Geçici İş İlişkisinde İşverenlerin Sorumluluğu

Kapsam

Geçici İş İlişkisinde İşverenlerin Sorumluluğu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Kanuna uygun geçici iş ilişkisinde işçi belirli süreyle başka işverenin yönetiminde çalışsa da özel istihdam bürosu veya asıl işverenle iş sözleşmesi devam eder; ücret, gözetme, eşit işlem ve iş sağlığı yükümlülükleri taraflar arasında kanuni dağılıma tabidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, geçici iş ilişkisinde işverenlerin sorumluluğu konusunda 20 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “kanuna uygun geçici iş ilişkisinde işçi belirli süreyle başka işverenin yönetiminde çalışsa da özel istihdam bürosu veya asıl işverenle iş sözleşmesi devam eder; ücret, gözetme, eşit işlem ve iş sağlığı yükümlülükleri taraflar arasında kanuni dağılıma tabidir” kuralıdır. Her personel görevlendirmesi geçici iş ilişkisi değildir; yazılı şekil, yetkili özel istihdam bürosu, kanuni neden ve süre, yasaklı işler, emir yetkisi ve fiili çalışma düzeni incelenerek muvazaa veya alt işverenlikten ayrılmalıdır. Ayrıca “iş sözleşmesi ve geçici görevlendirme sözleşmesi, özel istihdam bürosu yetki kaydı, bordro ve banka ödemeleri, sgk bildirgeleri, vardiya ve puantaj, iş emirleri, eğitim ve risk belgeleri, iş kazası kayıtları, işyeri yazışmaları, fesih bildirimi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Geçici İş İlişkisinde İşverenlerin Sorumluluğu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4857 Sayılı İş Kanunu: m.2, 7, 32 ve 99

Geçici iş ilişkisinde işverenlerin sorumluluğu kapsamında m.2, 7, 32 ve 99 hükümleri geçici iş ilişkisi, ücret ve yaptırım bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Mahkemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu: m.3-7

Geçici iş ilişkisinde işverenlerin sorumluluğu kapsamında m.3-7 hükümleri arabuluculuk, görev ve yargılama bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.11-13 ve 86

Geçici iş ilişkisinde işverenlerin sorumluluğu kapsamında m.11-13 ve 86 hükümleri işyeri, iş kazası ve kayıtlar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Kanuna uygun geçici iş ilişkisinde işçi belirli süreyle başka işverenin yönetiminde çalışsa da özel istihdam bürosu veya asıl işverenle iş sözleşmesi devam eder; ücret, gözetme, eşit işlem ve iş sağlığı yükümlülükleri taraflar arasında kanuni dağılıma tabidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için iş sözleşmesi ve geçici görevlendirme sözleşmesi, özel istihdam bürosu yetki kaydı, bordro ve banka ödemeleri, SGK bildirgeleri, vardiya ve puantaj, iş emirleri, eğitim ve risk belgeleri, iş kazası kayıtları, işyeri yazışmaları, fesih bildirimi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden kanuna uygun geçici iş ilişkisinde işçi belirli süreyle başka işverenin yönetiminde çalışsa da özel istihdam bürosu veya asıl işverenle iş sözleşmesi devam eder; ücret, gözetme, eşit işlem ve iş sağlığı yükümlülükleri taraflar arasında kanuni dağılıma tabidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Her personel görevlendirmesi geçici iş ilişkisi değildir; yazılı şekil, yetkili özel istihdam bürosu, kanuni neden ve süre, yasaklı işler, emir yetkisi ve fiili çalışma düzeni incelenerek muvazaa veya alt işverenlikten ayrılmalıdır.

“Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu emsal taraması yönünden her personel görevlendirmesi geçici iş ilişkisi değildir; yazılı şekil, yetkili özel istihdam bürosu, kanuni neden ve süre, yasaklı işler, emir yetkisi ve fiili çalışma düzeni incelenerek muvazaa veya alt işverenlikten ayrılmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İş sözleşmesi ve geçici görevlendirme sözleşmesi, özel istihdam bürosu yetki kaydı, bordro ve banka ödemeleri, SGK bildirgeleri, vardiya ve puantaj, iş emirleri, eğitim ve risk belgeleri, iş kazası kayıtları, işyeri yazışmaları, fesih bildirimi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete geçici iş işverenlerin sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden iş sözleşmesi ve geçici görevlendirme sözleşmesi, özel istihdam bürosu yetki kaydı, bordro ve banka ödemeleri, SGK bildirgeleri, vardiya ve puantaj, iş emirleri, eğitim ve risk belgeleri, iş kazası kayıtları, işyeri yazışmaları, fesih bildirimi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

İspat Planı ve Deliller

İş sözleşmesi ve geçici görevlendirme sözleşmesi, özel istihdam bürosu yetki kaydı, bordro ve banka ödemeleri, SGK bildirgeleri, vardiya ve puantaj, iş emirleri, eğitim ve risk belgeleri, iş kazası kayıtları, işyeri yazışmaları, fesih bildirimi.

Bu delil öncelikle “kanuna uygun geçici iş ilişkisinde işçi belirli süreyle başka işverenin yönetiminde çalışsa da özel istihdam bürosu veya asıl işverenle iş sözleşmesi devam eder; ücret, gözetme, eşit işlem ve iş sağlığı yükümlülükleri taraflar arasında kanuni dağılıma tabidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden iş sözleşmesi ve geçici görevlendirme sözleşmesi, özel istihdam bürosu yetki kaydı, bordro ve banka ödemeleri, SGK bildirgeleri, vardiya ve puantaj, iş emirleri, eğitim ve risk belgeleri, iş kazası kayıtları, işyeri yazışmaları, fesih bildirimi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete geçici iş işverenlerin sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “iş sözleşmesi ve geçici görevlendirme sözleşmesi, özel istihdam bürosu yetki kaydı, bordro ve banka ödemeleri, SGK bildirgeleri, vardiya ve puantaj, iş emirleri, eğitim ve risk belgeleri, iş kazası kayıtları, işyeri yazışmaları, fesih bildirimi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “kanuna uygun geçici iş ilişkisinde işçi belirli süreyle başka işverenin yönetiminde çalışsa da özel istihdam bürosu veya asıl işverenle iş sözleşmesi devam eder; ücret, gözetme, eşit işlem ve iş sağlığı yükümlülükleri taraflar arasında kanuni dağılıma tabidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

İşçinin kiminle sözleşme kurduğunu, günlük talimatı kimden aldığını, görevlendirmenin kanuni nedenini ve başlangıç-bitiş tarihini tek tabloda göstermek.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; iş sözleşmesi ve geçici görevlendirme sözleşmesi, özel istihdam bürosu yetki kaydı, bordro ve banka ödemeleri, SGK bildirgeleri, vardiya ve puantaj, iş emirleri, eğitim ve risk belgeleri, iş kazası kayıtları, işyeri yazışmaları, fesih bildirimi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden işçinin kiminle sözleşme kurduğunu, günlük talimatı kimden aldığını, görevlendirmenin kanuni nedenini ve başlangıç-bitiş tarihini tek tabloda göstermek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete geçici iş işverenlerin sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Sürelerin Hesabı

Kanuni azami süre ve yenileme sınırları görevlendirme başında izlenmeli; ücret ve fesih taleplerinde zorunlu arabuluculuk ve dava süreleri korunmalıdır.

“Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden kanuni azami süre ve yenileme sınırları görevlendirme başında izlenmeli; ücret ve fesih taleplerinde zorunlu arabuluculuk ve dava süreleri korunmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. İşçinin kiminle sözleşme kurduğunu, günlük talimatı kimden aldığını, görevlendirmenin kanuni nedenini ve başlangıç-bitiş tarihini tek tabloda göstermek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Ücret ve yan haklar, eşit işlem alacağı, hizmet ve işverenlik ilişkisinin tespiti, işe iade, kıdem ve ihbar tazminatı, iş kazası zararı ve SGK kaydının düzeltilmesi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden ücret ve yan haklar, eşit işlem alacağı, hizmet ve işverenlik ilişkisinin tespiti, işe iade, kıdem ve ihbar tazminatı, iş kazası zararı ve SGK kaydının düzeltilmesi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil iş sözleşmesi ve geçici görevlendirme sözleşmesi, özel istihdam bürosu yetki kaydı, bordro ve banka ödemeleri, SGK bildirgeleri, vardiya ve puantaj, iş emirleri, eğitim ve risk belgeleri, iş kazası kayıtları, işyeri yazışmaları, fesih bildirimi, temel ölçüt ise “kanuna uygun geçici iş ilişkisinde işçi belirli süreyle başka işverenin yönetiminde çalışsa da özel istihdam bürosu veya asıl işverenle iş sözleşmesi devam eder; ücret, gözetme, eşit işlem ve iş sağlığı yükümlülükleri taraflar arasında kanuni dağılıma tabidir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete geçici iş işverenlerin sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “iş sözleşmesi ve geçici görevlendirme sözleşmesi, özel istihdam bürosu yetki kaydı, bordro ve banka ödemeleri, SGK bildirgeleri, vardiya ve puantaj, iş emirleri, eğitim ve risk belgeleri, iş kazası kayıtları, işyeri yazışmaları, fesih bildirimi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Geçici İş İşverenlerin Sorumluluğu Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “geçici iş işverenlerin sorumluluğu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından kanuna uygun geçici iş ilişkisinde işçi belirli süreyle başka işverenin yönetiminde çalışsa da özel istihdam bürosu veya asıl işverenle iş sözleşmesi devam eder; ücret, gözetme, eşit işlem ve iş sağlığı yükümlülükleri taraflar arasında kanuni dağılıma tabidir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Geçici İş İşverenlerin Sorumluluğu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “geçici iş işverenlerin sorumluluğu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her personel görevlendirmesi geçici iş ilişkisi değildir; yazılı şekil, yetkili özel istihdam bürosu, kanuni neden ve süre, yasaklı işler, emir yetkisi ve fiili çalışma düzeni incelenerek muvazaa veya alt işverenlikten ayrılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Geçici İş İşverenlerin Sorumluluğu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “geçici iş işverenlerin sorumluluğu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Bordroyu düzenleyen şirketi tek işveren kabul edip fiili yönetim, muvazaa ve birlikte sorumluluk olgularını araştırmamak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu resmî kayıtları yönünden bordroyu düzenleyen şirketi tek işveren kabul edip fiili yönetim, muvazaa ve birlikte sorumluluk olgularını araştırmamak”. Bu savunmaya verilecek cevap, iş sözleşmesi ve geçici görevlendirme sözleşmesi, özel istihdam bürosu yetki kaydı, bordro ve banka ödemeleri, SGK bildirgeleri, vardiya ve puantaj, iş emirleri, eğitim ve risk belgeleri, iş kazası kayıtları, işyeri yazışmaları, fesih bildirimi delili ve “Kanuna uygun geçici iş ilişkisinde işçi belirli süreyle başka işverenin yönetiminde çalışsa da özel istihdam bürosu veya asıl işverenle iş sözleşmesi devam eder; ücret, gözetme, eşit işlem ve iş sağlığı yükümlülükleri taraflar arasında kanuni dağılıma tabidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay geçici iş işverenlerin sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete geçici iş işverenlerin sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• iş sözleşmesi ve geçici görevlendirme sözleşmesi, özel istihdam bürosu yetki kaydı, bordro ve banka ödemeleri, SGK bildirgeleri, vardiya ve puantaj, iş emirleri, eğitim ve risk belgeleri, iş kazası kayıtları, işyeri yazışmaları, fesih bildirimi
• Geçici İş İlişkisinde İşverenlerin Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• işçinin kiminle sözleşme kurduğunu, günlük talimatı kimden aldığını, görevlendirmenin kanuni nedenini ve başlangıç-bitiş tarihini tek tabloda göstermek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Kanuni azami süre ve yenileme sınırları görevlendirme başında izlenmeli; ücret ve fesih taleplerinde zorunlu arabuluculuk ve dava süreleri korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Geçici İş İlişkisinde İşverenlerin Sorumluluğu Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?

İşçinin kiminle sözleşme kurduğunu, günlük talimatı kimden aldığını, görevlendirmenin kanuni nedenini ve başlangıç-bitiş tarihini tek tabloda göstermek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Geçici İş İlişkisinde İşverenlerin Sorumluluğu Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Kanuni azami süre ve yenileme sınırları görevlendirme başında izlenmeli; ücret ve fesih taleplerinde zorunlu arabuluculuk ve dava süreleri korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Ücret ve yan haklar, eşit işlem alacağı, hizmet ve işverenlik ilişkisinin tespiti, işe iade, kıdem ve ihbar tazminatı, iş kazası zararı ve SGK kaydının düzeltilmesi istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Ücret ve yan haklar, eşit işlem alacağı, hizmet ve işverenlik ilişkisinin tespiti, işe iade, kıdem ve ihbar tazminatı, iş kazası zararı ve SGK kaydının düzeltilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Geçici İş İlişkisinde İşverenlerin Sorumluluğu incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 4857 Sayılı İş Kanunu, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kanuna uygun geçici iş ilişkisinde işçi belirli süreyle başka işverenin yönetiminde çalışsa da özel istihdam bürosu veya asıl işverenle iş sözleşmesi devam eder; ücret, gözetme, eşit işlem ve iş sağlığı yükümlülükleri taraflar arasında kanuni dağılıma tabidir.

Dosyanın ilk önceliği işçinin kiminle sözleşme kurduğunu, günlük talimatı kimden aldığını, görevlendirmenin kanuni nedenini ve başlangıç-bitiş tarihini tek tabloda göstermek, delil omurgası ise iş sözleşmesi ve geçici görevlendirme sözleşmesi, özel istihdam bürosu yetki kaydı, bordro ve banka ödemeleri, SGK bildirgeleri, vardiya ve puantaj, iş emirleri, eğitim ve risk belgeleri, iş kazası kayıtları, işyeri yazışmaları, fesih bildirimi ile Geçici İş İlişkisinde İşverenlerin Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kanuni azami süre ve yenileme sınırları görevlendirme başında izlenmeli; ücret ve fesih taleplerinde zorunlu arabuluculuk ve dava süreleri korunmalıdır. Ücret ve yan haklar, eşit işlem alacağı, hizmet ve işverenlik ilişkisinin tespiti, işe iade, kıdem ve ihbar tazminatı, iş kazası zararı ve SGK kaydının düzeltilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; bordroyu düzenleyen şirketi tek işveren kabul edip fiili yönetim, muvazaa ve birlikte sorumluluk olgularını araştırmamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — geçici iş işverenlerin sorumluluğu resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından kanuna uygun geçici iş ilişkisinde işçi belirli süreyle başka işverenin yönetiminde çalışsa da özel istihdam bürosu veya asıl işverenle iş sözleşmesi devam eder; ücret, gözetme, eşit işlem ve iş sağlığı yükümlülükleri taraflar arasında kanuni dağılıma tabidir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — geçici iş işverenlerin sorumluluğu emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her personel görevlendirmesi geçici iş ilişkisi değildir; yazılı şekil, yetkili özel istihdam bürosu, kanuni neden ve süre, yasaklı işler, emir yetkisi ve fiili çalışma düzeni incelenerek muvazaa veya alt işverenlikten ayrılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — geçici iş işverenlerin sorumluluğu yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4857 Sayılı İş Kanunu — m.2, 7, 32 ve 99
• 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — m.3-7
• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m.11-13 ve 86
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru