Teminat Mektubunda Kontrgaranti, Ödeme ve Rücu

Kapsam

Teminat Mektubunda Kontrgaranti, Ödeme ve Rücu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Banka teminat mektubu çoğu kez lehtara karşı bağımsız ödeme taahhüdü, kontrgaranti ise banka ile müşteri arasındaki iç ilişkiyi oluşturur; ödeme talebi mektubun vade ve şekil şartlarına uygun olmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, teminat mektubunda kontrgaranti, ödeme ve rücu konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “banka teminat mektubu çoğu kez lehtara karşı bağımsız ödeme taahhüdü, kontrgaranti ise banka ile müşteri arasındaki iç ilişkiyi oluşturur; ödeme talebi mektubun vade ve şekil şartlarına uygun olmalıdır” kuralıdır. Bağımsızlık ilkesi her ödeme talebini dokunulmaz kılmaz; açık kötüye kullanım, sahtecilik veya mektup şartlarına bariz aykırılık dar ve güçlü delille ileri sürülebilir. Ayrıca “teminat mektubunun aslı, kontrgaranti, ödeme çağrısı, teslim ve vade kayıtları, lehtar beyanı, banka ödeme ve komisyon belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Teminat Mektubunda Kontrgaranti, Ödeme ve Rücu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.128/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Üçüncü bir kişinin fiilini başkasına karşı üstlenen, bu fiilin gerçekleşmemesinden doğan zararı gidermekle yükümlüdür.” — Alıntının yeri: Türk Borçlar Kanunu m.128/1

Bu alıntı, TBMM, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kabul metni, m.128/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Teminat mektubunda kontrgaranti, ödeme ve rücu kapsamında m.128/1 hükümleri yorum, geçerlilik ve sözleşmeye aykırılık bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.18-23

Teminat mektubunda kontrgaranti, ödeme ve rücu kapsamında m.18-23 hükümleri ticari iş ve ihbarlar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.257-268

Teminat mektubunda kontrgaranti, ödeme ve rücu kapsamında m.257-268 hükümleri geçici alacak koruması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Kemal Bahriyeli: Banka Teminat Mektupları ile Banka Teminat Mektuplarında Ödeme Talebinin ve Ödemenin Şartları

Teminat mektubunun bağımsızlığı, lehtarın ödeme talebinin metindeki şekil ve süre koşullarına uygunluğu ile açık kötüye kullanım istisnası birlikte değerlendirilir. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Banka teminat mektuplarının garanti sözleşmesi niteliğinde olduğu hususunda görüş birliği vardır.” — Alıntının yeri: Öz, ilk cümle

Teminat mektubunda kontrgaranti, ödeme ve rücu konusunda yararlanılan eser: Kemal Bahriyeli, “Banka Teminat Mektupları ile Banka Teminat Mektuplarında Ödeme Talebinin ve Ödemenin Şartları”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2026, C. 31, S. 2, s. 1727-1759. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Teminat mektubu, kontrgaranti, lehtar talebi, ibraz kanalı, süre ve ödeme kaydı asıllarıyla korunur. Banka yalnız mektup metnindeki koşulları inceler; temel sözleşme itirazı ancak açık ve likit kötüye kullanım delilinde ihtiyati tedbir yönünden önem kazanır. Bankanın ödeme sonrası kontrgarana rücuu sözleşme ve hesap ilişkisine dayanır. Görev kural olarak asliye ticaret mahkemesindedir; para talebinde dava şartı arabuluculuk ve ihtiyati tedbirde teminat ayrıca değerlendirilir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete nüshasıyla kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. TBK m.128 genel üçüncü kişinin fiilini üstlenme hükmüdür; URDG uygulanması, teminat metni, kontrgaranti ve yabancılık unsuru ayrıca incelenmelidir.

Uygulanacak Ölçütler

Banka Teminat Mektubu Çoğu Kez Lehtara Karşı Bağımsız Ödeme Taahhüdü, Kontrgaranti İse Banka ile Müşteri Arasındaki İç İlişkiyi Oluşturur; Ödeme Talebi Mektubun Vade ve Şekil Şartlarına Uygun Olmalıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden banka teminat mektubu çoğu kez lehtara karşı bağımsız ödeme taahhüdü, kontrgaranti ise banka ile müşteri arasındaki iç ilişkiyi oluşturur; ödeme talebi mektubun vade ve şekil şartlarına uygun olmalıdır. Bu ölçüt özellikle teminat mektubunun aslı, kontrgaranti, ödeme çağrısı, teslim ve vade kayıtları, lehtar beyanı, banka ödeme ve komisyon belgeleri üzerinden sınanır. Mektuptaki talep biçimi, vade, azami tutar ve koşul ile fiili ödeme çağrısının birebir karşılaştırılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, asıl sözleşmedeki her savunmanın bağımsız teminat mektubuna aynen aktarılabileceğini varsaymak ihtimalini güçlendirebilir.

Bağımsızlık İlkesi Her Ödeme Talebini Dokunulmaz Kılmaz; Açık Kötüye Kullanım, Sahtecilik veya Mektup Şartlarına Bariz Aykırılık Dar ve Güçlü Delille İleri Sürülebilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden bağımsızlık ilkesi her ödeme talebini dokunulmaz kılmaz; açık kötüye kullanım, sahtecilik veya mektup şartlarına bariz aykırılık dar ve güçlü delille ileri sürülebilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Teminat Mektubunun Aslı, Kontrgaranti, Ödeme Çağrısı, Teslim ve Vade Kayıtları, Lehtar Beyanı, Banka Ödeme ve Komisyon Belgeleri Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden teminat mektubunun aslı, kontrgaranti, ödeme çağrısı, teslim ve vade kayıtları, lehtar beyanı, banka ödeme ve komisyon belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İspat Planı ve Deliller

Teminat Mektubunun Aslı, Kontrgaranti, Ödeme Çağrısı, Teslim ve Vade Kayıtları, Lehtar Beyanı, Banka Ödeme ve Komisyon Belgeleri.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden teminat mektubunun aslı, kontrgaranti, ödeme çağrısı, teslim ve vade kayıtları, lehtar beyanı, banka ödeme ve komisyon belgeleri” kaydı, “Banka teminat mektubu çoğu kez lehtara karşı bağımsız ödeme taahhüdü, kontrgaranti ise banka ile müşteri arasındaki iç ilişkiyi oluşturur; ödeme talebi mektubun vade ve şekil şartlarına uygun olmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “bağımsızlık ilkesi her ödeme talebini dokunulmaz kılmaz; açık kötüye kullanım, sahtecilik veya mektup şartlarına bariz aykırılık dar ve güçlü delille ileri sürülebilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Banka teminat mektubu çoğu kez lehtara karşı bağımsız ödeme taahhüdü, kontrgaranti ise banka ile müşteri arasındaki iç ilişkiyi oluşturur; ödeme talebi mektubun vade ve şekil şartlarına uygun olmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Mektuptaki Talep Biçimi, Vade, Azami Tutar ve Koşul ile Fiili Ödeme Çağrısının Birebir Karşılaştırılması.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden mektuptaki talep biçimi, vade, azami tutar ve koşul ile fiili ödeme çağrısının birebir karşılaştırılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Teminat mektubunun aslı, kontrgaranti, ödeme çağrısı, teslim ve vade kayıtları, lehtar beyanı, banka ödeme ve komisyon belgeleri dosyaya alınmalı ve uygun çağrının mektup tutarıyla sınırlı ödenmesi veya açıkça uygunsuz çağrının önlenmesi ve kontrgaranti kapsamında rücu talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve uygun çağrının mektup tutarıyla sınırlı ödenmesi veya açıkça uygunsuz çağrının önlenmesi ve kontrgaranti kapsamında rücu talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Sürelerin Hesabı

Vade İçinde ve Metinde Öngörülen Yöntemle Ödeme Çağrısı Yapılmalı; İhtiyati Koruma ile Rücu ve Zamanaşımı Süreleri Ayrıca Hesaplanmalıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden vade içinde ve metinde öngörülen yöntemle ödeme çağrısı yapılmalı; ihtiyati koruma ile rücu ve zamanaşımı süreleri ayrıca hesaplanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Uygun Çağrının Mektup Tutarıyla Sınırlı Ödenmesi veya Açıkça Uygunsuz Çağrının Önlenmesi ve Kontrgaranti Kapsamında Rücu.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden uygun çağrının mektup tutarıyla sınırlı ödenmesi veya açıkça uygunsuz çağrının önlenmesi ve kontrgaranti kapsamında rücu” talebi, “Banka teminat mektubu çoğu kez lehtara karşı bağımsız ödeme taahhüdü, kontrgaranti ise banka ile müşteri arasındaki iç ilişkiyi oluşturur; ödeme talebi mektubun vade ve şekil şartlarına uygun olmalıdır” koşuluyla ve teminat mektubunun aslı, kontrgaranti, ödeme çağrısı, teslim ve vade kayıtları, lehtar beyanı, banka ödeme ve komisyon belgeleri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “bağımsızlık ilkesi her ödeme talebini dokunulmaz kılmaz; açık kötüye kullanım, sahtecilik veya mektup şartlarına bariz aykırılık dar ve güçlü delille ileri sürülebilir” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2007/11-852, K. 2007/892, 28.11.2007 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“teminat mektubunda yazılı riskin yorum yoluyla değiştirilemeyeceği ve genişletilemeyeceği” — Alıntının yeri: Gerekçe; teminat mektubunun kapsamı ve yazılı riskin sınırı paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Teminat mektubunda kontrgaranti, ödeme ve rücu bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Banka teminat mektubunda üstlenilen risk, mektup metniyle sınırlıdır; yorum yoluyla değiştirilemez veya genişletilemez. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Teminat mektubunun hangi riski güvenceye aldığı ve ödeme talebinin mektup metni içinde kalıp kalmadığı doğrudan incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar asıl teminat mektubunun kapsamına ilişkindir; kontrgaranti veren ile muhataba ödeme yapan banka arasındaki iç rücu ilişkisini ayrıca çözmez.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Asıl Sözleşmedeki Her Savunmanın Bağımsız Teminat Mektubuna Aynen Aktarılabileceğini Varsaymak.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden asıl sözleşmedeki her savunmanın bağımsız teminat mektubuna aynen aktarılabileceğini varsaymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Mektuptaki talep biçimi, vade, azami tutar ve koşul ile fiili ödeme çağrısının birebir karşılaştırılması aşamasında teminat mektubunun aslı, kontrgaranti, ödeme çağrısı, teslim ve vade kayıtları, lehtar beyanı, banka ödeme ve komisyon belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Bağımsızlık ilkesi her ödeme talebini dokunulmaz kılmaz; açık kötüye kullanım, sahtecilik veya mektup şartlarına bariz aykırılık dar ve güçlü delille ileri sürülebilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/11-852, K. 2007/892 yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• teminat mektubunun aslı, kontrgaranti, ödeme çağrısı, teslim ve vade kayıtları, lehtar beyanı, banka ödeme ve komisyon belgeleri
• Teminat Mektubunda Kontrgaranti, Ödeme ve Rücu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• mektuptaki talep biçimi, vade, azami tutar ve koşul ile fiili ödeme çağrısının birebir karşılaştırılması
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Vade içinde ve metinde öngörülen yöntemle ödeme çağrısı yapılmalı; ihtiyati koruma ile rücu ve zamanaşımı süreleri ayrıca hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Teminat Mektubunda Kontrgaranti, Ödeme ve Rücu Dosyasında Sonucu Belirleyen Deliller, Görevli Merci ve Süre Çizelgesi Nasıl Birlikte Kurulmalıdır?

Banka teminat mektubu çoğu kez lehtara karşı bağımsız ödeme taahhüdü, kontrgaranti ise banka ile müşteri arasındaki iç ilişkiyi oluşturur; ödeme talebi mektubun vade ve şekil şartlarına uygun olmalıdır. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; teminat mektubunun aslı, kontrgaranti, ödeme çağrısı, teslim ve vade kayıtları, lehtar beyanı, banka ödeme ve komisyon belgeleri ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

İspat Planında Teminat Mektubunun Aslı, Kontrgaranti, Ödeme Çağrısı, Teslim ve Vade Kayıtları, Lehtar Beyanı, Banka Ödeme ve Komisyon Belgeleri Neden Önemlidir?

Teminat mektubunun aslı, kontrgaranti, ödeme çağrısı, teslim ve vade kayıtları, lehtar beyanı, banka ödeme ve komisyon belgeleri, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Teminat Mektubunda Kontrgaranti, Ödeme ve Rücu Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Mektuptaki talep biçimi, vade, azami tutar ve koşul ile fiili ödeme çağrısının birebir karşılaştırılması; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Teminat Mektubunda Kontrgaranti, Ödeme ve Rücu Bakımından Süre Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler Resmî Kayıtla Belgelenmelidir?

Vade içinde ve metinde öngörülen yöntemle ödeme çağrısı yapılmalı; ihtiyati koruma ile rücu ve zamanaşımı süreleri ayrıca hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Uygun Çağrının Mektup Tutarıyla Sınırlı Ödenmesi veya Açıkça Uygunsuz Çağrının Önlenmesi ve Kontrgaranti Kapsamında Rücu Talep Sonucunda Nasıl Somutlaştırılır?

Uygun çağrının mektup tutarıyla sınırlı ödenmesi veya açıkça uygunsuz çağrının önlenmesi ve kontrgaranti kapsamında rücu, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Teminat Mektubunda Kontrgaranti, Ödeme ve Rücu dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Banka teminat mektubu çoğu kez lehtara karşı bağımsız ödeme taahhüdü, kontrgaranti ise banka ile müşteri arasındaki iç ilişkiyi oluşturur; ödeme talebi mektubun vade ve şekil şartlarına uygun olmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği mektuptaki talep biçimi, vade, azami tutar ve koşul ile fiili ödeme çağrısının birebir karşılaştırılması, delil omurgası ise teminat mektubunun aslı, kontrgaranti, ödeme çağrısı, teslim ve vade kayıtları, lehtar beyanı, banka ödeme ve komisyon belgeleri ile Teminat Mektubunda Kontrgaranti, Ödeme ve Rücu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Vade içinde ve metinde öngörülen yöntemle ödeme çağrısı yapılmalı; ihtiyati koruma ile rücu ve zamanaşımı süreleri ayrıca hesaplanmalıdır. Uygun çağrının mektup tutarıyla sınırlı ödenmesi veya açıkça uygunsuz çağrının önlenmesi ve kontrgaranti kapsamında rücu talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; asıl sözleşmedeki her savunmanın bağımsız teminat mektubuna aynen aktarılabileceğini varsaymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2007/11-852, K. 2007/892, 28.11.2007 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Banka teminat mektubunda üstlenilen risk, mektup metniyle sınırlıdır; yorum yoluyla değiştirilemez veya genişletilemez.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.128/1
• TBMM, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kabul metni, m.128/1 — alıntı yeri: Türk Borçlar Kanunu m.128/1
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.18-23
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.257-268
• Kemal Bahriyeli, “Banka Teminat Mektupları ile Banka Teminat Mektuplarında Ödeme Talebinin ve Ödemenin Şartları”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2026, C. 31, S. 2, s. 1727-1759
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru