacaklarda Zamanaşımının Durması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • her para veya mal aktarımını tarih, amaç ve hukuki sebebe göre sınıflandırıp alacağın hangi tarihte muaccel olduğunu, evliliğin hangi döneminde sürenin durduğunu ve sona ermeden önce işlemiş süreyi ayrı hesaplamak
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Boşanma veya evliliğin başka nedenle sona erme tarihi ile kararın kesinleşmesi karıştırılmamalı; mal rejimi, katkı, ödünç ve sebepsiz zenginleşme süreleri hukuki sebebe göre ayrı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Eşler Arasındaki Alacaklarda Zamanaşımının Durması Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Her para veya mal aktarımını tarih, amaç ve hukuki sebebe göre sınıflandırıp alacağın hangi tarihte muaccel olduğunu, evliliğin hangi döneminde sürenin durduğunu ve sona ermeden önce işlemiş süreyi ayrı hesaplamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Eşler Arasındaki Alacaklarda Zamanaşımının Durması Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Boşanma veya evliliğin başka nedenle sona erme tarihi ile kararın kesinleşmesi karıştırılmamalı; mal rejimi, katkı, ödünç ve sebepsiz zenginleşme süreleri hukuki sebebe göre ayrı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Alacağın ve hukuki sebebinin tespiti, ödünç veya katkının tahsili, mal rejimi alacağı, sebepsiz zenginleşmenin iadesi, faiz başlangıcının belirlenmesi, ihtiyati tedbir veya haciz ve gider hangi delillere dayanmalıdır?

Alacağın ve hukuki sebebinin tespiti, ödünç veya katkının tahsili, mal rejimi alacağı, sebepsiz zenginleşmenin iadesi, faiz başlangıcının belirlenmesi, ihtiyati tedbir veya haciz ve gider, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Eşler Arasındaki Alacaklarda Zamanaşımının Durması konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden olan alacaklarında zamanaşımı işlemez; evlilik sona erdiğinde duran süre yeniden işlemeye başlar, ancak alacağın doğumu, muacceliyeti ve mal rejimi tasfiyesiyle bağlantısı ayrıca belirlenir.

Dosyanın ilk önceliği her para veya mal aktarımını tarih, amaç ve hukuki sebebe göre sınıflandırıp alacağın hangi tarihte muaccel olduğunu, evliliğin hangi döneminde sürenin durduğunu ve sona ermeden önce işlemiş süreyi ayrı hesaplamak, delil omurgası ise evlenme ve boşanma kayıtları, kesinleşme şerhi, banka hareketleri, dekont açıklamaları, ödünç veya katkı belgeleri, tapu ve araç kayıtları, mal rejimi sözleşmesi, fatura ve ödeme makbuzları, mesajlar, ihtarlar, arabuluculuk tutanağı ve alacak hesabı ile Eşler Arasındaki Alacaklarda Zamanaşımının Durması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Boşanma veya evliliğin başka nedenle sona erme tarihi ile kararın kesinleşmesi karıştırılmamalı; mal rejimi, katkı, ödünç ve sebepsiz zenginleşme süreleri hukuki sebebe göre ayrı korunmalıdır. Alacağın ve hukuki sebebinin tespiti, ödünç veya katkının tahsili, mal rejimi alacağı, sebepsiz zenginleşmenin iadesi, faiz başlangıcının belirlenmesi, ihtiyati tedbir veya haciz ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; evlilik içindeki her ödemenin bağış olduğunu varsaymak veya zamanaşımının durmasını alacağın muacceliyetini ve ispat yükünü ortadan kaldıran bir kural gibi uygulamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Aile ve Boşanma Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Eşler Arasındaki Alacaklarda Zamanaşımının Durması konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Aile ve Boşanma HukukuEşin Borcu İçin Diğer Eşin Malının Haczi ve Mülkiyet Karinesi

Eşin Borcu İçin Diğer Eşin Malının Haczi ve Mülkiyet Karinesi; Eşlerden her biri kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur; ortak konutta veya birlikte kullanılan yerde haczedilen malın kime ait olduğu ise zilyetlik, fatura, ödeme kaydı, mal rejimi ve İcra ve İflas Kanunundaki mülkiyet karineleriyle belirlenir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Aile ve Boşanma HukukuÇocuk Teslim Merkezinde Teslim Emrine İtiraz

Çocuk Teslim Merkezinde Teslim Emrine İtiraz; Çocuk teslimi veya kişisel ilişki kararının rızayla yerine getirilmemesi üzerine adli destek birimince çıkarılan teslim emri, ilamın kapsamına, doğru yükümlüye, usulüne uygun tebligata ve çocuğun üstün yararına uygun olmalıdır; müdürlük işlemlerine karşı öğrenme veya tebliğden itibaren aile mahkemesine şikayet edilebilir.

İncele →
Aile ve Boşanma HukukuAile Mahkemesinde Sosyal İnceleme Raporuna İtiraz

Aile Mahkemesinde Sosyal İnceleme Raporuna İtiraz; Velayet ve kişisel ilişki uyuşmazlığında sosyal inceleme raporu hakimin çocuğun üstün yararını değerlendirmesine yardımcı takdiri bir delildir; taraflar raporun yöntemi, veri kaynağı, güncelliği, uzmanlığı ve sonuçları hakkında açıklama ve itiraz sunabilmeli, hakim raporu diğer delillerle birlikte tartışmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →