Tahkim Şartının Üçüncü Kişiye Teşmili

Kapsam

Tahkim Şartının Üçüncü Kişiye Teşmili yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Tahkim iradeye dayanır; sözleşmeyi imzalamayan kişiye tahkim şartının uygulanması için halefiyet, devir, kefaletin kapsamı, şirketler topluluğu davranışı, doğrudan yararlanma veya sözleşmeyi üstlenme gibi somut ve açık bağ gerekir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, tahkim şartının üçüncü kişiye teşmili konusunda 4 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “tahkim iradeye dayanır; sözleşmeyi imzalamayan kişiye tahkim şartının uygulanması için halefiyet, devir, kefaletin kapsamı, şirketler topluluğu davranışı, doğrudan yararlanma veya sözleşmeyi üstlenme gibi somut ve açık bağ gerekir” kuralıdır. Aynı şirketler grubunda bulunmak veya uyuşmazlıkla ekonomik ilgisi olmak tek başına tahkim rızası yaratmaz; buna karşılık sözleşmeyi fiilen müzakere ve ifa eden taraf salt imza yokluğuna dayanamayabilir. Ayrıca “asıl sözleşme ve tahkim maddesi, imza-yetki, devir-halefiyet belgeleri, müzakere yazışmaları, ifa ve fatura akışı, grup şirketi rolleri, garanti ve kefalet, önceki yargılama beyanları, uygulanacak hukuk hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Tahkim Şartının Üçüncü Kişiye Teşmili bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.407-444

Tahkim şartının üçüncü kişiye teşmili kapsamında m.407-444 hükümleri iç tahkim ve tahkim itirazı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Milletlerarası Tahkim Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu: m.4-15

Tahkim şartının üçüncü kişiye teşmili kapsamında m.4-15 hükümleri milletlerarası tahkim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun: m.60-63

Tahkim şartının üçüncü kişiye teşmili kapsamında m.60-63 hükümleri yabancı hakem kararlarının tenfizi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Tahkim İradeye Dayanır; Sözleşmeyi İmzalamayan Kişiye Tahkim Şartının Uygulanması İçin Halefiyet, Devir, Kefaletin Kapsamı, Şirketler Topluluğu Davranışı, Doğrudan Yararlanma veya Sözleşmeyi Üstlenme Gibi Somut ve Açık Bağ Gerekir.

Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili resmî kayıtları yönünden tahkim iradeye dayanır; sözleşmeyi imzalamayan kişiye tahkim şartının uygulanması için halefiyet, devir, kefaletin kapsamı, şirketler topluluğu davranışı, doğrudan yararlanma veya sözleşmeyi üstlenme gibi somut ve açık bağ gerekir. Bu ölçüt özellikle asıl sözleşme ve tahkim maddesi, imza-yetki, devir-halefiyet belgeleri, müzakere yazışmaları, ifa ve fatura akışı, grup şirketi rolleri, garanti ve kefalet, önceki yargılama beyanları, uygulanacak hukuk üzerinden sınanır. İmzasız kişinin sözleşmenin kurulması, ifası, sona ermesi ve ekonomik yararındaki somut davranışlarını tahkim iradesi göstergeleriyle ayrı ayrı değerlendirmek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, grup şirketi etiketini otomatik teşmil sebebi saymak veya alacağın devriyle tahkim şartının etkisini hiç incelememek ihtimalini güçlendirebilir.

Aynı Şirketler Grubunda Bulunmak veya Uyuşmazlıkla Ekonomik İlgisi Olmak Tek Başına Tahkim Rızası Yaratmaz; Buna Karşılık Sözleşmeyi Fiilen Müzakere ve İfa Eden Taraf Salt İmza Yokluğuna Dayanamayabilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili emsal taraması yönünden aynı şirketler grubunda bulunmak veya uyuşmazlıkla ekonomik ilgisi olmak tek başına tahkim rızası yaratmaz; buna karşılık sözleşmeyi fiilen müzakere ve ifa eden taraf salt imza yokluğuna dayanamayabilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Asıl Sözleşme ve Tahkim Maddesi, İmza-Yetki, Devir-Halefiyet Belgeleri, Müzakere Yazışmaları, İfa ve Fatura Akışı, Grup Şirketi Rolleri, Garanti ve Kefalet, Önceki Yargılama Beyanları, Uygulanacak Hukuk Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete tahkim şartının kişiye teşmili yürürlük denetimi yönünden asıl sözleşme ve tahkim maddesi, imza-yetki, devir-halefiyet belgeleri, müzakere yazışmaları, ifa ve fatura akışı, grup şirketi rolleri, garanti ve kefalet, önceki yargılama beyanları, uygulanacak hukuk hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Dosyanın Delil Omurgası

Asıl Sözleşme ve Tahkim Maddesi, İmza-Yetki, Devir-Halefiyet Belgeleri, Müzakere Yazışmaları, İfa ve Fatura Akışı, Grup Şirketi Rolleri, Garanti ve Kefalet, Önceki Yargılama Beyanları, Uygulanacak Hukuk.

“Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili resmî kayıtları yönünden asıl sözleşme ve tahkim maddesi, imza-yetki, devir-halefiyet belgeleri, müzakere yazışmaları, ifa ve fatura akışı, grup şirketi rolleri, garanti ve kefalet, önceki yargılama beyanları, uygulanacak hukuk” kaydı, “Tahkim iradeye dayanır; sözleşmeyi imzalamayan kişiye tahkim şartının uygulanması için halefiyet, devir, kefaletin kapsamı, şirketler topluluğu davranışı, doğrudan yararlanma veya sözleşmeyi üstlenme gibi somut ve açık bağ gerekir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “aynı şirketler grubunda bulunmak veya uyuşmazlıkla ekonomik ilgisi olmak tek başına tahkim rızası yaratmaz; buna karşılık sözleşmeyi fiilen müzakere ve ifa eden taraf salt imza yokluğuna dayanamayabilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete tahkim şartının kişiye teşmili yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Tahkim iradeye dayanır; sözleşmeyi imzalamayan kişiye tahkim şartının uygulanması için halefiyet, devir, kefaletin kapsamı, şirketler topluluğu davranışı, doğrudan yararlanma veya sözleşmeyi üstlenme gibi somut ve açık bağ gerekir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

İmzasız Kişinin Sözleşmenin Kurulması, İfası, Sona Ermesi ve Ekonomik Yararındaki Somut Davranışlarını Tahkim İradesi Göstergeleriyle Ayrı Ayrı Değerlendirmek.

“Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili resmî kayıtları yönünden imzasız kişinin sözleşmenin kurulması, ifası, sona ermesi ve ekonomik yararındaki somut davranışlarını tahkim iradesi göstergeleriyle ayrı ayrı değerlendirmek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Asıl sözleşme ve tahkim maddesi, imza-yetki, devir-halefiyet belgeleri, müzakere yazışmaları, ifa ve fatura akışı, grup şirketi rolleri, garanti ve kefalet, önceki yargılama beyanları, uygulanacak hukuk dosyaya alınmalı ve gerçek tahkim rızası olan taraflar yönünden uyuşmazlığın hakemce görülmesi; rıza bulunmayan kişi için devlet yargısı yetkisinin korunması talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete tahkim şartının kişiye teşmili yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve gerçek tahkim rızası olan taraflar yönünden uyuşmazlığın hakemce görülmesi; rıza bulunmayan kişi için devlet yargısı yetkisinin korunması talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Tahkim İlk İtirazı İlk Savunmada İleri Sürülmeli; Hakem Seçimi, Cevap, İptal ve Tenfiz Süreleri Uygulanacak Kurala Göre Korunmalıdır.

Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili resmî kayıtları yönünden tahkim ilk itirazı ilk savunmada ileri sürülmeli; hakem seçimi, cevap, iptal ve tenfiz süreleri uygulanacak kurala göre korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Gerçek Tahkim Rızası Olan Taraflar Yönünden Uyuşmazlığın Hakemce Görülmesi; Rıza Bulunmayan Kişi İçin Devlet Yargısı Yetkisinin Korunması.

“Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili resmî kayıtları yönünden gerçek tahkim rızası olan taraflar yönünden uyuşmazlığın hakemce görülmesi; rıza bulunmayan kişi için devlet yargısı yetkisinin korunması” talebi, “Tahkim iradeye dayanır; sözleşmeyi imzalamayan kişiye tahkim şartının uygulanması için halefiyet, devir, kefaletin kapsamı, şirketler topluluğu davranışı, doğrudan yararlanma veya sözleşmeyi üstlenme gibi somut ve açık bağ gerekir” koşuluyla ve asıl sözleşme ve tahkim maddesi, imza-yetki, devir-halefiyet belgeleri, müzakere yazışmaları, ifa ve fatura akışı, grup şirketi rolleri, garanti ve kefalet, önceki yargılama beyanları, uygulanacak hukuk deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “aynı şirketler grubunda bulunmak veya uyuşmazlıkla ekonomik ilgisi olmak tek başına tahkim rızası yaratmaz; buna karşılık sözleşmeyi fiilen müzakere ve ifa eden taraf salt imza yokluğuna dayanamayabilir” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete tahkim şartının kişiye teşmili yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Tahkim Şartının Kişiye Teşmili Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “tahkim şartının kişiye teşmili resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından tahkim iradeye dayanır; sözleşmeyi imzalamayan kişiye tahkim şartının uygulanması için halefiyet, devir, kefaletin kapsamı, şirketler topluluğu davranışı, doğrudan yararlanma veya sözleşmeyi üstlenme gibi somut ve açık bağ gerekir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Tahkim Şartının Kişiye Teşmili Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “tahkim şartının kişiye teşmili emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; aynı şirketler grubunda bulunmak veya uyuşmazlıkla ekonomik ilgisi olmak tek başına tahkim rızası yaratmaz; buna karşılık sözleşmeyi fiilen müzakere ve ifa eden taraf salt imza yokluğuna dayanamayabilir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Tahkim Şartının Kişiye Teşmili Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “tahkim şartının kişiye teşmili yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Grup Şirketi Etiketini Otomatik Teşmil Sebebi Saymak veya Alacağın Devriyle Tahkim Şartının Etkisini Hiç İncelememek.

“Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili resmî kayıtları yönünden grup şirketi etiketini otomatik teşmil sebebi saymak veya alacağın devriyle tahkim şartının etkisini hiç incelememek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İmzasız kişinin sözleşmenin kurulması, ifası, sona ermesi ve ekonomik yararındaki somut davranışlarını tahkim iradesi göstergeleriyle ayrı ayrı değerlendirmek aşamasında asıl sözleşme ve tahkim maddesi, imza-yetki, devir-halefiyet belgeleri, müzakere yazışmaları, ifa ve fatura akışı, grup şirketi rolleri, garanti ve kefalet, önceki yargılama beyanları, uygulanacak hukuk kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay tahkim şartının kişiye teşmili emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Aynı şirketler grubunda bulunmak veya uyuşmazlıkla ekonomik ilgisi olmak tek başına tahkim rızası yaratmaz; buna karşılık sözleşmeyi fiilen müzakere ve ifa eden taraf salt imza yokluğuna dayanamayabilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete tahkim şartının kişiye teşmili yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• asıl sözleşme ve tahkim maddesi, imza-yetki, devir-halefiyet belgeleri, müzakere yazışmaları, ifa ve fatura akışı, grup şirketi rolleri, garanti ve kefalet, önceki yargılama beyanları, uygulanacak hukuk
• Tahkim Şartının Üçüncü Kişiye Teşmili uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• imzasız kişinin sözleşmenin kurulması, ifası, sona ermesi ve ekonomik yararındaki somut davranışlarını tahkim iradesi göstergeleriyle ayrı ayrı değerlendirmek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Tahkim ilk itirazı ilk savunmada ileri sürülmeli; hakem seçimi, cevap, iptal ve tenfiz süreleri uygulanacak kurala göre korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Tahkim Şartının Üçüncü Kişiye Teşmili Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

İmzasız kişinin sözleşmenin kurulması, ifası, sona ermesi ve ekonomik yararındaki somut davranışlarını tahkim iradesi göstergeleriyle ayrı ayrı değerlendirmek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Tahkim Şartının Üçüncü Kişiye Teşmili Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Tahkim ilk itirazı ilk savunmada ileri sürülmeli; hakem seçimi, cevap, iptal ve tenfiz süreleri uygulanacak kurala göre korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Gerçek Tahkim Rızası Olan Taraflar Yönünden Uyuşmazlığın Hakemce Görülmesi; Rıza Bulunmayan Kişi İçin Devlet Yargısı Yetkisinin Korunması Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

Gerçek tahkim rızası olan taraflar yönünden uyuşmazlığın hakemce görülmesi; rıza bulunmayan kişi için devlet yargısı yetkisinin korunması, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Tahkim Şartının Üçüncü Kişiye Teşmili bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu, 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Tahkim iradeye dayanır; sözleşmeyi imzalamayan kişiye tahkim şartının uygulanması için halefiyet, devir, kefaletin kapsamı, şirketler topluluğu davranışı, doğrudan yararlanma veya sözleşmeyi üstlenme gibi somut ve açık bağ gerekir.

Dosyanın ilk önceliği imzasız kişinin sözleşmenin kurulması, ifası, sona ermesi ve ekonomik yararındaki somut davranışlarını tahkim iradesi göstergeleriyle ayrı ayrı değerlendirmek, delil omurgası ise asıl sözleşme ve tahkim maddesi, imza-yetki, devir-halefiyet belgeleri, müzakere yazışmaları, ifa ve fatura akışı, grup şirketi rolleri, garanti ve kefalet, önceki yargılama beyanları, uygulanacak hukuk ile Tahkim Şartının Üçüncü Kişiye Teşmili uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Tahkim ilk itirazı ilk savunmada ileri sürülmeli; hakem seçimi, cevap, iptal ve tenfiz süreleri uygulanacak kurala göre korunmalıdır. Gerçek tahkim rızası olan taraflar yönünden uyuşmazlığın hakemce görülmesi; rıza bulunmayan kişi için devlet yargısı yetkisinin korunması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; grup şirketi etiketini otomatik teşmil sebebi saymak veya alacağın devriyle tahkim şartının etkisini hiç incelememek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — tahkim şartının kişiye teşmili resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından tahkim iradeye dayanır; sözleşmeyi imzalamayan kişiye tahkim şartının uygulanması için halefiyet, devir, kefaletin kapsamı, şirketler topluluğu davranışı, doğrudan yararlanma veya sözleşmeyi üstlenme gibi somut ve açık bağ gerekir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — tahkim şartının kişiye teşmili emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; aynı şirketler grubunda bulunmak veya uyuşmazlıkla ekonomik ilgisi olmak tek başına tahkim rızası yaratmaz; buna karşılık sözleşmeyi fiilen müzakere ve ifa eden taraf salt imza yokluğuna dayanamayabilir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — tahkim şartının kişiye teşmili yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.407-444
• 4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu — m.4-15
• 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun — m.60-63
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru