Kapsam
Sermaye Taahhüdünde Temerrüt ve Pay Sahibinin Iskatı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Anonim şirkette sermaye koyma borcunu vadesinde yerine getirmeyen pay sahibi ihtar, ilan ve ek süre koşulları sağlanırsa temerrüde düşer; yönetim kurulu kanuni usulle pay sahibini haklarından yoksun bırakıp payı satabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, sermaye taahhüdünde temerrüt ve pay sahibinin ıskatı konusunda 13 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği
İncelemenin ilk ölçütü “anonim şirkette sermaye koyma borcunu vadesinde yerine getirmeyen pay sahibi ihtar, ilan ve ek süre koşulları sağlanırsa temerrüde düşer; yönetim kurulu kanuni usulle pay sahibini haklarından yoksun bırakıp payı satabilir” kuralıdır. Ödeme gecikmesi tek başına ıskat için yeterli değildir; muacceliyet, usulüne uygun çağrı, eşit işlem, kısmi ödeme, pay senedinin niteliği ve esas sözleşme hükümleri denetlenir. Ayrıca “esas sözleşme, ticaret sicili ve ilanlar, pay defteri, sermaye taahhüt tablosu, banka dekontları, yönetim kurulu kararları, noter ihtarı, ilan metni, tebliğ kaydı, gecikme faizi hesabı ve pay satış belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Sermaye Taahhüdünde Temerrüt ve Pay Sahibinin Iskatı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.480-483
Sermaye taahhüdünde temerrüt ve pay sahibinin ıskatı kapsamında m.480-483 hükümleri sermaye koyma borcu, temerrüt ve ıskat bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199 ve 219-222
Sermaye taahhüdünde temerrüt ve pay sahibinin ıskatı kapsamında m.190, 199 ve 219-222 hükümleri ispat ve ticari kayıtlar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.117-126
Sermaye taahhüdünde temerrüt ve pay sahibinin ıskatı kapsamında m.117-126 hükümleri borçlu temerrüdü ve sonuçları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Kural, İstisna ve Değerlendirme
Anonim Şirkette Sermaye Koyma Borcunu Vadesinde Yerine Getirmeyen Pay Sahibi İhtar, İlan ve Ek Süre Koşulları Sağlanırsa Temerrüde Düşer; Yönetim Kurulu Kanuni Usulle Pay Sahibini Haklarından Yoksun Bırakıp Payı Satabilir.
Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı resmî kayıtları yönünden anonim şirkette sermaye koyma borcunu vadesinde yerine getirmeyen pay sahibi ihtar, ilan ve ek süre koşulları sağlanırsa temerrüde düşer; yönetim kurulu kanuni usulle pay sahibini haklarından yoksun bırakıp payı satabilir. Bu ölçüt özellikle esas sözleşme, ticaret sicili ve ilanlar, pay defteri, sermaye taahhüt tablosu, banka dekontları, yönetim kurulu kararları, noter ihtarı, ilan metni, tebliğ kaydı, gecikme faizi hesabı ve pay satış belgeleri üzerinden sınanır. Her payın taahhüt, muacceliyet, ödeme ve bakiye durumunu çıkarıp çağrı kararının yetki ve ilan zincirini doğrulamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, ödeme çağrısını yalnız sözlü yapmak, payların tümü yerine borçla ilgisiz payları da ıskat etmek veya eşit durumdaki pay sahiplerine farklı süre uygulamak ihtimalini güçlendirebilir.
Ödeme Gecikmesi Tek Başına Iskat İçin Yeterli Değildir; Muacceliyet, Usulüne Uygun Çağrı, Eşit İşlem, Kısmi Ödeme, Pay Senedinin Niteliği ve Esas Sözleşme Hükümleri Denetlenir.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı emsal taraması yönünden ödeme gecikmesi tek başına ıskat için yeterli değildir; muacceliyet, usulüne uygun çağrı, eşit işlem, kısmi ödeme, pay senedinin niteliği ve esas sözleşme hükümleri denetlenir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Esas Sözleşme, Ticaret Sicili ve İlanlar, Pay Defteri, Sermaye Taahhüt Tablosu, Banka Dekontları, Yönetim Kurulu Kararları, Noter İhtarı, İlan Metni, Tebliğ Kaydı, Gecikme Faizi Hesabı ve Pay Satış Belgeleri Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.
“Resmî Gazete sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı yürürlük denetimi yönünden esas sözleşme, ticaret sicili ve ilanlar, pay defteri, sermaye taahhüt tablosu, banka dekontları, yönetim kurulu kararları, noter ihtarı, ilan metni, tebliğ kaydı, gecikme faizi hesabı ve pay satış belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Dosyanın Delil Omurgası
Esas Sözleşme, Ticaret Sicili ve İlanlar, Pay Defteri, Sermaye Taahhüt Tablosu, Banka Dekontları, Yönetim Kurulu Kararları, Noter İhtarı, İlan Metni, Tebliğ Kaydı, Gecikme Faizi Hesabı ve Pay Satış Belgeleri.
“Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı resmî kayıtları yönünden esas sözleşme, ticaret sicili ve ilanlar, pay defteri, sermaye taahhüt tablosu, banka dekontları, yönetim kurulu kararları, noter ihtarı, ilan metni, tebliğ kaydı, gecikme faizi hesabı ve pay satış belgeleri” kaydı, “Anonim şirkette sermaye koyma borcunu vadesinde yerine getirmeyen pay sahibi ihtar, ilan ve ek süre koşulları sağlanırsa temerrüde düşer; yönetim kurulu kanuni usulle pay sahibini haklarından yoksun bırakıp payı satabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.
Bu delil öncelikle “ödeme gecikmesi tek başına ıskat için yeterli değildir; muacceliyet, usulüne uygun çağrı, eşit işlem, kısmi ödeme, pay senedinin niteliği ve esas sözleşme hükümleri denetlenir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.
“Resmî Gazete sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.
“Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Anonim şirkette sermaye koyma borcunu vadesinde yerine getirmeyen pay sahibi ihtar, ilan ve ek süre koşulları sağlanırsa temerrüde düşer; yönetim kurulu kanuni usulle pay sahibini haklarından yoksun bırakıp payı satabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Doğru Merci ve İzlenecek Yol
Her Payın Taahhüt, Muacceliyet, Ödeme ve Bakiye Durumunu Çıkarıp Çağrı Kararının Yetki ve İlan Zincirini Doğrulamak.
“Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı resmî kayıtları yönünden her payın taahhüt, muacceliyet, ödeme ve bakiye durumunu çıkarıp çağrı kararının yetki ve ilan zincirini doğrulamak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Esas sözleşme, ticaret sicili ve ilanlar, pay defteri, sermaye taahhüt tablosu, banka dekontları, yönetim kurulu kararları, noter ihtarı, ilan metni, tebliğ kaydı, gecikme faizi hesabı ve pay satış belgeleri dosyaya alınmalı ve sermaye borcu ve faizin tahsili, ıskat kararının geçersizliğinin tespiti veya iptali, pay kaydının düzeltilmesi ve usulsüz işlem zararının tazmini talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
“Resmî Gazete sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.
“Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve sermaye borcu ve faizin tahsili, ıskat kararının geçersizliğinin tespiti veya iptali, pay kaydının düzeltilmesi ve usulsüz işlem zararının tazmini talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi
Yönetim Kurulunun Tanıdığı En Az Süre ve İlan-Tebliğ Düzeni Eksiksiz Uygulanmalı; Yönetim Kurulu Kararına ve Pay Sahipliği Kaydına Karşı Başvurular Gecikmeden Yapılmalıdır.
Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı resmî kayıtları yönünden yönetim kurulunun tanıdığı en az süre ve ilan-tebliğ düzeni eksiksiz uygulanmalı; yönetim kurulu kararına ve pay sahipliği kaydına karşı başvurular gecikmeden yapılmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.
Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.
“Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Hükümde Yer Alması Gereken Talepler
Sermaye Borcu ve Faizin Tahsili, Iskat Kararının Geçersizliğinin Tespiti veya İptali, Pay Kaydının Düzeltilmesi ve Usulsüz İşlem Zararının Tazmini.
“Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı resmî kayıtları yönünden sermaye borcu ve faizin tahsili, ıskat kararının geçersizliğinin tespiti veya iptali, pay kaydının düzeltilmesi ve usulsüz işlem zararının tazmini” talebi, “Anonim şirkette sermaye koyma borcunu vadesinde yerine getirmeyen pay sahibi ihtar, ilan ve ek süre koşulları sağlanırsa temerrüde düşer; yönetim kurulu kanuni usulle pay sahibini haklarından yoksun bırakıp payı satabilir” koşuluyla ve esas sözleşme, ticaret sicili ve ilanlar, pay defteri, sermaye taahhüt tablosu, banka dekontları, yönetim kurulu kararları, noter ihtarı, ilan metni, tebliğ kaydı, gecikme faizi hesabı ve pay satış belgeleri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “ödeme gecikmesi tek başına ıskat için yeterli değildir; muacceliyet, usulüne uygun çağrı, eşit işlem, kısmi ödeme, pay senedinin niteliği ve esas sözleşme hükümleri denetlenir” olacaktır.
Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.
“Resmî Gazete sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Yargıtay — Sermaye Taahhüdünde Sahibinin Iskatı Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından anonim şirkette sermaye koyma borcunu vadesinde yerine getirmeyen pay sahibi ihtar, ilan ve ek süre koşulları sağlanırsa temerrüde düşer; yönetim kurulu kanuni usulle pay sahibini haklarından yoksun bırakıp payı satabilir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Yargıtay — Sermaye Taahhüdünde Sahibinin Iskatı Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; ödeme gecikmesi tek başına ıskat için yeterli değildir; muacceliyet, usulüne uygun çağrı, eşit işlem, kısmi ödeme, pay senedinin niteliği ve esas sözleşme hükümleri denetlenir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — Sermaye Taahhüdünde Sahibinin Iskatı Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar
Ödeme Çağrısını Yalnız Sözlü Yapmak, Payların Tümü Yerine Borçla İlgisiz Payları Da Iskat Etmek veya Eşit Durumdaki Pay Sahiplerine Farklı Süre Uygulamak.
“Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı resmî kayıtları yönünden ödeme çağrısını yalnız sözlü yapmak, payların tümü yerine borçla ilgisiz payları da ıskat etmek veya eşit durumdaki pay sahiplerine farklı süre uygulamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Her payın taahhüt, muacceliyet, ödeme ve bakiye durumunu çıkarıp çağrı kararının yetki ve ilan zincirini doğrulamak aşamasında esas sözleşme, ticaret sicili ve ilanlar, pay defteri, sermaye taahhüt tablosu, banka dekontları, yönetim kurulu kararları, noter ihtarı, ilan metni, tebliğ kaydı, gecikme faizi hesabı ve pay satış belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Ödeme gecikmesi tek başına ıskat için yeterli değildir; muacceliyet, usulüne uygun çağrı, eşit işlem, kısmi ödeme, pay senedinin niteliği ve esas sözleşme hükümleri denetlenir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
“Resmî Gazete sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- esas sözleşme, ticaret sicili ve ilanlar, pay defteri, sermaye taahhüt tablosu, banka dekontları, yönetim kurulu kararları, noter ihtarı, ilan metni, tebliğ kaydı, gecikme faizi hesabı ve pay satış belgeleri
- Sermaye Taahhüdünde Temerrüt ve Pay Sahibinin Iskatı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
- tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
- taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
- her payın taahhüt, muacceliyet, ödeme ve bakiye durumunu çıkarıp çağrı kararının yetki ve ilan zincirini doğrulamak
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
- Süre çizelgesinde Yönetim kurulunun tanıdığı en az süre ve ilan-tebliğ düzeni eksiksiz uygulanmalı; yönetim kurulu kararına ve pay sahipliği kaydına karşı başvurular gecikmeden yapılmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Sermaye Taahhüdünde Temerrüt ve Pay Sahibinin Iskatı Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?
Her payın taahhüt, muacceliyet, ödeme ve bakiye durumunu çıkarıp çağrı kararının yetki ve ilan zincirini doğrulamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
Sermaye Taahhüdünde Temerrüt ve Pay Sahibinin Iskatı Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?
Yönetim kurulunun tanıdığı en az süre ve ilan-tebliğ düzeni eksiksiz uygulanmalı; yönetim kurulu kararına ve pay sahipliği kaydına karşı başvurular gecikmeden yapılmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sermaye Borcu ve Faizin Tahsili, Iskat Kararının Geçersizliğinin Tespiti veya İptali, Pay Kaydının Düzeltilmesi ve Usulsüz İşlem Zararının Tazmini İstemi Mahkemeden veya Yetkili Merciden Nasıl İstenmelidir?
Sermaye borcu ve faizin tahsili, ıskat kararının geçersizliğinin tespiti veya iptali, pay kaydının düzeltilmesi ve usulsüz işlem zararının tazmini, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Sermaye Taahhüdünde Temerrüt ve Pay Sahibinin Iskatı incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Anonim şirkette sermaye koyma borcunu vadesinde yerine getirmeyen pay sahibi ihtar, ilan ve ek süre koşulları sağlanırsa temerrüde düşer; yönetim kurulu kanuni usulle pay sahibini haklarından yoksun bırakıp payı satabilir.
Dosyanın ilk önceliği her payın taahhüt, muacceliyet, ödeme ve bakiye durumunu çıkarıp çağrı kararının yetki ve ilan zincirini doğrulamak, delil omurgası ise esas sözleşme, ticaret sicili ve ilanlar, pay defteri, sermaye taahhüt tablosu, banka dekontları, yönetim kurulu kararları, noter ihtarı, ilan metni, tebliğ kaydı, gecikme faizi hesabı ve pay satış belgeleri ile Sermaye Taahhüdünde Temerrüt ve Pay Sahibinin Iskatı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Yönetim kurulunun tanıdığı en az süre ve ilan-tebliğ düzeni eksiksiz uygulanmalı; yönetim kurulu kararına ve pay sahipliği kaydına karşı başvurular gecikmeden yapılmalıdır. Sermaye borcu ve faizin tahsili, ıskat kararının geçersizliğinin tespiti veya iptali, pay kaydının düzeltilmesi ve usulsüz işlem zararının tazmini talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; ödeme çağrısını yalnız sözlü yapmak, payların tümü yerine borçla ilgisiz payları da ıskat etmek veya eşit durumdaki pay sahiplerine farklı süre uygulamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Yargıtay — sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından anonim şirkette sermaye koyma borcunu vadesinde yerine getirmeyen pay sahibi ihtar, ilan ve ek süre koşulları sağlanırsa temerrüde düşer; yönetim kurulu kanuni usulle pay sahibini haklarından yoksun bırakıp payı satabilir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Yargıtay — sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; ödeme gecikmesi tek başına ıskat için yeterli değildir; muacceliyet, usulüne uygun çağrı, eşit işlem, kısmi ödeme, pay senedinin niteliği ve esas sözleşme hükümleri denetlenir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — sermaye taahhüdünde sahibinin ıskatı yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.480-483
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199 ve 219-222
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.117-126
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
