İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

Deneme Süreli İş Sözleşmesinin Feshi ve Ücret Hakları

Deneme Süreli İş Sözleşmesinin Feshi ve Ücret Hakları; Geçerli bir deneme kaydı taraflara deneme süresi içinde bildirim süresi ve tazminatı olmadan fesih imkanı verir; buna rağmen işçinin çalıştığı günlere ait ücret, fazla çalışma ve diğer doğmuş hakları ödenmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.498 kelime · 16 dk

Kapsam

Deneme Süreli İş Sözleşmesinin Feshi ve Ücret Hakları yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Geçerli bir deneme kaydı taraflara deneme süresi içinde bildirim süresi ve tazminatı olmadan fesih imkanı verir; buna rağmen işçinin çalıştığı günlere ait ücret, fazla çalışma ve diğer doğmuş hakları ödenmelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, deneme süreli iş sözleşmesinin feshi ve ücret hakları konusunda 15 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “geçerli bir deneme kaydı taraflara deneme süresi içinde bildirim süresi ve tazminatı olmadan fesih imkanı verir; buna rağmen işçinin çalıştığı günlere ait ücret, fazla çalışma ve diğer doğmuş hakları ödenmelidir” kuralıdır. Sözleşmede açık deneme kaydı yoksa veya kanuni süre aşılmışsa deneme feshi uygulanamaz; ayrımcılık, sendikal neden, kötü niyet ve iş sağlığı ihlali deneme kaydıyla meşrulaştırılamaz. Ayrıca “iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Deneme Süreli İş Sözleşmesinin Feshi ve Ücret Hakları bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4857 Sayılı İş Kanunu: m.5, 15, 17, 24-25 ve 32

Deneme süreli iş sözleşmesinin feshi ve ücret hakları kapsamında m.5, 15, 17, 24-25 ve 32 hükümleri deneme, fesih ve ücret bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Mahkemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu: m.3-7

Deneme süreli iş sözleşmesinin feshi ve ücret hakları kapsamında m.3-7 hükümleri arabuluculuk, görev ve usul bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.8 ve 86

Deneme süreli iş sözleşmesinin feshi ve ücret hakları kapsamında m.8 ve 86 hükümleri bildirim ve hizmet tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Geçerli bir deneme kaydı taraflara deneme süresi içinde bildirim süresi ve tazminatı olmadan fesih imkanı verir; buna rağmen işçinin çalıştığı günlere ait ücret, fazla çalışma ve diğer doğmuş hakları ödenmelidir.

“Yargıtay deneme süreli ücret hakları resmî kayıtları yönünden geçerli bir deneme kaydı taraflara deneme süresi içinde bildirim süresi ve tazminatı olmadan fesih imkanı verir; buna rağmen işçinin çalıştığı günlere ait ücret, fazla çalışma ve diğer doğmuş hakları ödenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve deneme süresini ücretsiz çalışma dönemi saymak veya kanuni azami süreyi işveren kararıyla uzatmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Sözleşmede açık deneme kaydı yoksa veya kanuni süre aşılmışsa deneme feshi uygulanamaz; ayrımcılık, sendikal neden, kötü niyet ve iş sağlığı ihlali deneme kaydıyla meşrulaştırılamaz.

Yargıtay deneme süreli ücret hakları emsal taraması yönünden sözleşmede açık deneme kaydı yoksa veya kanuni süre aşılmışsa deneme feshi uygulanamaz; ayrımcılık, sendikal neden, kötü niyet ve iş sağlığı ihlali deneme kaydıyla meşrulaştırılamaz. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

İş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete deneme süreli ücret hakları yürürlük denetimi yönünden iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Dosyanın Delil Omurgası

İş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası.

“Yargıtay deneme süreli ücret hakları resmî kayıtları yönünden iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay deneme süreli ücret hakları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Sözleşmede açık deneme kaydı yoksa veya kanuni süre aşılmışsa deneme feshi uygulanamaz; ayrımcılık, sendikal neden, kötü niyet ve iş sağlığı ihlali deneme kaydıyla meşrulaştırılamaz” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete deneme süreli ücret hakları yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay deneme süreli ücret hakları resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Deneme hükmünün yazılı metnini, başlangıç-bitiş tarihini ve varsa toplu iş sözleşmesi süresini fiili çalışma kayıtlarıyla karşılaştırmak.

“Yargıtay deneme süreli ücret hakları resmî kayıtları yönünden deneme hükmünün yazılı metnini, başlangıç-bitiş tarihini ve varsa toplu iş sözleşmesi süresini fiili çalışma kayıtlarıyla karşılaştırmak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası, ödenmeyen ücret ve fazla çalışma, ayrımcılık veya sendikal tazminat, kötü niyet tazminatı, sigorta bildiriminin düzeltilmesi ve şartları varsa işe iade talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay deneme süreli ücret hakları emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete deneme süreli ücret hakları yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay deneme süreli ücret hakları resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, ödenmeyen ücret ve fazla çalışma, ayrımcılık veya sendikal tazminat, kötü niyet tazminatı, sigorta bildiriminin düzeltilmesi ve şartları varsa işe iade talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Ücret ve feshe bağlı alacaklarda zamanaşımı, ayrımcılık veya sendikal koruma başvuruları ile zorunlu arabuluculuk süreleri talep türüne göre ayrı izlenmelidir.

“Yargıtay deneme süreli ücret hakları resmî kayıtları yönünden ücret ve feshe bağlı alacaklarda zamanaşımı, ayrımcılık veya sendikal koruma başvuruları ile zorunlu arabuluculuk süreleri talep türüne göre ayrı izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay deneme süreli ücret hakları emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Ödenmeyen ücret ve fazla çalışma, ayrımcılık veya sendikal tazminat, kötü niyet tazminatı, sigorta bildiriminin düzeltilmesi ve şartları varsa işe iade.

“Yargıtay deneme süreli ücret hakları resmî kayıtları yönünden ödenmeyen ücret ve fazla çalışma, ayrımcılık veya sendikal tazminat, kötü niyet tazminatı, sigorta bildiriminin düzeltilmesi ve şartları varsa işe iade” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. İş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay deneme süreli ücret hakları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Sözleşmede açık deneme kaydı yoksa veya kanuni süre aşılmışsa deneme feshi uygulanamaz; ayrımcılık, sendikal neden, kötü niyet ve iş sağlığı ihlali deneme kaydıyla meşrulaştırılamaz” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete deneme süreli ücret hakları yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Deneme Süreli Ücret Hakları Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “deneme süreli ücret hakları resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından geçerli bir deneme kaydı taraflara deneme süresi içinde bildirim süresi ve tazminatı olmadan fesih imkanı verir; buna rağmen işçinin çalıştığı günlere ait ücret, fazla çalışma ve diğer doğmuş hakları ödenmelidir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Deneme Süreli Ücret Hakları Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “deneme süreli ücret hakları emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; sözleşmede açık deneme kaydı yoksa veya kanuni süre aşılmışsa deneme feshi uygulanamaz; ayrımcılık, sendikal neden, kötü niyet ve iş sağlığı ihlali deneme kaydıyla meşrulaştırılamaz savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Deneme Süreli Ücret Hakları Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “deneme süreli ücret hakları yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Deneme Süresini Ücretsiz Çalışma Dönemi Saymak veya Kanuni Azami Süreyi İşveren Kararıyla Uzatmak.

“Yargıtay deneme süreli ücret hakları resmî kayıtları yönünden deneme süresini ücretsiz çalışma dönemi saymak veya kanuni azami süreyi işveren kararıyla uzatmak” riski gerçekleşirse ödenmeyen ücret ve fazla çalışma, ayrımcılık veya sendikal tazminat, kötü niyet tazminatı, sigorta bildiriminin düzeltilmesi ve şartları varsa işe iade talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay deneme süreli ücret hakları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete deneme süreli ücret hakları yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası
  • Deneme Süreli İş Sözleşmesinin Feshi ve Ücret Hakları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • deneme hükmünün yazılı metnini, başlangıç-bitiş tarihini ve varsa toplu iş sözleşmesi süresini fiili çalışma kayıtlarıyla karşılaştırmak
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Ücret ve feshe bağlı alacaklarda zamanaşımı, ayrımcılık veya sendikal koruma başvuruları ile zorunlu arabuluculuk süreleri talep türüne göre ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Deneme Süreli İş Sözleşmesinin Feshi ve Ücret Hakları Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Deneme hükmünün yazılı metnini, başlangıç-bitiş tarihini ve varsa toplu iş sözleşmesi süresini fiili çalışma kayıtlarıyla karşılaştırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Deneme süreli iş sözleşmesinin feshi ve ücret hakları bakımından tebliğ ve öğrenme kayıtları nasıl tutulmalıdır?

Ücret ve feshe bağlı alacaklarda zamanaşımı, ayrımcılık veya sendikal koruma başvuruları ile zorunlu arabuluculuk süreleri talep türüne göre ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Ödenmeyen ücret ve fazla çalışma, ayrımcılık veya sendikal tazminat, kötü niyet tazminatı, sigorta bildiriminin düzeltilmesi ve şartları varsa işe iade hangi delillere dayanmalıdır?

Ödenmeyen ücret ve fazla çalışma, ayrımcılık veya sendikal tazminat, kötü niyet tazminatı, sigorta bildiriminin düzeltilmesi ve şartları varsa işe iade, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Deneme Süreli İş Sözleşmesinin Feshi ve Ücret Hakları konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 4857 Sayılı İş Kanunu, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Geçerli bir deneme kaydı taraflara deneme süresi içinde bildirim süresi ve tazminatı olmadan fesih imkanı verir; buna rağmen işçinin çalıştığı günlere ait ücret, fazla çalışma ve diğer doğmuş hakları ödenmelidir.

Dosyanın ilk önceliği deneme hükmünün yazılı metnini, başlangıç-bitiş tarihini ve varsa toplu iş sözleşmesi süresini fiili çalışma kayıtlarıyla karşılaştırmak, delil omurgası ise iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi, bordro ve banka kayıtları, vardiya-çalışma çizelgesi, fesih bildirimi, performans ve eğitim kayıtları, yazışmalar, eşit işlem karşılaştırmaları, tanıklar ve özlük dosyası ile Deneme Süreli İş Sözleşmesinin Feshi ve Ücret Hakları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Ücret ve feshe bağlı alacaklarda zamanaşımı, ayrımcılık veya sendikal koruma başvuruları ile zorunlu arabuluculuk süreleri talep türüne göre ayrı izlenmelidir. Ödenmeyen ücret ve fazla çalışma, ayrımcılık veya sendikal tazminat, kötü niyet tazminatı, sigorta bildiriminin düzeltilmesi ve şartları varsa işe iade talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; deneme süresini ücretsiz çalışma dönemi saymak veya kanuni azami süreyi işveren kararıyla uzatmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Deneme Süreli İş Sözleşmesinin Feshi ve Ücret Hakları konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
İş ve Sosyal Güvenlik Hukukuİşçinin Gözaltı veya Tutukluluk Nedeniyle İş Sözleşmesinin Feshi

İşçinin Gözaltı veya Tutukluluk Nedeniyle İş Sözleşmesinin Feshi; İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması nedeniyle işe devam edememesi, devamsızlık kanundaki bildirim süresini aşarsa işverene özel fesih hakkı verebilir; fesih nedeni işçinin suçluluğu değil devamsızlığın süresidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
İş ve Sosyal Güvenlik Hukukuİşyerinde Emzirme Odası ve Çocuk Bakım Yurdu Yükümlülüğü

İşyerinde Emzirme Odası ve Çocuk Bakım Yurdu Yükümlülüğü; Belirli sayıda kadın çalışanın bulunduğu işyerlerinde yaş ve sayı koşullarına göre emzirme odası veya çocuk bakım yurdu kurulması ya da yönetmelikte izin verilen ortak hizmetin sağlanması gerekir; işveren maliyeti çalışana yükleyemez. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
İş ve Sosyal Güvenlik Hukukuİşyerinde Toplu Yıllık İzin Uygulaması ve Ücret

İşyerinde Toplu Yıllık İzin Uygulaması ve Ücret; İşveren, işin niteliği ve yönetmelik koşulları çerçevesinde belirli dönemde toplu yıllık izin uygulayabilir; ancak her işçinin hak kazandığı izin süresi, yol izni, ücret ve kayıt yükümlülüğü bireysel olarak korunur. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →