Noterlikte Çeviri İşlemi ve Yeminli Tercümanın Sorumluluğu

Kapsam

Noterlikte Çeviri İşlemi ve Yeminli Tercümanın Sorumluluğu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Noter, yabancı dildeki belgenin veya beyanın çevirisini mevzuatın öngördüğü biçimde yeminli tercümana yaptırıp tercümanın kimliğini, yeminini ve imzasını işleme bağlar; noter onayı çevirinin kaynağı, kapsamı ve işlem türüne göre ispat işlevi görür. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, noterlikte çeviri işlemi ve yeminli tercümanın sorumluluğu konusunda 26 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “noter, yabancı dildeki belgenin veya beyanın çevirisini mevzuatın öngördüğü biçimde yeminli tercümana yaptırıp tercümanın kimliğini, yeminini ve imzasını işleme bağlar; noter onayı çevirinin kaynağı, kapsamı ve işlem türüne göre ispat işlevi görür” kuralıdır. Noter kaşesi yabancı belgenin maddi içeriğini veya yabancı makamın yetkisini her durumda garanti etmez; düzenleme veya onaylama biçimi, aslın görülmesi, apostil ve tasdik, tercümanın dili ve uzmanlığı, sözlü işlem, teknik terim, kişisel veri ve hedef ülkedeki kabul şartları ayrı incelenmelidir. Ayrıca “belge aslı, çeviri metni, noter yevmiye ve işlem örneği, tercüman kimlik ve yemin tutanağı, imza kayıtları, apostil veya konsolosluk tasdiki, taraf talimatı, dil belgesi, hatalı bölüm karşılaştırması, ret yazısı ve yeniden çeviri gideri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Noterlikte Çeviri İşlemi ve Yeminli Tercümanın Sorumluluğu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

1512 Sayılı Noterlik Kanunu: m.72-76, 90-99 ve 162

Noterlikte çeviri işlemi ve yeminli tercümanın sorumluluğu kapsamında m.72-76, 90-99 ve 162 hükümleri çeviri, işlem biçimi ve noter sorumluluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.199, 223-224 ve 266-293

Noterlikte çeviri işlemi ve yeminli tercümanın sorumluluğu kapsamında m.199, 223-224 ve 266-293 hükümleri yabancı dilde belge, tercüme ve bilirkişi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6706 Sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Kanunu: m.4-12

Noterlikte çeviri işlemi ve yeminli tercümanın sorumluluğu kapsamında m.4-12 hükümleri yabancı makam belgesi ve adli iş birliği bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Noterlik Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Noter, yabancı dildeki belgenin veya beyanın çevirisini mevzuatın öngördüğü biçimde yeminli tercümana yaptırıp tercümanın kimliğini, yeminini ve imzasını işleme bağlar; noter onayı çevirinin kaynağı, kapsamı ve işlem türüne göre ispat işlevi görür.

Adalet Bakanlığı noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu resmî kayıtları yönünden noter, yabancı dildeki belgenin veya beyanın çevirisini mevzuatın öngördüğü biçimde yeminli tercümana yaptırıp tercümanın kimliğini, yeminini ve imzasını işleme bağlar; noter onayı çevirinin kaynağı, kapsamı ve işlem türüne göre ispat işlevi görür. Bu ölçüt özellikle belge aslı, çeviri metni, noter yevmiye ve işlem örneği, tercüman kimlik ve yemin tutanağı, imza kayıtları, apostil veya konsolosluk tasdiki, taraf talimatı, dil belgesi, hatalı bölüm karşılaştırması, ret yazısı ve yeniden çeviri gideri üzerinden sınanır. Orijinal belge ile çeviriyi satır satır eşleştirip eksik, ek veya anlam değiştiren bölümü belirlemek; noterin yaptığı işlemin çeviri onayı mı imza onayı mı yoksa düzenleme biçimi mi olduğunu yevmiye kaydından saptamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, noter onayını yabancı belgenin bütün içeriğini doğrulayan resmî kabul belgesi saymak veya tercümanın yemin kaydı, dil yeterliği ve çevrilen asıl metin bağlantısını dosyada göstermemek ihtimalini güçlendirebilir.

Noter kaşesi yabancı belgenin maddi içeriğini veya yabancı makamın yetkisini her durumda garanti etmez; düzenleme veya onaylama biçimi, aslın görülmesi, apostil ve tasdik, tercümanın dili ve uzmanlığı, sözlü işlem, teknik terim, kişisel veri ve hedef ülkedeki kabul şartları ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu emsal taraması yönünden noter kaşesi yabancı belgenin maddi içeriğini veya yabancı makamın yetkisini her durumda garanti etmez; düzenleme veya onaylama biçimi, aslın görülmesi, apostil ve tasdik, tercümanın dili ve uzmanlığı, sözlü işlem, teknik terim, kişisel veri ve hedef ülkedeki kabul şartları ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Belge aslı, çeviri metni, noter yevmiye ve işlem örneği, tercüman kimlik ve yemin tutanağı, imza kayıtları, apostil veya konsolosluk tasdiki, taraf talimatı, dil belgesi, hatalı bölüm karşılaştırması, ret yazısı ve yeniden çeviri gideri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden belge aslı, çeviri metni, noter yevmiye ve işlem örneği, tercüman kimlik ve yemin tutanağı, imza kayıtları, apostil veya konsolosluk tasdiki, taraf talimatı, dil belgesi, hatalı bölüm karşılaştırması, ret yazısı ve yeniden çeviri gideri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Belge aslı, çeviri metni, noter yevmiye ve işlem örneği, tercüman kimlik ve yemin tutanağı, imza kayıtları, apostil veya konsolosluk tasdiki, taraf talimatı, dil belgesi, hatalı bölüm karşılaştırması, ret yazısı ve yeniden çeviri gideri.

“Adalet Bakanlığı noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu resmî kayıtları yönünden belge aslı, çeviri metni, noter yevmiye ve işlem örneği, tercüman kimlik ve yemin tutanağı, imza kayıtları, apostil veya konsolosluk tasdiki, taraf talimatı, dil belgesi, hatalı bölüm karşılaştırması, ret yazısı ve yeniden çeviri gideri” kaydı, “Noter, yabancı dildeki belgenin veya beyanın çevirisini mevzuatın öngördüğü biçimde yeminli tercümana yaptırıp tercümanın kimliğini, yeminini ve imzasını işleme bağlar; noter onayı çevirinin kaynağı, kapsamı ve işlem türüne göre ispat işlevi görür” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “noter kaşesi yabancı belgenin maddi içeriğini veya yabancı makamın yetkisini her durumda garanti etmez; düzenleme veya onaylama biçimi, aslın görülmesi, apostil ve tasdik, tercümanın dili ve uzmanlığı, sözlü işlem, teknik terim, kişisel veri ve hedef ülkedeki kabul şartları ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Adalet Bakanlığı noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Noter, yabancı dildeki belgenin veya beyanın çevirisini mevzuatın öngördüğü biçimde yeminli tercümana yaptırıp tercümanın kimliğini, yeminini ve imzasını işleme bağlar; noter onayı çevirinin kaynağı, kapsamı ve işlem türüne göre ispat işlevi görür” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Orijinal belge ile çeviriyi satır satır eşleştirip eksik, ek veya anlam değiştiren bölümü belirlemek; noterin yaptığı işlemin çeviri onayı mı imza onayı mı yoksa düzenleme biçimi mi olduğunu yevmiye kaydından saptamak.

“Adalet Bakanlığı noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu resmî kayıtları yönünden orijinal belge ile çeviriyi satır satır eşleştirip eksik, ek veya anlam değiştiren bölümü belirlemek; noterin yaptığı işlemin çeviri onayı mı imza onayı mı yoksa düzenleme biçimi mi olduğunu yevmiye kaydından saptamak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Belge aslı, çeviri metni, noter yevmiye ve işlem örneği, tercüman kimlik ve yemin tutanağı, imza kayıtları, apostil veya konsolosluk tasdiki, taraf talimatı, dil belgesi, hatalı bölüm karşılaştırması, ret yazısı ve yeniden çeviri gideri dosyaya alınmalı ve çevirinin ve noter işlem örneğinin düzeltilmesi, yeni işlem ve ücret iadesi, belgenin yeniden düzenlenmesi, tercüman ve koşulları varsa noter sorumluluğu, maddi ve manevi tazminat, delil tespiti, faiz ve gider talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, verilecek kararın kişi, işlem, belge ve uygulanma süresi bakımından tereddütsüz kurulması talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

İstenen usul işlemi veya korumanın kanuni amacı, kapsamı, uygulanma biçimi ve sona erme koşullarının karar sonucunda açıkça gösterilmesi.

“Adalet Bakanlığı noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu resmî kayıtları yönünden istenen usul işlemi veya korumanın kanuni amacı, kapsamı, uygulanma biçimi ve sona erme koşullarının karar sonucunda açıkça gösterilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve çevirinin ve noter işlem örneğinin düzeltilmesi, yeni işlem ve ücret iadesi, belgenin yeniden düzenlenmesi, tercüman ve koşulları varsa noter sorumluluğu, maddi ve manevi tazminat, delil tespiti, faiz ve gider talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Hata öğrenildiğinde noter ve tercümana yazılı düzeltme talebi yapılmalı; belgenin kullanılacağı başvuru süresi, delil tespiti, disiplin şikâyeti, tazminat ve zamanaşımı ayrı ayrı korunmalıdır.

Adalet Bakanlığı noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu resmî kayıtları yönünden hata öğrenildiğinde noter ve tercümana yazılı düzeltme talebi yapılmalı; belgenin kullanılacağı başvuru süresi, delil tespiti, disiplin şikâyeti, tazminat ve zamanaşımı ayrı ayrı korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Çevirinin ve noter işlem örneğinin düzeltilmesi, yeni işlem ve ücret iadesi, belgenin yeniden düzenlenmesi, tercüman ve koşulları varsa noter sorumluluğu, maddi ve manevi tazminat, delil tespiti, faiz ve gider.

“Adalet Bakanlığı noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu resmî kayıtları yönünden çevirinin ve noter işlem örneğinin düzeltilmesi, yeni işlem ve ücret iadesi, belgenin yeniden düzenlenmesi, tercüman ve koşulları varsa noter sorumluluğu, maddi ve manevi tazminat, delil tespiti, faiz ve gider” talebi, “Noter, yabancı dildeki belgenin veya beyanın çevirisini mevzuatın öngördüğü biçimde yeminli tercümana yaptırıp tercümanın kimliğini, yeminini ve imzasını işleme bağlar; noter onayı çevirinin kaynağı, kapsamı ve işlem türüne göre ispat işlevi görür” koşuluyla ve belge aslı, çeviri metni, noter yevmiye ve işlem örneği, tercüman kimlik ve yemin tutanağı, imza kayıtları, apostil veya konsolosluk tasdiki, taraf talimatı, dil belgesi, hatalı bölüm karşılaştırması, ret yazısı ve yeniden çeviri gideri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Başvurusunun Yalnız Kanuni Amacı ve Somut İhtiyaçla Sınırlı Biçimde Kabulü.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık başvurusunun yalnız kanuni amacı ve somut ihtiyaçla sınırlı biçimde kabulü olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “noter kaşesi yabancı belgenin maddi içeriğini veya yabancı makamın yetkisini her durumda garanti etmez; düzenleme veya onaylama biçimi, aslın görülmesi, apostil ve tasdik, tercümanın dili ve uzmanlığı, sözlü işlem, teknik terim, kişisel veri ve hedef ülkedeki kabul şartları ayrı incelenmelidir” olacaktır.

Verilecek Kararın Kişi, İşlem, Belge ve Uygulanma Süresi Bakımından Tereddütsüz Kurulması.

“Resmî Gazete noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden verilecek kararın kişi, işlem, belge ve uygulanma süresi bakımından tereddütsüz kurulması” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Adalet Bakanlığı — Noterlikte Çeviri Tercümanın Sorumluluğu Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından noter, yabancı dildeki belgenin veya beyanın çevirisini mevzuatın öngördüğü biçimde yeminli tercümana yaptırıp tercümanın kimliğini, yeminini ve imzasını işleme bağlar; noter onayı çevirinin kaynağı, kapsamı ve işlem türüne göre ispat işlevi görür yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Noterlikte Çeviri Tercümanın Sorumluluğu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; noter kaşesi yabancı belgenin maddi içeriğini veya yabancı makamın yetkisini her durumda garanti etmez; düzenleme veya onaylama biçimi, aslın görülmesi, apostil ve tasdik, tercümanın dili ve uzmanlığı, sözlü işlem, teknik terim, kişisel veri ve hedef ülkedeki kabul şartları ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Noterlikte Çeviri Tercümanın Sorumluluğu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Noter onayını yabancı belgenin bütün içeriğini doğrulayan resmî kabul belgesi saymak veya tercümanın yemin kaydı, dil yeterliği ve çevrilen asıl metin bağlantısını dosyada göstermemek.

“Adalet Bakanlığı noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu resmî kayıtları yönünden noter onayını yabancı belgenin bütün içeriğini doğrulayan resmî kabul belgesi saymak veya tercümanın yemin kaydı, dil yeterliği ve çevrilen asıl metin bağlantısını dosyada göstermemek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Orijinal belge ile çeviriyi satır satır eşleştirip eksik, ek veya anlam değiştiren bölümü belirlemek; noterin yaptığı işlemin çeviri onayı mı imza onayı mı yoksa düzenleme biçimi mi olduğunu yevmiye kaydından saptamak aşamasında belge aslı, çeviri metni, noter yevmiye ve işlem örneği, tercüman kimlik ve yemin tutanağı, imza kayıtları, apostil veya konsolosluk tasdiki, taraf talimatı, dil belgesi, hatalı bölüm karşılaştırması, ret yazısı ve yeniden çeviri gideri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Noter kaşesi yabancı belgenin maddi içeriğini veya yabancı makamın yetkisini her durumda garanti etmez; düzenleme veya onaylama biçimi, aslın görülmesi, apostil ve tasdik, tercümanın dili ve uzmanlığı, sözlü işlem, teknik terim, kişisel veri ve hedef ülkedeki kabul şartları ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse verilecek kararın kişi, işlem, belge ve uygulanma süresi bakımından tereddütsüz kurulması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• belge aslı, çeviri metni, noter yevmiye ve işlem örneği, tercüman kimlik ve yemin tutanağı, imza kayıtları, apostil veya konsolosluk tasdiki, taraf talimatı, dil belgesi, hatalı bölüm karşılaştırması, ret yazısı ve yeniden çeviri gideri
• Noterlikte Çeviri İşlemi ve Yeminli Tercümanın Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• orijinal belge ile çeviriyi satır satır eşleştirip eksik, ek veya anlam değiştiren bölümü belirlemek; noterin yaptığı işlemin çeviri onayı mı imza onayı mı yoksa düzenleme biçimi mi olduğunu yevmiye kaydından saptamak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• istenen usul işlemi veya korumanın kanuni amacı, kapsamı, uygulanma biçimi ve sona erme koşullarının karar sonucunda açıkça gösterilmesi

• Süre çizelgesinde Hata öğrenildiğinde noter ve tercümana yazılı düzeltme talebi yapılmalı; belgenin kullanılacağı başvuru süresi, delil tespiti, disiplin şikâyeti, tazminat ve zamanaşımı ayrı ayrı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Noterlikte çeviri işlemi ve yeminli tercümanın sorumluluğu bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Orijinal belge ile çeviriyi satır satır eşleştirip eksik, ek veya anlam değiştiren bölümü belirlemek; noterin yaptığı işlemin çeviri onayı mı imza onayı mı yoksa düzenleme biçimi mi olduğunu yevmiye kaydından saptamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; istenen usul işlemi veya korumanın kanuni amacı, kapsamı, uygulanma biçimi ve sona erme koşullarının karar sonucunda açıkça gösterilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Noterlikte Çeviri İşlemi ve Yeminli Tercümanın Sorumluluğu Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Hata öğrenildiğinde noter ve tercümana yazılı düzeltme talebi yapılmalı; belgenin kullanılacağı başvuru süresi, delil tespiti, disiplin şikâyeti, tazminat ve zamanaşımı ayrı ayrı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Çevirinin ve noter işlem örneğinin düzeltilmesi, yeni işlem ve ücret iadesi, belgenin yeniden düzenlenmesi, tercüman ve koşulları varsa noter sorumluluğu, maddi ve manevi tazminat, delil tespiti, faiz ve gider istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Çevirinin ve noter işlem örneğinin düzeltilmesi, yeni işlem ve ücret iadesi, belgenin yeniden düzenlenmesi, tercüman ve koşulları varsa noter sorumluluğu, maddi ve manevi tazminat, delil tespiti, faiz ve gider, somut uyuşmazlık başvurusunun yalnız kanuni amacı ve somut ihtiyaçla sınırlı biçimde kabulü, verilecek kararın kişi, işlem, belge ve uygulanma süresi bakımından tereddütsüz kurulması somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Noterlikte Çeviri İşlemi ve Yeminli Tercümanın Sorumluluğu incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 1512 Sayılı Noterlik Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6706 Sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Noter, yabancı dildeki belgenin veya beyanın çevirisini mevzuatın öngördüğü biçimde yeminli tercümana yaptırıp tercümanın kimliğini, yeminini ve imzasını işleme bağlar; noter onayı çevirinin kaynağı, kapsamı ve işlem türüne göre ispat işlevi görür.

Dosyanın ilk önceliği orijinal belge ile çeviriyi satır satır eşleştirip eksik, ek veya anlam değiştiren bölümü belirlemek; noterin yaptığı işlemin çeviri onayı mı imza onayı mı yoksa düzenleme biçimi mi olduğunu yevmiye kaydından saptamak, delil omurgası ise belge aslı, çeviri metni, noter yevmiye ve işlem örneği, tercüman kimlik ve yemin tutanağı, imza kayıtları, apostil veya konsolosluk tasdiki, taraf talimatı, dil belgesi, hatalı bölüm karşılaştırması, ret yazısı ve yeniden çeviri gideri ile Noterlikte Çeviri İşlemi ve Yeminli Tercümanın Sorumluluğu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Hata öğrenildiğinde noter ve tercümana yazılı düzeltme talebi yapılmalı; belgenin kullanılacağı başvuru süresi, delil tespiti, disiplin şikâyeti, tazminat ve zamanaşımı ayrı ayrı korunmalıdır. Çevirinin ve noter işlem örneğinin düzeltilmesi, yeni işlem ve ücret iadesi, belgenin yeniden düzenlenmesi, tercüman ve koşulları varsa noter sorumluluğu, maddi ve manevi tazminat, delil tespiti, faiz ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; noter onayını yabancı belgenin bütün içeriğini doğrulayan resmî kabul belgesi saymak veya tercümanın yemin kaydı, dil yeterliği ve çevrilen asıl metin bağlantısını dosyada göstermemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Adalet Bakanlığı — noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından noter, yabancı dildeki belgenin veya beyanın çevirisini mevzuatın öngördüğü biçimde yeminli tercümana yaptırıp tercümanın kimliğini, yeminini ve imzasını işleme bağlar; noter onayı çevirinin kaynağı, kapsamı ve işlem türüne göre ispat işlevi görür yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; noter kaşesi yabancı belgenin maddi içeriğini veya yabancı makamın yetkisini her durumda garanti etmez; düzenleme veya onaylama biçimi, aslın görülmesi, apostil ve tasdik, tercümanın dili ve uzmanlığı, sözlü işlem, teknik terim, kişisel veri ve hedef ülkedeki kabul şartları ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — noterlikte çeviri tercümanın sorumluluğu yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 1512 Sayılı Noterlik Kanunu — m.72-76, 90-99 ve 162
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.199, 223-224 ve 266-293
• 6706 Sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Kanunu — m.4-12
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru