Ticaret ve Şirketler Hukuku

Anonim Şirkette İntifa Senetleri ve Kurucu Menfaatleri

Anonim Şirkette İntifa Senetleri ve Kurucu Menfaatleri; Anonim şirket kurucularına veya başka kişilere kanunun izin verdiği ekonomik menfaatler esas sözleşmede açıkça gösterilebilir ve intifa senedine bağlanabilir; bu senetler pay sahipliği ile oy hakkı doğurmaz. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.517 kelime · 16 dk

Kapsam

Anonim Şirkette İntifa Senetleri ve Kurucu Menfaatleri yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Anonim şirket kurucularına veya başka kişilere kanunun izin verdiği ekonomik menfaatler esas sözleşmede açıkça gösterilebilir ve intifa senedine bağlanabilir; bu senetler pay sahipliği ile oy hakkı doğurmaz. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, anonim şirkette intifa senetleri ve kurucu menfaatleri konusunda 14 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “anonim şirket kurucularına veya başka kişilere kanunun izin verdiği ekonomik menfaatler esas sözleşmede açıkça gösterilebilir ve intifa senedine bağlanabilir; bu senetler pay sahipliği ile oy hakkı doğurmaz” kuralıdır. Kurucu sıfatı sınırsız veya şirket alacaklılarını zedeleyen bir kazanç hakkı yaratmaz; menfaatin türü, süresi, dağıtılabilir karla ilişkisi, esas sözleşme dayanağı ve sermayenin korunması ilkesi denetlenir. Ayrıca “esas sözleşme ve değişiklikleri, kuruluş belgeleri, ticaret sicili ilanları, intifa senedi metni ve teslim kayıtları, genel kurul kar dağıtım kararları, finansal tablolar, pay defteri, yönetim kurulu hesapları ve ödeme dekontları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Anonim Şirkette İntifa Senetleri ve Kurucu Menfaatleri bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.348, 502 ve 503

Anonim şirkette intifa senetleri ve kurucu menfaatleri kapsamında m.348, 502 ve 503 hükümleri kurucu menfaatleri ve intifa senetleri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.507-523

Anonim şirkette intifa senetleri ve kurucu menfaatleri kapsamında m.507-523 hükümleri kar payı ve şirket malvarlığının korunması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199 ve 219-222

Anonim şirkette intifa senetleri ve kurucu menfaatleri kapsamında m.190, 199 ve 219-222 hükümleri ispat ve şirket kayıtlarının ibrazı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Anonim Şirket Kurucularına veya Başka Kişilere Kanunun İzin Verdiği Ekonomik Menfaatler Esas Sözleşmede Açıkça Gösterilebilir ve İntifa Senedine Bağlanabilir; Bu Senetler Pay Sahipliği ile Oy Hakkı Doğurmaz.

Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri resmî kayıtları yönünden anonim şirket kurucularına veya başka kişilere kanunun izin verdiği ekonomik menfaatler esas sözleşmede açıkça gösterilebilir ve intifa senedine bağlanabilir; bu senetler pay sahipliği ile oy hakkı doğurmaz. Bu ölçüt özellikle esas sözleşme ve değişiklikleri, kuruluş belgeleri, ticaret sicili ilanları, intifa senedi metni ve teslim kayıtları, genel kurul kar dağıtım kararları, finansal tablolar, pay defteri, yönetim kurulu hesapları ve ödeme dekontları üzerinden sınanır. İddia edilen menfaatin esas sözleşmedeki açık dayanağını, lehtarını, hesap yöntemini ve pay sahipliği haklarından ayrıldığı noktaları tespit etmek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, intifa senedini pay senedi saymak, oy hakkı tanımak veya dağıtılabilir kar bulunmadan ödeme yapmak ihtimalini güçlendirebilir.

Kurucu Sıfatı Sınırsız veya Şirket Alacaklılarını Zedeleyen Bir Kazanç Hakkı Yaratmaz; Menfaatin Türü, Süresi, Dağıtılabilir Karla İlişkisi, Esas Sözleşme Dayanağı ve Sermayenin Korunması İlkesi Denetlenir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri emsal taraması yönünden kurucu sıfatı sınırsız veya şirket alacaklılarını zedeleyen bir kazanç hakkı yaratmaz; menfaatin türü, süresi, dağıtılabilir karla ilişkisi, esas sözleşme dayanağı ve sermayenin korunması ilkesi denetlenir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Esas Sözleşme ve Değişiklikleri, Kuruluş Belgeleri, Ticaret Sicili İlanları, İntifa Senedi Metni ve Teslim Kayıtları, Genel Kurul Kar Dağıtım Kararları, Finansal Tablolar, Pay Defteri, Yönetim Kurulu Hesapları ve Ödeme Dekontları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete anonim şirkette kurucu menfaatleri yürürlük denetimi yönünden esas sözleşme ve değişiklikleri, kuruluş belgeleri, ticaret sicili ilanları, intifa senedi metni ve teslim kayıtları, genel kurul kar dağıtım kararları, finansal tablolar, pay defteri, yönetim kurulu hesapları ve ödeme dekontları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İspat Planı ve Deliller

Esas Sözleşme ve Değişiklikleri, Kuruluş Belgeleri, Ticaret Sicili İlanları, İntifa Senedi Metni ve Teslim Kayıtları, Genel Kurul Kar Dağıtım Kararları, Finansal Tablolar, Pay Defteri, Yönetim Kurulu Hesapları ve Ödeme Dekontları.

“Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri resmî kayıtları yönünden esas sözleşme ve değişiklikleri, kuruluş belgeleri, ticaret sicili ilanları, intifa senedi metni ve teslim kayıtları, genel kurul kar dağıtım kararları, finansal tablolar, pay defteri, yönetim kurulu hesapları ve ödeme dekontları” kaydı, “Anonim şirket kurucularına veya başka kişilere kanunun izin verdiği ekonomik menfaatler esas sözleşmede açıkça gösterilebilir ve intifa senedine bağlanabilir; bu senetler pay sahipliği ile oy hakkı doğurmaz” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “kurucu sıfatı sınırsız veya şirket alacaklılarını zedeleyen bir kazanç hakkı yaratmaz; menfaatin türü, süresi, dağıtılabilir karla ilişkisi, esas sözleşme dayanağı ve sermayenin korunması ilkesi denetlenir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete anonim şirkette kurucu menfaatleri yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Anonim şirket kurucularına veya başka kişilere kanunun izin verdiği ekonomik menfaatler esas sözleşmede açıkça gösterilebilir ve intifa senedine bağlanabilir; bu senetler pay sahipliği ile oy hakkı doğurmaz” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

İddia Edilen Menfaatin Esas Sözleşmedeki Açık Dayanağını, Lehtarını, Hesap Yöntemini ve Pay Sahipliği Haklarından Ayrıldığı Noktaları Tespit Etmek.

“Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri resmî kayıtları yönünden iddia edilen menfaatin esas sözleşmedeki açık dayanağını, lehtarını, hesap yöntemini ve pay sahipliği haklarından ayrıldığı noktaları tespit etmek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Esas sözleşme ve değişiklikleri, kuruluş belgeleri, ticaret sicili ilanları, intifa senedi metni ve teslim kayıtları, genel kurul kar dağıtım kararları, finansal tablolar, pay defteri, yönetim kurulu hesapları ve ödeme dekontları dosyaya alınmalı ve intifa hakkının varlığının veya yokluğunun tespiti, eksik ödemenin tahsili, hukuka aykırı menfaatin iadesi, genel kurul kararının iptali ve yönetici sorumluluğu talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete anonim şirkette kurucu menfaatleri yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve intifa hakkının varlığının veya yokluğunun tespiti, eksik ödemenin tahsili, hukuka aykırı menfaatin iadesi, genel kurul kararının iptali ve yönetici sorumluluğu talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Sürelerin Hesabı

Esas Sözleşme Değişikliği, Genel Kurul Kararı ve Tazminat Taleplerine İlişkin Özel Süreler Ayrı İzlenmeli; Kar Payı Benzeri İstemlerin Muacceliyet Tarihi Yıllık Olarak Belirlenmelidir.

Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri resmî kayıtları yönünden esas sözleşme değişikliği, genel kurul kararı ve tazminat taleplerine ilişkin özel süreler ayrı izlenmeli; kar payı benzeri istemlerin muacceliyet tarihi yıllık olarak belirlenmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

İntifa Hakkının Varlığının veya Yokluğunun Tespiti, Eksik Ödemenin Tahsili, Hukuka Aykırı Menfaatin İadesi, Genel Kurul Kararının İptali ve Yönetici Sorumluluğu.

“Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri resmî kayıtları yönünden intifa hakkının varlığının veya yokluğunun tespiti, eksik ödemenin tahsili, hukuka aykırı menfaatin iadesi, genel kurul kararının iptali ve yönetici sorumluluğu” talebi, “Anonim şirket kurucularına veya başka kişilere kanunun izin verdiği ekonomik menfaatler esas sözleşmede açıkça gösterilebilir ve intifa senedine bağlanabilir; bu senetler pay sahipliği ile oy hakkı doğurmaz” koşuluyla ve esas sözleşme ve değişiklikleri, kuruluş belgeleri, ticaret sicili ilanları, intifa senedi metni ve teslim kayıtları, genel kurul kar dağıtım kararları, finansal tablolar, pay defteri, yönetim kurulu hesapları ve ödeme dekontları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “kurucu sıfatı sınırsız veya şirket alacaklılarını zedeleyen bir kazanç hakkı yaratmaz; menfaatin türü, süresi, dağıtılabilir karla ilişkisi, esas sözleşme dayanağı ve sermayenin korunması ilkesi denetlenir” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete anonim şirkette kurucu menfaatleri yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Anonim Şirkette Kurucu Menfaatleri Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “anonim şirkette kurucu menfaatleri resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından anonim şirket kurucularına veya başka kişilere kanunun izin verdiği ekonomik menfaatler esas sözleşmede açıkça gösterilebilir ve intifa senedine bağlanabilir; bu senetler pay sahipliği ile oy hakkı doğurmaz. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Anonim Şirkette Kurucu Menfaatleri Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “anonim şirkette kurucu menfaatleri emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; kurucu sıfatı sınırsız veya şirket alacaklılarını zedeleyen bir kazanç hakkı yaratmaz; menfaatin türü, süresi, dağıtılabilir karla ilişkisi, esas sözleşme dayanağı ve sermayenin korunması ilkesi denetlenir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Anonim Şirkette Kurucu Menfaatleri Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “anonim şirkette kurucu menfaatleri yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

İntifa Senedini Pay Senedi Saymak, Oy Hakkı Tanımak veya Dağıtılabilir Kar Bulunmadan Ödeme Yapmak.

“Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri resmî kayıtları yönünden intifa senedini pay senedi saymak, oy hakkı tanımak veya dağıtılabilir kar bulunmadan ödeme yapmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İddia edilen menfaatin esas sözleşmedeki açık dayanağını, lehtarını, hesap yöntemini ve pay sahipliği haklarından ayrıldığı noktaları tespit etmek aşamasında esas sözleşme ve değişiklikleri, kuruluş belgeleri, ticaret sicili ilanları, intifa senedi metni ve teslim kayıtları, genel kurul kar dağıtım kararları, finansal tablolar, pay defteri, yönetim kurulu hesapları ve ödeme dekontları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay anonim şirkette kurucu menfaatleri emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Kurucu sıfatı sınırsız veya şirket alacaklılarını zedeleyen bir kazanç hakkı yaratmaz; menfaatin türü, süresi, dağıtılabilir karla ilişkisi, esas sözleşme dayanağı ve sermayenin korunması ilkesi denetlenir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete anonim şirkette kurucu menfaatleri yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • esas sözleşme ve değişiklikleri, kuruluş belgeleri, ticaret sicili ilanları, intifa senedi metni ve teslim kayıtları, genel kurul kar dağıtım kararları, finansal tablolar, pay defteri, yönetim kurulu hesapları ve ödeme dekontları
  • Anonim Şirkette İntifa Senetleri ve Kurucu Menfaatleri uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • iddia edilen menfaatin esas sözleşmedeki açık dayanağını, lehtarını, hesap yöntemini ve pay sahipliği haklarından ayrıldığı noktaları tespit etmek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Esas sözleşme değişikliği, genel kurul kararı ve tazminat taleplerine ilişkin özel süreler ayrı izlenmeli; kar payı benzeri istemlerin muacceliyet tarihi yıllık olarak belirlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Anonim Şirkette İntifa Senetleri ve Kurucu Menfaatleri Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

İddia edilen menfaatin esas sözleşmedeki açık dayanağını, lehtarını, hesap yöntemini ve pay sahipliği haklarından ayrıldığı noktaları tespit etmek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Anonim Şirkette İntifa Senetleri ve Kurucu Menfaatleri Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

Esas sözleşme değişikliği, genel kurul kararı ve tazminat taleplerine ilişkin özel süreler ayrı izlenmeli; kar payı benzeri istemlerin muacceliyet tarihi yıllık olarak belirlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İntifa Hakkının Varlığının veya Yokluğunun Tespiti, Eksik Ödemenin Tahsili, Hukuka Aykırı Menfaatin İadesi, Genel Kurul Kararının İptali ve Yönetici Sorumluluğu ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

İntifa hakkının varlığının veya yokluğunun tespiti, eksik ödemenin tahsili, hukuka aykırı menfaatin iadesi, genel kurul kararının iptali ve yönetici sorumluluğu, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Anonim Şirkette İntifa Senetleri ve Kurucu Menfaatleri bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Anonim şirket kurucularına veya başka kişilere kanunun izin verdiği ekonomik menfaatler esas sözleşmede açıkça gösterilebilir ve intifa senedine bağlanabilir; bu senetler pay sahipliği ile oy hakkı doğurmaz.

Dosyanın ilk önceliği iddia edilen menfaatin esas sözleşmedeki açık dayanağını, lehtarını, hesap yöntemini ve pay sahipliği haklarından ayrıldığı noktaları tespit etmek, delil omurgası ise esas sözleşme ve değişiklikleri, kuruluş belgeleri, ticaret sicili ilanları, intifa senedi metni ve teslim kayıtları, genel kurul kar dağıtım kararları, finansal tablolar, pay defteri, yönetim kurulu hesapları ve ödeme dekontları ile Anonim Şirkette İntifa Senetleri ve Kurucu Menfaatleri uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Esas sözleşme değişikliği, genel kurul kararı ve tazminat taleplerine ilişkin özel süreler ayrı izlenmeli; kar payı benzeri istemlerin muacceliyet tarihi yıllık olarak belirlenmelidir. İntifa hakkının varlığının veya yokluğunun tespiti, eksik ödemenin tahsili, hukuka aykırı menfaatin iadesi, genel kurul kararının iptali ve yönetici sorumluluğu talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; intifa senedini pay senedi saymak, oy hakkı tanımak veya dağıtılabilir kar bulunmadan ödeme yapmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Ticaret ve Şirketler Hukuku5 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Anonim Şirkette İntifa Senetleri ve Kurucu Menfaatleri konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Ticaret ve Şirketler HukukuAnonim Şirkette Hamiline Pay Senedi Bastırma ve Bildirim Yükümlülüğü

Anonim Şirkette Hamiline Pay Senedi Bastırma ve Bildirim Yükümlülüğü; Hamiline yazılı paylarda bedelin tamamen ödenmesinden sonra yönetim kurulu pay senetlerini bastırıp dağıtmalı; senet ve pay sahibi bilgileri kanundaki usulle Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Ticaret ve Şirketler HukukuAnonim Şirkette Sermaye Kaybı ve Borca Batıklık Bildirimi

Anonim Şirkette Sermaye Kaybı ve Borca Batıklık Bildirimi; Yönetim kurulu, son yıllık bilanço veya ara bilanço sermaye kaybı ya da borca batıklık işareti verdiğinde genel kurulu bilgilendirmeli, iyileştirici seçenekleri değerlendirmeli ve gerekli halde mahkemeye bildirim yapmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Ticaret ve Şirketler HukukuAnonim Şirkette Yönetim Kurulu Üyesinin Görevden Alınması

Anonim Şirkette Yönetim Kurulu Üyesinin Görevden Alınması; Anonim şirket genel kurulu yönetim kurulu üyesini gündem ve haklı sebep kurallarına uygun biçimde görevden alabilir; tescil, temsil yetkisinin sona ermesi ve üyenin tazminat hakkı ayrı sonuçlar doğurur. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →