Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku

Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Temerrüdü ve Yüklenicinin Hakları

Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Temerrüdü ve Yüklenicinin Hakları; İş sahibinin işbirliği, teslim alma, malzeme-sağlama veya ödeme edimini zamanında yerine getirmemesi yüklenicinin ifasını engelleyebilir; temerrüt sonucu için yüklenicinin hazır olması, uygun bildirim ve verilen ek süre ile gecikme bağlantısı belgelenmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.490 kelime · 16 dk

Kapsam

Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Temerrüdü ve Yüklenicinin Hakları yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. İş sahibinin işbirliği, teslim alma, malzeme-sağlama veya ödeme edimini zamanında yerine getirmemesi yüklenicinin ifasını engelleyebilir; temerrüt sonucu için yüklenicinin hazır olması, uygun bildirim ve verilen ek süre ile gecikme bağlantısı belgelenmelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, eser sözleşmesinde iş sahibinin temerrüdü ve yüklenicinin hakları konusunda 2 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “iş sahibinin işbirliği, teslim alma, malzeme-sağlama veya ödeme edimini zamanında yerine getirmemesi yüklenicinin ifasını engelleyebilir; temerrüt sonucu için yüklenicinin hazır olması, uygun bildirim ve verilen ek süre ile gecikme bağlantısı belgelenmelidir” kuralıdır. İş sahibinin gecikmesi yüklenicinin önceki ayıp, program sapması veya eksik organizasyonunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz; karşılıklı gecikmeler kritik iş programı üzerinden ayrıştırılmalıdır. Ayrıca “eser sözleşmesi ve teknik ekler, iş programı, yer teslimi, hakediş ve fatura kayıtları, malzeme onayları, şantiye günlükleri, ihtarlar, toplantı tutanakları, teslim ve ayıp belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Temerrüdü ve Yüklenicinin Hakları bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.106-125 ve 470-486

Eser sözleşmesinde iş sahibinin temerrüdü ve yüklenicinin hakları kapsamında m.106-125 ve 470-486 hükümleri alacaklı temerrüdü, borçlu temerrüdü ve eser sözleşmesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 219-221 ve 266-290

Eser sözleşmesinde iş sahibinin temerrüdü ve yüklenicinin hakları kapsamında m.190, 219-221 ve 266-290 hükümleri ispat, belge ibrazı ve teknik bilirkişi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.18 ve 23

Eser sözleşmesinde iş sahibinin temerrüdü ve yüklenicinin hakları kapsamında m.18 ve 23 hükümleri ticari özen ve ihbar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

İş Sahibinin İşbirliği, Teslim Alma, Malzeme-Sağlama veya Ödeme Edimini Zamanında Yerine Getirmemesi Yüklenicinin İfasını Engelleyebilir; Temerrüt Sonucu İçin Yüklenicinin Hazır Olması, Uygun Bildirim ve Verilen Ek Süre ile Gecikme Bağlantısı Belgelenmelidir.

“Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları resmî kayıtları yönünden iş sahibinin işbirliği, teslim alma, malzeme-sağlama veya ödeme edimini zamanında yerine getirmemesi yüklenicinin ifasını engelleyebilir; temerrüt sonucu için yüklenicinin hazır olması, uygun bildirim ve verilen ek süre ile gecikme bağlantısı belgelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok eser sözleşmesi ve teknik ekler, iş programı, yer teslimi, hakediş ve fatura kayıtları, malzeme onayları, şantiye günlükleri, ihtarlar, toplantı tutanakları, teslim ve ayıp belgeleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve iş programındaki bütün gecikmeyi tek tarafa yükleyip eşzamanlı kusur ve önceki gecikmeyi analiz etmemek savunması da ayrıca incelenmelidir.

İş Sahibinin Gecikmesi Yüklenicinin Önceki Ayıp, Program Sapması veya Eksik Organizasyonunu Otomatik Olarak Ortadan Kaldırmaz; Karşılıklı Gecikmeler Kritik İş Programı Üzerinden Ayrıştırılmalıdır.

Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları emsal taraması yönünden iş sahibinin gecikmesi yüklenicinin önceki ayıp, program sapması veya eksik organizasyonunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz; karşılıklı gecikmeler kritik iş programı üzerinden ayrıştırılmalıdır. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Eser Sözleşmesi ve Teknik Ekler, İş Programı, Yer Teslimi, Hakediş ve Fatura Kayıtları, Malzeme Onayları, Şantiye Günlükleri, İhtarlar, Toplantı Tutanakları, Teslim ve Ayıp Belgeleri Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları yürürlük denetimi yönünden eser sözleşmesi ve teknik ekler, iş programı, yer teslimi, hakediş ve fatura kayıtları, malzeme onayları, şantiye günlükleri, ihtarlar, toplantı tutanakları, teslim ve ayıp belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Dosyanın Delil Omurgası

Eser Sözleşmesi ve Teknik Ekler, İş Programı, Yer Teslimi, Hakediş ve Fatura Kayıtları, Malzeme Onayları, Şantiye Günlükleri, İhtarlar, Toplantı Tutanakları, Teslim ve Ayıp Belgeleri.

“Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları resmî kayıtları yönünden eser sözleşmesi ve teknik ekler, iş programı, yer teslimi, hakediş ve fatura kayıtları, malzeme onayları, şantiye günlükleri, ihtarlar, toplantı tutanakları, teslim ve ayıp belgeleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken eser sözleşmesi ve teknik ekler, iş programı, yer teslimi, hakediş ve fatura kayıtları, malzeme onayları, şantiye günlükleri, ihtarlar, toplantı tutanakları, teslim ve ayıp belgeleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “İş sahibinin gecikmesi yüklenicinin önceki ayıp, program sapması veya eksik organizasyonunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz; karşılıklı gecikmeler kritik iş programı üzerinden ayrıştırılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “eser sözleşmesi ve teknik ekler, iş programı, yer teslimi, hakediş ve fatura kayıtları, malzeme onayları, şantiye günlükleri, ihtarlar, toplantı tutanakları, teslim ve ayıp belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

İş Sahibine Ait Her İşbirliği Edimini Sözleşmedeki Tarihiyle İş Programına Yerleştirip Yüklenicinin O Tarihte İfaya Hazır Olup Olmadığını Belirlemek.

“Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları resmî kayıtları yönünden iş sahibine ait her işbirliği edimini sözleşmedeki tarihiyle iş programına yerleştirip yüklenicinin o tarihte ifaya hazır olup olmadığını belirlemek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik eser sözleşmesi ve teknik ekler, iş programı, yer teslimi, hakediş ve fatura kayıtları, malzeme onayları, şantiye günlükleri, ihtarlar, toplantı tutanakları, teslim ve ayıp belgeleri, işbirliği engelinin kaldırılması, süre uzatımı ve ek maliyet, muaccel bedelin tahsili veya koşulları varsa sözleşmenin sona erdirilmesiyle olumlu-olumsuz zararın belirlenmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, işbirliği engelinin kaldırılması, süre uzatımı ve ek maliyet, muaccel bedelin tahsili veya koşulları varsa sözleşmenin sona erdirilmesiyle olumlu-olumsuz zararın belirlenmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

İhtar ve Ek Süre Sözleşmeye Uygun Verilmelidir; Fesih, Bedel, Masraf, Cezai Şart ve Ayıp Taleplerinin Zamanaşımı ile Hak Düşürücü Bildirimleri Ayrı Takip Edilmelidir.

“Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları resmî kayıtları yönünden ihtar ve ek süre sözleşmeye uygun verilmelidir; fesih, bedel, masraf, cezai şart ve ayıp taleplerinin zamanaşımı ile hak düşürücü bildirimleri ayrı takip edilmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

İşbirliği Engelinin Kaldırılması, Süre Uzatımı ve Ek Maliyet, Muaccel Bedelin Tahsili veya Koşulları Varsa Sözleşmenin Sona Erdirilmesiyle Olumlu-Olumsuz Zararın Belirlenmesi.

“Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları resmî kayıtları yönünden işbirliği engelinin kaldırılması, süre uzatımı ve ek maliyet, muaccel bedelin tahsili veya koşulları varsa sözleşmenin sona erdirilmesiyle olumlu-olumsuz zararın belirlenmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Eser sözleşmesi ve teknik ekler, iş programı, yer teslimi, hakediş ve fatura kayıtları, malzeme onayları, şantiye günlükleri, ihtarlar, toplantı tutanakları, teslim ve ayıp belgeleri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “İş sahibinin gecikmesi yüklenicinin önceki ayıp, program sapması veya eksik organizasyonunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz; karşılıklı gecikmeler kritik iş programı üzerinden ayrıştırılmalıdır” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “eser sözleşmesi ve teknik ekler, iş programı, yer teslimi, hakediş ve fatura kayıtları, malzeme onayları, şantiye günlükleri, ihtarlar, toplantı tutanakları, teslim ve ayıp belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Eser Sözleşmesinde Yüklenicinin Hakları Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından iş sahibinin işbirliği, teslim alma, malzeme-sağlama veya ödeme edimini zamanında yerine getirmemesi yüklenicinin ifasını engelleyebilir; temerrüt sonucu için yüklenicinin hazır olması, uygun bildirim ve verilen ek süre ile gecikme bağlantısı belgelenmelidir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Eser Sözleşmesinde Yüklenicinin Hakları Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; iş sahibinin gecikmesi yüklenicinin önceki ayıp, program sapması veya eksik organizasyonunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz; karşılıklı gecikmeler kritik iş programı üzerinden ayrıştırılmalıdır. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Eser Sözleşmesinde Yüklenicinin Hakları Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

İş Programındaki Bütün Gecikmeyi Tek Tarafa Yükleyip Eşzamanlı Kusur ve Önceki Gecikmeyi Analiz Etmemek.

“Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları resmî kayıtları yönünden iş programındaki bütün gecikmeyi tek tarafa yükleyip eşzamanlı kusur ve önceki gecikmeyi analiz etmemek” riski gerçekleşirse işbirliği engelinin kaldırılması, süre uzatımı ve ek maliyet, muaccel bedelin tahsili veya koşulları varsa sözleşmenin sona erdirilmesiyle olumlu-olumsuz zararın belirlenmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete eser sözleşmesinde yüklenicinin hakları yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “eser sözleşmesi ve teknik ekler, iş programı, yer teslimi, hakediş ve fatura kayıtları, malzeme onayları, şantiye günlükleri, ihtarlar, toplantı tutanakları, teslim ve ayıp belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • eser sözleşmesi ve teknik ekler, iş programı, yer teslimi, hakediş ve fatura kayıtları, malzeme onayları, şantiye günlükleri, ihtarlar, toplantı tutanakları, teslim ve ayıp belgeleri
  • Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Temerrüdü ve Yüklenicinin Hakları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • iş sahibine ait her işbirliği edimini sözleşmedeki tarihiyle iş programına yerleştirip yüklenicinin o tarihte ifaya hazır olup olmadığını belirlemek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde İhtar ve ek süre sözleşmeye uygun verilmelidir; fesih, bedel, masraf, cezai şart ve ayıp taleplerinin zamanaşımı ile hak düşürücü bildirimleri ayrı takip edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Temerrüdü ve Yüklenicinin Hakları Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

İş sahibine ait her işbirliği edimini sözleşmedeki tarihiyle iş programına yerleştirip yüklenicinin o tarihte ifaya hazır olup olmadığını belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Temerrüdü ve Yüklenicinin Hakları Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

İhtar ve ek süre sözleşmeye uygun verilmelidir; fesih, bedel, masraf, cezai şart ve ayıp taleplerinin zamanaşımı ile hak düşürücü bildirimleri ayrı takip edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İşbirliği Engelinin Kaldırılması, Süre Uzatımı ve Ek Maliyet, Muaccel Bedelin Tahsili veya Koşulları Varsa Sözleşmenin Sona Erdirilmesiyle Olumlu-Olumsuz Zararın Belirlenmesi Hangi Delillere Dayanmalıdır?

İşbirliği engelinin kaldırılması, süre uzatımı ve ek maliyet, muaccel bedelin tahsili veya koşulları varsa sözleşmenin sona erdirilmesiyle olumlu-olumsuz zararın belirlenmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Temerrüdü ve Yüklenicinin Hakları konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İş sahibinin işbirliği, teslim alma, malzeme-sağlama veya ödeme edimini zamanında yerine getirmemesi yüklenicinin ifasını engelleyebilir; temerrüt sonucu için yüklenicinin hazır olması, uygun bildirim ve verilen ek süre ile gecikme bağlantısı belgelenmelidir.

Dosyanın ilk önceliği iş sahibine ait her işbirliği edimini sözleşmedeki tarihiyle iş programına yerleştirip yüklenicinin o tarihte ifaya hazır olup olmadığını belirlemek, delil omurgası ise eser sözleşmesi ve teknik ekler, iş programı, yer teslimi, hakediş ve fatura kayıtları, malzeme onayları, şantiye günlükleri, ihtarlar, toplantı tutanakları, teslim ve ayıp belgeleri ile Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Temerrüdü ve Yüklenicinin Hakları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İhtar ve ek süre sözleşmeye uygun verilmelidir; fesih, bedel, masraf, cezai şart ve ayıp taleplerinin zamanaşımı ile hak düşürücü bildirimleri ayrı takip edilmelidir. İşbirliği engelinin kaldırılması, süre uzatımı ve ek maliyet, muaccel bedelin tahsili veya koşulları varsa sözleşmenin sona erdirilmesiyle olumlu-olumsuz zararın belirlenmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; iş programındaki bütün gecikmeyi tek tarafa yükleyip eşzamanlı kusur ve önceki gecikmeyi analiz etmemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Temerrüdü ve Yüklenicinin Hakları konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuSaklama Sözleşmesinde Eşyanın Kaybı ve Saklayanın Sorumluluğu

Saklama Sözleşmesinde Eşyanın Kaybı ve Saklayanın Sorumluluğu; Saklayan, teslim aldığı taşınırı güvenle koruyup kararlaştırılan zamanda geri vermekle yükümlüdür; kayıp hâlinde teslim, sözleşme kapsamı, özen, kurtuluş kanıtı ve eşyanın gerçek değeri belirlenir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuSimsarlık Sözleşmesinde Ücrete Hak Kazanma

Simsarlık Sözleşmesinde Ücrete Hak Kazanma; Simsar, faaliyeti sonucunda amaçlanan sözleşme kurulmuşsa ücrete hak kazanır; uygun nedensellik bağı, ücret anlaşması, giderler ve özel şekil koşulları somut aracılık faaliyetine göre belirlenir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sözleşmeler ve Borçlar HukukuAdi Kefalette Önce Asıl Borçluya Başvuru Defi

Adi Kefalette Önce Asıl Borçluya Başvuru Defi; Adi kefil, kural olarak alacaklının önce asıl borçluyu takip etmesini ve rehinleri paraya çevirmesini isteyebilir; kanundaki istisnalar oluşmadan doğrudan kefile yönelme erken başvuru defiyle karşılaşır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →