Kapsam
İş Kazasında Kaçınılmazlık ve Kusur Dağılımı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. İş kazasında kaçınılmazlık, bilim ve tekniğin tüm gerekleri uygulanmasına rağmen olayın önlenemeyen kısmını ifade eder; risk değerlendirmesi, eğitim, denetim ve koruyucu tedbir eksikken kolayca kabul edilemez. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, iş kazasında kaçınılmazlık ve kusur dağılımı konusunda 4 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği
İncelemenin ilk ölçütü “iş kazasında kaçınılmazlık, bilim ve tekniğin tüm gerekleri uygulanmasına rağmen olayın önlenemeyen kısmını ifade eder; risk değerlendirmesi, eğitim, denetim ve koruyucu tedbir eksikken kolayca kabul edilemez” kuralıdır. İşverenin sorumluluğu da mutlak değildir; işçinin öngörülemez davranışı, üçüncü kişi fiili ve olayın teknik özellikleri nedensellik ile kusur oranını etkileyebilir, fakat iş güvenliği organizasyonu önce denetlenmelidir. Ayrıca “sgk kaza bildirimi, kolluk ve savcılık dosyası, risk değerlendirmesi, eğitim ve talimatlar, kişisel koruyucu teslimi, makine bakım-koruyucu kayıtları, kamera görüntüsü, sağlık raporları ve teknik bilirkişi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
İş Kazasında Kaçınılmazlık ve Kusur Dağılımı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: m.4, 10, 15-19
İş kazasında kaçınılmazlık ve kusur dağılımı kapsamında m.4, 10, 15-19 hükümleri işveren ve çalışan yükümlülükleri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.13, 21 ve 23
İş kazasında kaçınılmazlık ve kusur dağılımı kapsamında m.13, 21 ve 23 hükümleri iş kazası ve rücu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.49-56 ve 417
İş kazasında kaçınılmazlık ve kusur dağılımı kapsamında m.49-56 ve 417 hükümleri tazminat ve gözetme borcu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Kural, İstisna ve Değerlendirme
İş Kazasında Kaçınılmazlık, Bilim ve Tekniğin Tüm Gerekleri Uygulanmasına Rağmen Olayın Önlenemeyen Kısmını İfade Eder; Risk Değerlendirmesi, Eğitim, Denetim ve Koruyucu Tedbir Eksikken Kolayca Kabul Edilemez.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için SGK kaza bildirimi, kolluk ve savcılık dosyası, risk değerlendirmesi, eğitim ve talimatlar, kişisel koruyucu teslimi, makine bakım-koruyucu kayıtları, kamera görüntüsü, sağlık raporları ve teknik bilirkişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı resmî kayıtları yönünden iş kazasında kaçınılmazlık, bilim ve tekniğin tüm gerekleri uygulanmasına rağmen olayın önlenemeyen kısmını ifade eder; risk değerlendirmesi, eğitim, denetim ve koruyucu tedbir eksikken kolayca kabul edilemez” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
İşverenin Sorumluluğu Da Mutlak Değildir; İşçinin Öngörülemez Davranışı, Üçüncü Kişi Fiili ve Olayın Teknik Özellikleri Nedensellik ile Kusur Oranını Etkileyebilir, Fakat İş Güvenliği Organizasyonu Önce Denetlenmelidir.
“Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı emsal taraması yönünden işverenin sorumluluğu da mutlak değildir; işçinin öngörülemez davranışı, üçüncü kişi fiili ve olayın teknik özellikleri nedensellik ile kusur oranını etkileyebilir, fakat iş güvenliği organizasyonu önce denetlenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
SGK Kaza Bildirimi, Kolluk ve Savcılık Dosyası, Risk Değerlendirmesi, Eğitim ve Talimatlar, Kişisel Koruyucu Teslimi, Makine Bakım-Koruyucu Kayıtları, Kamera Görüntüsü, Sağlık Raporları ve Teknik Bilirkişi Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.
Resmî Gazete iş kazasında kusur dağılımı yürürlük denetimi yönünden SGK kaza bildirimi, kolluk ve savcılık dosyası, risk değerlendirmesi, eğitim ve talimatlar, kişisel koruyucu teslimi, makine bakım-koruyucu kayıtları, kamera görüntüsü, sağlık raporları ve teknik bilirkişi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.
Dosyanın Delil Omurgası
SGK Kaza Bildirimi, Kolluk ve Savcılık Dosyası, Risk Değerlendirmesi, Eğitim ve Talimatlar, Kişisel Koruyucu Teslimi, Makine Bakım-Koruyucu Kayıtları, Kamera Görüntüsü, Sağlık Raporları ve Teknik Bilirkişi.
Bu delil öncelikle “iş kazasında kaçınılmazlık, bilim ve tekniğin tüm gerekleri uygulanmasına rağmen olayın önlenemeyen kısmını ifade eder; risk değerlendirmesi, eğitim, denetim ve koruyucu tedbir eksikken kolayca kabul edilemez” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı resmî kayıtları yönünden SGK kaza bildirimi, kolluk ve savcılık dosyası, risk değerlendirmesi, eğitim ve talimatlar, kişisel koruyucu teslimi, makine bakım-koruyucu kayıtları, kamera görüntüsü, sağlık raporları ve teknik bilirkişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.
“Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.
“Resmî Gazete iş kazasında kusur dağılımı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “SGK kaza bildirimi, kolluk ve savcılık dosyası, risk değerlendirmesi, eğitim ve talimatlar, kişisel koruyucu teslimi, makine bakım-koruyucu kayıtları, kamera görüntüsü, sağlık raporları ve teknik bilirkişi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.
Bu delil öncelikle “iş kazasında kaçınılmazlık, bilim ve tekniğin tüm gerekleri uygulanmasına rağmen olayın önlenemeyen kısmını ifade eder; risk değerlendirmesi, eğitim, denetim ve koruyucu tedbir eksikken kolayca kabul edilemez” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Doğru Merci ve İzlenecek Yol
Kazanın Oluş Dizisini Saniye ve İşlem Bazında Kurup Her Tehlike İçin Mevzuatın ve Tekniğin Gerektirdiği Önlemin Alınıp Alınmadığını Karşılaştırmak.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; SGK kaza bildirimi, kolluk ve savcılık dosyası, risk değerlendirmesi, eğitim ve talimatlar, kişisel koruyucu teslimi, makine bakım-koruyucu kayıtları, kamera görüntüsü, sağlık raporları ve teknik bilirkişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı resmî kayıtları yönünden kazanın oluş dizisini saniye ve işlem bazında kurup her tehlike için mevzuatın ve tekniğin gerektirdiği önlemin alınıp alınmadığını karşılaştırmak” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.
“Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
“Resmî Gazete iş kazasında kusur dağılımı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi
Kaza Derhal Bildirilip Deliller Korunmalı; Maddi-Manevi Tazminat, Destek ve SGK Rücu Taleplerinin Zamanaşımı ile Ceza Soruşturması Takvimi Ayrı İzlenmelidir.
“Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı resmî kayıtları yönünden kaza derhal bildirilip deliller korunmalı; maddi-manevi tazminat, destek ve SGK rücu taleplerinin zamanaşımı ile ceza soruşturması takvimi ayrı izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Kazanın oluş dizisini saniye ve işlem bazında kurup her tehlike için mevzuatın ve tekniğin gerektirdiği önlemin alınıp alınmadığını karşılaştırmak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.
“Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.
Hükümde Yer Alması Gereken Talepler
Gerçek Kusur, Kaçınılmazlık ve Nedensellik Oranına Göre Zararların Tazmini; İş Sağlığı Önlemlerinin Tamamlanması.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı resmî kayıtları yönünden gerçek kusur, kaçınılmazlık ve nedensellik oranına göre zararların tazmini; iş sağlığı önlemlerinin tamamlanması olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil SGK kaza bildirimi, kolluk ve savcılık dosyası, risk değerlendirmesi, eğitim ve talimatlar, kişisel koruyucu teslimi, makine bakım-koruyucu kayıtları, kamera görüntüsü, sağlık raporları ve teknik bilirkişi, temel ölçüt ise “iş kazasında kaçınılmazlık, bilim ve tekniğin tüm gerekleri uygulanmasına rağmen olayın önlenemeyen kısmını ifade eder; risk değerlendirmesi, eğitim, denetim ve koruyucu tedbir eksikken kolayca kabul edilemez” olacaktır.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
“Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.
“Resmî Gazete iş kazasında kusur dağılımı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “SGK kaza bildirimi, kolluk ve savcılık dosyası, risk değerlendirmesi, eğitim ve talimatlar, kişisel koruyucu teslimi, makine bakım-koruyucu kayıtları, kamera görüntüsü, sağlık raporları ve teknik bilirkişi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Yargıtay — İş Kazasında Kusur Dağılımı Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “iş kazasında kusur dağılımı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından iş kazasında kaçınılmazlık, bilim ve tekniğin tüm gerekleri uygulanmasına rağmen olayın önlenemeyen kısmını ifade eder; risk değerlendirmesi, eğitim, denetim ve koruyucu tedbir eksikken kolayca kabul edilemez. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Yargıtay — İş Kazasında Kusur Dağılımı Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “iş kazasında kusur dağılımı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; işverenin sorumluluğu da mutlak değildir; işçinin öngörülemez davranışı, üçüncü kişi fiili ve olayın teknik özellikleri nedensellik ile kusur oranını etkileyebilir, fakat iş güvenliği organizasyonu önce denetlenmelidir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — İş Kazasında Kusur Dağılımı Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “iş kazasında kusur dağılımı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar
Olayın Ani Olmasını Kaçınılmazlık Saymak veya Bilirkişinin Mevzuat-Teknik Önlem İncelemesi Yapmadan Yüzde Kusur Vermesiyle Yetinmek.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı resmî kayıtları yönünden olayın ani olmasını kaçınılmazlık saymak veya bilirkişinin mevzuat-teknik önlem incelemesi yapmadan yüzde kusur vermesiyle yetinmek”. Bu savunmaya verilecek cevap, SGK kaza bildirimi, kolluk ve savcılık dosyası, risk değerlendirmesi, eğitim ve talimatlar, kişisel koruyucu teslimi, makine bakım-koruyucu kayıtları, kamera görüntüsü, sağlık raporları ve teknik bilirkişi delili ve “İş kazasında kaçınılmazlık, bilim ve tekniğin tüm gerekleri uygulanmasına rağmen olayın önlenemeyen kısmını ifade eder; risk değerlendirmesi, eğitim, denetim ve koruyucu tedbir eksikken kolayca kabul edilemez” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
“Yargıtay iş kazasında kusur dağılımı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
“Resmî Gazete iş kazasında kusur dağılımı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- SGK kaza bildirimi, kolluk ve savcılık dosyası, risk değerlendirmesi, eğitim ve talimatlar, kişisel koruyucu teslimi, makine bakım-koruyucu kayıtları, kamera görüntüsü, sağlık raporları ve teknik bilirkişi
- İş Kazasında Kaçınılmazlık ve Kusur Dağılımı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
- tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
- taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
- kazanın oluş dizisini saniye ve işlem bazında kurup her tehlike için mevzuatın ve tekniğin gerektirdiği önlemin alınıp alınmadığını karşılaştırmak
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
- Süre çizelgesinde Kaza derhal bildirilip deliller korunmalı; maddi-manevi tazminat, destek ve SGK rücu taleplerinin zamanaşımı ile ceza soruşturması takvimi ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
İş Kazasında Kaçınılmazlık ve Kusur Dağılımı Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?
Kazanın oluş dizisini saniye ve işlem bazında kurup her tehlike için mevzuatın ve tekniğin gerektirdiği önlemin alınıp alınmadığını karşılaştırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
İş Kazasında Kaçınılmazlık ve Kusur Dağılımı Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?
Kaza derhal bildirilip deliller korunmalı; maddi-manevi tazminat, destek ve SGK rücu taleplerinin zamanaşımı ile ceza soruşturması takvimi ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Gerçek Kusur, Kaçınılmazlık ve Nedensellik Oranına Göre Zararların Tazmini; İş Sağlığı Önlemlerinin Tamamlanması ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?
Gerçek kusur, kaçınılmazlık ve nedensellik oranına göre zararların tazmini; iş sağlığı önlemlerinin tamamlanması, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İş Kazasında Kaçınılmazlık ve Kusur Dağılımı bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İş kazasında kaçınılmazlık, bilim ve tekniğin tüm gerekleri uygulanmasına rağmen olayın önlenemeyen kısmını ifade eder; risk değerlendirmesi, eğitim, denetim ve koruyucu tedbir eksikken kolayca kabul edilemez.
Dosyanın ilk önceliği kazanın oluş dizisini saniye ve işlem bazında kurup her tehlike için mevzuatın ve tekniğin gerektirdiği önlemin alınıp alınmadığını karşılaştırmak, delil omurgası ise SGK kaza bildirimi, kolluk ve savcılık dosyası, risk değerlendirmesi, eğitim ve talimatlar, kişisel koruyucu teslimi, makine bakım-koruyucu kayıtları, kamera görüntüsü, sağlık raporları ve teknik bilirkişi ile İş Kazasında Kaçınılmazlık ve Kusur Dağılımı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kaza derhal bildirilip deliller korunmalı; maddi-manevi tazminat, destek ve SGK rücu taleplerinin zamanaşımı ile ceza soruşturması takvimi ayrı izlenmelidir. Gerçek kusur, kaçınılmazlık ve nedensellik oranına göre zararların tazmini; iş sağlığı önlemlerinin tamamlanması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; olayın ani olmasını kaçınılmazlık saymak veya bilirkişinin mevzuat-teknik önlem incelemesi yapmadan yüzde kusur vermesiyle yetinmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Yargıtay — iş kazasında kusur dağılımı resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından iş kazasında kaçınılmazlık, bilim ve tekniğin tüm gerekleri uygulanmasına rağmen olayın önlenemeyen kısmını ifade eder; risk değerlendirmesi, eğitim, denetim ve koruyucu tedbir eksikken kolayca kabul edilemez. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Yargıtay — iş kazasında kusur dağılımı emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; işverenin sorumluluğu da mutlak değildir; işçinin öngörülemez davranışı, üçüncü kişi fiili ve olayın teknik özellikleri nedensellik ile kusur oranını etkileyebilir, fakat iş güvenliği organizasyonu önce denetlenmelidir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — iş kazasında kusur dağılımı yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — m.4, 10, 15-19
- 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m.13, 21 ve 23
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.49-56 ve 417
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
