Bağlı Tüketici Kredisinde Banka ve Satıcının Müteselsil Sorumluluğu

Kapsam

Bağlı Tüketici Kredisinde Banka ve Satıcının Müteselsil Sorumluluğu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Belirli bir mal veya hizmetin finansmanı için ekonomik birlik içinde kurulan bağlı kredi sözleşmesinde satıcı ya da sağlayıcının hiç veya gereği gibi ifa etmemesi, tüketicinin kanundaki sınırlar içinde kredi verene de seçimlik haklarını yöneltmesine imkan verebilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, bağlı tüketici kredisinde banka ve satıcının müteselsil sorumluluğu konusunda 27 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “belirli bir mal veya hizmetin finansmanı için ekonomik birlik içinde kurulan bağlı kredi sözleşmesinde satıcı ya da sağlayıcının hiç veya gereği gibi ifa etmemesi, tüketicinin kanundaki sınırlar içinde kredi verene de seçimlik haklarını yöneltmesine imkan verebilir” kuralıdır. Satın almayla aynı dönemde kullanılan her kredi bağlı kredi değildir ve banka satıcının bütün borçlarından sınırsız sorumlu olmaz; münhasır finansman ilişkisi, ekonomik birlik, kredi tutarı, ifa ayıbı, bildirim, sorumluluk süresi ve tüketicinin ödediği miktar ayrı incelenmelidir. Ayrıca “satış veya hizmet sözleşmesi, kredi sözleşmesi ve ödeme planı, satıcı-banka işbirliği belgeleri, fatura ve teslim tutanağı, reklam ve yönlendirme kayıtları, ayıp veya hiç ifa delilleri, cayma ve ihbar bildirimleri, banka ödemeleri, ekspertiz ve yazışmalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Bağlı Tüketici Kredisinde Banka ve Satıcının Müteselsil Sorumluluğu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.22-31 ve Özellikle 30

Bağlı tüketici kredisinde banka ve satıcının müteselsil sorumluluğu kapsamında m.22-31 ve özellikle 30 hükümleri tüketici kredisi ve bağlı kredi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.61-62 ve 112-126

Bağlı tüketici kredisinde banka ve satıcının müteselsil sorumluluğu kapsamında m.61-62 ve 112-126 hükümleri müteselsil sorumluluk ve ifa ihlali bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190 ve 199

Bağlı tüketici kredisinde banka ve satıcının müteselsil sorumluluğu kapsamında m.190 ve 199 hükümleri ispat ve elektronik belgeler bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Belirli bir mal veya hizmetin finansmanı için ekonomik birlik içinde kurulan bağlı kredi sözleşmesinde satıcı ya da sağlayıcının hiç veya gereği gibi ifa etmemesi, tüketicinin kanundaki sınırlar içinde kredi verene de seçimlik haklarını yöneltmesine imkan verebilir.

Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu resmî kayıtları yönünden belirli bir mal veya hizmetin finansmanı için ekonomik birlik içinde kurulan bağlı kredi sözleşmesinde satıcı ya da sağlayıcının hiç veya gereği gibi ifa etmemesi, tüketicinin kanundaki sınırlar içinde kredi verene de seçimlik haklarını yöneltmesine imkan verebilir. Bu ölçüt özellikle satış veya hizmet sözleşmesi, kredi sözleşmesi ve ödeme planı, satıcı-banka işbirliği belgeleri, fatura ve teslim tutanağı, reklam ve yönlendirme kayıtları, ayıp veya hiç ifa delilleri, cayma ve ihbar bildirimleri, banka ödemeleri, ekspertiz ve yazışmalar üzerinden sınanır. Satış ile kredinin ekonomik bağını, kredi bedelinin kime ödendiğini, satıcının ifasını, tüketici bildirimini ve bakiye borcu tek işlem akışında göstermek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, serbest amaçlı krediyi yalnız mal satın alımında kullanıldığı için bağlı kredi saymak veya bankanın sorumluluğunu kredi tutarı ve kanuni süre sınırları olmadan genişletmek ihtimalini güçlendirebilir.

Satın almayla aynı dönemde kullanılan her kredi bağlı kredi değildir ve banka satıcının bütün borçlarından sınırsız sorumlu olmaz; münhasır finansman ilişkisi, ekonomik birlik, kredi tutarı, ifa ayıbı, bildirim, sorumluluk süresi ve tüketicinin ödediği miktar ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu emsal taraması yönünden satın almayla aynı dönemde kullanılan her kredi bağlı kredi değildir ve banka satıcının bütün borçlarından sınırsız sorumlu olmaz; münhasır finansman ilişkisi, ekonomik birlik, kredi tutarı, ifa ayıbı, bildirim, sorumluluk süresi ve tüketicinin ödediği miktar ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Satış veya hizmet sözleşmesi, kredi sözleşmesi ve ödeme planı, satıcı-banka işbirliği belgeleri, fatura ve teslim tutanağı, reklam ve yönlendirme kayıtları, ayıp veya hiç ifa delilleri, cayma ve ihbar bildirimleri, banka ödemeleri, ekspertiz ve yazışmalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden satış veya hizmet sözleşmesi, kredi sözleşmesi ve ödeme planı, satıcı-banka işbirliği belgeleri, fatura ve teslim tutanağı, reklam ve yönlendirme kayıtları, ayıp veya hiç ifa delilleri, cayma ve ihbar bildirimleri, banka ödemeleri, ekspertiz ve yazışmalar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Satış veya hizmet sözleşmesi, kredi sözleşmesi ve ödeme planı, satıcı-banka işbirliği belgeleri, fatura ve teslim tutanağı, reklam ve yönlendirme kayıtları, ayıp veya hiç ifa delilleri, cayma ve ihbar bildirimleri, banka ödemeleri, ekspertiz ve yazışmalar.

“Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu resmî kayıtları yönünden satış veya hizmet sözleşmesi, kredi sözleşmesi ve ödeme planı, satıcı-banka işbirliği belgeleri, fatura ve teslim tutanağı, reklam ve yönlendirme kayıtları, ayıp veya hiç ifa delilleri, cayma ve ihbar bildirimleri, banka ödemeleri, ekspertiz ve yazışmalar” kaydı, “Belirli bir mal veya hizmetin finansmanı için ekonomik birlik içinde kurulan bağlı kredi sözleşmesinde satıcı ya da sağlayıcının hiç veya gereği gibi ifa etmemesi, tüketicinin kanundaki sınırlar içinde kredi verene de seçimlik haklarını yöneltmesine imkan verebilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “satın almayla aynı dönemde kullanılan her kredi bağlı kredi değildir ve banka satıcının bütün borçlarından sınırsız sorumlu olmaz; münhasır finansman ilişkisi, ekonomik birlik, kredi tutarı, ifa ayıbı, bildirim, sorumluluk süresi ve tüketicinin ödediği miktar ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Belirli bir mal veya hizmetin finansmanı için ekonomik birlik içinde kurulan bağlı kredi sözleşmesinde satıcı ya da sağlayıcının hiç veya gereği gibi ifa etmemesi, tüketicinin kanundaki sınırlar içinde kredi verene de seçimlik haklarını yöneltmesine imkan verebilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Satış ile kredinin ekonomik bağını, kredi bedelinin kime ödendiğini, satıcının ifasını, tüketici bildirimini ve bakiye borcu tek işlem akışında göstermek.

“Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu resmî kayıtları yönünden satış ile kredinin ekonomik bağını, kredi bedelinin kime ödendiğini, satıcının ifasını, tüketici bildirimini ve bakiye borcu tek işlem akışında göstermek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Satış veya hizmet sözleşmesi, kredi sözleşmesi ve ödeme planı, satıcı-banka işbirliği belgeleri, fatura ve teslim tutanağı, reklam ve yönlendirme kayıtları, ayıp veya hiç ifa delilleri, cayma ve ihbar bildirimleri, banka ödemeleri, ekspertiz ve yazışmalar dosyaya alınmalı ve kredi sözleşmesinden dönme veya borçtan indirim, ödemelerin iadesi, ayıpsız ifa, kredi taksitlerinin durdurulması, satıcı ve bankanın müteselsil sorumluluğu, faiz ve tazminat talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve kredi sözleşmesinden dönme veya borçtan indirim, ödemelerin iadesi, ayıpsız ifa, kredi taksitlerinin durdurulması, satıcı ve bankanın müteselsil sorumluluğu, faiz ve tazminat talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Cayma, ayıp ihbarı, tüketici hakem heyeti veya dava başvurusu ve kredi verene yöneltilecek sorumluluk süreleri sözleşme türüne göre ayrı hesaplanmalıdır.

Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu resmî kayıtları yönünden cayma, ayıp ihbarı, tüketici hakem heyeti veya dava başvurusu ve kredi verene yöneltilecek sorumluluk süreleri sözleşme türüne göre ayrı hesaplanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Kredi sözleşmesinden dönme veya borçtan indirim, ödemelerin iadesi, ayıpsız ifa, kredi taksitlerinin durdurulması, satıcı ve bankanın müteselsil sorumluluğu, faiz ve tazminat.

“Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu resmî kayıtları yönünden kredi sözleşmesinden dönme veya borçtan indirim, ödemelerin iadesi, ayıpsız ifa, kredi taksitlerinin durdurulması, satıcı ve bankanın müteselsil sorumluluğu, faiz ve tazminat” talebi, “Belirli bir mal veya hizmetin finansmanı için ekonomik birlik içinde kurulan bağlı kredi sözleşmesinde satıcı ya da sağlayıcının hiç veya gereği gibi ifa etmemesi, tüketicinin kanundaki sınırlar içinde kredi verene de seçimlik haklarını yöneltmesine imkan verebilir” koşuluyla ve satış veya hizmet sözleşmesi, kredi sözleşmesi ve ödeme planı, satıcı-banka işbirliği belgeleri, fatura ve teslim tutanağı, reklam ve yönlendirme kayıtları, ayıp veya hiç ifa delilleri, cayma ve ihbar bildirimleri, banka ödemeleri, ekspertiz ve yazışmalar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “satın almayla aynı dönemde kullanılan her kredi bağlı kredi değildir ve banka satıcının bütün borçlarından sınırsız sorumlu olmaz; münhasır finansman ilişkisi, ekonomik birlik, kredi tutarı, ifa ayıbı, bildirim, sorumluluk süresi ve tüketicinin ödediği miktar ayrı incelenmelidir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü — bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu resmî kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından belirli bir mal veya hizmetin finansmanı için ekonomik birlik içinde kurulan bağlı kredi sözleşmesinde satıcı ya da sağlayıcının hiç veya gereği gibi ifa etmemesi, tüketicinin kanundaki sınırlar içinde kredi verene de seçimlik haklarını yöneltmesine imkan verebilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Bağlı Tüketici Müteselsil Sorumluluğu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; satın almayla aynı dönemde kullanılan her kredi bağlı kredi değildir ve banka satıcının bütün borçlarından sınırsız sorumlu olmaz; münhasır finansman ilişkisi, ekonomik birlik, kredi tutarı, ifa ayıbı, bildirim, sorumluluk süresi ve tüketicinin ödediği miktar ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Bağlı Tüketici Müteselsil Sorumluluğu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Serbest amaçlı krediyi yalnız mal satın alımında kullanıldığı için bağlı kredi saymak veya bankanın sorumluluğunu kredi tutarı ve kanuni süre sınırları olmadan genişletmek.

“Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu resmî kayıtları yönünden serbest amaçlı krediyi yalnız mal satın alımında kullanıldığı için bağlı kredi saymak veya bankanın sorumluluğunu kredi tutarı ve kanuni süre sınırları olmadan genişletmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Satış ile kredinin ekonomik bağını, kredi bedelinin kime ödendiğini, satıcının ifasını, tüketici bildirimini ve bakiye borcu tek işlem akışında göstermek aşamasında satış veya hizmet sözleşmesi, kredi sözleşmesi ve ödeme planı, satıcı-banka işbirliği belgeleri, fatura ve teslim tutanağı, reklam ve yönlendirme kayıtları, ayıp veya hiç ifa delilleri, cayma ve ihbar bildirimleri, banka ödemeleri, ekspertiz ve yazışmalar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Satın almayla aynı dönemde kullanılan her kredi bağlı kredi değildir ve banka satıcının bütün borçlarından sınırsız sorumlu olmaz; münhasır finansman ilişkisi, ekonomik birlik, kredi tutarı, ifa ayıbı, bildirim, sorumluluk süresi ve tüketicinin ödediği miktar ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• satış veya hizmet sözleşmesi, kredi sözleşmesi ve ödeme planı, satıcı-banka işbirliği belgeleri, fatura ve teslim tutanağı, reklam ve yönlendirme kayıtları, ayıp veya hiç ifa delilleri, cayma ve ihbar bildirimleri, banka ödemeleri, ekspertiz ve yazışmalar
• Bağlı Tüketici Kredisinde Banka ve Satıcının Müteselsil Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• satış ile kredinin ekonomik bağını, kredi bedelinin kime ödendiğini, satıcının ifasını, tüketici bildirimini ve bakiye borcu tek işlem akışında göstermek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Cayma, ayıp ihbarı, tüketici hakem heyeti veya dava başvurusu ve kredi verene yöneltilecek sorumluluk süreleri sözleşme türüne göre ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Bağlı tüketici kredisinde banka ve satıcının müteselsil sorumluluğu bakımından ilk usul adımından sonra hangi işlemler yapılmalıdır?

Satış ile kredinin ekonomik bağını, kredi bedelinin kime ödendiğini, satıcının ifasını, tüketici bildirimini ve bakiye borcu tek işlem akışında göstermek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Bağlı tüketici kredisinde banka ve satıcının müteselsil sorumluluğu bakımından kritik tarihler nasıl belirlenir?

Cayma, ayıp ihbarı, tüketici hakem heyeti veya dava başvurusu ve kredi verene yöneltilecek sorumluluk süreleri sözleşme türüne göre ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Kredi sözleşmesinden dönme veya borçtan indirim, ödemelerin iadesi, ayıpsız ifa, kredi taksitlerinin durdurulması, satıcı ve bankanın müteselsil sorumluluğu, faiz ve tazminat talebi hangi vakıa ve delillerle somutlaştırılmalıdır?

Kredi sözleşmesinden dönme veya borçtan indirim, ödemelerin iadesi, ayıpsız ifa, kredi taksitlerinin durdurulması, satıcı ve bankanın müteselsil sorumluluğu, faiz ve tazminat, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Bağlı Tüketici Kredisinde Banka ve Satıcının Müteselsil Sorumluluğu bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Belirli bir mal veya hizmetin finansmanı için ekonomik birlik içinde kurulan bağlı kredi sözleşmesinde satıcı ya da sağlayıcının hiç veya gereği gibi ifa etmemesi, tüketicinin kanundaki sınırlar içinde kredi verene de seçimlik haklarını yöneltmesine imkan verebilir.

Dosyanın ilk önceliği satış ile kredinin ekonomik bağını, kredi bedelinin kime ödendiğini, satıcının ifasını, tüketici bildirimini ve bakiye borcu tek işlem akışında göstermek, delil omurgası ise satış veya hizmet sözleşmesi, kredi sözleşmesi ve ödeme planı, satıcı-banka işbirliği belgeleri, fatura ve teslim tutanağı, reklam ve yönlendirme kayıtları, ayıp veya hiç ifa delilleri, cayma ve ihbar bildirimleri, banka ödemeleri, ekspertiz ve yazışmalar ile Bağlı Tüketici Kredisinde Banka ve Satıcının Müteselsil Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Cayma, ayıp ihbarı, tüketici hakem heyeti veya dava başvurusu ve kredi verene yöneltilecek sorumluluk süreleri sözleşme türüne göre ayrı hesaplanmalıdır. Kredi sözleşmesinden dönme veya borçtan indirim, ödemelerin iadesi, ayıpsız ifa, kredi taksitlerinin durdurulması, satıcı ve bankanın müteselsil sorumluluğu, faiz ve tazminat talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; serbest amaçlı krediyi yalnız mal satın alımında kullanıldığı için bağlı kredi saymak veya bankanın sorumluluğunu kredi tutarı ve kanuni süre sınırları olmadan genişletmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü — bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından belirli bir mal veya hizmetin finansmanı için ekonomik birlik içinde kurulan bağlı kredi sözleşmesinde satıcı ya da sağlayıcının hiç veya gereği gibi ifa etmemesi, tüketicinin kanundaki sınırlar içinde kredi verene de seçimlik haklarını yöneltmesine imkan verebilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; satın almayla aynı dönemde kullanılan her kredi bağlı kredi değildir ve banka satıcının bütün borçlarından sınırsız sorumlu olmaz; münhasır finansman ilişkisi, ekonomik birlik, kredi tutarı, ifa ayıbı, bildirim, sorumluluk süresi ve tüketicinin ödediği miktar ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — bağlı tüketici müteselsil sorumluluğu yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — m.22-31 ve özellikle 30
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.61-62 ve 112-126
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190 ve 199
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru