Yatırım Danışmanlığı ile Genel Yatırım Tavsiyesinin Ayrımı

Kapsam

Yatırım Danışmanlığı ile Genel Yatırım Tavsiyesinin Ayrımı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Kişinin mali durumu, risk-getiri tercihi ve özel hedefleri dikkate alınarak sunulan yönlendirme yatırım danışmanlığına yaklaşırken, belirli bir kişiye özgülenmemiş genel analiz ve açıklamalar farklı lisans ve sorumluluk rejimine tabidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, yatırım danışmanlığı ile genel yatırım tavsiyesinin ayrımı konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “kişinin mali durumu, risk-getiri tercihi ve özel hedefleri dikkate alınarak sunulan yönlendirme yatırım danışmanlığına yaklaşırken, belirli bir kişiye özgülenmemiş genel analiz ve açıklamalar farklı lisans ve sorumluluk rejimine tabidir” kuralıdır. Metne yatırım tavsiyesi değildir ibaresi eklenmesi, içeriğin fiilen kişiye özel, yönlendirici ve ücretli danışmanlık niteliğini ortadan kaldırmaz. Ayrıca “müşteri profili formları, yazışmalar, ses kayıtları, sunum ve raporlar, ücret sözleşmesi, emir zamanları ve çıkar çatışması açıklamaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Yatırım Danışmanlığı ile Genel Yatırım Tavsiyesinin Ayrımı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu: m.39/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Yatırım hizmetlerinin ve faaliyetlerinin düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet olarak icra edilebilmesi için Kuruldan izin alınması zorunludur.” — Alıntının yeri: Sermaye Piyasası Kanunu m.39/1, ilk cümle

Bu alıntı, TBMM, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kabul metni, m.39/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Yatırım danışmanlığı ile genel yatırım tavsiyesinin ayrımı kapsamında m.39/1 hükümleri yatırım hizmetleri ve denetim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.49, 112 ve 506

Yatırım danışmanlığı ile genel yatırım tavsiyesinin ayrımı kapsamında m.49, 112 ve 506 hükümleri özen ve zarar sorumluluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.4 ve 5

Yatırım danışmanlığı ile genel yatırım tavsiyesinin ayrımı kapsamında m.4 ve 5 hükümleri tüketici işlemi ve haksız şart sınırı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sermaye Piyasası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Osman Bahadır Sinan ve Ahmet Tok: 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile Yapılan Düzenleme Sonrası Genel Yatırım Tavsiyesi ve İzinsiz Yatırım Danışmanlığı

Kişinin risk-getiri ölçütlerine göre özelleştirilmiş tavsiye yatırım danışmanlığına; anonim yatırımcıya yönelik, kişiselleştirilmemiş yorum ise koşulları varsa genel yatırım tavsiyesine yaklaşır. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Belirli bir kişinin risk ya da getiri kıstaslarını dikkate almaksızın, anonim bir yatırımcıyı temel alarak oluşturulmuş olan yorum ve tavsiyeler” — Alıntının yeri: Öz, üçüncü paragraf

Yatırım danışmanlığı ile genel yatırım tavsiyesinin ayrımı konusunda yararlanılan eser: Osman Bahadır Sinan ve Ahmet Tok, “6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile Yapılan Düzenleme Sonrası Genel Yatırım Tavsiyesi ve İzinsiz Yatırım Danışmanlığı”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2022, S. 51, s. 113-142. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

İçerik, hedef kişi, ücret, kişiselleştirme soruları, portföy verisi ve düzenli faaliyet delilleri saklanır. SPK izinsiz faaliyetin durdurulması ve sonuçların iptali için özel yetkilere sahiptir; suç şüphesinde Kurulun yazılı başvurusu kovuşturma şartı olabilir. Yatırımcı tazminatı için yanlış tavsiye, işlem, zarar ve illiyet bağı ayrı ispatlanır. Özel hukuk davasında görev ticari veya tüketici sıfatına göre belirlenir; para talebi bakımından ilgili arabuluculuk rejimi kontrol edilir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete nüshasıyla kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. Genel yatırım tavsiyesi ile kişiye özel danışmanlık ayrımı SPK tebliğleriyle somutlaşır; sosyal medya içeriği yalnız sorumluluk reddi ibaresiyle otomatik olarak genel tavsiye olmaz.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Kişinin Mali Durumu, Risk-Getiri Tercihi ve Özel Hedefleri Dikkate Alınarak Sunulan Yönlendirme Yatırım Danışmanlığına Yaklaşırken, Belirli Bir Kişiye Özgülenmemiş Genel Analiz ve Açıklamalar Farklı Lisans ve Sorumluluk Rejimine Tabidir.

Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden kişinin mali durumu, risk-getiri tercihi ve özel hedefleri dikkate alınarak sunulan yönlendirme yatırım danışmanlığına yaklaşırken, belirli bir kişiye özgülenmemiş genel analiz ve açıklamalar farklı lisans ve sorumluluk rejimine tabidir. Bu ölçüt özellikle müşteri profili formları, yazışmalar, ses kayıtları, sunum ve raporlar, ücret sözleşmesi, emir zamanları ve çıkar çatışması açıklamaları üzerinden sınanır. İletişimin muhatabı, kişiselleştirme derecesi, karşılık ve işlem çağrısının somut içeriği üzerinden hizmetin sınıflandırılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, sonradan oluşan her piyasa zararını otomatik danışman kusuru saymak veya uyarı metnini mutlak sorumsuzluk kaydı görmek ihtimalini güçlendirebilir.

Metne Yatırım Tavsiyesi Değildir İbaresi Eklenmesi, İçeriğin Fiilen Kişiye Özel, Yönlendirici ve Ücretli Danışmanlık Niteliğini Ortadan Kaldırmaz.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden metne yatırım tavsiyesi değildir ibaresi eklenmesi, içeriğin fiilen kişiye özel, yönlendirici ve ücretli danışmanlık niteliğini ortadan kaldırmaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Müşteri Profili Formları, Yazışmalar, Ses Kayıtları, Sunum ve Raporlar, Ücret Sözleşmesi, Emir Zamanları ve Çıkar Çatışması Açıklamaları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden müşteri profili formları, yazışmalar, ses kayıtları, sunum ve raporlar, ücret sözleşmesi, emir zamanları ve çıkar çatışması açıklamaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Dosyanın Delil Omurgası

Müşteri Profili Formları, Yazışmalar, Ses Kayıtları, Sunum ve Raporlar, Ücret Sözleşmesi, Emir Zamanları ve Çıkar Çatışması Açıklamaları.

“Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden müşteri profili formları, yazışmalar, ses kayıtları, sunum ve raporlar, ücret sözleşmesi, emir zamanları ve çıkar çatışması açıklamaları” kaydı, “Kişinin mali durumu, risk-getiri tercihi ve özel hedefleri dikkate alınarak sunulan yönlendirme yatırım danışmanlığına yaklaşırken, belirli bir kişiye özgülenmemiş genel analiz ve açıklamalar farklı lisans ve sorumluluk rejimine tabidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “metne yatırım tavsiyesi değildir ibaresi eklenmesi, içeriğin fiilen kişiye özel, yönlendirici ve ücretli danışmanlık niteliğini ortadan kaldırmaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Kişinin mali durumu, risk-getiri tercihi ve özel hedefleri dikkate alınarak sunulan yönlendirme yatırım danışmanlığına yaklaşırken, belirli bir kişiye özgülenmemiş genel analiz ve açıklamalar farklı lisans ve sorumluluk rejimine tabidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

İletişimin Muhatabı, Kişiselleştirme Derecesi, Karşılık ve İşlem Çağrısının Somut İçeriği Üzerinden Hizmetin Sınıflandırılması.

“Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden iletişimin muhatabı, kişiselleştirme derecesi, karşılık ve işlem çağrısının somut içeriği üzerinden hizmetin sınıflandırılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Müşteri profili formları, yazışmalar, ses kayıtları, sunum ve raporlar, ücret sözleşmesi, emir zamanları ve çıkar çatışması açıklamaları dosyaya alınmalı ve yetkisiz veya özen yükümlülüğüne aykırı danışmanlık nedeniyle illiyet bağı kurulan yatırım zararının tazmini talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve yetkisiz veya özen yükümlülüğüne aykırı danışmanlık nedeniyle illiyet bağı kurulan yatırım zararının tazmini talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Zarar Doğuran İşlem, Hesap Ekstresi ve Açıklamaların Öğrenilme Tarihleriyle Zamanaşımı; İdari Şikayet Takvimi Birlikte İzlenmelidir.

Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden zarar doğuran işlem, hesap ekstresi ve açıklamaların öğrenilme tarihleriyle zamanaşımı; idari şikayet takvimi birlikte izlenmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Yetkisiz veya Özen Yükümlülüğüne Aykırı Danışmanlık Nedeniyle İlliyet Bağı Kurulan Yatırım Zararının Tazmini.

“Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden yetkisiz veya özen yükümlülüğüne aykırı danışmanlık nedeniyle illiyet bağı kurulan yatırım zararının tazmini” talebi, “Kişinin mali durumu, risk-getiri tercihi ve özel hedefleri dikkate alınarak sunulan yönlendirme yatırım danışmanlığına yaklaşırken, belirli bir kişiye özgülenmemiş genel analiz ve açıklamalar farklı lisans ve sorumluluk rejimine tabidir” koşuluyla ve müşteri profili formları, yazışmalar, ses kayıtları, sunum ve raporlar, ücret sözleşmesi, emir zamanları ve çıkar çatışması açıklamaları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “metne yatırım tavsiyesi değildir ibaresi eklenmesi, içeriğin fiilen kişiye özel, yönlendirici ve ücretli danışmanlık niteliğini ortadan kaldırmaz” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Sermaye Piyasası Kurulu, Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(A), 18.07.2019 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“hesaplardan yapılan paylaşımların izinsiz sermaye piyasası faaliyeti kapsamına girmesi nedeniyle” — Alıntının yeri: SPK Bülteni 2019/37, C.2(a) Suç Duyuruları, PDF s.2; Twitter ve YouTube hesaplarına ilişkin karar paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusu.

Yatırım danışmanlığı ile genel yatırım tavsiyesinin ayrımı bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Sosyal medya hesaplarından sunulan yönlendirici sermaye piyasası içeriği, kapsamı ve sürekliliğine göre izinsiz sermaye piyasası faaliyeti oluşturabilir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Twitter ve YouTube hesaplarındaki yatırım içeriklerinin izinsiz sermaye piyasası faaliyeti niteliğinde görülmesi, yatırım tavsiyesi sunan sosyal medya hesaplarının faaliyet sınırını doğrudan gösterir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar genel yatırım tavsiyesi ile kişiye özel danışmanlık arasındaki bütün ölçütleri açıklamaz; suç duyurusu yapılan içeriklerin sürekliliği, ücret ilişkisi ve kişiselleştirme düzeyi somut olayda ayrıca belirlenmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Sonradan Oluşan Her Piyasa Zararını Otomatik Danışman Kusuru Saymak veya Uyarı Metnini Mutlak Sorumsuzluk Kaydı Görmek.

“Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden sonradan oluşan her piyasa zararını otomatik danışman kusuru saymak veya uyarı metnini mutlak sorumsuzluk kaydı görmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İletişimin muhatabı, kişiselleştirme derecesi, karşılık ve işlem çağrısının somut içeriği üzerinden hizmetin sınıflandırılması aşamasında müşteri profili formları, yazışmalar, ses kayıtları, sunum ve raporlar, ücret sözleşmesi, emir zamanları ve çıkar çatışması açıklamaları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Metne yatırım tavsiyesi değildir ibaresi eklenmesi, içeriğin fiilen kişiye özel, yönlendirici ve ücretli danışmanlık niteliğini ortadan kaldırmaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Sermaye Piyasası Kurulu Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a) yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• müşteri profili formları, yazışmalar, ses kayıtları, sunum ve raporlar, ücret sözleşmesi, emir zamanları ve çıkar çatışması açıklamaları
• Yatırım Danışmanlığı ile Genel Yatırım Tavsiyesinin Ayrımı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• iletişimin muhatabı, kişiselleştirme derecesi, karşılık ve işlem çağrısının somut içeriği üzerinden hizmetin sınıflandırılması
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Zarar doğuran işlem, hesap ekstresi ve açıklamaların öğrenilme tarihleriyle zamanaşımı; idari şikayet takvimi birlikte izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Yatırım Danışmanlığı ile Genel Yatırım Tavsiyesinin Ayrımı Bakımından Hak Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler, Usul İşlemleri ve Talep Sonuçları Dosyanın Başında Netleştirilmelidir?

Kişinin mali durumu, risk-getiri tercihi ve özel hedefleri dikkate alınarak sunulan yönlendirme yatırım danışmanlığına yaklaşırken, belirli bir kişiye özgülenmemiş genel analiz ve açıklamalar farklı lisans ve sorumluluk rejimine tabidir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; müşteri profili formları, yazışmalar, ses kayıtları, sunum ve raporlar, ücret sözleşmesi, emir zamanları ve çıkar çatışması açıklamaları ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Müşteri Profili Formları, Yazışmalar, Ses Kayıtları, Sunum ve Raporlar, Ücret Sözleşmesi, Emir Zamanları ve Çıkar Çatışması Açıklamaları ile Bağlantılı Kayıtların Güvenilirliği Nasıl Denetlenir?

Müşteri profili formları, yazışmalar, ses kayıtları, sunum ve raporlar, ücret sözleşmesi, emir zamanları ve çıkar çatışması açıklamaları, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Yatırım Danışmanlığı ile Genel Yatırım Tavsiyesinin Ayrımı Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

İletişimin muhatabı, kişiselleştirme derecesi, karşılık ve işlem çağrısının somut içeriği üzerinden hizmetin sınıflandırılması; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Yatırım Danışmanlığı ile Genel Yatırım Tavsiyesinin Ayrımı Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

Zarar doğuran işlem, hesap ekstresi ve açıklamaların öğrenilme tarihleriyle zamanaşımı; idari şikayet takvimi birlikte izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yetkisiz veya Özen Yükümlülüğüne Aykırı Danışmanlık Nedeniyle İlliyet Bağı Kurulan Yatırım Zararının Tazmini ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

Yetkisiz veya özen yükümlülüğüne aykırı danışmanlık nedeniyle illiyet bağı kurulan yatırım zararının tazmini, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Yatırım Danışmanlığı ile Genel Yatırım Tavsiyesinin Ayrımı bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kişinin mali durumu, risk-getiri tercihi ve özel hedefleri dikkate alınarak sunulan yönlendirme yatırım danışmanlığına yaklaşırken, belirli bir kişiye özgülenmemiş genel analiz ve açıklamalar farklı lisans ve sorumluluk rejimine tabidir.

Dosyanın ilk önceliği iletişimin muhatabı, kişiselleştirme derecesi, karşılık ve işlem çağrısının somut içeriği üzerinden hizmetin sınıflandırılması, delil omurgası ise müşteri profili formları, yazışmalar, ses kayıtları, sunum ve raporlar, ücret sözleşmesi, emir zamanları ve çıkar çatışması açıklamaları ile Yatırım Danışmanlığı ile Genel Yatırım Tavsiyesinin Ayrımı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Zarar doğuran işlem, hesap ekstresi ve açıklamaların öğrenilme tarihleriyle zamanaşımı; idari şikayet takvimi birlikte izlenmelidir. Yetkisiz veya özen yükümlülüğüne aykırı danışmanlık nedeniyle illiyet bağı kurulan yatırım zararının tazmini talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; sonradan oluşan her piyasa zararını otomatik danışman kusuru saymak veya uyarı metnini mutlak sorumsuzluk kaydı görmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Sermaye Piyasası Kurulu, Bülten 2019/37, Suç Duyuruları 2(a), 18.07.2019 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Sosyal medya hesaplarından sunulan yönlendirici sermaye piyasası içeriği, kapsamı ve sürekliliğine göre izinsiz sermaye piyasası faaliyeti oluşturabilir.
• 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu — m.39/1
• TBMM, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kabul metni, m.39/1 — alıntı yeri: Sermaye Piyasası Kanunu m.39/1, ilk cümle
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.49, 112 ve 506
• 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — m.4 ve 5
• Osman Bahadır Sinan ve Ahmet Tok, “6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile Yapılan Düzenleme Sonrası Genel Yatırım Tavsiyesi ve İzinsiz Yatırım Danışmanlığı”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2022, S. 51, s. 113-142