Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku

Çekişmeli Karşı Alacağın Takasında Ayrı Davanın Beklenmesi

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2016/2005 E., 2017/4537 K., 21 Aralık 2017

Kararın tam metnine geçin

KARARA İLİŞKİN EDİTORYAL AÇIKLAMA

Kararın konusu ve hukuki mesele

Satım bedelinden doğan takip alacağına karşı farklı eser sözleşmesindeki fazla ödeme alacağının takasında karşı alacağın muacceliyeti ve ayrı davadaki hükmün kesinleşmesinin araştırılması.

Yangın damperi bedeli için açılan itirazın iptali davasında alıcı, aynı satıcıyla yatın iç yapımına ilişkin başka sözleşmeden doğan fazla ödeme alacağını takas olarak ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi takasın gerçekleştiğini kabul ederek davayı reddetmiştir. Yargıtay, farklı sözleşmelerin ve çekişmenin takasa tek başına engel olmadığını açıklamış; somut karşı alacak hakkında ayrı davada verilen hükmün kesinleşmesi ve muacceliyetin denetlenemediğini belirtmiştir. Diğer dava bekletici mesele yapılmadan takas şartlarının gerçekleştiği kabul edilemeyeceği için karar bozulmuştur.

Kararın sonucu

Karşı alacağa ilişkin davanın sonucu ve hükmün kesinleşmesi araştırılmadan takas nedeniyle verilen ret kararı davacı yararına oybirliğiyle bozuldu.

RESMÎ KARAR METNİ

Kararın tam metni

Resmî kaynağı aç

15. Hukuk Dairesi 2016/2005 E. , 2017/4537 K.

"İçtihat Metni " Mahkemesi : ...Ticaret Mahkemesi Vek. Av. ...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, satım sözleşmesinden kaynaklanmakta olup satım bedeli için başlatılan takibe yapılan itirazın iptâli, takibin devamı ve icra inkâr tazminatının tahsili istemine ilişkin olup; mahkemece davanın reddine dair verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davacı, davalının kendilerinden yangın damperi aldığını, yangın damperlerinin teslim edilmesine rağmen bedelinin ödenmediğini beyan etmiş, davalı ise yangın damperlerini aldıklarını ve bedelini ödemedikleri kabul etmiş fakat taraflar arasında davalıya ait yatın iç kısımlarının yapımı konulu eser sözleşmesi imzalandığı, davacının eser sözleşmesi kapsamındaki edimlerini yerine getirmemesi nedeni ile sözleşmenin feshedildiğini ve fesih nedeni ile fazla ödemelerinin olduğunu, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/93 Esas sayılı dosyası ile fazla ödemenin tahsilini istediklerini ve belirtilen dosyadaki alacakları ile dava konusu alacağın takas edilmesini talep etmiş, mahkemece de takas şartlarının takip tarihinden önce gerçekleştiği, davalının takas beyanı gereğince borcun düştüğü ve alacağının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Takas, TBK'nın 139. madde ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Takas yapılabilmesi için, iki kişi, karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise her biri alacağını borcuyla takas edebilir. Farklı sözleşmelerden doğmuş olsa da karşılıklı olarak bir miktar para ve özdeş edimlerin takası mümkündür. TBK'nın 139/2. maddesine göre de alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir. Somut olayda; takası talep edilen alacak için davalı tarafından ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne dava açılarak fazla ödenen iş bedelinin iadesi istenmiştir. ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/93 Esas sayılı dosyasında, 27.12.2016 tarihli celsede yüklenicinin iş sahibine 165.084,53 euro ödenmesine karar verilmiş fakat bu kararın kesinleşip kesinleşmediği dosya kapsamından anlaşılamamıştır. TBK'nın 139. maddesine göre takas yapılabilmesi için her iki borcun da muaccel olması şartı aranmaktadır. ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/93 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda verilen hükmün kesinleşip kesinleşmediği dosya kapsamından anlaşılamadığından takas edilmesi istenilen alacağın muaccel hale gelip gelmediği de denetlenememektedir. Açıklanan nedenle takası talep edilen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/93 Esas sayılı dosyasındaki alacak için verilen hükmün kesinleşip kesinleşmediği araştırılmadan eksik inceleme ile takasın şartlarının oluştuğundan bahisle davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur. Mahkemece yapılacak iş, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/93 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına karar verilmesi ve verilen hükmün kesinleşmesi halinde takas definin şartlarının değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmasından ibarettir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması nedeni ile kararın bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 21.12.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Kararın kaynağı

Kaynağın kontrol tarihi

Başlık, konu açıklaması ve makale bağlantıları editoryal içeriktir. Karar, kendi olayları ve uygulandığı dönem içindeki mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir.

Kaynak bütünlük bilgisi

SHA-256: 642d9f54db2a5e2fec41ff042bf4b818d79100b37b3cfe59b3236adbe5a2fcd3

← Yargıtay kararlarına dönün