KARARA İLİŞKİN EDİTORYAL AÇIKLAMA
Kararın konusu ve hukuki mesele
Birlikte evlat edinen eşlerin boşanmış oldukları dönemdeki bakımına dayanılarak esaslı bakım koşulu gerçekleşmeden kurulan evlatlık ilişkisinin kaldırılması.
Evlatlık ilişkisinin kaldırılması istemi ilk derece ve istinafta reddedilmiştir. Yargıtay, birlikte evlat edinmede eşlerin evlilikleri sırasında en az bir yıllık bakım ve eğitim koşulunu ele almıştır. Evlat edinenlerin boşanıp yeniden evlendikleri; bakım iddiasının boşanmış oldukları döneme ait bulunduğu ve evlilik devam ederken bakım koşulunun gerçekleştiğinin evlat edinme kararında gerekçelendirilmediği belirlenmiştir. Bu davada da bakım koşulu gerçekleşmeden karar verildiğinin ispatlandığı kabul edilerek esaslı unsurları olmaksızın kurulan ilişkinin kaldırılması gerektiği belirtilmiştir. Ret hükmü bozulmuştur.
Kararın sonucu
İstinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin BAM kararı kaldırıldı; esaslı bakım koşulu olmadan kurulan evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği belirtilerek ilk derece ret hükmü oybirliğiyle bozuldu.
RESMÎ KARAR METNİ
Kararın tam metni
2. Hukuk Dairesi 2024/6232 E. , 2025/4034 K.
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1011 E., 2024/1373 K. DAVA TÜRÜ : Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması İLK DERECE MAHKEMESİ : Çarşamba Aile Mahkemesi SAYISI : 2023/504 E., 2024/51 K.
Taraflar arasındaki evlatlık ilişkisinin kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 21.04.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde temyiz eden davacı ... ile vekili Avukat ... ve karşı taraf davalılar vekili Avukat ... geldiler. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen günde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Dava, evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına ilişkindir.Evlatlık ilişkisi, genel olarak, evlat edinen ile evlatlık arasında mahkeme kararı ile kurulan yapay soybağını ifade etmek için kullanılan hukuki bir terimdir. Dolayısıyla, evlatlık ilişkisinin kurulması (evlat edinme), sonradan hukuk düzenince tanınan bir soybağı kurma yoludur. (Akıntürk, Turgut, Türk Medeni Hukuku Yeni Medeni Kanuna Uyarlanmış Aile Hukuku, İkinci Cilt, İstanbul 2004, s.359)
Evlatlık ilişkisinin kurulması Kanunumuzda sıkı koşullara bağlanmıştır. Kanun koyucu yapay olarak kurulan soybağını doğal soybağına benzetmek amacıyla pek çok koşulun aynı anda gerçekleşmesini aramıştır. Bunun sebebi ise evlatlık ilişkisinin bir kere kurulduktan sonra çok istisnai haller dışında iptal edilememesidir. Sadece evlat edinmenin esaslı unsurlarına uyulmaksızın verilen evlat edinme kararlarının kaldırılması mümkün olup bu durumda da evlatlığın menfaatinin ağır biçimde zedelenmemesi gerekmektedir. Bilindiği üzere kesinleşmiş bir mahkeme kararı aynı dereceli bir başka mahkeme tarafından denetlenemez. Ancak esaslı unsurlara ilişkin tespit yapılmaksızın karar verilmesi halinde evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına karar verilmesi gündeme gelebilir. 4721 sayılı Kanun'un 306. maddesi gereğince eşler ancak birlikte evlat edinebilirler. Ayrıca küçüğün evlat edinilebilmesi için evlât edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır. Bu koşullar aslında evlat edinme yoluyla küçüğün bir aileye kavuşması amacıyla konulmuştur. Bu bakım koşuluna doktrinde "deneme süresi" diyenler de vardır. Bu süre sayesinde tarafların birbirlerine uyum sağlayıp sağlayamayacakları konusunda da fikir edinilmiş olmaktadır.
Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; evlat edinenlerin 08.08.1989 tarihinde evlenip 29.03.2001 tarihinde boşandıkları ve daha sonra 31.05.2005 tarihinde tekrar evlendikleri, davacıya 2001-2003 yılları arasında baktıklarını iddia ederek evlat edinme davası açtıkları, davacının evlat edinmesine dair kararda davacının davalıların evliliklerinin devamı sırasında davacıya en az bir yıl süre ile baktıklarına ilişkin bir gerekçe olmadığı, iş bu davanın yapılan yargılamasında da bakım şartı gerçekleşmeksizin evlat edinmeye karar verildiğinin ispatlandığı anlaşılmaktadır. O halde esaslı unsurları olmaksızın kurulan evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
KARAR Açıklanan sebeple; 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Duruşma için takdir olunan 28.000,00 TL'lik vekâlet ücretinin davalılardan alınıp, davacıya verilmesine,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kararın kaynağı
- Resmî kaynak
- Kararın resmî tam metin kaydı ↗
- Kaynağın kontrol tarihi
Başlık, konu açıklaması ve makale bağlantıları editoryal içeriktir. Karar, kendi olayları ve uygulandığı dönem içindeki mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynak bütünlük bilgisi
SHA-256: dd6638c35ec57efaf5a9008d1fb96fd5550713bee57e62140eb2160e3020e2ff
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
← Yargıtay kararlarına dönün