Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözümü

Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin İptali ve İrade Sakatlığı

Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin İptali ve İrade Sakatlığı; Arabuluculuk anlaşma belgesi taraf iradesi, yetki, belirli ve hukuken mümkün edim ile kanuni şekil koşullarını taşımalıdır; aldatma, korkutma, esaslı yanılma, temsil yetkisizliği veya emredici hukuka aykırılık varsa geçerlilik ve icra edilebilirlik tartışılabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.476 kelime · 16 dk

Kapsam

Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin İptali ve İrade Sakatlığı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Arabuluculuk anlaşma belgesi taraf iradesi, yetki, belirli ve hukuken mümkün edim ile kanuni şekil koşullarını taşımalıdır; aldatma, korkutma, esaslı yanılma, temsil yetkisizliği veya emredici hukuka aykırılık varsa geçerlilik ve icra edilebilirlik tartışılabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, arabuluculuk anlaşma belgesinin iptali ve irade sakatlığı konusunda 4 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “arabuluculuk anlaşma belgesi taraf iradesi, yetki, belirli ve hukuken mümkün edim ile kanuni şekil koşullarını taşımalıdır; aldatma, korkutma, esaslı yanılma, temsil yetkisizliği veya emredici hukuka aykırılık varsa geçerlilik ve icra edilebilirlik tartışılabilir” kuralıdır. Sonradan pişmanlık veya beklenenden düşük uzlaşma tek başına iptal sebebi değildir; müzakere özgürlüğü, avukat yardımı, ödeme ve ifa davranışları ile iddia edilen baskının somut etkisi incelenir. Ayrıca “anlaşma belgesi ve imzalar, arabulucu son tutanağı, taraf-vekil yetkileri, müzakere iletişim kayıtları hukuka uygun sınırda, ödeme-ifalar, sağlık ve baskı belgeleri, icra edilebilirlik şerhi, sulh kapsamı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin İptali ve İrade Sakatlığı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.27, 30-39

Arabuluculuk anlaşma belgesinin iptali ve irade sakatlığı kapsamında m.27, 30-39 hükümleri kesin hükümsüzlük ve irade bozukluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.38 ve 72

Arabuluculuk anlaşma belgesinin iptali ve irade sakatlığı kapsamında m.38 ve 72 hükümleri ilam niteliğinde belge ve menfi tespit bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.313-315

Arabuluculuk anlaşma belgesinin iptali ve irade sakatlığı kapsamında m.313-315 hükümleri sulh ve hüküm etkisi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Arabuluculuk Anlaşma Belgesi Taraf İradesi, Yetki, Belirli ve Hukuken Mümkün Edim ile Kanuni Şekil Koşullarını Taşımalıdır; Aldatma, Korkutma, Esaslı Yanılma, Temsil Yetkisizliği veya Emredici Hukuka Aykırılık Varsa Geçerlilik ve İcra Edilebilirlik Tartışılabilir.

“Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı resmî kayıtları yönünden arabuluculuk anlaşma belgesi taraf iradesi, yetki, belirli ve hukuken mümkün edim ile kanuni şekil koşullarını taşımalıdır; aldatma, korkutma, esaslı yanılma, temsil yetkisizliği veya emredici hukuka aykırılık varsa geçerlilik ve icra edilebilirlik tartışılabilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok anlaşma belgesi ve imzalar, arabulucu son tutanağı, taraf-vekil yetkileri, müzakere iletişim kayıtları hukuka uygun sınırda, ödeme-ifalar, sağlık ve baskı belgeleri, icra edilebilirlik şerhi, sulh kapsamı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve gizlilik ilkesini hiçbir irade sakatlığının ispatlanamayacağı mutlak delil yasağı saymak veya yalnız ekonomik dengesizliğe dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Sonradan Pişmanlık veya Beklenenden Düşük Uzlaşma Tek Başına İptal Sebebi Değildir; Müzakere Özgürlüğü, Avukat Yardımı, Ödeme ve İfa Davranışları ile İddia Edilen Baskının Somut Etkisi İncelenir.

Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı emsal taraması yönünden sonradan pişmanlık veya beklenenden düşük uzlaşma tek başına iptal sebebi değildir; müzakere özgürlüğü, avukat yardımı, ödeme ve ifa davranışları ile iddia edilen baskının somut etkisi incelenir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Anlaşma Belgesi ve İmzalar, Arabulucu Son Tutanağı, Taraf-Vekil Yetkileri, Müzakere İletişim Kayıtları Hukuka Uygun Sınırda, Ödeme-İfalar, Sağlık ve Baskı Belgeleri, İcra Edilebilirlik Şerhi, Sulh Kapsamı Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı yürürlük denetimi yönünden anlaşma belgesi ve imzalar, arabulucu son tutanağı, taraf-vekil yetkileri, müzakere iletişim kayıtları hukuka uygun sınırda, ödeme-ifalar, sağlık ve baskı belgeleri, icra edilebilirlik şerhi, sulh kapsamı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Anlaşma Belgesi ve İmzalar, Arabulucu Son Tutanağı, Taraf-Vekil Yetkileri, Müzakere İletişim Kayıtları Hukuka Uygun Sınırda, Ödeme-İfalar, Sağlık ve Baskı Belgeleri, İcra Edilebilirlik Şerhi, Sulh Kapsamı.

“Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı resmî kayıtları yönünden anlaşma belgesi ve imzalar, arabulucu son tutanağı, taraf-vekil yetkileri, müzakere iletişim kayıtları hukuka uygun sınırda, ödeme-ifalar, sağlık ve baskı belgeleri, icra edilebilirlik şerhi, sulh kapsamı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken anlaşma belgesi ve imzalar, arabulucu son tutanağı, taraf-vekil yetkileri, müzakere iletişim kayıtları hukuka uygun sınırda, ödeme-ifalar, sağlık ve baskı belgeleri, icra edilebilirlik şerhi, sulh kapsamı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Sonradan pişmanlık veya beklenenden düşük uzlaşma tek başına iptal sebebi değildir; müzakere özgürlüğü, avukat yardımı, ödeme ve ifa davranışları ile iddia edilen baskının somut etkisi incelenir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “anlaşma belgesi ve imzalar, arabulucu son tutanağı, taraf-vekil yetkileri, müzakere iletişim kayıtları hukuka uygun sınırda, ödeme-ifalar, sağlık ve baskı belgeleri, icra edilebilirlik şerhi, sulh kapsamı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

İtiraz Edilen Her Edim İçin Anlaşmanın Açık Metnini, İmza-Yetkiyi ve İrade Sakatlığına Yol Açtığı Söylenen Olayın Zamanını ve Etkisini Belirlemek.

“Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı resmî kayıtları yönünden itiraz edilen her edim için anlaşmanın açık metnini, imza-yetkiyi ve irade sakatlığına yol açtığı söylenen olayın zamanını ve etkisini belirlemek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik anlaşma belgesi ve imzalar, arabulucu son tutanağı, taraf-vekil yetkileri, müzakere iletişim kayıtları hukuka uygun sınırda, ödeme-ifalar, sağlık ve baskı belgeleri, icra edilebilirlik şerhi, sulh kapsamı, sakat kısım ayrılabiliyorsa yalnız o hükmün, aksi hâlde anlaşmanın geçersizliğinin tespiti; alınan edimlerin iadesi ve icranın durdurulması talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, sakat kısım ayrılabiliyorsa yalnız o hükmün, aksi hâlde anlaşmanın geçersizliğinin tespiti; alınan edimlerin iadesi ve icranın durdurulması talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

İrade Bozukluğunun Öğrenilmesinden Sonra TBK'daki Bir Yıllık Bağlılık Süresi ve İcra Takibine Karşı Özel Süreler Gecikmeden Değerlendirilmelidir.

“Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı resmî kayıtları yönünden irade bozukluğunun öğrenilmesinden sonra TBK'daki bir yıllık bağlılık süresi ve icra takibine karşı özel süreler gecikmeden değerlendirilmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Sakat KıSIM Ayrılabiliyorsa Yalnız O Hükmün, Aksi Hâlde Anlaşmanın Geçersizliğinin Tespiti; Alınan Edimlerin İadesi ve İcranın Durdurulması.

“Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı resmî kayıtları yönünden sakat kısım ayrılabiliyorsa yalnız o hükmün, aksi hâlde anlaşmanın geçersizliğinin tespiti; alınan edimlerin iadesi ve icranın durdurulması” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Anlaşma belgesi ve imzalar, arabulucu son tutanağı, taraf-vekil yetkileri, müzakere iletişim kayıtları hukuka uygun sınırda, ödeme-ifalar, sağlık ve baskı belgeleri, icra edilebilirlik şerhi, sulh kapsamı bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Sonradan pişmanlık veya beklenenden düşük uzlaşma tek başına iptal sebebi değildir; müzakere özgürlüğü, avukat yardımı, ödeme ve ifa davranışları ile iddia edilen baskının somut etkisi incelenir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “anlaşma belgesi ve imzalar, arabulucu son tutanağı, taraf-vekil yetkileri, müzakere iletişim kayıtları hukuka uygun sınırda, ödeme-ifalar, sağlık ve baskı belgeleri, icra edilebilirlik şerhi, sulh kapsamı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Arabuluculuk Anlaşma İrade Sakatlığı Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından arabuluculuk anlaşma belgesi taraf iradesi, yetki, belirli ve hukuken mümkün edim ile kanuni şekil koşullarını taşımalıdır; aldatma, korkutma, esaslı yanılma, temsil yetkisizliği veya emredici hukuka aykırılık varsa geçerlilik ve icra edilebilirlik tartışılabilir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Arabuluculuk Anlaşma İrade Sakatlığı Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; sonradan pişmanlık veya beklenenden düşük uzlaşma tek başına iptal sebebi değildir; müzakere özgürlüğü, avukat yardımı, ödeme ve ifa davranışları ile iddia edilen baskının somut etkisi incelenir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Arabuluculuk Anlaşma İrade Sakatlığı Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Gizlilik İlkesini Hiçbir İrade Sakatlığının İspatlanamayacağı Mutlak Delil Yasağı Saymak veya Yalnız Ekonomik Dengesizliğe Dayanmak.

“Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı resmî kayıtları yönünden gizlilik ilkesini hiçbir irade sakatlığının ispatlanamayacağı mutlak delil yasağı saymak veya yalnız ekonomik dengesizliğe dayanmak” riski gerçekleşirse sakat kısım ayrılabiliyorsa yalnız o hükmün, aksi hâlde anlaşmanın geçersizliğinin tespiti; alınan edimlerin iadesi ve icranın durdurulması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete arabuluculuk anlaşma irade sakatlığı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “anlaşma belgesi ve imzalar, arabulucu son tutanağı, taraf-vekil yetkileri, müzakere iletişim kayıtları hukuka uygun sınırda, ödeme-ifalar, sağlık ve baskı belgeleri, icra edilebilirlik şerhi, sulh kapsamı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • anlaşma belgesi ve imzalar, arabulucu son tutanağı, taraf-vekil yetkileri, müzakere iletişim kayıtları hukuka uygun sınırda, ödeme-ifalar, sağlık ve baskı belgeleri, icra edilebilirlik şerhi, sulh kapsamı
  • Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin İptali ve İrade Sakatlığı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • itiraz edilen her edim için anlaşmanın açık metnini, imza-yetkiyi ve irade sakatlığına yol açtığı söylenen olayın zamanını ve etkisini belirlemek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde İrade bozukluğunun öğrenilmesinden sonra TBK'daki bir yıllık bağlılık süresi ve icra takibine karşı özel süreler gecikmeden değerlendirilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin İptali ve İrade Sakatlığı Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

İtiraz edilen her edim için anlaşmanın açık metnini, imza-yetkiyi ve irade sakatlığına yol açtığı söylenen olayın zamanını ve etkisini belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin İptali ve İrade Sakatlığı Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

İrade bozukluğunun öğrenilmesinden sonra TBK'daki bir yıllık bağlılık süresi ve icra takibine karşı özel süreler gecikmeden değerlendirilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sakat KıSIM Ayrılabiliyorsa Yalnız O Hükmün, Aksi Hâlde Anlaşmanın Geçersizliğinin Tespiti; Alınan Edimlerin İadesi ve İcranın Durdurulması ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

Sakat kısım ayrılabiliyorsa yalnız o hükmün, aksi hâlde anlaşmanın geçersizliğinin tespiti; alınan edimlerin iadesi ve icranın durdurulması, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin İptali ve İrade Sakatlığı bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Arabuluculuk anlaşma belgesi taraf iradesi, yetki, belirli ve hukuken mümkün edim ile kanuni şekil koşullarını taşımalıdır; aldatma, korkutma, esaslı yanılma, temsil yetkisizliği veya emredici hukuka aykırılık varsa geçerlilik ve icra edilebilirlik tartışılabilir.

Dosyanın ilk önceliği itiraz edilen her edim için anlaşmanın açık metnini, imza-yetkiyi ve irade sakatlığına yol açtığı söylenen olayın zamanını ve etkisini belirlemek, delil omurgası ise anlaşma belgesi ve imzalar, arabulucu son tutanağı, taraf-vekil yetkileri, müzakere iletişim kayıtları hukuka uygun sınırda, ödeme-ifalar, sağlık ve baskı belgeleri, icra edilebilirlik şerhi, sulh kapsamı ile Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin İptali ve İrade Sakatlığı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İrade bozukluğunun öğrenilmesinden sonra TBK'daki bir yıllık bağlılık süresi ve icra takibine karşı özel süreler gecikmeden değerlendirilmelidir. Sakat kısım ayrılabiliyorsa yalnız o hükmün, aksi hâlde anlaşmanın geçersizliğinin tespiti; alınan edimlerin iadesi ve icranın durdurulması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; gizlilik ilkesini hiçbir irade sakatlığının ispatlanamayacağı mutlak delil yasağı saymak veya yalnız ekonomik dengesizliğe dayanmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözümü6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin İptali ve İrade Sakatlığı konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Arabuluculuk ve Uyuşmazlık ÇözümüKira Uyuşmazlığında Dava Şartı Arabuluculuk

Kira Uyuşmazlığında Dava Şartı Arabuluculuk; İlamsız icra yoluyla tahliye istisnası saklı olmak üzere kira ilişkisinden doğan birçok uyuşmazlıkta dava öncesi arabuluculuk gerekir; tespit, uyarlama, alacak, ihtiyaç ve taahhüt talepleri ile görevli yargı yolu ayrı planlanır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözümüİşçilik Alacaklarında Arabuluculuk Talep Kapsamı

İşçilik Alacaklarında Arabuluculuk Talep Kapsamı; İş uyuşmazlığında dava şartı arabuluculuk başvurusu, uyuşmazlığın taraf ve alacak türünü karşı tarafın anlayabileceği açıklıkta kapsamalıdır; dava dilekçesindeki her hesap ayrıntısının formda bulunması aranmasa da tamamen farklı talep sonradan dava şartı sorunu yaratabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Arabuluculuk ve Uyuşmazlık ÇözümüYabancı Mahkeme Uyuşmazlığında Türkiye'de Geçici Hukuki Koruma

Yabancı Mahkeme Uyuşmazlığında Türkiye'de Geçici Hukuki Koruma; Esas uyuşmazlığın yabancı mahkemede görülmesi, Türk mahkemesinden Türkiye'deki mal veya delil hakkında ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ya da delil tespiti istenmesini tek başına engellemez; milletlerarası yetki ve korumanın uygulanabilirliği ayrıca kurulur. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →