Ticaret ve Şirketler Hukuku

Anonim Şirkette Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı

Anonim Şirkette Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı; Pay sahibinin şirkete borçlanabilmesi, sermaye taahhüdünün ifası ile şirketin serbest yedek akçe ve kar durumuna bağlı kanuni koşullara tabidir; yönetim kurulu üyeleri ve yakınları yönünden ayrıca işlem ve teminat sınırlamaları bulunur. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.380 kelime · 16 dk

Kapsam

Anonim Şirkette Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Pay sahibinin şirkete borçlanabilmesi, sermaye taahhüdünün ifası ile şirketin serbest yedek akçe ve kar durumuna bağlı kanuni koşullara tabidir; yönetim kurulu üyeleri ve yakınları yönünden ayrıca işlem ve teminat sınırlamaları bulunur. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, anonim şirkette pay sahibinin şirkete borçlanma yasağı konusunda 1 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “pay sahibinin şirkete borçlanabilmesi, sermaye taahhüdünün ifası ile şirketin serbest yedek akçe ve kar durumuna bağlı kanuni koşullara tabidir; yönetim kurulu üyeleri ve yakınları yönünden ayrıca işlem ve teminat sınırlamaları bulunur” kuralıdır. Şirket kayıtlarındaki her cari hesap bakiyesi yasak borçlanma değildir; ticari işlem, masraf avansı, kar dağıtımı, ücret veya gerçek mal ve hizmet ilişkisi belge bazında ayrıştırılmalıdır. Ayrıca “pay defteri, sermaye ödeme belgeleri, ortak cari hesap ekstreleri, yönetim kurulu kararları, faturalar, sözleşmeler, genel kurul kar dağıtım kararı ve finansal tablolar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Anonim Şirkette Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.358, 395 ve 562

Anonim şirkette pay sahibinin şirkete borçlanma yasağı kapsamında m.358, 395 ve 562 hükümleri pay sahibinin ve yöneticinin şirkete borçlanması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.77-82 ve 112

Anonim şirkette pay sahibinin şirkete borçlanma yasağı kapsamında m.77-82 ve 112 hükümleri iade ve sözleşme sorumluluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 222 ve 266-290

Anonim şirkette pay sahibinin şirkete borçlanma yasağı kapsamında m.190, 222 ve 266-290 hükümleri ticari kayıt ve bilirkişi incelemesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Pay Sahibinin Şirkete Borçlanabilmesi, Sermaye Taahhüdünün İfası ile Şirketin Serbest Yedek Akçe ve Kar Durumuna Bağlı Kanuni Koşullara Tabidir; Yönetim Kurulu Üyeleri ve Yakınları Yönünden Ayrıca İşlem ve Teminat Sınırlamaları Bulunur.

“Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı resmî kayıtları yönünden pay sahibinin şirkete borçlanabilmesi, sermaye taahhüdünün ifası ile şirketin serbest yedek akçe ve kar durumuna bağlı kanuni koşullara tabidir; yönetim kurulu üyeleri ve yakınları yönünden ayrıca işlem ve teminat sınırlamaları bulunur” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok pay defteri, sermaye ödeme belgeleri, ortak cari hesap ekstreleri, yönetim kurulu kararları, faturalar, sözleşmeler, genel kurul kar dağıtım kararı ve finansal tablolar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve hesap bakiyesini incelemeden bütün ortak işlemlerini yasak borçlanma veya gizli kar dağıtımı saymak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Şirket Kayıtlarındaki Her Cari Hesap Bakiyesi Yasak Borçlanma Değildir; Ticari İşlem, Masraf Avansı, Kar Dağıtımı, Ücret veya Gerçek Mal ve Hizmet İlişkisi Belge Bazında Ayrıştırılmalıdır.

Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı emsal taraması yönünden şirket kayıtlarındaki her cari hesap bakiyesi yasak borçlanma değildir; ticari işlem, masraf avansı, kar dağıtımı, ücret veya gerçek mal ve hizmet ilişkisi belge bazında ayrıştırılmalıdır. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Pay Defteri, Sermaye Ödeme Belgeleri, Ortak Cari Hesap Ekstreleri, Yönetim Kurulu Kararları, Faturalar, Sözleşmeler, Genel Kurul Kar Dağıtım Kararı ve Finansal Tablolar Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete anonim şirkette borçlanma yasağı yürürlük denetimi yönünden pay defteri, sermaye ödeme belgeleri, ortak cari hesap ekstreleri, yönetim kurulu kararları, faturalar, sözleşmeler, genel kurul kar dağıtım kararı ve finansal tablolar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Dosyanın Delil Omurgası

Pay Defteri, Sermaye Ödeme Belgeleri, Ortak Cari Hesap Ekstreleri, Yönetim Kurulu Kararları, Faturalar, Sözleşmeler, Genel Kurul Kar Dağıtım Kararı ve Finansal Tablolar.

“Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı resmî kayıtları yönünden pay defteri, sermaye ödeme belgeleri, ortak cari hesap ekstreleri, yönetim kurulu kararları, faturalar, sözleşmeler, genel kurul kar dağıtım kararı ve finansal tablolar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken pay defteri, sermaye ödeme belgeleri, ortak cari hesap ekstreleri, yönetim kurulu kararları, faturalar, sözleşmeler, genel kurul kar dağıtım kararı ve finansal tablolar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Şirket kayıtlarındaki her cari hesap bakiyesi yasak borçlanma değildir; ticari işlem, masraf avansı, kar dağıtımı, ücret veya gerçek mal ve hizmet ilişkisi belge bazında ayrıştırılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “pay defteri, sermaye ödeme belgeleri, ortak cari hesap ekstreleri, yönetim kurulu kararları, faturalar, sözleşmeler, genel kurul kar dağıtım kararı ve finansal tablolar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete anonim şirkette borçlanma yasağı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Her Borç Hareketini Tarih, Taraf, Hukuki Sebep, Karşı Edim ve Şirketin O Tarihteki Sermaye-Yedek Akçe Durumu ile Eşleştirmek.

“Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı resmî kayıtları yönünden her borç hareketini tarih, taraf, hukuki sebep, karşı edim ve şirketin o tarihteki sermaye-yedek akçe durumu ile eşleştirmek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik pay defteri, sermaye ödeme belgeleri, ortak cari hesap ekstreleri, yönetim kurulu kararları, faturalar, sözleşmeler, genel kurul kar dağıtım kararı ve finansal tablolar, kanuna aykırı borçlanmanın şirkete iadesi, zararın sorumlulardan tahsili ve kayıtların gerçek hukuki sebebe göre düzeltilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete anonim şirkette borçlanma yasağı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, kanuna aykırı borçlanmanın şirkete iadesi, zararın sorumlulardan tahsili ve kayıtların gerçek hukuki sebebe göre düzeltilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

İade Çağrısı, Şirket Alacağının Zamanaşımı, Yönetici Sorumluluğu ve İdari-Cezai Değerlendirmeye İlişkin Süreler Ayrı Belirlenmelidir.

“Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı resmî kayıtları yönünden iade çağrısı, şirket alacağının zamanaşımı, yönetici sorumluluğu ve idari-cezai değerlendirmeye ilişkin süreler ayrı belirlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Kanuna Aykırı Borçlanmanın Şirkete İadesi, Zararın Sorumlulardan Tahsili ve Kayıtların Gerçek Hukuki Sebebe Göre Düzeltilmesi.

“Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı resmî kayıtları yönünden kanuna aykırı borçlanmanın şirkete iadesi, zararın sorumlulardan tahsili ve kayıtların gerçek hukuki sebebe göre düzeltilmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Pay defteri, sermaye ödeme belgeleri, ortak cari hesap ekstreleri, yönetim kurulu kararları, faturalar, sözleşmeler, genel kurul kar dağıtım kararı ve finansal tablolar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Şirket kayıtlarındaki her cari hesap bakiyesi yasak borçlanma değildir; ticari işlem, masraf avansı, kar dağıtımı, ücret veya gerçek mal ve hizmet ilişkisi belge bazında ayrıştırılmalıdır” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete anonim şirkette borçlanma yasağı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “pay defteri, sermaye ödeme belgeleri, ortak cari hesap ekstreleri, yönetim kurulu kararları, faturalar, sözleşmeler, genel kurul kar dağıtım kararı ve finansal tablolar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Anonim Şirkette Borçlanma Yasağı Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “anonim şirkette borçlanma yasağı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından pay sahibinin şirkete borçlanabilmesi, sermaye taahhüdünün ifası ile şirketin serbest yedek akçe ve kar durumuna bağlı kanuni koşullara tabidir; yönetim kurulu üyeleri ve yakınları yönünden ayrıca işlem ve teminat sınırlamaları bulunur. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Anonim Şirkette Borçlanma Yasağı Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “anonim şirkette borçlanma yasağı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; şirket kayıtlarındaki her cari hesap bakiyesi yasak borçlanma değildir; ticari işlem, masraf avansı, kar dağıtımı, ücret veya gerçek mal ve hizmet ilişkisi belge bazında ayrıştırılmalıdır. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Anonim Şirkette Borçlanma Yasağı Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “anonim şirkette borçlanma yasağı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Hesap Bakiyesini İncelemeden Bütün Ortak İşlemlerini Yasak Borçlanma veya Gizli Kar Dağıtımı Saymak.

“Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı resmî kayıtları yönünden hesap bakiyesini incelemeden bütün ortak işlemlerini yasak borçlanma veya gizli kar dağıtımı saymak” riski gerçekleşirse kanuna aykırı borçlanmanın şirkete iadesi, zararın sorumlulardan tahsili ve kayıtların gerçek hukuki sebebe göre düzeltilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay anonim şirkette borçlanma yasağı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete anonim şirkette borçlanma yasağı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “pay defteri, sermaye ödeme belgeleri, ortak cari hesap ekstreleri, yönetim kurulu kararları, faturalar, sözleşmeler, genel kurul kar dağıtım kararı ve finansal tablolar hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • pay defteri, sermaye ödeme belgeleri, ortak cari hesap ekstreleri, yönetim kurulu kararları, faturalar, sözleşmeler, genel kurul kar dağıtım kararı ve finansal tablolar
  • Anonim Şirkette Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • her borç hareketini tarih, taraf, hukuki sebep, karşı edim ve şirketin o tarihteki sermaye-yedek akçe durumu ile eşleştirmek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde İade çağrısı, şirket alacağının zamanaşımı, yönetici sorumluluğu ve idari-cezai değerlendirmeye ilişkin süreler ayrı belirlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Anonim Şirkette Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?

Her borç hareketini tarih, taraf, hukuki sebep, karşı edim ve şirketin o tarihteki sermaye-yedek akçe durumu ile eşleştirmek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Anonim Şirkette Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

İade çağrısı, şirket alacağının zamanaşımı, yönetici sorumluluğu ve idari-cezai değerlendirmeye ilişkin süreler ayrı belirlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Kanuna Aykırı Borçlanmanın Şirkete İadesi, Zararın Sorumlulardan Tahsili ve Kayıtların Gerçek Hukuki Sebebe Göre Düzeltilmesi İstemi Mahkemeden veya Yetkili Merciden Nasıl İstenmelidir?

Kanuna aykırı borçlanmanın şirkete iadesi, zararın sorumlulardan tahsili ve kayıtların gerçek hukuki sebebe göre düzeltilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Anonim Şirkette Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Pay sahibinin şirkete borçlanabilmesi, sermaye taahhüdünün ifası ile şirketin serbest yedek akçe ve kar durumuna bağlı kanuni koşullara tabidir; yönetim kurulu üyeleri ve yakınları yönünden ayrıca işlem ve teminat sınırlamaları bulunur.

Dosyanın ilk önceliği her borç hareketini tarih, taraf, hukuki sebep, karşı edim ve şirketin o tarihteki sermaye-yedek akçe durumu ile eşleştirmek, delil omurgası ise pay defteri, sermaye ödeme belgeleri, ortak cari hesap ekstreleri, yönetim kurulu kararları, faturalar, sözleşmeler, genel kurul kar dağıtım kararı ve finansal tablolar ile Anonim Şirkette Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İade çağrısı, şirket alacağının zamanaşımı, yönetici sorumluluğu ve idari-cezai değerlendirmeye ilişkin süreler ayrı belirlenmelidir. Kanuna aykırı borçlanmanın şirkete iadesi, zararın sorumlulardan tahsili ve kayıtların gerçek hukuki sebebe göre düzeltilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; hesap bakiyesini incelemeden bütün ortak işlemlerini yasak borçlanma veya gizli kar dağıtımı saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Ticaret ve Şirketler Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Anonim Şirkette Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Ticaret ve Şirketler HukukuAnonim Şirkette Hamiline Pay Senedi Bastırma ve Bildirim Yükümlülüğü

Anonim Şirkette Hamiline Pay Senedi Bastırma ve Bildirim Yükümlülüğü; Hamiline yazılı paylarda bedelin tamamen ödenmesinden sonra yönetim kurulu pay senetlerini bastırıp dağıtmalı; senet ve pay sahibi bilgileri kanundaki usulle Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Ticaret ve Şirketler HukukuAnonim Şirkette Sermaye Kaybı ve Borca Batıklık Bildirimi

Anonim Şirkette Sermaye Kaybı ve Borca Batıklık Bildirimi; Yönetim kurulu, son yıllık bilanço veya ara bilanço sermaye kaybı ya da borca batıklık işareti verdiğinde genel kurulu bilgilendirmeli, iyileştirici seçenekleri değerlendirmeli ve gerekli halde mahkemeye bildirim yapmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Ticaret ve Şirketler HukukuAnonim Şirkette Yönetim Kurulu Üyesinin Görevden Alınması

Anonim Şirkette Yönetim Kurulu Üyesinin Görevden Alınması; Anonim şirket genel kurulu yönetim kurulu üyesini gündem ve haklı sebep kurallarına uygun biçimde görevden alabilir; tescil, temsil yetkisinin sona ermesi ve üyenin tazminat hakkı ayrı sonuçlar doğurur. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →