İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

Çağrı Üzerine Çalışmada Süre ve Ücret

Çağrı Üzerine Çalışmada Süre ve Ücret; Çağrı üzerine çalışma yazılı kısmi süreli sözleşmeyle kurulabilir; haftalık süre belirlenmemişse kanuni varsayım, çağrının önceden yapılması ve her çağrıda asgari çalışma süresi işçinin ücret ile sosyal hak hesabını etkiler. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.519 kelime · 16 dk

Kapsam

Çağrı Üzerine Çalışmada Süre ve Ücret yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Çağrı üzerine çalışma yazılı kısmi süreli sözleşmeyle kurulabilir; haftalık süre belirlenmemişse kanuni varsayım, çağrının önceden yapılması ve her çağrıda asgari çalışma süresi işçinin ücret ile sosyal hak hesabını etkiler. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, çağrı üzerine çalışmada süre ve ücret konusunda 13 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “çağrı üzerine çalışma yazılı kısmi süreli sözleşmeyle kurulabilir; haftalık süre belirlenmemişse kanuni varsayım, çağrının önceden yapılması ve her çağrıda asgari çalışma süresi işçinin ücret ile sosyal hak hesabını etkiler” kuralıdır. İşçinin fiilen düzensiz vardiyalarla çalışması tek başına çağrı üzerine sözleşme olduğunu göstermez; yazılı kayıt, işverenin çağrı sistemi, fiilî süre, hazır bekleme ve sürekli iş ihtiyacı değerlendirilir. Ayrıca “iş sözleşmesi, vardiya ve çağrı mesajları, puantaj, giriş-çıkış kayıtları, bordro ve banka ödemeleri, görev çizelgesi, işyeri yazışmaları, tanıklar, sgk bildirimleri ve fazla çalışma hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Çağrı Üzerine Çalışmada Süre ve Ücret bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4857 Sayılı İş Kanunu: m.13-14, 32-37 ve 63

Çağrı üzerine çalışmada süre ve ücret kapsamında m.13-14, 32-37 ve 63 hükümleri kısmi süre, çağrı, ücret ve çalışma süresi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Mahkemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu: m.3-9

Çağrı üzerine çalışmada süre ve ücret kapsamında m.3-9 hükümleri arabuluculuk, görev ve yetki bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.4, 80, 86 ve 102

Çağrı üzerine çalışmada süre ve ücret kapsamında m.4, 80, 86 ve 102 hükümleri sigortalılık, prime esas kazanç ve bildirim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Çağrı Üzerine Çalışma Yazılı Kısmi Süreli Sözleşmeyle Kurulabilir; Haftalık Süre Belirlenmemişse Kanuni Varsayım, Çağrının Önceden Yapılması ve Her Çağrıda Asgari Çalışma Süresi İşçinin Ücret ile Sosyal Hak Hesabını Etkiler.

Yargıtay çağrı üzerine süre ücret resmî kayıtları yönünden çağrı üzerine çalışma yazılı kısmi süreli sözleşmeyle kurulabilir; haftalık süre belirlenmemişse kanuni varsayım, çağrının önceden yapılması ve her çağrıda asgari çalışma süresi işçinin ücret ile sosyal hak hesabını etkiler. Bu ölçüt özellikle iş sözleşmesi, vardiya ve çağrı mesajları, puantaj, giriş-çıkış kayıtları, bordro ve banka ödemeleri, görev çizelgesi, işyeri yazışmaları, tanıklar, SGK bildirimleri ve fazla çalışma hesabı üzerinden sınanır. Her haftadaki çağrı zamanı, bildirilen vardiya, fiilî çalışma ve ödenen saati karşılaştırmalı çizelgeye dönüştürmek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, işverenin iş vermediği haftaları otomatik sıfır ücret saymak veya çağrı üzerine çalışma ile belirli süreli ve uzaktan çalışma modellerini karıştırmak ihtimalini güçlendirebilir.

İşçinin Fiilen Düzensiz Vardiyalarla Çalışması Tek Başına Çağrı Üzerine Sözleşme Olduğunu Göstermez; Yazılı Kayıt, İşverenin Çağrı Sistemi, Fiilî Süre, Hazır Bekleme ve Sürekli İş İhtiyacı Değerlendirilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay çağrı üzerine süre ücret emsal taraması yönünden işçinin fiilen düzensiz vardiyalarla çalışması tek başına çağrı üzerine sözleşme olduğunu göstermez; yazılı kayıt, işverenin çağrı sistemi, fiilî süre, hazır bekleme ve sürekli iş ihtiyacı değerlendirilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İş Sözleşmesi, Vardiya ve Çağrı Mesajları, Puantaj, Giriş-Çıkış Kayıtları, Bordro ve Banka Ödemeleri, Görev Çizelgesi, İşyeri Yazışmaları, Tanıklar, SGK Bildirimleri ve Fazla Çalışma Hesabı Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete çağrı üzerine süre ücret yürürlük denetimi yönünden iş sözleşmesi, vardiya ve çağrı mesajları, puantaj, giriş-çıkış kayıtları, bordro ve banka ödemeleri, görev çizelgesi, işyeri yazışmaları, tanıklar, SGK bildirimleri ve fazla çalışma hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İspat Planı ve Deliller

İş Sözleşmesi, Vardiya ve Çağrı Mesajları, Puantaj, Giriş-Çıkış Kayıtları, Bordro ve Banka Ödemeleri, Görev Çizelgesi, İşyeri Yazışmaları, Tanıklar, SGK Bildirimleri ve Fazla Çalışma Hesabı.

“Yargıtay çağrı üzerine süre ücret resmî kayıtları yönünden iş sözleşmesi, vardiya ve çağrı mesajları, puantaj, giriş-çıkış kayıtları, bordro ve banka ödemeleri, görev çizelgesi, işyeri yazışmaları, tanıklar, SGK bildirimleri ve fazla çalışma hesabı” kaydı, “Çağrı üzerine çalışma yazılı kısmi süreli sözleşmeyle kurulabilir; haftalık süre belirlenmemişse kanuni varsayım, çağrının önceden yapılması ve her çağrıda asgari çalışma süresi işçinin ücret ile sosyal hak hesabını etkiler” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “işçinin fiilen düzensiz vardiyalarla çalışması tek başına çağrı üzerine sözleşme olduğunu göstermez; yazılı kayıt, işverenin çağrı sistemi, fiilî süre, hazır bekleme ve sürekli iş ihtiyacı değerlendirilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay çağrı üzerine süre ücret emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete çağrı üzerine süre ücret yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay çağrı üzerine süre ücret resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Çağrı üzerine çalışma yazılı kısmi süreli sözleşmeyle kurulabilir; haftalık süre belirlenmemişse kanuni varsayım, çağrının önceden yapılması ve her çağrıda asgari çalışma süresi işçinin ücret ile sosyal hak hesabını etkiler” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Her Haftadaki Çağrı Zamanı, Bildirilen Vardiya, Fiilî Çalışma ve Ödenen Saati Karşılaştırmalı Çizelgeye Dönüştürmek.

“Yargıtay çağrı üzerine süre ücret resmî kayıtları yönünden her haftadaki çağrı zamanı, bildirilen vardiya, fiilî çalışma ve ödenen saati karşılaştırmalı çizelgeye dönüştürmek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. İş sözleşmesi, vardiya ve çağrı mesajları, puantaj, giriş-çıkış kayıtları, bordro ve banka ödemeleri, görev çizelgesi, işyeri yazışmaları, tanıklar, SGK bildirimleri ve fazla çalışma hesabı dosyaya alınmalı ve eksik ücret ve sosyal hakların tahsili, çalışma süresinin tespiti, eşit işlem alacağı, fazla çalışma veya hafta tatili ücreti ve haklı fesih sonuçları talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay çağrı üzerine süre ücret emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete çağrı üzerine süre ücret yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay çağrı üzerine süre ücret resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve eksik ücret ve sosyal hakların tahsili, çalışma süresinin tespiti, eşit işlem alacağı, fazla çalışma veya hafta tatili ücreti ve haklı fesih sonuçları talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Sürelerin Hesabı

Çağrı Kural Olarak En Az Dört Gün Önce Yapılmalı ve Aksi Kararlaştırılmamışsa Her Çağrı En Az Dört Saatlik Çalışma Borcu Doğurur; Ücret Alacağı ile Fesih Süreleri Ayrıca Korunmalıdır.

Yargıtay çağrı üzerine süre ücret resmî kayıtları yönünden çağrı kural olarak en az dört gün önce yapılmalı ve aksi kararlaştırılmamışsa her çağrı en az dört saatlik çalışma borcu doğurur; ücret alacağı ile fesih süreleri ayrıca korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay çağrı üzerine süre ücret emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Eksik Ücret ve Sosyal Hakların Tahsili, Çalışma Süresinin Tespiti, Eşit İşlem Alacağı, Fazla Çalışma veya Hafta Tatili Ücreti ve Haklı Fesih Sonuçları.

“Yargıtay çağrı üzerine süre ücret resmî kayıtları yönünden eksik ücret ve sosyal hakların tahsili, çalışma süresinin tespiti, eşit işlem alacağı, fazla çalışma veya hafta tatili ücreti ve haklı fesih sonuçları” talebi, “Çağrı üzerine çalışma yazılı kısmi süreli sözleşmeyle kurulabilir; haftalık süre belirlenmemişse kanuni varsayım, çağrının önceden yapılması ve her çağrıda asgari çalışma süresi işçinin ücret ile sosyal hak hesabını etkiler” koşuluyla ve iş sözleşmesi, vardiya ve çağrı mesajları, puantaj, giriş-çıkış kayıtları, bordro ve banka ödemeleri, görev çizelgesi, işyeri yazışmaları, tanıklar, SGK bildirimleri ve fazla çalışma hesabı deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay çağrı üzerine süre ücret emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “işçinin fiilen düzensiz vardiyalarla çalışması tek başına çağrı üzerine sözleşme olduğunu göstermez; yazılı kayıt, işverenin çağrı sistemi, fiilî süre, hazır bekleme ve sürekli iş ihtiyacı değerlendirilir” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete çağrı üzerine süre ücret yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Çağrı Üzerine Süre Ücret Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “çağrı üzerine süre ücret resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından çağrı üzerine çalışma yazılı kısmi süreli sözleşmeyle kurulabilir; haftalık süre belirlenmemişse kanuni varsayım, çağrının önceden yapılması ve her çağrıda asgari çalışma süresi işçinin ücret ile sosyal hak hesabını etkiler. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Çağrı Üzerine Süre Ücret Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “çağrı üzerine süre ücret emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; işçinin fiilen düzensiz vardiyalarla çalışması tek başına çağrı üzerine sözleşme olduğunu göstermez; yazılı kayıt, işverenin çağrı sistemi, fiilî süre, hazır bekleme ve sürekli iş ihtiyacı değerlendirilir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Çağrı Üzerine Süre Ücret Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “çağrı üzerine süre ücret yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

İşverenin İş Vermediği Haftaları Otomatik Sıfır Ücret Saymak veya Çağrı Üzerine Çalışma ile Belirli Süreli ve Uzaktan Çalışma Modellerini Karıştırmak.

“Yargıtay çağrı üzerine süre ücret resmî kayıtları yönünden işverenin iş vermediği haftaları otomatik sıfır ücret saymak veya çağrı üzerine çalışma ile belirli süreli ve uzaktan çalışma modellerini karıştırmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Her haftadaki çağrı zamanı, bildirilen vardiya, fiilî çalışma ve ödenen saati karşılaştırmalı çizelgeye dönüştürmek aşamasında iş sözleşmesi, vardiya ve çağrı mesajları, puantaj, giriş-çıkış kayıtları, bordro ve banka ödemeleri, görev çizelgesi, işyeri yazışmaları, tanıklar, SGK bildirimleri ve fazla çalışma hesabı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay çağrı üzerine süre ücret emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “İşçinin fiilen düzensiz vardiyalarla çalışması tek başına çağrı üzerine sözleşme olduğunu göstermez; yazılı kayıt, işverenin çağrı sistemi, fiilî süre, hazır bekleme ve sürekli iş ihtiyacı değerlendirilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete çağrı üzerine süre ücret yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • iş sözleşmesi, vardiya ve çağrı mesajları, puantaj, giriş-çıkış kayıtları, bordro ve banka ödemeleri, görev çizelgesi, işyeri yazışmaları, tanıklar, SGK bildirimleri ve fazla çalışma hesabı
  • Çağrı Üzerine Çalışmada Süre ve Ücret uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • her haftadaki çağrı zamanı, bildirilen vardiya, fiilî çalışma ve ödenen saati karşılaştırmalı çizelgeye dönüştürmek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Çağrı kural olarak en az dört gün önce yapılmalı ve aksi kararlaştırılmamışsa her çağrı en az dört saatlik çalışma borcu doğurur; ücret alacağı ile fesih süreleri ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Çağrı Üzerine Çalışmada Süre ve Ücret Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Her haftadaki çağrı zamanı, bildirilen vardiya, fiilî çalışma ve ödenen saati karşılaştırmalı çizelgeye dönüştürmek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Çağrı Üzerine Çalışmada Süre ve Ücret Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Çağrı kural olarak en az dört gün önce yapılmalı ve aksi kararlaştırılmamışsa her çağrı en az dört saatlik çalışma borcu doğurur; ücret alacağı ile fesih süreleri ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Eksik Ücret ve Sosyal Hakların Tahsili, Çalışma Süresinin Tespiti, Eşit İşlem Alacağı, Fazla Çalışma veya Hafta Tatili Ücreti ve Haklı Fesih Sonuçları Hangi Delillere Dayanmalıdır?

Eksik ücret ve sosyal hakların tahsili, çalışma süresinin tespiti, eşit işlem alacağı, fazla çalışma veya hafta tatili ücreti ve haklı fesih sonuçları, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Çağrı Üzerine Çalışmada Süre ve Ücret konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 4857 Sayılı İş Kanunu, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Çağrı üzerine çalışma yazılı kısmi süreli sözleşmeyle kurulabilir; haftalık süre belirlenmemişse kanuni varsayım, çağrının önceden yapılması ve her çağrıda asgari çalışma süresi işçinin ücret ile sosyal hak hesabını etkiler.

Dosyanın ilk önceliği her haftadaki çağrı zamanı, bildirilen vardiya, fiilî çalışma ve ödenen saati karşılaştırmalı çizelgeye dönüştürmek, delil omurgası ise iş sözleşmesi, vardiya ve çağrı mesajları, puantaj, giriş-çıkış kayıtları, bordro ve banka ödemeleri, görev çizelgesi, işyeri yazışmaları, tanıklar, SGK bildirimleri ve fazla çalışma hesabı ile Çağrı Üzerine Çalışmada Süre ve Ücret uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Çağrı kural olarak en az dört gün önce yapılmalı ve aksi kararlaştırılmamışsa her çağrı en az dört saatlik çalışma borcu doğurur; ücret alacağı ile fesih süreleri ayrıca korunmalıdır. Eksik ücret ve sosyal hakların tahsili, çalışma süresinin tespiti, eşit işlem alacağı, fazla çalışma veya hafta tatili ücreti ve haklı fesih sonuçları talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; işverenin iş vermediği haftaları otomatik sıfır ücret saymak veya çağrı üzerine çalışma ile belirli süreli ve uzaktan çalışma modellerini karıştırmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Çağrı Üzerine Çalışmada Süre ve Ücret konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
İş ve Sosyal Güvenlik HukukuÜcret Kesme Cezasının Koşulları ve Bakanlığa Bildirim

Ücret Kesme Cezasının Koşulları ve Bakanlığa Bildirim; İşveren ücret kesme cezasını ancak toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesinde gösterilmiş nedenlere dayanarak uygulayabilir; sebebi işçiye derhal bildirmeli, kanuni aylık sınırı aşmamalı ve kesilen parayı Bakanlığın belirlediği hesaba yatırmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
İş ve Sosyal Güvenlik HukukuÜcret Bordrosunun İspat Gücü ve İhtirazi Kayıt

Ücret Bordrosunun İspat Gücü ve İhtirazi Kayıt; İmzalı ücret bordrosu sahteliği kanıtlanıncaya kadar güçlü delil oluşturabilir; ancak ihtirazi kayıt, banka ödemesi, bordronun imzasız olması, tahakkukla fiili çalışma arasındaki çelişki ve işveren kayıtları ispat değerini değiştirir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
İş ve Sosyal Güvenlik Hukukuİş Arama İzni ve İşçinin Ücret Hakkı

İş Arama İzni ve İşçinin Ücret Hakkı; Bildirim süresi içinde işveren, işçiye ücret kesintisi yapmadan çalışma saatleri içinde yeni iş arama izni vermelidir; izin süreleri birleştirilecekse önceden bildirim ve işverenin planlama hakkı gözetilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →